2021
Cộng đoàn Công giáo bé nhỏ tại Istanbul có chủ chăn mới
Cộng đoàn Công giáo bé nhỏ tại Istanbul có chủ chăn mới
Cộng đoàn Công giáo Latinh tại thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ đã có một vị chủ chăn mới, sau 9 tháng trống tòa, đó là Đức cha Massimiliano Palinuro, được Đức Thánh cha Phanxicô bổ nhiệm làm Đại diện tông tòa tại đây, hôm 14/9/2021 vừa qua.
Tại Istanbul có 15.000 tín hữu Công giáo Latinh thuộc 12 giáo xứ, trên tổng số 15 triệu 600.000 dân cư, hầu hết là tín hữu Hồi giáo.
Cha Massimiliano Palimuro, người Ý, năm nay 47 tuổi (1974), thuộc giáo phận Ariano Irpino, và từ 9 năm nay làm cha sở tại Trabzon, bên Thổ Nhĩ Kỳ, trong tư cách là linh mục Fidei Donum, Hồng ân đức tin, tức là linh mục triều đến làm việc truyền giáo tại một giáo phận ở nước khác. Cha sở trước đây tại giáo xứ này là linh mục Andrea Santoro, đã bị bắn chết hồi năm 2006 và đang được giáo phận Roma tiến hành án phong chân phước.
Cha Palimuro sẽ được Đức Hồng y Leonardo Sandri, Tổng trưởng Bộ các Giáo hội Công giáo Đông phương, truyền chức giám mục vào ngày 07/12 tới đây, tại giáo phận nguyên quán Ariano Irpino của ngài và sau đó sẽ đến nhận nhiệm sở ngày 18/12. Đức tân giám mục kế nhiệm Đức cha Rubén Tierrablanca González, người Tây Ban Nha, thuộc dòng Phanxicô, qua đời hồi tháng Mười Hai năm ngoái vì Covid-19.
Tại thành Istanbul, cũng có Tòa Thượng phụ Chính thống Constantinople, với Đức Thượng phụ Bartolomaios, vị đứng đầu tất cả các Thượng phụ Chính thống trên thế giới. Ngài chỉ có khoảng 4.000 giáo dân trên toàn nước Thổ Nhĩ Kỳ.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho hãng tin Asia News, Đức cha Palimuro nói rằng: “Tôi không biết Istanbul bao nhiêu. Tôi phải học biết về thực tại phức tạp tại đây, không những về cộng đoàn Công giáo nhưng cả về thực tại Kitô giáo, trong nhãn giới đại kết và về Hồi giáo, trong viễn tượng đối thoại liên tôn, vốn là một thách đố rất lớn. Có một lợi điểm là tôi đã có những tương quan chặt chẽ với Đức Thượng phụ Bartolomaios và đã cộng tác với ngài. Đối với các tín hữu Công giáo, có một thách đố là làm sao duy trì việc giúp đỡ những người tị nạn, hiện có 4 triệu 500.000 người vừa chính thức vừa không chính thức, làm sao bảo đảm sự tiếp tục các dự án và các công trình đã được khởi sự như trường học, nhà thương và các trung tâm từ thiện”.
Đức tân giám mục cũng bày tỏ hy vọng mang lại một khuôn mặt ngày càng có đặc tính Thổ Nhĩ Kỳ và địa phương hơn cho thực tại Giáo hội ở Thổ: cho đến nay hầu hết Kitô hữu tại nước này là người ngoại quốc và nhất là các thừa sai, tiếng địa phương ít được sử dụng. Đức cha Palimuro cho biết: “Năm nay, có một thanh niên người Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu năm thứ I ở chủng viện. Chúng tôi hy vọng đây là hạt giống đầu tiên sẽ làm cho Giáo hội địa phương được nảy mầm”.
(Asia News 17-9-2021)
Trần Đức Anh, O.P.
2021
Giáo hội tại Brazil có 126 giám mục nghỉ hưu còn sống
Giáo hội tại Brazil có 126 giám mục nghỉ hưu còn sống
Tại Brazil, hiện nay có 126 giám mục nghỉ hưu còn sống và tiếp tục cộng tác vào sứ mạng loan báo Tin mừng của Giáo hội.
