Tác giả: Anmai

THƯ GỬI SINH VIÊN, HỌC SINH CÔNG GIÁO NHÂN DỊP MỪNG XUÂN BÍNH NGỌ

ỦY BAN GIÁO DỤC CÔNG GIÁO

trực thuộc

Hội Đồng Giám Mục Việt Nam

THƯ GỬI SINH VIÊN, HỌC SINH CÔNG GIÁO

NHÂN DỊP MỪNG XUÂN BÍNH NGỌ

Các con thân mến,

Trong những ngày của tháng Chạp này, khi đi qua các khu vực trang trí tết xưa, với vật dụng đơn giản của người miền tây nam bộ, những ký ức về tết của cha trong độ tưổi của các con, mang lại nhiều cảm xúc đặc biệt. Từ việc dọn dẹp cho đến trang hoàng nhà cửa, từ việc lặt lá những cây mai cho đến vệ sinh lau chùi các vật dụng trên bàn thờ, …Tất cả như mong muốn một cái tết thật đẹp cho gia đình, cầu mong những điều tốt lành nhất cho cuộc sống. 365 ngày của Ất Tỵ dường như đã trôi qua thật nhanh trong công việc và nhịp sống hàng ngày. Giờ đây, chúng ta chuẩn bị bước vào một chu kỳ mới của thời gian trong cuộc đời mình, mang tên Năm Bính Ngọ 2026. Được khởi sự bằng Tết Cổ Truyền của dân tộc, chắc chắn rằng, ai trong chúng ta cũng ước nguyện cho một năm mới tốt đẹp, an lành, hạnh phúc và thành công nhất. Trước thềm năm mới đang đến rất gần, cha muốn nhắn gửi đến các con một vài suy nghĩ của mình, để chúng ta cùng chào đón năm mới trong tinh thần của một người con Chúa.

1. Năm Mới, một truyền thống đẹp lòng Thiên Chúa

Dường như không có thời điểm nào trong năm mà chúng ta nhận được nhiều lời chúc như dịp đầu năm mới. Tâm tình, cách thức và sự phong phú trong những lời chúc này có thể cho phép người ta nghĩ rằng, đó là điều đẹp lòng Chúa. Thế nhưng, việc tuân theo truyền thống và ăn mừng Năm Mới trở nên khác hơn rất nhiều, nếu xét theo những gì Kinh Thánh đã nói. Nhiều Kitô hữu cố gắng tạo nên một liên kết nào đó giữa Năm Mới và Năm Hồng Ân mới (x. Lc 4, 19 và Is 61), nhưng Năm Hồng Ân này lại ám chỉ Năm Thánh cuối cùng sẽ mở ra kỷ nguyên thiên sai, với sự trở lại của Đấng Cứu Thế Giavê, kết quả là không có gì liên quan với Năm Mới theo truyền thống được tổ chức hàng năm.

“Đừng học đòi con đường của chư dân, …Các nghi thức của chư dân thật là hư ảo”(Gr 10, 2-3). Đây là một mệnh lệnh Chúa đã truyền trong Kinh Thánh, và ta có thể nhìn thấy xuyên suốt trong Lời của Người, Thiên Chúa nói đến “các dân tộc” là những người tôn thờ thiên nhiên (mặt trời, mặt trăng, các ngôi sao, cây cối, v.v.), các thần tượng do con người tạo ra và tất cả các sự thờ phượng khác, kể cả những phong tục và truyền thống liên quan đến một thần tính, khác với Thiên Chúa thật duy nhất. Người gọi những quốc gia này và phong tục của họ là “ngoại giáo”, trong ý nghĩa là những người tôn thờ thần giả, ngẫu tượng, xa lạ với Giao Ước của Thiên Chúa.

Tất cả những người trở lại đạo đều qui hướng vào một Thiên Chúa chân chính, khi được nói đến hay thực hành việc mừng Năm Mới. Bằng mọi giá, những người này không muốn bắt chước những người chấp nhận thái độ thế tục này của Năm Mới, vì họ không xem nhẹ tiếng nói và những lời dạy từ nơi Thiên Chúa của mình.

Những ý tưởng trên đây thật đáng chú ý, để chúng ta nhìn về cách thức đón mừng Năm Mới của mình. Chúng ta không có ý hạ thấp hoặc thẩm định bậc thang giá trị cho những phong tục tập quán hay các lễ nghi của những người xung quanh. Đức tin Kitô giáo cũng không loại trừ hay cấm đoán những nét văn hóa mang tính truyền thống, nhưng mời gọi chúng ta hướng về một đích điểm cao cả hơn, đó là cội nguồn và cùng đích cho tất cả mọi sự: Thiên Chúa Hằng Hữu, bằng tâm tình tạ ơn và hành động hoán cải. Vậy, chúng ta sẽ làm gì để mừng Năm Mới cho đẹp lòng Thiên Chúa ?

