Danh mục: Tin tức

Mở đầu huấn từ, Đức Thánh Cha bày tỏ niềm vui được gặp gỡ các tham dự viên, đồng thời cảm ơn những nỗ lực của họ trong việc xây dựng các cộng đoàn Giáo hội trở thành những nơi an toàn cho tất cả mọi người. Ngài nhấn mạnh rằng mục tiêu này đặc biệt quan trọng đối với trẻ em, thanh thiếu niên và những người đang ở trong hoàn cảnh dễ bị tổn thương.

Các hành vi lạm dụng để lại những vết thương sâu sắc

Đức Thánh Cha mời gọi mọi người chiêm ngắm kinh nghiệm của các môn đệ đầu tiên, những người đã được biến đổi nhờ cuộc gặp gỡ với Đức Kitô Phục Sinh. Theo ngài, chính cuộc gặp gỡ ấy dẫn con người đến sự trưởng thành trong tình yêu và tự do. Tuy nhiên, điều đó chỉ có thể diễn ra khi các cộng đoàn Giáo hội thực sự là những môi trường an toàn và đáng tin cậy. Trái lại, các hành vi lạm dụng để lại những vết thương sâu sắc, cản trở sự phát triển nhân bản và đời sống thiêng liêng của nạn nhân.

Bảo vệ những người dễ bị tổn thương là trách nhiệm của toàn thể Giáo hội

Nhắc lại lời cảnh báo của Chúa Giêsu về việc không được trở thành cớ vấp phạm cho những người bé nhỏ, Đức Thánh Cha khẳng định rằng việc bảo vệ những người dễ bị tổn thương là trách nhiệm của toàn thể Giáo hội. Ngài cũng nhắc đến bài diễn văn với các giám mục Tây Ban Nha gần đây, trong đó ngài kêu gọi lắng nghe các nạn nhân, tìm kiếm sự thật, công lý, bồi thường thích đáng và tăng cường các biện pháp phòng ngừa.

Sự hợp tác giữa các Giáo hội địa phương và các cơ quan dân sự

Đức Thánh Cha khuyến khích các tham dự viên tiếp tục củng cố sự hợp tác giữa các Giáo hội địa phương và các cơ quan dân sự, đồng thời cổ võ văn hóa chăm sóc và phòng ngừa. Ngài bày tỏ ước mong mọi không gian của Giáo hội, cả trực tiếp lẫn trên môi trường kỹ thuật số, đều trở thành nơi gặp gỡ Đức Kitô, không còn sợ hãi, nghi ngờ hay mất lòng tin.

Kết thúc bài huấn từ, Đức Thánh Cha phó thác công việc của họ cho sự bảo trợ của Đức Trinh Nữ Maria và ban Phép lành Tòa Thánh cho các tham dự viên cùng gia đình của họ.

Nguồn: vaticannews.va 

Các chủ đề này được Đức Hồng y Giovanni Battista Re, Niên trưởng Hồng y đoàn, trình bày trong thư gửi ngày 03/6 đến các Hồng y tham dự. Theo Đức Hồng y Re, Đức Thánh Cha mong muốn cuộc gặp, giống như cuộc họp ngày 07-08/1 năm nay, trở thành “không gian lắng nghe lẫn nhau, phân định và suy tư chung” về những vấn đề đặc biệt quan trọng đối với đời sống và sứ mạng của Giáo hội hôm nay.

Phiên họp đầu tiên sẽ dành cho việc suy tư về tình hình quốc tế và các Giáo hội địa phương. Các Hồng y được mời chia sẻ những đau khổ, căng thẳng và thách đố mà các dân tộc và cộng đoàn Giáo hội đang phải đối diện, đồng thời nêu lên những dấu chỉ hy vọng, lòng trung thành với Tin mừng và các viễn tượng hòa giải.