Theo Giáo luật (401), giám mục khi đến 75 tuổi thì được yêu cầu đệ đơn từ chức lên Đức Thánh cha để ngài quyết định. Ngài có thể chấp nhận ngay hoặc yêu cầu làm việc thêm một thời gian, tùy theo nhu cầu mục vụ. Khi được Đức Thánh cha chấp nhận, thì vị ấy trở thành giám mục nghỉ hưu (emerito).
Giáo sư Fernando Altemeyer, thuộc ban khoa học tôn giáo ở Đại học Giáo hoàng Công giáo thánh Phaolô, từ hơn 20 năm nay nghiên cứu về các giám mục nghỉ hưu, và luôn cập nhật các con số thống kê về vấn đề này. Ông cho biết các giám mục nghỉ hưu, tuy không còn trách nhiệm cai quản giáo phận, nhưng vẫn tiếp tục tham gia các hoạt động mục vụ, cộng tác vào sứ mạng truyền giảng Tin mừng của Giáo hội. Ví dụ, Đức cha Francisco Bíasin, nguyên giám mục giáo phận Barra do Pirái, đang đảm nhận nhiệm vụ Chủ tịch Ủy ban Giám mục nghỉ hưu, thuộc Hội đồng Giám mục Brazil, từ năm 2019. Đức cha nói rằng giám mục về hưu là “một món quà cho Giáo hội, vì nghỉ hưu là một cơ hội để tái tạo cuộc sống, một cách thức mới để làm giám mục”.
Theo Giáo luật (402,2), Hội đồng Giám mục “phải cố gắng cung cấp sự hỗ trợ thích hợp và xứng đáng cho giám mục nghỉ hưu, để ý trước tiên tới nghĩa vụ đầu tiên của giáo phận mà giám mục ấy đã phục vụ”.
Ủy ban Giám mục nghỉ hưu được Hội đồng Giám mục Brazil thành lập năm 2011, với nhiệm vụ nâng đỡ và trợ giúp các giám mục hưu trí. Ngoài Đức cha chủ tịch Bíasin, Ủy ban còn có hai giám mục nghỉ hưu khác. Từ khi được thành lập, Ủy ban đã củng cố các liên lạc giữa các giám mục hưu trí, tổ chức các cuộc gặp gỡ ở cấp toàn quốc, thăng tiến thông tin trao đổi giữa các vị với nhau. Cuộc gặp gỡ toàn quốc lần thứ 5 trong chiều hướng này đã diễn ra hồi tháng Chín năm 2019, tại Trung tâm Văn hóa truyền giáo ở thủ đô Brasilia.
Vì đại dịch Covid-19 nên cuộc gặp gỡ toàn quốc lần thứ 6, lẽ ra tiến hành hồi năm ngoái, nhưng được dời lại đến năm nay. Ủy ban cũng dự kiến các cuộc gặp gỡ giám mục nghỉ hưu theo các miền khác nhau, và lần này dưới dạng trực tuyến, về đề tài: “Vai trò của giám mục về hưu trong một Giáo hội đồng hành, dưới ánh sáng Đại hội Giáo hội tại Mỹ châu Latinh và Caraibí, cũng như Thượng Hội đồng Giám mục sắp tới”, sẽ nhóm vào năm 2023.
Giáo hội Công giáo tại Brazil hiện có khoảng 145 triệu tín hữu Công giáo, chiếm 79% dân số toàn quốc, thuộc 48 tổng giáo phận, 220 giáo phận và 8 giám hạt, và toàn nước được chia thành 18 giáo miền.
(Aica.org 17-9-2021, Fides 20-8-2021)
Trần Đức Anh, O.P.