2. Năm mới, những việc đáng phải làm
3. Thờ phượng Thiên Chúa

Thực tế của đời sống đạo hằng ngày, có nhiều người trong anh chị em và bạn bè chúng ta, dường như chỉ thờ phượng Chúa trong hình thức bề ngoài, các thực hành đức tin chỉ để cho người khác thấy, hoặc cho người ta đừng đánh giá xấu về mình. Đó là hình ảnh và cách sống mà Chúa Giêsu đã khiển trách rất nhiều trong Phúc âm. Người đã đưa ra một chuẩn mực đúng cho việc thờ phượng rằng:“những người thờ phượng đích thực sẽ thờ phượng Chúa Cha trong thần khí và sự thật”(Ga 4, 23).

Vậy, trước thềm năm mới, chúng ta hãy bày tỏ sự thờ phượng Chúa qua việc cảm tạ Người, vì những ơn lành đã ban cho chúng ta trong suốt năm qua về vật chất lẫn tinh thần. Những điều này luôn là một sự thật, ngay cả khi chúng ta không muốn nhìn nhận nó. Đừng nghĩ những điều tốt mới là ân ban, còn điều chưa đẹp là do một sự trừng phạt hay đền bù nào đó. Cha luôn tin rằng: không có sự thù hận hay ghét bỏ nào có nguồn gốc từ nơi Thiên Chúa là Đấng nhân lành. Bởi thế, Thánh Phaolô luôn khuyến khích chúng ta:“Trong mọi hoàn cảnh và mọi sự, hãy nhân danh Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, mà cảm tạ Thiên Chúa là Cha”(Ep 5, 20).

Tiếp đến, chúng ta hãy thờ phượng Chúa qua việc cầu nguyện. Những người thờ phượng đích thực, sẽ thực hành sự thờ phượng này bằng cách dâng hiến hết lòng, hết linh hồn và hết ý chí cho ý muốn của Thiên Chúa (x. Mt 22, 37). Niềm khao khát mãnh liệt cho vương quốc của Thiên Chúa được trị đến và thánh ý của Người được thực hiện, chính là nguồn mạch cho mọi lời cầu nguyện của họ, những lời cầu nguyện dựa trên các quy tắc và ước mong mà Chúa Giêsu đã dạy trong Kinh Lạy Cha (x. Mt 6, 9-13).

1. Hiếu thảo với Cha Mẹ

Đây là một trong những lời mời gọi quan trọng nhất và cũng là một bổn phận lớn nhất, mà chúng ta phải đối diện trong đời sống của mình. Bổn phận này được hình thành trong hai mối tương quan gắn kết sâu nặng và mật thiết với nhau: cha mẹ và con cái. Cha mẹ dưỡng nuôi con cái, để dẫn dắt chúng từ sự lệ thuộc tuyệt đối trong dạ mẹ, đến sự độc lập của thời niên thiếu và sự trưởng thành khi chúng trở thành người lớn. Con cái quay lại chăm sóc cha mẹ của mình, nhất là trong giai đoạn tuổi già sức yếu, không đủ năng lực gánh vác những công việc mà các ngài đã làm để chăm lo gia đình.

Chữ Hiếu được nhắc đến trong những ngày đầu xuân, không chỉ vì đó là một vấn đề thuộc bản sắc văn hóa của người Việt, mà trên hết, đó là điều được mặc khải trong Cựu Ước: “Ngươi hãy thờ cha kính mẹ, để được sống lâu trên đất mà ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa của ngươi, ban cho ngươi”(Xh 20, 12), và xác nhận trong Tân Ước:“Người làm con hãy vâng lời cha mẹ mình vì Chúa, vì đó là điều chính đáng. Hãy tôn kính cha và mẹ, đó là điều răn đầu tiên có kèm theo một lời hứa: để ngươi được hạnh phúc và hưởng một cuộc sống lâu dài trên mặt đất này”(Ep 6, 1-3). Chính vì thế, những ứng xử hàng ngày mà con cái luôn cần phải có đối với ông bà và cha mẹ, đó là tôn trọng, vâng lời và yêu thương.