Phiên họp thứ hai và thứ ba sẽ dành cho thông điệp Magnifica humanitas, được công bố ngày 25/5. Phiên thứ hai tập trung vào chương năm, “Văn hóa quyền lực và nền văn minh tình yêu”, đặc biệt trong bối cảnh một thế giới bị tổn thương bởi chiến tranh, phân cực và bạo lực. Các hồng y đến từ những vùng chịu ảnh hưởng của chiến tranh sẽ chia sẻ kinh nghiệm mục vụ của mình. Cuộc thảo luận cũng đề cập đến việc Giáo hội tái khẳng định nhu cầu vượt qua lý thuyết “chiến tranh chính nghĩa”, vốn thường bị viện dẫn để biện minh cho mọi cuộc chiến.

Phiên thứ ba sẽ bàn về chủ đề “xây dựng trong sự thiện”, lời mời gọi đọc những biến đổi của thời đại dưới ánh sáng Tin mừng và hướng nhân loại đến sự phát triển toàn diện.

Phiên cuối cùng sẽ cập nhật việc thực hiện Thượng Hội đồng, đặc biệt hướng đến các hội nghị Thượng Hội đồng 2027-2028. Công nghị sẽ kết thúc ngày 29/6 tại Đền thờ Thánh Phêrô, với Thánh lễ trọng kính hai thánh Phêrô và Phaolô, trong đó Đức Thánh Cha sẽ làm phép và trao dây pallium cho các Tổng Giám mục chính tòa mới.

Nguồn: vaticannews.va 

Từ Đức Giáo hoàng Lêô XIII đến Đức Piô XII, từ Thánh Gioan XXIII và Thánh Phaolô VI đến Thánh Gioan Phaolô II và Đức Bênêđictô XVI, từ Đức Phanxicô đến Đức Lêô XIV, trải dài gần 150 năm lịch sử, Học thuyết Xã hội của Giáo hội tiếp tục cho chúng ta thấy Kitô giáo, dưới ánh sáng của Tin mừng, có thể mang đến sự ảnh hưởng tích cực để định hình một xã hội công bằng hơn. Với sự trỗi dậy của công nghiệp hóa trong suốt thế kỷ XIX và những hậu quả nổi tiếng của nó – sự bóc lột lao động, bao gồm cả lao động trẻ em, di cư từ nông thôn ra ngoại ô thành phố, sự tan vỡ của gia đình và cộng đồng, và sự phá vỡ các cấu trúc xã hội – chính Đức Giáo hoàng Lêô XIII, vào năm 1891, với Thông điệp Rerum Novarum, đã xây dựng một học thuyết Công giáo cũng liên quan đến cấu trúc xã hội. Nhằm mục đích đánh thức lương tâm của những người đương thời và giúp vượt qua sự đối lập giai cấp, ngài đã đặt việc sử dụng tài sản dưới sự chi phối của lợi ích chung, đòi hỏi mức lương công bằng cho người lao động, và các điều kiện đặc biệt cho phụ nữ và trẻ em. Ngài cũng lên án cả chủ nghĩa xã hội tập thể và chủ nghĩa tự do cá nhân, một lập trường đã trở thành hằng số bất biến trong quan điểm Công giáo về xã hội, công đoàn Kitô giáo và các sáng kiến như Tuần lễ Xã hội được khởi xướng vào đầu thế kỷ XX. Theo thời gian, những vị kế nhiệm ngài đã điều chỉnh tư tưởng đó cho phù hợp với những biến đổi không ngừng của xã hội và kinh tế, với những thách thức bắt nguồn từ những quá trình thậm chí không thể tưởng tượng nổi. Và các ngài đã làm như vậy với các văn kiện thường được xuất bản vào dịp kỷ niệm các văn kiện trước đó về cùng chủ đề. Ở đây, chúng tôi cố gắng tóm tắt các văn kiện này nhằm tổng kết sự phát triển của Học thuyết Xã hội, sau bước ngoặt của Công đồng Vaticanô II, khi phải đối mặt với những vấn đề xã hội chưa từng có, đan xen với các chiều kích nhân học và thần học.