2021
Đức Hồng y Muller phê bình nhiều tổ chức Âu châu
Đức Hồng y Muller phê bình nhiều tổ chức Âu châu
Đức Hồng y Gerhard Ludwig Müller, nguyên Tổng trưởng Bộ Giáo lý đức tin, phê bình nhiều tổ chức Âu châu phá hủy các hệ thống giá trị hiện tại.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho Đài Phát thanh Maria ở Ba Lan, truyền đi ngày 16/9/2021 vừa qua, Đức Hồng y Müller nhận định rằng: “Chúng ta đang ở trong một trò hề bi thảm, trong đó các tổ chức Âu châu, như Ủy ban hành pháp của Liên hiệp Âu châu, Nghị viện Âu châu và Tòa án Âu châu đang phê bình hai nước Ba Lan và Hungary, nhân danh những cái gọi là “Các giá trị Âu châu”. Ví dụ, những giá trị này tạo nên quyền phá thai hoặc quyền được đổi giống. Nếu các “quyền” ấy được Âu châu công nhận là “Các giá trị Âu châu” và những nước bênh vực phẩm giá con người, từ lúc mới thụ thai cho đến lúc chết tự nhiên, đang chiến đấu như thế bị phê bình và tấn công, thì có nghĩa là các hệ thống giá trị bị đảo lộn. Các giá trị có nguồn gốc từ phẩm giá con người, chúng tượng trưng cho điều tốt lành, chứ không phải là một sự phá hủy, ích kỷ, sống mà làm thiệt hại cho người khác về sự sống, sức khỏe, an sinh của họ. Chính vì thế những người bênh vực những cái gọi là “giá trị Âu châu” như vừa nói, họ oán ghét các đại diện của Kitô giáo, như Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II.
Trong cuộc phỏng vấn, Đức Hồng y Müller nhìn nhận luôn có những xì căng đan, gương xấu trong Giáo hội. Trong số 12 tông đồ của Chúa cũng có Giuda, kẻ phản bội Chúa Giêsu và ngay từ đầu, đã không tin sứ mạng cứu thế của Ngài. Vì thế, trong tương lai cũng sẽ luôn có những linh mục, giám mục hoặc tu sĩ phạm tội, vì sự yếu đuối của con người, nhưng đôi khi họ cũng cố tình và có ý xấu, hoặc vì họ có hướng đi sai lầm. Nếu một tín hữu Công giáo, từ những vị ở chức vụ cao nhất, từ linh mục cho đến Giáo hoàng, tuân theo giáo huấn luân lý của Giáo hội, thì những điều mà chúng ta phải đau buồn ngày nay, đã không xảy ra. Chúng ta phải nhận rằng thứ ý thức hệ luân lý tháo thứ về luân lý tính dục, cũng đã tràn vào Giáo hội, với những hậu quả thê thảm. Nhưng cần ý thức rằng đó là những người phải chịu trách nhiệm về những gì họ làm, cả trong lãnh vực luật lệ dân sự cũng như giáo luật. Vì thế, không có lý do để những kẻ chống Giáo hội dùng như sai lỗi cá nhân để cáo buộc toàn thể hàng giáo sĩ hay toàn thể Giáo hội.
(KAI 17-9-2021)
- Trần Đức Anh, O.P
2021
Vì sao giám mục Xavier Malle có nhiều người theo trên mạng xã hội lại… tắt mạng!
Vì sao giám mục Xavier Malle có nhiều người theo trên mạng xã hội lại… tắt mạng!
Ngài giải thích lý do quyết định của mình… có thể làm cư dân mạng suy nghĩ. Giám mục nêu lên các khó khăn trên cương vị của một giám mục trên mạng xã hội.
Đức Giám mục Xavier Malle, 56 tuổi, giáo phận Gap, Pháp, là một trong các giám mục tích cực nhất trên các trang mạng xã hội. Kể từ ngày 14 tháng 9, ngài chuyển sang “chế độ tạm ngưng” dài hạn, nghĩ rằng hoạt động ảo này làm ngài xa sứ mệnh mục vụ của mình.
“Tuyên xưng và loan báo các điều kỳ diệu của Chúa.” Câu trích từ sách Tôbia là phương châm của giám mục giáo phận Gap và Embrun. Và tại sao lại không dám tuyên xưng trên các trang mạng xã hội, khoảng không gian của thời hiện đại? Bốn năm sau khi mở tài khoản trên mạng Twitter, giám mục Xavier Malle tự hỏi về lý do cho sự dấn thân tốn thì giờ này của mình… Với khoảng 7.200 người theo dõi, hơn 14.000 tweet, trung bình 10 câu mỗi ngày, giám mục đã có mặt rất nhiều trên mạng. Để có một so sánh, Đức Tổng Giám mục Michel Aupetit của giáo phận Paris có 20.000 người theo, giám mục Hervé Giraud, giáo phận Sens-Auxerre có gần 47.000 người theo và của cha Grosjean có 46.000 người theo trên Twitter.