Các con hãy ghi nhớ lời dạy của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong Tông Huấn Amoris Laetitia, nói về tầm quan trọng của lòng hiếu thảo trong gia đình:“Một gia đình mà thiếu sự kính trọng và chăm sóc ông bà, vốn là ký ức sống động của mình, sẽ là một gia đình rời rã; ngược lại, một gia đình mà còn nhắc nhở đến quá khứ là gia đình có tương lai”…. “Một xã hội mà con cái không biết kính trọng cha mẹ là một xã hội không có danh dự…đó là một xã hội được định để lắp đầy bằng những người trẻ cằn cõi và tham lam”. Ước mong rằng, chúng ta thực hành nhân đức này trong những ngày xuân, không phải là để cái tết thêm trọn vẹn, gia đình thêm ấm cúng, mà là một khởi đầu mới cho quyết tâm sống giới răn này trong suốt hành trình dương thế của mình. Một chút kinh nghiệm từ cuộc sống, cha nói với các con bằng niềm xác tín: nếu các con biết sống và siêng năng thực hành lòng hiếu thảo, Thiên Chúa sẽ luôn chúc lành cho cuộc sống và gia đình của các con.

1. Hãy luôn sống là một công dân tốt

Sẽ không là bất thường hay lỗi nhịp khi nhắc đến tổ quốc và các nhà lãnh đạo trong phạm vi chữ Hiếu của mùa xuân, vì đó là sự mở rộng thật phong phú mà Giáo lý Giáo hội Công giáo ở số 2199, đã đề cập đến các mối tương quan của điều răn về lòng hiếu thảo. Thật vậy, ngoài mối liên hệ căn bản trong phạm vi gia đình ruột thịt mang tính phổ quát nhất, điều răn này còn vươn tới các bổn phận của học trò đối với thầy, thợ với chủ, kẻ thuộc cấp đối với người chỉ huy, công dân đối với tổ quốc và với tất cả những người điều hành đất nước. Chúng ta có thể đọc thấy điều này nơi những hướng dẫn mục vụ thật hài hòa của của Thánh Phaolô:“Trước hết, tôi khuyên ai nấy dâng lời cầu xin, khẩn nguyện, nài van, tạ ơn cho tất cả mọi người, cho vua chúa và tất cả những người cầm quyền, để chúng ta được an cư lạc nghiệp mà sống thật đạo đức và nghiêm chỉnh”(1Tim 2, 1-2).

Ngày đầu tiên của năm mới, chúng ta cử hành Thánh lễ trong ước nguyện cho năm mới bình an, cuộc sống được an cư lạc nghiệp, đó cũng chính là cầu nguyện cho quê hương tổ quốc và cho các nhà lãnh đạo quốc gia. Lời cầu nguyện này bao hàm cả lòng hiếu thảo và biết ơn của mình theo như điều răn Chúa đã dạy và Giáo hội hướng dẫn. Đồng thời, để sống sống đầy đủ hơn tinh thần của điều răn này, các con cũng hãy cố gắng chu toàn các bổn phận của một người công dân, mà các con sẽ học được trong từng giai đoạn của cuộc đời mình. Từ một phép lạ được tường thuật trong Phúc âm, Chúa Giêsu cũng đã dạy Phêrô và các tông đồ của mình một bài học như thế (x. Mt 17, 24-27).

3. Lời chúc đầu xuân

Các con thân mến, với tên gọi dân gian: Năm Con Ngựa. Từ những phẩm chất tốt đẹp vốn có của loài vật này, người ta coi nó là biểu tượng cho sự trung thành và tận tụy, tài lộc và thành công. Hình ảnh những chú ngựa phi nước đại, hý vang cả một góc trời, còn biểu tượng cho sự kiêu hãnh, mạnh mẽ và tự do. Bước vào năm Bính Ngọ, cha mến chúc các con luôn mạnh mẽ trong tuổi đời, tận tụy trong học tập, kiêu hãnh trong đức tin, và sự ngoan hiền của các con sẽ luôn là tài lộc và thành công cho gia đình của mình. Các con hãy cố gắng tham dự đầy đủ các thánh lễ của những ngày đầu năm, vì đó là tâm tình và bổn phận cần phải có của một người đặt niềm tin nơi Chúa. Nguyện xin Đức Chúa ban phúc lành và gìn giữ các con. Xin Người luôn thương mến và ban bình an cho các con (x. Ds 6, 24 – 26).

CHÚC MỪNG NĂM MỚI BÍNH NGỌ 2026.

Vĩnh Long, ngày 24 tháng Chạp năm Ất Tỵ.

