2020
Lòng quảng đại
6.6.2020 Thứ Bảy
Mc 12, 38-44
LÒNG QUẢNG ĐẠI
Tin Mừng hôm nay giới thiệu cho chúng ta, Chúa Giêsu cho như một người Thầy, dạy cho chúng ta biết về sự thờ ơ mà chúng ta phải sống. Thứ nhất, thờ ơ về danh dự và nhận ra điều chúng ta thường xuyên tìm kiếm : “Hãy coi chừng (…) lời chào ngoài công trường, chiếm những ghế nhất trong hội đường và trong đám tiệc “(Mc 12, 38 -39). Về điểm này, Chúa Giêsu cảnh báo chúng ta về những gương xấu của các luật sĩ. Thứ hai, dửng dưng với của cải vật chất. Chúa Giêsu ca ngợi thái độ của bà góa nghèo và lên án thói đạo đức giả của một số người, (Mc 12, 44).
Đức Giêsu cùng với các môn đệ sau khi giảng dạy cho dân chúng trong Đền thờ, liền sau đó Thầy trò đi ra ngoài quan sát dân chúng dâng cúng tiền để giúp cho Đền thờ. Trong dòng người tấp nập bỏ tiền dâng cúng Đền thờ, Chúa Giêsu đặc biệt chú ý đến người đàn bà góa nghèo nàn. Bà đã âm thầm bỏ vào hai đồng tiền kẽm với giá trị chỉ bằng một phần tư đồng bạc Rôma. Một số tiền dâng cúng vốn giá trị chẳng đáng là gì, nhưng Chúa Giêsu đã khen: “Bà góa nghèo này đã bỏ vào thùng nhiều hơn ai hết” (Mc 12, 43).
Tại sao Đức Giêsu lại nói với các môn đệ: “Trong những người đã bỏ tiền vào hòm, bà góa này đã bỏ nhiều hơn hết”?. Lý do để Đức Giêsu khen thật rõ ràng: Đó là số tiền mà dòng người kia tấp nập bỏ vào thùng tiền dâng cúng Đền thờ là những đồng tiền dư thừa. Số tiền mà họ bỏ vào dâng cúng không làm hụt đi tài sản và thanh thế của họ mà còn tô thêm uy danh cho kẻ lắm bạc nhiều tiền. Còn bà góa, trái lại, bà đã rút ra từ cái túng thiếu, cái nghèo đói của mình, từ giá trị của hai đồng tiền kẽm chính là tài sản duy nhất nuôi sống mình để dâng cúng vào Đền thờ.
Như vậy, giá trị của việc dâng cúng không hệ tại ở số lượng của cải nhiều hay ít, có giá trị hay không, mà chính là tùy thuộc vào tấm lòng chân thành của người dâng cúng. Muốn của dâng trở thành một của dâng đích thực thì phải là của dâng do lòng hy sinh.
Ai không có tinh thần từ bỏ của cải tạm thời, sống với đầy những của riêng tư người ấy không thể yêu mến được. Người có đức tin mà không nghĩ đến người khác : không động lòng trắc ẩn, không thương xót và để ý đến tha nhân, không thể sống trọn đòi hỏi của Tin Mừng là mến Chúa yêu người được.
Hình ảnh bà góa với hai đồng tiền kẽm đã cho ta hai bài học: Thứ nhất, hãy biết cho đi, cho đi tất cả với một tấm lòng không toan tính, không vị kỷ. Với hai đồng tiền kẽm, bà góa đã cho đi tất cả, trao phó tất cả mạng sống cho Thiên Chúa vì bà tin rằng Đấng bà tin theo không bao giờ để bà thiệt thòi, bởi Ngài là nguồn mạch của mọi sự phú túc giàu sang và bởi bà đã nhận ra sự hiện hữu của bà nơi trần gian này là một món quà, là một tình yêu vô bờ bến mà Thiên Chúa đã dành tặng cho bà. Do đó, Chúng ta cũng phải biết dâng cho Thiên Chúa không chỉ của lễ vật chất nhưng còn là chính cuộc đời của ta nữa. Như thế, khi chúng ta cho đi chính là lúc chúng ta nhận lãnh và Chúa sẽ đoái nhìn đến của lễ và tấm lòng của ta.