Chiếc kính lúp khổng lồ
Nếu giám mục Malle từ giã mạng xã hội dài hạn, nhưng chuyện này không liên quan gì đến các tranh cãi chung quanh video của linh mục trẻ Mathieu trên Tiktok, cha nói ngược với giáo huấn Giáo hội về đồng tính, một cái “gai” của Hội đồng Giám mục Pháp.
Quyết định của giám mục Malle là kết quả của nhiều tháng suy tư mà ngài đã kể lại trong một bài báo dài đăng trên trang giáo phận của ngài.
Trước hết, ngài công nhận một đam mê gần như mê hoặc mà mạng xã hội có thể khơi dậy và theo ngài, dấn thân này đòi hỏi: “Một sự diện diện lâu dài, chấp nhận tiếp xúc, chấp nhận mâu thuẫn, vừa có óc hài hước vừa suy nghĩ, kể một ít về đời sống hàng ngày của mình, v.v. Nếu ngài cho rằng, với tư cách cá nhân, sự có mặt của một giám mục trên mạng xã hội là điều không cần thiết, ngài bị cuốn hút vào mạng… thì bây giờ đã đến lúc ngài phải tách nó: “Bây giờ, tôi thấy rất nhiều bất tiện. Thực tế là tôi không hài lòng với tình trạng này. Mạng xã hội là chiếc kính lúp khổng lồ nói nhiều về tác giả.”
Kiêu căng, lãng phí thì giờ và thiếu độ lùi
Chắc chắn giám mục chia sẻ một ghi nhận khác mà phần lớn những người mê Twitter, Facebook và các trang mạng khác cùng chia sẻ: khía cạnh tốn thì giờ và niềm tự hào có thể quản lý trang. “Nguy cơ là nghĩ: bạn đọc like tôi, nhìn xem, số lượng người theo tôi trên Twitter, trên Facebook nhiều chưa! […] Nhưng tôi có quá gắn bó vào những tài khoản chính thức mới này không? Tôi quá sung túc vì sự công nhận của xã hội này không? Làm thế nào để tôi trả lời câu hỏi của Chúa hỏi người thanh niên giàu có: ‘Nếu anh muốn nên hoàn thiện, thì hãy đi bán tài sản của anh và đem cho người nghèo, anh sẽ được một kho tàng trên trời. Rồi hãy đến theo tôi’(Mt 19). Có phải những mạng xã hội này đang làm tôi phân tán và ngăn tôi trở nên ‘một với Chúa Kitô’ đây không?
Ngoài những nguy cơ này còn nguy cơ của phản ứng tức thời. Truyền thống của một tu sĩ đàng hoàng, muốn một câu Tweet có ý nghĩa phải mất thì giờ của một thánh lễ, của một đêm! Nhưng điều này thường không làm được trên mạng xã hội, thường chúng ta thiếu độ lùi!”
Vì thế ngài thú nhận mình đã rơi vào bẫy của sự tức thời, các chủ đề tạo căng thẳng nhanh chóng. Tiếp nhận người tị nạn, đại dịch Covid 19 và vắc-xin…
Mô tả về “một mô hình thu nhỏ” mà các phản ứng đôi khi rất hung hăng, giám mục nhận thấy bầu khí trên các trang mạng xã hội: “Tôi đã phải chịu rất nhiều bạo lực bằng lời nói (…) Tôi muốn đối thoại với những người có ý kiến trái chiều, nhưng trên thực tế là không thể,” ngài cho biết nhiều khi ngài không ngần ngại có lời nói châm chọc mỉa mai trên Twitter. Muốn đối thoại với người nói ngược với mình, trên thực tế là không thể được: ai cũng có ý tưởng riêng của mình và họ đi tìm đồng minh trên mạng để khẳng định ý của mình, họ không đọc lập luận và các liên kết dẫn đến các bài báo mà bạn đề nghị. Đây là vương quốc của những tin giả.”