Phêrô Huỳnh Văn Hai

Giám mục Giáo Phận Vĩnh Long

Chủ tịch Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo

THƯ GỬI SINH VIÊN, HỌC SINH CÔNG GIÁO NHÂN DỊP MỪNG LỄ CHÚA GIÁNG SINH 2025

ỦY BAN GIÁO DỤC CÔNG GIÁO

trực thuộc

Hội Đồng Giám Mục Việt Nam

THƯ GỬI SINH VIÊN, HỌC SINH CÔNG GIÁO

NHÂN DỊP MỪNG LỄ CHÚA GIÁNG SINH 2025

Các con thân mến,

Từ lâu nay trong truyền thống và thực hành đức tin Kitô giáo, dù là ở bất cứ nơi nào, hang đá máng cỏ luôn là điểm dừng chân và cầu nguyện của rất nhiều người trong ngày lễ Giáng Sinh, để nhìn ngắm một khuôn mặt không thể thiếu được, đó chính là Chúa Giêsu Hài Đồng. Người là ai mà lại có một sự thu hút lạ lùng như thế ? Thưa, Người là Con Ðấng Tối Cao, là Ðấng Thánh Chúa Trời sai đến, là Ðấng Cứu Chuộc loài người, là Ánh Sáng trần gian, là Vầng Hồng bất biến (x. Lời cầu – Kinh chiều II Chúa nhật I Mùa Vọng). Trong kinh Tín Kính, chúng ta cùng với Giáo hội tuyên xưng rằng: vì loài người chúng ta và để cứu độ chúng ta, Người đã từ trời xuống thế. Bởi phép Ðức Chúa Thánh Thần, Người đã nhập thể trong lòng Trinh Nữ Ma-ri-a, và đã làm người. Niềm vui này, dựa vào những mô tả trong Thánh Kinh, biết bao vua chúa và tiên tri đã khao khát được nhìn thấy và trải nghiệm, nhưng đã không được. Niềm vui ấy đã được ban cho chúng ta hôm nay. Như vậy, chỉ còn vài ngày nữa, chúng ta sẽ cùng với thế giới mừng kỷ niệm Ngôi Hai Thiên Chúa giáng sinh làm người. Là Dân Thánh Chúa, niềm vui nầy cũng sẽ nhanh chóng qua đi, nếu chúng ta không học thêm được điều gì nữa cho đức tin của mình. Bởi thế, cùng với lời chào thân ái, cha muốn chia sẻ với các con một ít điều mà cha đã đọc thấy nơi những suy tư về Mầu nhiệm cao cả này.

1. Chúa giáng sinh để tôn vinh Thiên Chúa Cha.

Thánh tông đồ Phaolô đã tóm tắt trong một lý do căn bản để quy chiếu về sự tôn vinh Thiên Chúa: “Vì muôn vật đều do Người mà có, nhờ Người mà tồn tại và quy hướng về Người. Xin tôn vinh Thiên Chúa đến muôn đời! A-men” (Rm 11, 36). Thế nhưng, nét căn bản được coi là sự công bằng này, dường như đã bị xem nhẹ hay lãng quên nơi các tạo vật của Người. Bởi thế, sự hiện diện của Ngôi Hai Thiên Chúa làm người, là để khơi lại và hướng đến một sự tôn vinh đúng nghĩa và đẹp lòng Thiên Chúa.

– Chuộc lại sự công bằng của Thiên Chúa: Một sự công bằng đã bị tổn thương nặng nề bởi tội lỗi nghiêm trọng của con người đầu tiên, vốn đã được tràn đầy ân sủng do tình thương của Thiên Chúa, mà hậu quả của nó được mô tả bằng nỗi buồn vô hạn: tội lỗi đã nhập vào thế gian và bởi tội mà có sự chết (x. Rm 5, 12). Không ai có thể chuộc lại hoàn toàn sự công bằng này, vì tội lỗi, thiếu sót, xúc phạm thường xuyên ở một khía cạnh nào đó, vẫn luôn tồn tại trong bản tính bị tha hóa bởi tội tổ tông của con người. Khi đến thời được ấn định, Ngôi Lời, qua mầu nhiệm Nhập Thể, Đấng đã cúi xuống mang lấy bản tính con người, sẽ thông truyền giá trị vô hạn cho tất cả. Nhờ đó, món nợ sẽ được trả, vinh quang của Thiên Chúa sẽ được thỏa mãn. Từ máng cỏ của mình, Chúa Giêsu đã hiến dâng chính mình cho công trình cứu chuộc, như tác giả thư Do Thái đã viết: “Khi vào trần gian, Đức Ki-tô nói: Chúa đã không ưa hy lễ và hiến tế, nhưng đã tạo cho con một thân thể. Chúa cũng chẳng thích lễ toàn thiêu và lễ xá tội. Bấy giờ con mới thưa: Lạy Thiên Chúa, này con đây, con đến để thực thi ý Ngài, như Sách Thánh đã chép về con” (Dt 10, 5-7).