Bài học thứ hai, chúng ta phải có bổn phận trách nhiệm đóng góp công sức, của cải, tài chính vào việc xây dựng cộng đoàn, xây dựng Hội thánh. Bà góa nghèo đã thi hành bổn phận một cách chu toàn, triệt để, cho dù của cải của bà chẳng đáng là bao, cho dù bà phải hy sinh bà vẫn cố gắng… Bà có cầu danh tiếng hay ưu tiên gì đâu! Còn chúng ta, mỗi lần phải đóng góp hay dâng cúng để xây dựng cộng đoàn, lạc quyên cho người nghèo khó gọi là bác ái; chúng ta thật sự hy sinh vì bác ái chưa hay ta phản lại tinh thần bác ái của người tín hữu Chúa Kitô? Và trong tinh thần Kitô giáo chúng ta còn phải đóng ghóp bổn phận trách nhiệm để xây dựng con người và xã hội này ngày một thăng tiến và phát triển hơn.
Bà góa nghèo trong Tin Mừng đã làm với tâm tình như thế, bà được Chúa Giêsu khen và còn lấy để làm gương cho các tông đồ. Lúc đó, Chúa Giêsu và các môn đệ ngồi quan sát đám đông bỏ tiền vào thùng. Có những người giàu có bỏ vào đó số tiền khá lớn, Chúa Giêsu không khen những người này, vì thái độ và cách thức của họ khi dâng cúng làm giảm bớt giá trị của lễ họ dâng cúng.
Những người biệt phái và những người giàu trong câu chuyện khi dâng cúng họ đặt nặng hình thức bên ngoài để cho mọi người phải biết, phải thấy việc họ làm. Khi dâng cúng vào đền thờ, họ thiếu một thái độ quan trọng, đó là lòng biết ơn về tất cả những gì Chúa đã ban cho họ. Trái lại, họ bỏ tiền vào đền thờ như thể họ là người bố thí cho đền thờ, bố thí cho Thiên Chúa, mua chuộc Thiên Chúa. Khi đóng góp vào nhà thờ với thái độ huênh hoang như thế, thực ra họ đang đi mua lời khen từ nhừ những người chung quanh hơn là vì lòng yêu mến Thiên Chúa.
Đức tin kèm theo tấm lòng vàng của hai bà góa được Phụng vụ Lời Chúa hôm nay trình bày cho chúng ta là hai mẫu gương sống động. Hai bà được trình bày song song với nhau: một bà trong Sách Các Vua quyển thứ I (17, 10 – 16), và bà thứ hai trong Tin Mừng theo thánh Marcô (12, 41 – 44)
Lời Chúa cũng nhắc bảo chúng ta, nghĩa cử chia sẻ luôn có giá trị trước mặt Chúa và giúp bản thân chúng ta nên hoàn thiện. Chính lúc cho đi là khi được nhận lãnh. Những gì chúng ta giúp đỡ người bất hạnh, sẽ đem lại cho chúng ta niềm vui và sự bình an thanh thản trong tâm hồn. Nghĩa cử chia sẻ của chúng ta giống như lửa, càng cho đi, càng lan rộng mà không hề mất đi.
Ai không có tinh thần từ bỏ của cải tạm thời, sống với đầy những của riêng tư người ấy không thể yêu mến được. Người có đức tin mà không nghĩ đến người khác : không động lòng trắc ẩn, không thương xót và để ý đến tha nhân, không thể sống trọn đòi hỏi của Tin Mừng là mến Chúa yêu người được.
Chúa Giêsu đã dạy một điều rất lạ mà rất hay: có khi nhiều mà là ít, có khi ít mà là nhiều. Nhiều người dâng những số tiền rất lớn. Xem ra là rất nhiều nhưng Chúa lại bảo là ít vì họ dâng những cái dư thừa. Ngược lại một bà góa, bà chỉ bỏ vào hai đồng tiền nhỏ. Đó là đồng gọi là lepton, nghĩa đen là một đồng mỏng, là đồng tiền có giá trị nhỏ nhất trong các đồng tiền. Thế nhưng Chúa Giêsu lại nói phần đóng góp đó là nhiều hơn tất cả mọi người khác, và Chúa cắt nghĩa: vì những người khác bỏ vào đó số tiền họ đã dành dụm được khá dễ dàng và vẫn còn giữ lại khá nhiều, trong khi bà góa nghèo này đã bỏ vào tất cả những gì bà có. Nhiều đối với Chúa không phải ở số lượng bỏ ra mà là ở tấm lòng và sự hy sinh của người dâng hiến.
Ta hãy theo gương bà góa trong Tin mừng, hãy biết cho đi, cho đi tất cả. Với hai đồng tiền kẽm, bà góa đã cho đi tất cả, trao phó tất cả mạng sống cho Thiên Chúa vì bà tin rằng Đấng bà tin theo không bao giờ để bà thiệt thòi. Vâng, khi chúng ta cho đi chính là lúc chúng ta nhận lãnh và nhận lãnh càng dồi dào những hồng ân của Thiên Chúa.
2020
Yêu như Chúa dạy
4.6.2020 Thứ Năm
Mc 12, 28-34
YÊU NHƯ CHÚA DẠY
Hôm nay, nhà luật sĩ đến hỏi Chúa: “Trong các điều răn, điều nào trọng nhất?” Chúa đáp: “Yêu mến Thiên Chúa hết linh hồn, hết trí khôn, hết sức ngươi” (Đnl 6, 4-5). Nhưng điều mới mẻ là Chúa đem chắp nối với một câu khác trích ở Sách Lêvi (19, 18), dạy rằng “ngươi không báo oán, không cưu thù với con cái dân ngươi, nhưng ngươi sẽ yêu mến đồng loại ngươi như chính mình”. Chúa đã cách mạng hóa Luật Bác Ái yêu thương.
Xưa nay, trước Chúa Giêsu, chưa ai đặt ngang hàng sự mến Chúa và yêu người. Ngài đã hợp nhất lại thành một lề luật duy nhất và đó là lề luật mới, là đặc điểm của Tin Mừng : mến Chúa và yêu người; yêu mến Thiên Chúa và thương yêu anh em. Nhưng Thiên Chúa, Người chỉ có một, là Ðấng duy nhất, còn anh em tôi là ai? Phải chăng chỉ quan niệm như người Do thái? Anh em tôi là người thân, là người đồng bào, là người đồng hương. Anh em tôi, theo quan niệm của Chúa, là tất cả: là người ngoại bang Samaritanô, là người đàn bà ngoại tình, là mụ đàn bà chua ngoa bên bờ giếng Giacóp, là người đất Cananeen, là tất cả mọi người.
Với Tin Mừng hôm nay, nhiều khi chúng ta có tâm trạng ngượng ngịu như ông luật sĩ Do thái. Chúa dạy phải mến yêu Thiên Chúa hết trí khôn, hết linh hồn. Chúng ta dễ dàng nói: Lạy Chúa, con xin vâng. Nhưng “ngươi hãy thương yêu anh chị em ngươi như chính mình ngươi!”
Chúa Giêsu đã tháo gỡ khó khăn đó với lời giải đáp và quy hướng tất cả vào hai giới răn nền tảng quan trọng nhất mà “tất cả luật Mô-sê và các ngôn sứ đều tuỳ thuộc vào” (Mt 22, 40) là “mến Chúa – yêu người”. Hai giới răn nối kết nhau cách sâu đậm, gói gọn trong hạn từ “tình yêu”. Chúa Giêsu không chỉ dạy nhưng Ngài còn sống trọn vẹn hai giới răn ấy.
Suốt hành trình dương thế, Ngài luôn kết hiệp mật thiết với Chúa Cha trong tình yêu qua đời sống cầu nguyện và vâng phục thánh ý Người trong mọi sự: “Vâng, lạy Cha, vì đó là điều đẹp ý Cha” (Mt 11, 26). Với con người, Ngài đã chấp nhận tự hạ để nhận lấy thân phận yếu đuối mọn hèn. Ngài chia sẻ tình yêu qua việc an ủi người đau khổ, chữa lành những ai bệnh tật và nâng dậy kẻ tội nhân. Ngài đã yêu bằng một tình yêu trao hiến đến tận cùng mà đỉnh cao là cái chết đầy tủi nhục trên thập giá. Ngài mời mời gọi chúng ta: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 13, 34).
Nhưng Luật Bác Ái là điều răn mới, là luật tình thương của Chúa, không còn được xét đi xét lại, xét tới,xét lui… gì nữa: “Ngươi hãy yêu mến Thiên Chúa hết linh hồn, hết trí khôn, hết sức ngươi và thương yêu anh em như chính mình ngươi”.
Sau này, Chúa Giêsu lại bước thêm một bước nữa, khi Người dạy chúng ta phải yêu mến Chúa và thương yêu anh em như Ngài đã thương yêu (Ga 15, 13-14). Tình yêu ấy không còn chỉ là một việc noi gương Chúa mà là một sự hiệp nhất với Ngài.
Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta sẽ gặp thấy những phiền phức, những thử thách đòi buộc lòng bác ái nhỏ hẹp của chúng ta phải mở rộng thêm ra. Trong các đức tính nhân phẩm của mỗi người, không có hai người giống nhau, đừng vơ đũa cả nắm. Ðời người không phải là một cuốn băng Cassette đã được sang từng sơ-ry giống nhau. Bác ái không có biên giới, nếu có biên giới thì không còn là bác ái nữa.
Chúng ta cần có một con tim rộng mở như Chúa, để có thể yêu thương như Ngài và cùng với Ngài chúng ta thực thi đức bác ái. Ðức ái không nên có hậu ý hay vụ lợi. Sao con trách móc khi người ta phủi ơn con. Công nghiệp của con mất đi sao? Hay là con bắt Chúa cám ơn con: “Ai làm cho người hèn mọn ngất trong các anh em là làm cho chính Ta”.
Chúng ta mến Chúa và yêu người với chính tình yêu của Ngài, tình yêu Ngài tiếp nhận từ Ðức Chúa Cha và thúc đẩy Ngài hy sinh mạng sống. Không phải chỉ yêu mình nơi kẻ khác mà là yêu mến Chúa nơi họ, không phải chỉ hiến bản thân mình là tận hiến tất cả cho Chúa. Ðó là chìa khóa mở cửa vào Nước Trời Tình Yêu.
Ta thấy loài chim nếu không có đôi cánh vỗ đập đồng điệu hài hoà thì không thể bay bổng được; con người nếu không có đôi chân cân đối thì bước đi sẽ lệch lạc khập khiễng. Giới răn “mến Chúa yêu người” mà Chúa dạy chúng ta hôm nay “quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ” không chỉ vì ngoài chúng ra “không có điều răn nào lớn hơn” mà còn vì chúng giống nhau (Mt 22, 39) đến độ cần có sự hài hoà, đồng điệu và cân đối, không thể mến Chúa nếu không yêu người: “Nếu ai nói: ‘Tôi yêu mến Thiên Chúa’ mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối” (1Ga 4, 20).
Yêu thương người là như thế, là mất mát, là thiệt thòi, là liên lụy vì anh em mình. Một khía cạnh của yêu thương anh em là cho đi, cho đi bằng việc làm. Việc làm đây hiểu là sự giúp đỡ bằng lời nói can thiệp, bằng đời sống phục vụ tha nhân, bằng sức khỏe, bằng tiền của, bằng thời gian… Thật ra ý muốn tốt mà ta cho dù vô hình khó kiểm chứng được. Cho đi, bằng thái độ có thể bị coi là giả tạo bôi bác. Nhưng cho đi bằng tận tâm giúp đỡ, bằng chấp nhận gian khổ thì thấy rõ và dễ gây kết quả tốt. Và đó là cho người khác thấy được Thiên Chúa. Có biết bao nhiêu người đang nhìn qua chúng ta để thấy được Thiên Chúa.
Chúa Giêsu đã cách mạng hóa nhân loại bằng tình yêu hết cỡ của Ngài. Ai bằng lòng đi theo Ngài là lập tức bước vào ngay con đường tình yêu trải rộng ấy. Cũng chính nhờ tình yêu mà chúng ta đang sống và đang phục vụ. Cũng chính vì tình yêu mà chúng ta được giao tế và liên hệ với Ngài và anh em của Ngài. Không còn gì thúc đẩy chúng ta hơn tình yêu nữa đâu. Tình yêu của Chúa đồng nghĩa với những hy sinh, từ bỏ, thiệt thòi, can đảm, tha thứ, dâng hiến… tất cả những đức tính đó phát xuất từ tình yêu Thiên Chúa. Chúng ta đang nói chuyện với nhau hôm nay đây không ngoài mục đích nào khác là mời nhau nhận ra tình yêu tột đỉnh của Thiên Chúa qua anh em trong giữa mùa chay này.
Yêu Chúa trong Cựu Ước là thờ lạy, là vâng phục Ngài. Trong Tân Ước, thập giới Sinai vẫn còn giá trị. Yêu Chúa là yêu hết linh hồn, là giữ trọn Lời Chúa, là thực thi Lời Chúa và theo Chúa bằng con đường từ bỏ, và không gì dứt lìa chúng ta ra khỏi Thiên Chúa, cho dù là đau khổ, hoạn nạn, thử thách. Tình yêu mạnh hơn sự chết nữa.
Với mùa Chay ta đang sống, mỗi tín hữu được kêu gọi thể hiện sống động giới luật yêu thương qua ba việc làm đã được Chúa Giêsu chỉ dạy: cầu nguyện, chay tịnh và thực hành bác ái. Qua cầu nguyện, chúng ta thật sự cảm nghiệm được tình yêu Chúa để rồi đáp trả bằng sự quy phục tận hiến với “hết lòng, hết trí khôn và hết sức mình” cùng việc hy sinh từ bỏ ý riêng để hoàn toàn thuộc trọn về Chúa. Chính khi con tim chấp nhận từ bỏ mọi thứ để được lấp đầy và nung nấu trong tình yêu chân thật sẽ thôi thúc chúng ta trao ban tình yêu ấy cho tha nhân bằng việc lành phúc đức với những đòi hỏi cao cả nhất, ngay cả với chính mạng sống mình, bởi “không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người hy sinh tính mạng vì bạn hữu mình” (Ga 15,13).
2020
Tin vào đời sau
3.6.2020 Thứ Tư
Mc 12, 18-27
TIN VÀO ĐỜI SAU
Trong thân phận làm người, ai cũng phải chết. Nhưng không phải mọi người đều có cái nhìn như nhau về sự kiện này. Có nhiều người tin rằng chết là hết. Nhưng cũng có nhiều người tin đó chỉ là một bước chuyển tiếp cần thiết để đưa người ta vào một cuộc sống mới. Phái Sa-đốc trong Tin Mừng hôm nay đã chủ trương không có sự sống đời sau.
Trước quan điểm của họ, Chúa Giêsu đã khiển trách sự sai lầm đó là do họ đã không tìm hiểu Kinh Thánh và không tin vào quyền năng của Thiên Chúa. Ngài cho biết, sau khi sống lại, con người sẽ giống như các thiên thần, không còn dựng vợ gả chồng nữa. Đó là một cuộc sống mới chứ không phải là trở lại cuộc sống trần thế. Chính Chúa Giêsu đã minh chứng lời của Ngài bằng cái chết và sự phục sinh của mình. Đó chính là một bảo chứng chắc chắn cho đức tin của chúng ta.
Trong câu 18, thánh sử giới thiệu về các nhân vật. Đó là nhóm Xađốc và Chúa Giêsu. Thánh sử cũng nói về quan điểm và niềm tin của nhóm này: không tin có sự sống lại. Chúng ta cũng theo dõi cuộc tranh luận gay go này trong câu tiếp theo. Phái Xađốc mở đầu bằng một vấn nạn mà trong luật Môsê cho phép : khi người chồng chết, nếu vợ của anh ta vẫn chưa có con trai, thì người anh hoặc em trai của người chết đó phải cưới bà này để nối dõi tông đường (Dnl 25, 5-10). Luật này khá phổ biến trong thời bấy giờ nhằm đáp ứng nhu cầu duy trì nòi giống và đảm bảo việc thụ hưởng tài sản kế thừa: “Nếu anh hay em của người nào chết đi, để lại vợ mà không để lại con, thì người ấy phải lấy nàng, để sinh con nối dòng cho anh hay em mình” (c.19).
Kế đó, họ giả thử một trường hợp nhà có 7 anh em trai, lần lượt cưới người vợ của người đi trước, rồi tất cả đều chết mà không có mụn con nào và sau đó người phụ nữ ấy cũng chết, thì ở đời sau, bà ta sẽ là vợ của người nào, vì cả 7 anh em đều lấy nàng làm vợ” (c.20-23). Một vấn nạn hy hữu được đặt ra từ cửa miệng của các Xa-đốc với mục đích bôi nhọ và nhạo báng niềm tin vào cuộc sông mai sau của nhóm biệt phái và của Chúa Giêsu.
Trước tình huống này chúng ta thấy giáo thuyết về sự sống lại như lâm vào ngõ cụt. Chúng ta hãy xem Chúa Giêsu giải thích vấn nạn này thế nào:
“Chúa Giêsu nói: Chẳng phải vì không biết Kinh Thánh và quyền năng Thiên Chúa mà các ông lầm sao?” (c.24). Chúa Giêsu cho họ thấy niềm tin của họ vào Kinh Thánh và quyền năng Thiên Chúa chỉ là hình thức, ngoài môi miệng. Vì nếu họ đọc Kinh Thánh, hẳn họ đã thấy các tổ phụ, cha ông họ tin vào sự sống lại.
Ở đây, chính họ xem nhẹ quyền năng Thiên Chúa. Thiên Chúa có quyền năng tạo dựng muôn vật, muôn loài từ hư không, bằng chính Lời của Ngài. Vậy bây giờ, Ngài lại không đủ quyền phép để cho con người có cuộc sống vĩnh cửu hay sao? Đến câu 25, chúng ta thấy Chúa Giêsu khẳng định con người từ cõi chết sống lại sẽ bước vào một đời sống mới, đời sống tinh thần chứ không dựng vợ gả chồng như họ đã sống trong cuộc sống trần gian tạm bợ này. Sự liên kết theo xác thịt không có ở nơi cuộc sống mai sau nữa. Cách thế tồn tại của con người đã được biến thể.
Chúa Giêsu còn dẫn chứng Kinh Thánh qua Sách Xuất hành là cuốn sách mà họ công nhận. Trong chương 3 có nói về bụi gai bốc cháy, nơi Thiên Chúa gặp gỡ Môsê. … để khẳng định niềm tin sai lệch của họ. Thiên Chúa phán với Môsê: “Ta là Thiên Chúa của Ápraham, Thiên Chúa của Isaác, Thiên Chúa của Giacóp”. Theo truyền thống xa xưa, các tổ phụ là những người đối thoại với Thiên Chúa trong khoảnh khắc, khi đó họ bước vào đời sống thân mật với Thiên Chúa. Chúa Giêsu khẳng định: Người là Thiên Chủa của kẻ sống, chứ không của kẻ chết (c.27) và Ngài đúc kết bằng một lời cứng cõi, đanh thép: Các ông lầm to!
Chúa Giêsu đã trả lời cho họ về sự sống lại và sự sống đời sau. Sự sống lại và sự sống đời sau không giống như sự sống tự nhiên nơi trần gian này: ai là vợ của ai mà cuộc sống đời sau sẽ giống như cuộc sống của các thiên thần. Người ta từ cõi chết sống lại không còn lấy chồng lấy vợ nữa. Họ hoàn toàn sống một đời sống thiêng liêng, sự sống của chính Thiên Chúa, sự sống vĩnh cửu, không mong manh nhất thời chóng qua.
Không dừng lại ở đó, Đức Giêsu còn minh chứng cho họ về sự sống lại qua việc Thiên Chúa là Chúa kẻ sống chứ không phải là Chúa kẻ chết. Vì Ngài là sự sống, cội nguồn của sự sống, Đấng làm chủ sự sống và sự chết nên Ngài có quyền trao ban sự sống đời đời ấy cho những ai tin vào Ngài “Thiên Chúa phán: Ta là Thiên Chúa của Ápraham, Thiên Chúa của Ixaác, Thiên Chúa của Giacóp. Người không phải là Thiên Chúa của kẻ chết, nhưng là của kẻ sống”.
Nếu Thiên Chúa là Thiên Chúa của kẻ sống và là Thiên Chúa hằng sống thì Ngài có quyền trao ban sự sống ấy cho những ai tin vào Ngài. Tuy nhiên, sự sống đời đời ấy đã được ban tặng cho Đức Giêsu và cho những ai tin vào Ngài “Như Ta sống bởi Cha thế nào, thì kẻ ăn Ta cũng sẽ sống nhờ Ta như vậy”.
Ta thường gặp những đau khổ, những thử thách. Chúng ta không được hạnh phúc trong đời sống gia đình và gặp nhiều những bất hạnh khác. Thường chúng ta hay thất vọng, thậm chí có người tìm đến cái chết để được giải thoát. Hoặc chúng ta vững vàng hơn, nhưng lại có suy nghĩ tiêu cực: “Ráng sống cho hết ngày đoạn tháng!”… Tất cả những điều đó là không đúng đắn. Giây phút hiện tại sẽ là hạnh phúc nếu có Chúa. Đau khổ, thử thách, bất hạnh của chúng ta sẽ được giải gỡ nếu có Chúa.
Ta vẫn tuyên xưng niềm tin vào sự sống lại trong kinh Tin Kính. Đây quả thực không phải là một công thức sáo rỗng, nhưng chứa đựng một niềm tin lớn lao. Nó như bánh lái cho cuộc đời hiện tại của chúng ta. Vì đức tin không đơn thuần là việc đồng ý với một ý niệm, nhưng là chấp nhận một chân lý, là chấp nhận đặt cược cuộc đời mình cho điều ta tuyên xưng và thiết lập một tương quan yêu thương với Đấng làm nên cuộc đời chúng ta. Đó chính là nhào nặn cuộc đời mình cho được thẩm thấu lòng yêu mến Chúa và lòng yêu thương anh em.
2020
Của Xêda
2.6.2020 Thứ Ba
Mc 12, 13-17
CỦA XÊ DA
Sự phát triển mạnh mẽ của trào lưu thế tục hóa ngày hôm nay rất dễ dẫn chúng ta đến một lối hiểu chưa đúng về Lời Chúa. “Của Xê-da, trả về Xê-da; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa.” Người ta có thể nghĩ Chúa Giêsu đang phân ranh giới rạch ròi giữa Thiên Chúa và thế gian, giữa nhà thờ và xã hội, giữa đời sống tâm linh và cuộc mưu sinh giữa đời; bên này không phạm đến bên kia. Thưa, hoàn toàn không phải thế !
Chúa Giêsu vẫn tỏ ra hết sức chân thật; Ngài còn nhân cơ hội này để đưa ra một bài học: Ngài bảo họ cho xem đồng tiền và sau khi được biết hình và dấu trên đồng tiền là của Xêda, Ngài nói tiếp: “Của Xêda, trả về Xêda, của Thiên Chúa trả về Thiên Chúa.” Nói khác đi, một khi đã hưởng nhờ ơn lộc của ai, thì phải đền ơn đúng nghĩa, họ đã nhờ bổng lộc của Xêda, thì có bổn phận đền đáp cho Xêda, nhưng Chúa cũng nhắc thêm bổn phận của con người đối với Thiên Chúa; con người đã nhận lãnh nhiều ơn huệ của Thiên Chúa, nên cũng phải đền đáp ơn Ngài.
Chúa Giêsu nhìn nhận vai trò đúng đắn của quyền bính trần thế không phải là quyền bính duy nhất trên con người, mà còn có quyền bính của Thiên Chúa nữa. Có những điều con người phải trả cho Thiên Chúa, vì con người đã được tạo dựng theo và giống hình ảnh Ngài; con người mắc nợ Thiên Chúa sự sống, nên con người buộc phải dâng hiến mạng sống cho Ngài và để Ngài chiếm chỗ ưu tiên trong cuộc sống của mình.
Trong truyền thống Do Thái, Thiên Chúa là Đấng chủ tể siêu việt trên tất cả: toàn thể vũ trụ càn khôn và con người mọi nơi mọi thời, dù có là Xê-da đại đế chăng nữa, hết thảy đều phục quyền Người. “Nghe đây, hỡi Israel, Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, là Đức Chúa duy nhất. Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi.” (Mc 12, 29-30). Chính Thiên Chúa, Đấng là nguồn chân-thiện-mỹ, phải hiện diện trong mọi suy nghĩ, mọi tình cảm ước muốn cũng như trong từng hành vi cử chỉ của chúng ta. Nếu đồng tiền in hình Xê-da nhắc ta nhớ đến trách nhiệm và quyền lợi công dân, thì hình ảnh Thiên Chúa ta mang nơi mình vẫn hằng mời gọi ta đến với Chúa bằng trọn vẹn thể xác tâm tư, để Người trao ban cho ta sự sống và hạnh phúc viên mãn.
“Của Xê-da trả cho Xê-da”. Xê-da – Hoàng đế La-mã – vị vua ‘bách chiến bách thắng’ ở đây có thể nói là biểu tượng cho sức mạnh, sự giàu sang, và quyền uy phù phiếm của trần tục. Xê-da đã qua đi cũng đồng nghĩa với việc mọi sức mạnh, vinh quang, giàu sang phú quí vật chất rồi cũng sẽ qua đi, bởi vì ‘phù vân nối tiếp phù vân, trần gian hết thảy chỉ là phù vân’ (x. Gv…).
Tuy nhiên, Chúa cho phép tất cả những phù vân đó được có giá trị và tồn tại khi nó qui về Thiên Chúa trong đức ái. Khi Đức Giê-su nói “của Xê-da trả về cho Xê-da” thì mặc nhiên Ngài đã xác định thế quyền và những cơ cấu tổ chức xã hội có vị trí của nó trong sinh hoạt đời sống con người, và con người sống trong tổ chức xã hội nào thì có quyền lợi và bổn phận đối với xã hội mình đang sống, miễn là nó không đi ngược với đường lối của Thiên Chúa.
Do đó, mọi nghĩa vụ và quyền lợi mà các cơ chế tổ chức, xã hội, con người đặt ra đều tốt đẹp, có ý nghĩa khi nó nhằm phát triển xã hội, xây dựng con người và làm cho thế giới tốt đẹp. Vì vậy mà đối với Giáo hội, mọi hình thức trốn thuế hay thâm lạm của công… đều lỗi đức công bằng và là hành vi tội lỗi. Bởi vì con người đã hưởng quyền lợi từ các cơ chế tổ chức thì cũng có bổn phận và nghĩa vụ phải đóng góp, xây dựng nó là lẽ đương nhiên của cuộc sống.
“Của Thiên Chúa trả về cho Thiên Chúa”. Như đã nói: Có gì dưới gầm trời này mà không thuộc về Thiên Chúa. Vì thế cuộc đời con người là một cuộc hành trình tìm kiếm và đi về với Thiên Chúa. Con người với linh hồn, thể chất, tài năng, sức khỏe, và những điều kiện vật chất như tiền bạc, của cải, những ân huệ thiêng liêng của linh hồn, những ân huệ tự nhiên phong phú của vũ trụ, môi trường sống… tất cả là để phục vụ hạnh phúc con người, và con người có bổn phận phục vụ và tôn vinh Thiên Chúa để đáp lại muôn ngàn hồng ân Chúa đã thương ban bằng cả cuộc sống mình. Vì vậy, con người không nên, không được phép chạy theo, tôn thờ sức mạnh, quyền lực, của cải và coi nó là mục đích cuộc đời mình, hay phục vụ cơ chế chỉ vì cơ chế, nhưng biết dùng nó như phương tiện để thực hiện ý muốn của Thiên Chúa.
“Của Xê-da trả cho Xê-da, của Thiên Chúa trả về cho Thiên Chúa”, khi nói điều này, Chúa Giêsu còn có ý minh định con người đừng đem chính trị xen vào tôn giáo, cũng đừng hạ tôn giáo xuống thành những tổ chức chính trị trần tục; Nhưng như tâm linh hướng dẫn hành vi con người, tinh thần đạo đức tôn giáo do ánh sáng của Lời Thiên Chúa sẽ giúp con người có những hành động đúng khi thi hành chính trị.
Ngoài ra giáo huấn “của Xê-da trả cho Xê-da; của Thiên Chúa trả cho Thiên Chúa” cũng dạy chúng ta biết thực hiện đức công bằng trong cuộc sống; không xâm phạm quyền lợi cũng như của cải của tha nhân; đồng thời biết sống yêu thương và tôn trọng những giá trị của nhau, biết trau dồi và phát huy khả năng riêng của mình. Vì Thiên Chúa đã tạo dựng chúng ta theo hình ảnh Người – mỗi người có một giá trị riêng biệt; nhưng như Ba Ngôi là một, Thiên Chúa sáng tạo chúng ta khác nhau, là để chúng ta cần đến nhau, bổ túc cho nhau, tạo nên sự hiệp nhất và cùng nhau xây dựng cuộc sống phong phú và hạnh phúc.
Chúa Giêsu đã dùng dòng chữ này cùng với hình của hoàng đế trên đồng tiền để thoát khỏi thế lưỡng nan mà phe Hêrôđê và nhóm Pharisêu đặt ra: Có được phép nộp thuế cho Xêda hay không?
Nếu trả lời “có”, Người đã đụng chạm đến lòng ái quốc của người Do Thái. Nếu trả lời “không”, Người sẽ gặp khó khăn đối với người Rome. Đức Giêsu đã không trả lời câu hỏi này để khỏi rơi vào cái bẫy của họ. Người còn mở ra một vấn đề khác quan trọng hơn: “Của Xêda, trả về Xêda; Của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”.
Đồng tiền mang hình ảnh của hoàng đế thì trả về cho hoàng đế. Còn chúng ta mang hình ảnh của Thiên Chúa, chúng ta thuộc về Người, nên chúng ta phải dâng hiến cả con người mình cho Thiên Chúa.
Nhìn lại bản thân, biết bao lần ta thậm chí còn hạ Thiên Chúa xuống hàng tùy phụ trong bậc thang giá trị của đời mình. Ta sẵn sàng làm mọi sự để giành cho được chút ít danh vọng, quyền lực hão huyền mà bất tuân lề luật Thiên Chúa. Ta lao tâm khổ trí tìm kiếm mọi cơ hội để làm giàu nhưng hiếm khi nào lo nghĩ phải sống sao cho thánh thiện đạo đức. Ta có thể vui thâu đêm suốt sáng với bạn bè nhưng lại không sắp xếp nổi thời gian cho giờ kinh tối gia đình. Ngày hôm nay, Lời Chúa mời gọi ta trả lại cho Thiên Chúa những gì xứng đáng thuộc về Người, trả lại cho Người vị trí ưu tiên tuyệt đối trong cuộc đời ta.