Những khó khăn riêng cho sứ vụ của một giám mục
Rủi ro này cũng do phản ứng tự nhiên của tôi. Giám mục Malle cũng nhấn mạnh một khó khăn riêng trong cương vị giám mục của mình: “Tôi ý thức rõ, lời nói của giám mục là lời nói của toàn Giáo hội và của toàn giáo phận, vì những “người theo dõi” không phân biệt được. Đôi khi đường hướng khó duy trì, vì giáo phận không thể can thiệp vào một số vấn đề nào đó.” Ngài trích dẫn đến vấn đề diệt trừ sói, rất quan trọng và cũng là tế nhị trong vùng Hautes-Alpes của ngài, ngài muốn nói nhưng không thể không liên quan đến giáo phận. “Một cách tích cực, mạng xã hội đã trở thành nguồn cung cấp thông tin cho các nhà báo. Một số nhà báo gọi tôi vì họ đọc tin tức của tôi ở đó. […] về mặt tiêu cực, nhà báo có thể bị cám dỗ dùng một lời không đúng ngữ cảnh. Rủi ro khi có làn sóng truyền thông không kiểm soát được”.
Theo một cơ chế gần như tất yếu, mạng xã hội dẫn đến việc “xếp loại”. Chẳng hạn về mặt chính trị, người ta nghĩ tôi ở cánh hữu khi tôi bảo vệ sự sống chưa được sinh ra, bảo vệ một kết thúc tự nhiên mà không có an tử, hoặc ngược lại tôi ở cánh tả nếu tôi nói về người tị nạn đi qua các ngọn núi của chúng tôi.” Cả một vấn đề, “một giám mục không nhất thiết phải ở cánh hữu hay cánh tả; giám mục là mục tử của mọi người. Nhưng nhiệm vụ của giám mục là tìm kiếm đâu là tiêu chuẩn của phân định phù hợp với Tin Mừng và giáo lý xã hội của Giáo Hội và chia sẻ chúng”. Ngài hối tiếc về “hiệu ứng phóng đại” của mạng xã hội: “Nhiều người nghĩ tôi quá tập trung vào một số chủ đề nào đó hoặc tôi dành quá nhiều thì giờ cho những kênh này: chắc chắn điều này đúng một phần. Kết quả là cái nhìn méo mó về tác giả của các câu tweet hoặc các bài đăng.”
Khó khăn rao giảng Tin Mừng trên mạng
Công việc phân định của giám mục có trình độ công nghệ cao cũng nêu bật các khía cạnh tích cực của mạng lưới: “Với tôi, đây là phương tiện đặc biệt để suy nghĩ và nói về bản thân”, ngài mô tả lợi ích của “sự hiện diện và lời nói của giám mục” trên “lục địa kỹ thuật số” này theo công thức của Đức Bênêđictô XVI.
Nếu các mạng lưới cho phép “một hình thức gần gũi với tín hữu của giáo phận và còn hơn thế nữa”, thì giám mục Xavier Malle muốn trở về với các hy vọng mục vụ: “Liệu lời của tôi có truyền đi niềm hy vọng của Chúa không? Dứt khoát tôi không có cái gì gọi là truyền giáo trên mạng xã hội.”
Thực tế ngài không hài lòng với tình trạng này. Sự bất mãn là do ngài bị vỡ mộng: “Sau những năm có mặt trên trang mạng xã hội, trước hết trong tư cách linh mục, sau là giám mục, tôi trở về với niềm hăng say lúc đầu. Đức Phanxicô đã nói về một sự ‘vỡ mộng giao tiếp’ (Thông điệp Tất cả anh em Fratella tutti), về sự nghèo nàn của tương tác ảo này.”
Tin chắc suy nghĩ này có thể có lợi cho những người dùng các trang mạng xã hội dù họ có là giám mục hay không. Giám mục Malle đã xét mình: “Tôi có quá gắn bó với những tài khoản chính thức này không? Tôi có quá sung túc từ sự công nhận của mạng xã hội này không?” Các lời khuyên của các giám mục đồng hữu cũng như phân định cá nhân của mình đã dẫn giám mục Malle trở về với thinh lặng… Nhưng lời của ngài sẽ được các trang mạng xã hội của giáo phận chuyển tiếp. Ngài chưa đưa ra ngày chấm dứt kỳ “nghỉ dài hạn” này. Chưa ai biết được!
Nguyễn Tùng Lâm dịch
(phanxico.vn 20.09.2021/ famillechretienne.fr, Camille Lecuit, 2021-09-07)