– Mặc khải về sự sống và luật pháp của Thiên Chúa: Những người Do Thái đương thời luôn đặt dấu chấm hỏi khi thấy các việc làm và nghe những lời Chúa Giêsu dạy. Những thắc mắc ấy được Người trả lời trong tinh thần vừa dứt khoát nhưng cũng vừa nhân hậu: “Tôi và Chúa Cha là một” (Ga 10, 30). Điều này tiếp tục được chứng minh bằng các phép lạ của Người được thực hiện nhân danh Chúa Cha: “Còn nếu tôi làm các việc đó, thì dù các ông không tin tôi, ít ra cũng hãy tin các việc đó. Như vậy, các ông sẽ ngày càng biết thêm rằng: Chúa Cha ở trong tôi và tôi ở trong Chúa Cha” (Ga 10, 38). Sau cùng, một cách gần gũi và sống động nhất, thông qua sự hiện diện và sự phục sinh của mình, Chúa Giêsu khẳng định với mọi người rằng: “Chính Thầy là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Thầy, thì dù đã chết cũng sẽ được sống” (Ga 11, 25).

Chúa Giêsu vừa mạc khải về Thiên Chúa là Sự Sống, nhưng cũng vừa chỉ dạy về cách thức hữu hiệu để tôn vinh Người. Cách thức ấy luôn bao hàm việc tuân giữ đường lối Thiên Chúa, mà chính Người luôn là một tấm gương, ngay cả trong mọi hoàn cảnh khó khăn và sợ hãi nhất: “Lạy Cha, nếu Cha muốn, xin cất chén này xa con. Tuy vậy, xin đừng làm theo ý con, mà làm theo ý Cha” (Lc 22, 42). Các Thánh tử đạo Việt Nam chính là những người đã học lấy tấm gương này khi hiên ngang thể hiện lập trường của mình: thà mất tất cả chứ không để mất đức tin.

2. Chúa giáng sinh để dạy chúng ta tôn vinh Thiên Chúa.

Chúa Giêsu, qua Giáo hội của Người, đặc biệt là trong Phụng vụ thánh, không ngừng nhắc nhở và hướng dẫn chúng ta về bổn phận thờ phượng, vốn là điều không thêm ích gì cho Chúa, nhưng đem lại ích lợi thiêng liêng cho chúng ta. Chính vì thế, toàn bộ cuộc sống, từ suy nghĩ cho đến hành động, từ lời nói cho đến cung cách ứng xử, mọi thứ phải được trở nên góp phần làm vinh danh Thiên Chúa. Theo đó:

– Hãy để cho Người ngự trị trong con người: Bằng cách đón nhận Người trong lý trí, yêu mến Người trong trái tim và phục vụ Người trong ý chí. Tất cả những điều này không khó và không xa, như chính Chúa Giêsu đã chỉ dạy: điều gì các con làm cho những người chung quanh các con, là các con đã làm cho chính Chúa (x. Mt 25, 40). Hãy để cho Người ngự trị trong chúng ta bằng cách tuân phục luật pháp của Người đã ban, sống theo ý muốn của Người trong mọi hoàn cảnh.

– Hãy để cho Người ngự trị trong gia đình: Trong “Nghi Thức Chúc Lành Nhà Mới”, Giáo hội cho phép ta thưa lên với Chúa như người bạn đồng hành của gia đình. Vậy, hãy tạo mọi điều kiện cho người bạn này luôn ngự trị trong gia đình chúng ta lúc vui cũng như lúc buồn. Hãy đón nhận sự đồng hành của Người qua sự hướng dẫn và gương lành của ông bà cha mẹ trong đời sống đức tin.

– Hãy để cho Người ngự trị trong xã hội: Mười lời cầu nguyện trang trọng của Giáo hội trong ngày thứ sáu Tuần Thánh, nói lên ước nguyện và lời tuyên xưng của mình: Thiên Chúa là chủ trái đất và muôn loài muôn vật. Người là Đấng điều khiển và an bài mọi tổ chức, cá nhân và tất cả. Hãy khiêm nhường để Người hiện diện trong đời sống xã hội và cộng đồng, vì “Chúa hằng thương xót những ai kính sợ Người” (Lc 1, 50 b).