Đến đây, quy chiếu đầu tiên là Thông điệp Quadragesimo anno của Đức Giáo hoàng Piô XI, được ban hành năm 1931 sau một “cuộc chiến tranh lớn” đã cho thấy sự mâu thuẫn của tiến bộ kỹ thuật. Đức Giáo hoàng Piô XI tiếp tục lên án chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tự do là trái với chân lý Kitô giáo vì sự ưu tiên dành cho chủ nghĩa duy vật; ngài khẳng định nguyên tắc bổ trợ; và tìm cách mở đường cho các giải pháp dựa trên sự tham gia. Đừng quên rằng, trong bối cảnh triều đại giáo hoàng của ngài (với chủ nghĩa toàn trị bị lên án bởi hai thông điệp Divini Redemptoris và Mit brennender Sorge, năm 1937), việc nâng cao tiếng nói của Giáo hội về vấn đề các quyền bất khả xâm phạm của con người, được đặt ở trung tâm của các thể chế, mà con người luôn là mục đích của chúng. Sự ưu tiên này đã được Đức Giáo hoàng Piô XII tái khẳng định, người tiếp tục suy tư của vị tiền nhiệm bằng cách liên kết nó với các thực tiễn hiện hành của các thể chế kinh tế, chính trị và xã hội, được phân tích dưới ánh sáng của mặc khải và trong khuôn khổ một mô hình kim tự tháp mà Giáo hội vẫn chiếm vị trí đỉnh cao. Đây là một thực tế dần thay đổi sau triều đại của Đức Giáo hoàng Piô XII, trong một tư tưởng mà, bắt đầu từ Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII, tiếp tục đề cập đến mặc khải nhưng chú trọng hơn đến thực tế xã hội và sự đối mặt với những thách thức hiện đại. Quan điểm này được mở ra bởi Công đồng Vaticanô II, một công đồng được công bố vào tháng 1 năm 1959 và khai mạc vào ngày 11 tháng 10 năm 1962, dưới định hướng về việc cập nhật, không phải không có những hệ quả đối với học thuyết xã hội. Ngay trong Thông điệp Mater et Magistra, Thánh Gioan XXIII đã kêu gọi nhận biết “dấu chỉ thời đại,” tức là nhận ra những thay đổi lịch sử, xã hội và văn hóa và đáp lại chúng bằng Tin mừng, thậm chí còn khuyến khích các doanh nghiệp trở thành “những cộng đồng của con người.” Cách tiếp cận này cũng hiện diện trong Thông điệp Pacem in Terris. Một dạng nhân học cá nhân chủ nghĩa được các nghị phụ Công đồng làm rõ hơn trong Hiến chế Gaudium et Spes năm 1965. Và chúng ta đến với triều đại Thánh Giáo hoàng Phaolô VI với Thông điệp Octogesima Adveniens năm 1971, trong đó nêu ra đề xuất cho các Kitô hữu tham gia tích cực vào đời sống xã hội và chính trị, cùng với phân tích các vấn đề cần lời giải đáp: đô thị hóa, sự gạt bỏ, môi trường, bất bình đẳng xã hội. Tuy nhiên, bốn năm trước đó, Thánh Phaolô VI đã đánh dấu một bước ngoặt khác với Thông điệp Populorum Progressio. Ở đây, cái nhìn được soi sáng bởi mặc khải không chỉ đòi hỏi sự khám phá chiều sâu thiêng liêng của thực tại thế giới, mà còn – mở rộng đến những chân trời của hành tinh – đòi hỏi phải giải quyết các nguyên nhân của sự kém phát triển. Với Thánh Phaolô VI, vấn đề xã hội mang một chiều kích toàn cầu trong nhận thức rằng nghèo đói là sản phẩm của những bất công cần được khắc phục thông qua các chiến lược phát triển toàn diện con người. Một lần nữa, điểm mấu chốt vẫn là nhân vị.

Đây là điều rất gần gũi với tâm tư của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, người đã trực tiếp trải nghiệm chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa tư bản, và đã dành ba thông điệp cho Học thuyết Xã hội: Laborem exercens (1981), Sollicitudo rei socialis (1987), và Centesimus annus (1991). Thánh Gioan Phaolô II trước hết đề cập đến lao động của con người, sau đó là sự phát triển của các dân tộc, chỉ ra các cơ chế gây ra bất công toàn cầu là “những cơ cấu của tội lỗi,” nhấn mạnh sự hiện diện của nền đạo đức trong thị trường. Ngài nhấn mạnh mối liên hệ giữa Học thuyết Xã hội, nhân quyền, và tự do, diễn đạt bằng các phạm trù luân lý và đặt kinh tế cũng như lao động trong một quan điểm nhân học và thần học, trong đó con người tìm thấy sự viên mãn trong sự hiệp thông với người khác và với Thiên Chúa. Những nhận định của ngài về công lý vượt ngoài phạm vi thị trường, các giới hạn của thị trường, mục đích của các định chế và tinh thần liên đới đều mang ý nghĩa quan trọng. Gắn liền với tư tưởng của Thánh Gioan Phaolô II nhưng sẵn sàng phát triển những hiểu biết của Thánh Phaolô VI trong bối cảnh toàn cầu hóa, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI đề cập đến trọng tâm của mình trong Thông điệp Caritas in Veritate, một thông điệp ra đời giữa cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhưng được định hướng bởi niềm tin rằng bác ái, nguyên tắc chủ đạo của học thuyết xã hội, vẫn là động lực chính cho sự phát triển đích thực. Đức Bênêđictô XVI đi đến tận gốc rễ của các vấn đề bằng cách suy ngẫm về chủ nghĩa tương đối và mô hình kỹ trị, nhấn mạnh giá trị của sự cho đi, lòng quảng đại và việc điều chỉnh lối sống. Trên thực tế, Đức Bênêđictô XVI đặt nền tảng lý thuyết cho những tuyên bố tiếp theo về cùng những chủ đề này nhưng có mối liên hệ mật thiết với nhau: sinh thái, di cư, nghèo đói, bất công,…

Sự đánh giá của Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI được tiếp nối bằng ứng dụng thực tiễn do Đức Giáo hoàng Phanxicô đề xuất trong các nguyên tắc của hai thông điệp Laudato si’ (2015) và Fratelli tutti (2020), trong đối thoại với người dân và các phong trào quần chúng, trong lời kêu gọi về các quá trình phân phối lại của cải. Nhưng chúng ta đã chuyển từ lịch sử sang các sự kiện hiện tại: hôm qua với Đức Phanxicô và hôm nay với Đức Giáo hoàng Lêô XIV và Thông điệp Magnifica Humanitas. Và những gì vị Giáo hoàng hiện tại đang làm cho cuộc cách mạng kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo cũng tương tự như những gì Đức Giáo hoàng Lêô XIII đã làm cho cuộc cách mạng công nghiệp. Có nhiều điểm liên tục với các vị tiền nhiệm của ngài, vượt ra ngoài sự chuyển dịch từ “vấn đề lao động” sang “vấn đề thuật toán”: không còn chỉ là tư bản đối với lao động, mà là quyền lực kỹ thuật số đè bẹp nhân loại nếu, thay vì là một công cụ hay đồng minh, nó trở thành một thứ “sấm ngôn,” một dữ liệu thay thế khuôn mặt và không gian cho các mối quan hệ, hoặc thậm chí tước đoạt trách nhiệm của chúng ta. Cốt lõi vẫn là mối quan tâm muôn thuở: nhân loại. Một thông điệp được sinh ra từ một truyền thống lịch sử vĩ đại.

Tác giả: Marco Roncalli – Avvenire (27/5/2026)

Nguồn: giaophanvinhlong.net