3. Bài học từ nơi máng cỏ

Cho đến hôm nay, người ta vẫn luôn băn khoăn khi đứng nhìn hang đá máng cỏ Chúa Hài Đồng: tại sao Chúa lại chọn sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn và thiếu thốn như vậy? Vua của trời đất, Con Thiên Chúa, Đấng Toàn Năng, lại bị con người ruồng bỏ, để rồi phải sinh ra nơi chuồng bò trống trải và nằm trong máng cỏ lạnh lẽo như thế? Có thể có nhiều câu trả lời, nhưng cha luôn hài lòng khi nói rằng Chúa Giêsu đã chọn sinh ra trong sự hạ mình sâu sắc như thế, để chữa lành sự kiêu hãnh thái quá của chúng ta. Chấp nhận một khó khăn cùng cực như vậy, Người muốn tách rời lòng trí chúng ta ra khỏi sự giàu có của thế gian, vốn là những sức mạnh có thể cuốn hút chúng ta vào trong sự bất toàn và nguy hiểm của nó. Chọn lấy những điều kiện khắc nghiệt và tủi buồn như thế, Người vừa muốn dạy chúng ta từ bỏ những thú vui ngắn hạn, có khi là lừa dối của thế giới này, vừa khơi lên sức mạnh chống lại lòng ham muốn sự thoải mái và kiên trì đón nhận đau khổ, để chuộc lại lỗi lầm của mình. Đó không phải là những khởi đầu để gây sự chú ý, nhưng sự khởi đầu ấy báo trước một cuộc sống đơn giản và thanh thoát trong mọi sự: “Con chồn có hang, chim trời có tổ, nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu” (Mt 8, 20), để dạy chúng ta những giá trị cốt lõi trong cuộc sống hôm nay và cho ngày mai vĩnh cửu của mình.

Các con thân mến, mọi sự chuẩn bị cho ngày lễ trọng đại này dường như đã hoàn tất, “Chúa Kitô đã sinh ra vì chúng ta, vì vậy chúng ta hãy đến thờ phượng Người” (x. Tv 132, 7). Chúng ta hãy cùng nhau bước đi với đức tin và sự phó thác, với niềm vui và lòng yêu mến, đến tôn thờ Hài Nhi thánh thiện này: cảm tạ và nhìn nhận Người là Chúa và là Vua của chúng ta; hiến dâng cuộc đời mình theo cách thức Chúa mong muốn và an bài, để yêu thương, thờ phượng và phục vụ Người luôn mãi, vì Người chính là ơn cứu độ của chúng ta. Mến chúc các con, gia đình và những người thân yêu của các con một mùa Giáng sinh vui tươi, thánh đức và bình an.

CHÚC MỪNG GIÁNG SINH 2025

Vĩnh Long, ngày 20 tháng 12 năm 2025.

Phêrô Huỳnh Văn Hai

Giám mục Giáo Phận Vĩnh Long

Chủ tịch Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo

THƯ GỬI ANH CHỊ EM GIÁO CHỨC CÔNG GIÁO NHÂN NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20.11.2025  

ỦY BAN GIÁO DỤC CÔNG GIÁO

trực thuộc

Hội Đồng Giám Mục Việt Nam

THƯ GỬI ANH CHỊ EM GIÁO CHỨC CÔNG GIÁO

NHÂN NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20.11.2025

Quý Thầy Cô giáo thân mến,

Tôi xin gửi lời chào thân ái đến tất cả anh chị em nhân ngày Nhà Giáo Việt Nam 20.11 2025. Chắc chắn ai trong chúng ta cũng hiểu rằng: là một giáo viên Công giáo, ngoài sứ mệnh giáo dục trong tinh thần truyền giáo, chúng ta còn được nhắc nhở phải sống gương mẫu, tôn trọng phẩm giá, có hành vi tận tâm và nhiều phẩm chất khác trong vai trò của mình. Một trong những lời chào mừng nhân ngày Nhà Giáo Thế Giới 2023, đó là chúc mừng các nhà giáo, những người không ngừng cống hiến cuộc đời mình để kiến tạo tương lai. Niềm đam mê giảng dạy của các nhà giáo truyền cảm hứng cho tất cả mọi người. Hãy luôn nhớ rằng, trong cái nhìn đức tin, thầy cô giáo cũng là những người được Thiên Chúa tuyển chọn. Thánh Phaolô đã viết: “Trong Hội Thánh, Thiên Chúa đã đặt một số người, thứ nhất là các Tông Đồ, thứ hai là các ngôn sứ, thứ ba là các thầy dạy, rồi đến những người được ơn làm phép lạ, được những đặc sủng để chữa bệnh, để giúp đỡ người khác, để quản trị, để nói các thứ tiếng lạ” (1 Cr 12, 28). Nhân ngày đặc biệt này, tôi cũng muốn chia sẻ với anh chị em thêm đôi nét nữa về sứ mạng giáo dục Kitô giáo, mà anh chị em đã và đang là những chứng nhân sống động của Giáo hội.

1. Vai trò của giáo dục Kitô giáo

Nếu đặt câu hỏi rằng: điều gì đang tác động mạnh mẽ trên đời sống con người hôm nay, thì câu trả lời sẽ là công nghệ số. Ngành công nghệ này đã mở ra vô vàn cơ hội mới cho sự phát triển cá nhân và xã hội trong rất nhiều lãnh vực cuộc sống. Nhờ vào các công cụ công nghệ, thông tin được truyền tải nhanh chóng, giúp việc học tập, nghiên cứu và giao tiếp trở nên thuận tiện, hiệu quả hơn. Nhưng liệu rằng, những tiến bộ vượt bậc và đa dạng của công nghệ số có thay thế được cho vai trò của giáo dục? Thế giới phẳng và tốc độ kia có làm mờ nhạt sứ mệnh của những người thầy trong việc thăng tiến con người? Chắc chắn là không. Trí khôn nhân tạo (AI) có thể cung cấp cho chúng ta vô số kiến thức một cách nhanh chóng và thuyết phục, nhưng nó không thể đào luyện cho con người một nền đạo đức đúng nghĩa, vốn được chuyển tải bằng cuộc sống và chứng nhân. Bởi vì “Giáo dục không chỉ là việc truyền tải kiến thức mà còn là sự hình thành toàn diện con người – về trí tuệ, tình cảm, nhân bản và thiêng liêng” (Đức Giáo Hoàng Phanxicô). Tuy nhiên, thích nghi và ứng dụng công nghệ vào lãnh vực giáo dục, là một việc làm chúng ta cần phải nắm bắt và cập nhật. Carlo Acutis, vị Thánh trẻ của Giáo hội trong thời đại Internet là một tấm gương tiêu biểu. Trong Thánh lễ tuyên Chân phước vào ngày 10 tháng 10 năm 2020, Đức Hồng y Vallini nói: “Carlo đã dùng Internet để phục vụ Tin Mừng, đến với càng nhiều người càng tốt. Internet không phải là nơi trốn chạy mà là nơi gặp gỡ, chia sẻ và tôn trọng lẫn nhau….”. Cho nên, chúng ta phải cố gắng hết sức có thể để thực thi sứ mạng của mình trong môi trường mới mẽ và phong phú này. Với Đức Giáo hoàng Phanxicô, Giáo dục Công giáo không những là nơi mà học sinh học để trang bị kiến thức, học để làm việc, mà còn học để sống, học để yêu thương và học để phục vụ, nên ngài đã khuyến khích các nhà giáo dục Công giáo: “Đừng dạy học sinh chỉ vì tri thức, mà hãy giúp họ khám phá ra rằng tri thức phải đi đôi với lòng thương xót và sự dấn thân phục vụ tha nhân”. Để đạt được mục tiêu này, ngài xác tín rằng: “Chúa Giêsu không chỉ là một phần của giáo dục, mà phải là trung tâm của mọi giáo dục Kitô giáo”.

2. Chúa Giêsu Kitô là bài học trọng tâm

Để biết về Chúa Giêsu, công nghệ số chỉ cần vài thao tác, nhưng để dạy về Đức Kitô, chúng ta phải học cả một đời. Nơi những trang sách Phúc âm, ta có thể nhìn thấy Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta trong những hình ảnh thật đẹp sau đây:

– Là người Thầy có lời dạy đơn giản: “Người dùng dụ ngôn mà nói với họ nhiều điều” (Mt 13, 3). Đây là cách chuyển tải thông điệp và những lời dạy được cho là hiệu quả nhất mà các bậc thầy và các vị ngôn sứ thời xưa thường áp dụng. Tuy nhiên, để hiểu các mầu nhiệm về Nước Trời, đôi lúc chính các tông đồ cũng phải chờ đợi một lời giải thích. Dù vậy, những câu chuyện dụ ngôn của Chúa Giêsu đã giúp chúng ta hiểu và ghi nhớ những gì đã được nói để áp dụng trong cuộc sống và công việc hàng ngày của mình. Nếu phải lập một danh sách những thử thách trong việc giáo dục, giảng dạy phúc âm, các nhà giáo sẽ phải áp dụng như thế nào? Bởi vì một số học sinh chưa sẵn sàng hoặc không có môi trường tốt để tiếp nhận lời thầy cô dạy mình. Với dụ ngôn người đi gieo giống, Thầy Giêsu, người gieo hạt đã xử lý tất cả các địa hình khác nhau và cho thấy kết quả thật lạ lùng : “…. Có những hạt lại rơi nhằm đất tốt, nên sinh hoa kết quả: hạt được gấp trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục” (Mt 13, 4-8).

– Là người Thầy đáng tin cậy: “Hôm nay, một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua Đa-vít, Người là Đấng Ki-tô Đức Chúa. Anh em cứ dấu này mà nhận ra Người: anh em sẽ gặp thấy một trẻ sơ sinh bọc tã, nằm trong máng cỏ” (Lc 2,11-12). Ngay trong sự mô tả này đã hàm chứa một nghịch lý sâu xa: Đấng Kitô Đức Chúa mà chỉ là một trẻ thơ nghèo nàn trong máng cỏ. Rong ruổi trên bước đường rao giảng về Nước Trời trong một cuộc sống không có gì là hấp dẫn các môn sinh: “Con chồn có hang, chim trời có tổ, nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu” (Mt 8, 20). Tất cả chỉ muốn nói lên một sự khó nghèo đầy tự nguyện. Chúa Giêsu chọn lấy nghèo khó và vô gia cư để không ai được buồn giận Ngài. Ngài là mẫu gương của nhà giáo, một thầy dạy bình dân đáng tin cậy và dễ hiểu đối với mọi người khi nói về sự khó nghèo, khi dạy về việc bố thí…(x. Mt 6, 14).

         – Là người Thầy của Khôn Ngoan và Chân Lý: “Thầy là Con Đường, là Sự Thật và là Sự Sống” (Ga 14, 6). Lời tự giới thiệu này được thốt lên trong khung cảnh Bữa Tiệc Ly, một sự kiện vừa chan chứa nghĩa tình thầy trò, nhưng cũng vừa dứt khoát để hiểu về sứ mạng của Chúa Giêsu. Người chính là con đường độc đạo và là trung gian duy nhất để nối kết con người với Thiên Chúa, là sự thật trọn hảo để giúp con người hiểu về lòng thương xót của Thiên Chúa và ý nghĩa cuộc đời mình, là sự sống tuyệt đối không bị tử thần kiềm hãm trong nấm mồ. Sự sống đó được hứa ban cho những ai tin vào Người ở đời sau vĩnh cửu. Từ đây, lời của Chúa Giêsu trở thành những lời nói có thẩm quyền và biến đổi nội tâm. Lời có thẩm quyền vì đó là những chân lý thuộc về thần linh, thường được xác nhận bởi những phép lạ kèm theo. Lời đó có sức biến đổi nội tâm vì sự khôn ngoan của Ngài không chỉ giới hạn ở việc tiếp thu kiến thức thế gian, mà là sự khôn ngoan đến từ Thiên Chúa và mời gọi con người sống trong mối tương quan tốt với Thiên Chúa.

3. Tâm tình của người đồng hành

Quý thầy cô thân mến, cuộc sống luôn biến chuyển thật nhanh chóng về mọi mặt. Thời đại công nghệ số đã ảnh hưởng sâu rộng trong tư duy và ứng xử của con người, nhất là những người trẻ hôm nay. Điều này luôn đặt chúng ta trước nhiều thách đố: phấn đấu để cuộc sống được ổn định, nổ lực để chu toàn trách nhiệm của một người thầy trong xã hội và Giáo hội. Một chút kinh nghiệm trong vai trò của một nhà giáo, cũng giúp tôi hiểu và cảm thông được với những khó khăn mà anh chị em đã và đang phải đối diện trong bối cảnh xã hội luôn có quá nhiều đổi thay như vậy. Nếu như chúng ta đồng ý với Thánh Phaolô đã nói ở phần đầu: thầy cô giáo cũng là những người được Thiên Chúa tuyển chọn, thì thánh nhân cũng khuyên chúng ta đừng lơ là hay tự mãn trong sứ mạng của mình, vì điều đó rất nguy hiểm. Hãy luôn có lòng kiên nhẫn, nhân hậu và hiền hòa, hãy dạy dỗ khuyên bảo nhau với tất cả sự khôn ngoan và hãy nói nhân danh Chúa Giêsu (x. Cl 3, 12 – 17).

Với tất cả niềm vui và hy vọng của Năm Thánh 2025, thay lời cho Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, tôi chân thành gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo, những người thầy tận tâm tận lực, không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn trao tặng cho môn sinh những giá trị về trí tuệ, sự chính trực và lòng kiên trì, “để đào tạo được những người nam và nữ không những tài giỏi về văn hóa, mà còn có một tâm hồn nhân ái và cao thượng, bởi vì thời đại chúng ta đang khẩn thiết đòi phải có những người như vậy” (Hiến Chế Mục Vụ về Giáo Hội trong thế giới ngày nay, số 31).

Mến chúc quý thầy cô và tất cả những ai đang âm thầm dấn thân trong công tác giáo dục, luôn an lành mạnh khỏe, vươn lên trong kiến thức, gương mẫu trong đạo đức, nhân hậu trong cách sống, để chu toàn sứ mạng cao quý được giao phó cho mình.

CHÚC MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM

Thân ái trong Chúa Kitô.

Vĩnh Long, ngày 15 tháng 11 năm 2025.

+ Phêrô Huỳnh Văn Hai

Giám mục Giáo Phận Vĩnh Long

Chủ tịch Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo