19Tháng Bảy
2023

Về việc kết thúc bài giảng lễ bằng từ ‘Amen’

Có người bảo « được », có người bảo « không được ». Chúng tôi xin trích lại số 4 trong « Chỉ nam về bài giảng lễ » của Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích, năm 2014, như sau :

« Với tính cách là một thành phần của Phụng vụ, bài giảng lễ không chỉ là một hướng dẫn, mà còn là một hành vi thờ phượng. Khi đọc các bài giảng của các Giáo Phụ, chúng ta khám phá ra rằng nhiều vị đã kết thúc bài giảng của mình bằng một vinh tụng ca và từ : « Amen » : các ngài đã hiểu rằng mục đích của bài giảng không chỉ là thánh hóa dân Thiên Chúa, mà còn để tôn vinh Thiên Chúa. Bài giảng là một thánh thi tạ ơn vì những kỳ công của Thiên Chúa : nó loan báo cho các thành viên của của cộng đoàn rằng Lời Chúa được thành tựu trong việc họ lắng nghe và đón nhận Lời Chúa, và, hơn thế nữa, họ ca ngợi Thiên Chúa về sự thành tựu này.

Vì bản chất phụng vụ của nó, bài giảng lễ cũng có một ý nghĩa bí tích : Chúa Kitô hiện diện trong cộng đoàn tụ họp để lắng nghe Lời của Ngài, và do đó cũng trong lời rao giảng của thừa tác viên, nhờ đó chính Chúa, Đấng từng nói trong hội đường Nadarét xưa, đang giáo huấn dân Ngài. Đó là điều mà Tông huấn Verbum Domini diễn tả : « Tính bí tích của Lời Chúa do đó được hiểu bằng cách loại suy với sự hiện diện thực sự của Chúa Kitô dưới hình bánh và rượu được thánh hiến. Khi đến gần bàn thờ và tham dự bàn tiệc Thánh Thể, chúng ta thực sự hiệp thông với Mình và Máu Chúa Kitô. Việc rao giảng Lời Chúa trong buổi cử hành ngụ ý việc nhìn nhận rằng chính Chúa Kitô đang hiện diện và nói với chúng ta để được lắng nghe » (VD, số 56) ».

Trích dẫn này cho thấy, việc kết thúc bài giảng lễ là “được”, vì nó diễn tả hành vi thờ phượng. Và nếu không muốn kết thúc bài giảng bằng “Amen” thì cũng “được”, vì không có luật nào buộc như thế. Nhưng nếu nói kết thúc bài giảng lễ bằng “Amen” là không đúng, là sai, là không được…, thì lời khẳng định như thế không có cơ sở vững chắc.

Tý Linh
Nguồn: xuanbichvietnam.net

19Tháng Bảy
2023

Nguồn gốc và ý nghĩa của chữ ”Công Giáo”

19/07/2023

Anmai

Phụng vụ, Tài liệu phụng vụ

Nguồn gốc và ý nghĩa của chữ ”Công Giáo”

(Bổ sung ý kiến vào ngày 20.11.2012 về nguồn gốc của chữ ”Da-tô, Gia-tô”, ghi thêm về Đạo Cao Đài và vài ý vào ngày 17.7.2014 ở phần ”ghi chú”; ngoài ra, vì bài khá dài, người viết chia ra từng phần theo mẫu tự từ A đến O, với ước mong người đọc dễ dàng đối chiếu các phần.)

Lời dẫn nhập

Theo thiển ý người viết, phải làm sáng tỏ ”nguồn gốc” của chữ ”Công Giáo” trước khi giải thích ”ý nghĩa” của nó bởi vì giải thích ”suông” mà chẳng đưa ra ”nguyên do”: lý do, duyên cố, do lai, tức là ”căn cơ, cội nguồn” của chữ này thì giải thích cho lắm cũng bằng không!

A- ”Mọi sự đều có nguyên nhân!”

Mệnh đề khẳng định ấy là một trong bảy nguyên tắc căn bản của lý trí con người. Blaise Pascal nói: ”Con người là cây sậy biết tư duy.” Descartes bảo: ”Tôi tư duy, vậy là tôi hiện hữu.” (Cogito, ergo sum. – Je pense, donc je suis. – I think, therefore I am.) Tôi hiện hữu có giới hạn nên tôi biết rằng có Đấng VÔ HẠN, tức là Đấng Hằng Hữu hay là Đấng Tự Hữu. Đấng ấy KHÔNG phải là ”sự của mọi sự”, mà là ”Tác Giả, Nguyên Lý, Nguồn Gốc” CỦA mọi loài hữu hình và vô hình. Ngài là Ông Trời mà người đời đề cập đến trong thơ-văn, cuộc sống như sau: ”Ơn trời mưa nắng phải thì – Nơi thì bừa cạn, nơi thì cày sâu. Lạy trời mưa xuống! Lấy nước tôi uống! Lấy ruộng tôi cầy! Lấy đầy bát cơm! Hãy tự giúp mình thì Trời sẽ giúp cho. Ai cho không bằng trời cho. Trời sinh* voi, sinh cỏ. Trời ơi, cứu con với! SOS: Save our souls. (Xin cứu linh hồn chúng con.) (*Nature: (được sinh ra) là ”tự nhiên”, tức là ”thiên nhiên”!)

B- ”Thành sự tại Thiên”

Khắp năm châu, ”thiên” hạ đều ngẫm nghĩ về thành công hay thất bại của mình là DO ở ”thiên” thượng như sau: ”Mưu sự tại nhân; thành sự tại thiên. (Tính việc tại người; nên việc ở trời.) Tôi lấy câu này bằng tiếng Đức, đổi thì ”hiện tại” sang ”thì quá khứ” là câu lại có nghĩa khác: ”Con người nghĩ ngợi nên Trời CƯỜI cho! (Der Mensch hat gedacht, und Gott hat gelacht!) (1) ”Trời ”cười cho” là phải bởi vì: ”Thiên võng khôi khôi, sơ nhi bất lậu. (Lưới trời lồng lộng, KHÔNG ai thoát được.)

Còn Cụ Nguyễn Du thì cho rằng Ông Trời rất công bằng: ”Ngẫm hay muôn sự tại trời – Trời kia đã bắt làm người có thân – Bắt phong trần phải phong trần – Cho thanh cao mới được phần thanh cao – Có đâu thiên vị người nào – Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai.” Vậy thì, theo Cụ, phải chăng đó là ”Công Đạo”? Cụ Trần Tế Xương buồn đời, làm thơ trào phúng: ”Bắc thang lên hỏi ông trời nhẽ – Trêu ghẹo người ta thế nữa thôi?” Hàn Mặc Tử thì biết được chữ tình do đâu: ”…Như đón từ xa một ý thơ – Ai hãy làm thinh, chớ nói nhiều – Để nghe dưới đáy nước hồ reo – Để nghe tơ liễu rung trong gió – Và để xem Trời giải nghĩa yêu!” như Lời Thánh Vịnh, 27,10: ”Dù cha-mẹ bỏ tôi, Chúa vẫn tiếp rước tôi.”, như Thánh Hiền dạy: ”Thiên nhân tương dữ.” (Trời và người giao hảo.)

Nhưng cũng có người tỏ bày tâm sự mà dám than van: ”Trời sao, Trời ở không cân? Kẻ ăn không hết, người mần / lần không ra!” Ngược lại, cũng có người tin vào luật NHÂN-QUẢ trên cõi tạm này: ”Ở hiền thì Trời chúc phúc! Ở ác thì Trời phạt!” Xét cho cùng, suy nghĩ này lại phù hợp với ”Hiến Chương Nước Trời về sau” trong Kinh Thánh (Phước thật tám mối): ”Thứ sáu: Ai giữ lòng sạch sẽ ấy là phước thật vì chưng sẽ đặng thấy mặt Đức Chúa Trời vậy.”

C- Đạo từ Trời

Rõ ràng Cái Đạo của Trời (THIÊN Đạo) là Lý Lẽ (THIÊN Lý) hiển nhiên mà người đời phải vâng theo để sống ”Đạo của thọ tạo” là lòng biết ơn và sự tôn thờ Đấng Hóa Công như ai cũng nói: ”Đầu đội Trời; chân đạp đất.” Con người được Trời ban cho (THIÊN phú) tự do suy nghĩ và hành động theo Lẽ CỦA Trời để sống xứng đáng với ”THIÊN chức” của mình là ”THIÊN-Tử”: Mọi người là con CỦA Trời, được tác tạo qua cha-mẹ, chứ không phải một mình Đức Vua mới được ”THIÊN Ân” đó. Có những Ngôi Chùa của bà con Phật Giáo mang Quý Danh này! Phải chăng quý Thầy, quý Sư Cô, quý Ông Bà và Anh-Chị-Em Phật Tử cũng quan niệm rằng Đức Phật là ”Vĩ Nhân, Đại Thánh”, là ”Thiên Bửu Bối” mà Trời ban qua Thân-Sinh của Ngài Thích Ca? Giáo Hoàng Biển-Đức dạy thêm thế này: ”Nước Cha trị đến cũng là khi mọi Tôn Giáo đều nhìn nhận có Đấng Tối Cao…!”

D- Đấng Tối Cao

”Tối Cao” vì Ông Trời là Đại Kiến Trúc Sư, Toàn Năng, Vô Biên! Còn con người chỉ là kỹ sư tí hon, hữu hạn. Nhà bác học Edison ghi trong Sổ Vàng vào dịp Khánh Thành Tháp Eiffel như sau: ”Tôi thán phục các kiến trúc sư làm nên Tháp này và cúi đầu thờ lạy Thiên Chúa là Kiến Trúc Sư Toàn Năng!” Thật vậy, dù có thể ”thay Trời làm mưa” chăng nữa, tôi CHỈ dừng lại trong phạm vi hữu hạn của tôi, tức là ”mượn, nhờ” những nguyên lý, định luật và vật chất… mà Ông Trời đã LÀM ra sẵn. Nguyên lý Archimède (sức đẩy của nước) ĐÃ có từ thuở tạo thiên lập địa. Archimède KHÔNG phải là tác giả, mà CHỈ tìm tòi, khám phá ra Khoa Học là cái DO Ông Trời làm nên. Sẽ KHÔNG bao giờ thấy được nguyên tử, nhưng hầu như ai cũng biết rằng đầu một mũi kim may có hằng triệu nguyên tử và trong mỗi nguyên tử lại có vô số âm, dương điện tử và trung hòa tử! Ứng dụng nguyên tử vào việc phục vụ công ích là thuận với Trời để mà còn: Thuận THIÊN giã tồn! Dùng nó để chế tạo vũ khí tàn sát sinh linh, hủy diệt thế giới là trái với Trời thì mất: Nghịch THIÊN giã vong!

E- Ông Trời

”Ông Trời” được người dân Việt diễn tả bằng nhiều Danh Xưng khác nhau, nhưng vẫn có CÙNG một ý nghĩa là ”Chúa Tể Càn Khôn” hay ”Thượng Đế”: Ông Vua CỦA muôn thọ tạo, ngự ở trên cao. Trong thơ-văn Việt Nam cũng có các Danh Xưng dành cho Ông Trời: ”Ông Cao Xanh, Ông Xanh, Ngọc Hoàng Thượng Đế, Đấng Vô Hình, Đấng Vô Hạn…” Có người lấy Vũ-Trụ mà ám chỉ Ông Trời: ”Thử xem con tạo xoay vần nơi nao!” Cũng có người ”trách móc” Ông như sau: ”Con tạo bất công!”

F- Lão Giáo viết về Ông Trời

Theo Lão Giáo, Ông Trời được quan niệm như sau: ”Hữu vật hỗn thành, tiên thiên địa sinh, tịch hề lưu hề, độc lập bất cải, chu hành nhi bất dãi, KHẢ VI thiên hạ mẫu. Ngộ bất tri kỳ danh, tự chi viết ĐẠO.” (Có gì đó không rõ ràng, sinh ra trời đất trước, mà lặng lẽ, mà còn đó, đứng riêng biệt không thay đổi, xoay vần mà không mỏi, CÓ THỂ LÀM MẸ NGƯỜI ĐỜI. Ta không biết danh xưng lạ lùng, gọi được là ĐẠO.)

G- Phật Giáo cũng cám ơn Trời

Phật Giáo nhìn thấy Kỳ Công CỦA Ông Trời qua ”sinh mệnh” hay ‘thọ mệnh” cụ thể như lời dạy của Đức Phật: ”Trong một giọt nước có hằng hà sa số chúng sinh.” Phật Tử cũng nói: ”Nhờ Trời, Phật phù hộ… Cảm ơn Trời, Phật!”

Hai Tôn Giáo Bạn (vừa nêu) đồng quan niệm về Ông Trời như các Tôn Giáo khác dù mỗi Tôn Giáo ”đặt tên” cho Ngài theo cách của mình.

H- Đạo Cao Đài

Cao Đài Giáo dung hợp Phật Giáo, Nho Giáo và Kitô Giáo, NHƯNG DẠY rằng có Đấng Chí Tôn THƯỢNG ĐẾ, tức Thiên Chúa (Đức Chúa Trời) là ĐẤNG NGỰ Ở THÁP (ĐÀI) CAO, mà người đời gọi là ÔNG TRỜI lập nên Vũ Trụ…

I- Do Thái Giáo và Ki-tô Giáo

Hai Tôn Giáo ấy đều được Ngài mạc khải Danh Xưng của Ngài là Giavê, TỨC LÀ Đấng Hằng Hữu: L’ÉTERNEL. ”Có gì còn đó, đứng riêng biệt, không thay đổi”, tức là ”cái có mãi, cái độc lập, cái bất biến, vĩnh hằng”, KHÔNG DO ”cái nào” tạo ra cả. Chính ”cái đó” mới có TOÀN TRI, TOÀN NĂNG mà sinh ra trời-đất để con người ngợi khen: ”Cảm ơn Trời! Tạ ơn Chúa!” (Deo gratias! Dieu merci! Thanks be to God! Gott sei Dank!) ”Cái gì đó không biết mỏi”, Sáng Thế Ký gọi là Thần Khí Chúa, Lời ở trong Thiên Chúa. Thánh Gioan ghi trong Tin Mừng: ”Nhờ Lời mà muôn vật được tạo thành.” Lời KHÔNG phải âm thanh, chữ viết, MÀ ”Đấng Hành Động: Le Verbe”, chính là Giêsu nhập thể và nhập thế. Cho nên Cái ”tự chi viết Đạo” cũng là quan niệm của Anh-Em Tin Lành ”Maranatha Baptist Church”. Họ dịch như sau: ”Đạo là Đức Chúa Trời.” (Giăng 1,1)

J- Đại Sư Bouddhadàsa ở Thái Lan

Ngài ấy nhận ra được Triết Lý của Phật Giáo nơi Đạo tôn thờ Cây Thập Giá của Chúa Cứu Thế: ”Quên Mình: Vô ngã TẠI ngã.” (Thập Giá là chữ ”I: tôi” có gạch ngang, là ”quên mình.) Như vậy, nhận xét của Đại Sư Thái Lan cũng không ngược lại với Kinh Thánh: ”Lời” là Giêsu, cũng là Thiên Chúa, đã ”quên mình” để xuống thế làm người, lại còn ”quên mình” thêm lần thứ hai là chịu chết để gánh tội CỦA MỌI NGƯỜI.”

K- Đại Sư Vivakananda ở Ấn Độ

Ngài ấy phát biểu: ”Thượng Đế là Tâm O. Mọi Tôn Giáo đều là đường kính đi qua Tâm O. Nước là H2O. Nước đựng ở đâu cũng là nước.” Như vậy, Đại Sư Ấn Độ cũng thừa nhận có Thượng Đế CHUNG cho mọi Tôn Giáo. Do đó, tôi hy vọng rằng người trong Tôn Giáo Bạn vui lòng thông cảm cho người Công Giáo khi họ dùng hai chữ ấy. Thiên Chúa đã hứa ban Ơn Cứu Chuộc cho loài người sau khi tổ tông của loài người, Adam và Eva, sa ngã. Khái niệm ”Công” khai sinh TỪ ĐÓ vì ”công” có nghĩa là ”cho tất cả, KHÔNG trừ ai.” Chúa Giêsu xuống thế sau khi Đức Phật sinh ra là điều quá hiển nhiên như nhiều người vẫn nói: ”Phật Thích Ca sinh ra trước Chúa!” Nhưng tôi xin thêm chữ ”Cứu Thế” sau chữ ”Chúa” vì Ngài xuống thế (sinh ra làm người) sau Đức Phật VÌ ”hứa” và ”thực hiện lời hứa” là hai THỜI ĐIỂM xa nhau! LỜI là Giêsu vì Ngài đã phán dạy cho người Do Thái biết Ngài là Đấng Hằng Hữu, lại còn khẳng định như sau: ”Ta hằng hữu trước khi có Abraham!” (2) Vả lại, Ngài cũng là Thượng Đế mà Đại Sư Ấn Độ gọi là Tâm O. Đạo Thờ Chúa Trời BẮT ĐẦU từ khi có con người, chứ KHÔNG phải cách đây chỉ hơn hai ngàn năm mà thôi!

L- Do Thái Giáo có Cựu Ước và Kitô Giáo có cả Cựu và Tân Ước

Chúa Giêsu KHÔNG hủy bỏ Cựu Ước như Lời Ngài Phán: ”Đừng tưởng rằng Ta đến để phá Lề Luật, NHƯNG mà để làm cho Lề Luật nên trọn hảo.” Do đó, Kinh Thánh gồm có Cựu Ước và Tân Ước. (Giao Ước Cũ và Giao Ước Mới giữa Thiên Chúa và loài người.) Chúa Giêsu lập nên Giáo Hội với mục đích là MỜI MỌI NGƯỜI vào trong đó là ”Đàn Chiên cùng một Chủ Chăn” như Lời Ngài phán: ”Vậy, các con hãy đi làm MUÔN DÂN trở thành môn đồ của Ta, thanh tẩy HỌ nhân Danh Cha và Con và Thánh Thần…” (Mathêô 28,19)

M- Chữ ”Công Giáo”

”Khái niệm” CÔNG GIÁO được cụ thể hóa và CÔNG khai hóa bằng chính Lời của Chúa Giêsu: ”Những gì Ta truyền cho các con trong bóng tối, hãy nói ra NƠI ÁNH SÁNG. Những gì Ta truyền cho các con bên tai, hãy lên hô TRÊN mái nhà.” (Mathêô 10,27)

Vâng Lời Ngài dạy, nhờ Ơn Thánh Linh, các Tông Đồ mạnh dạn CÔNG khai tuyên xưng Đức Tin, Thánh Sử Gia ghi lại Tin Mừng, Thánh Luca viết Sách Tông Đồ CÔNG Vụ, Thánh Phaolô viết tám thư cho CỘNG Đoàn, bốn thư cho cá nhân mà cũng là CHUNG, các Thánh Giacôbê, Phêrô, Gioan và Giuđa (Thánh) cũng viết bảy thư khác, gọi là Thư CHUNG: Lettres CATHOLIQUES. Ngoài ra, còn có ”Khải Huyền” được Thánh Gioan ghi lại, cũng là Lời Chúa rao truyền cho hết MỌI NGƯỜI. Khái niệm ”cho hết mọi người” cũng giống bên Phật Giáo quan niệm: ”PHỔ độ CHÚNG sanh”! Chữ ”Bác Ái, Từ Bi” không tặng riêng ai! Cánh cửa nhà thờ, Caritas, nhà chùa sẵn sàng mở rộng để đón tiếp BẤT CỨ người nào!!! Chữ ”Công” còn được dùng cho các Hội Nghị của các Nghị Phụ trong Hội Thánh, gọi là ”CÔNG ĐỒNG”. Sau khi Chúa về Trời, Giáo Hội đã lan rộng KHẮP NƠI, Tông Đồ đúc kết Lời Chúa bằng Kinh Tin Kính, có câu sau đây: ”Tôi tin Giáo Hội hằng có ở KHẮP thế này, các thánh THÔNG CÔNG…”

Sau đó, vào thế kỷ thứ IV, CÔNG Đồng Nicée-Constantinople (325-381) giữ lại ý vừa nêu và bổ sung một số từ: ”Tôi tin Giáo Hội Duy Nhất, Thánh Thiện, CÔNG Giáo và Tông Truyền.” (Anh-Em Tin Lành dùng chữ ”PHỔ thông” thay cho chữ ”công giáo” và bỏ chữ ”tông truyền”: Truyền lại qua Tông Đồ.)

Tự Điển Oxford London dùng chữ ”Catholic” để chỉ Kitô hữu nói chung, và chữ ”Roman Catholic” để chỉ Kitô hữu Roma tùng phục Giáo Hoàng. Ở Đức, Công Giáo và Tin Lành dịch chung Kinh Thánh để sử dụng trong nhà thờ, tại tư gia và các nơi khác. Như vậy, Chữ ”Tin Lành” KHÔNG ám chỉ rằng bên Công Giáo là ”tin dữ”. Chữ ”Chính Thống Giáo” cũng KHÔNG có ẩn ý rằng Công Giáo và Tin Lành là ”ngụy giáo”! Hồi Giáo cũng dùng CÔNG Lịch và cũng gọi Giêsu là ”Lời của Thiên Chúa” theo nghĩa Ngài chỉ là Tiên Tri của họ mà thôi, chứ không phải Thiên Chúa.

N- Danh từ ”Thiên Chúa Giáo”

Thiên Chúa Giáo gồm có Do Thái Giáo, Công Giáo, Hồi Giáo, Chính Thống Giáo và Tin Lành là những Tôn Giáo thờ một Chúa, chứ KHÔNG phải chỉ riêng cho Công Giáo như nhiều người hiểu lầm hay không có thiện cảm với ”chữ này” vì họ nghĩ rằng ”tự vênh vang” như thế là ”áp đặt”, rằng người ngoài Đạo nói theo là ”đồng tình”, là vô hình trung xem Đạo của mình như là ”Tư Giáo”!

O- Người ”có Đạo” hoặc ”vô thần”

Hồi còn đi học, tôi vẫn đọc Báo ”CHÁNH Đạo” của Phật Giáo. Danh xưng này KHÔNG hề có nghĩa: Tôn Giáo Bạn đều là ”tà đạo”! Phật Giáo có Phật Lịch, nhưng cũng dùng Lịch Chung (CÔNG Lịch) cho toàn thế giới là Dương Lịch. Người Việt nói: ”CÔNG Nguyên”, tức là ”Cái Gốc, Tiêu Chuẩn Chung” để tính năm. Người Pháp, Anh, Đức… cũng gọi là: ”Thời Kỳ, Thời Đại, Kỷ Nguyên CỦA CHÚNG TA”. Chữ ”CHÚA Nhật, CHỦ Nhật” là ngày mà ai cũng mong chờ để nghỉ ngơi vì, theo Sách Khởi Nguyên, vào ngày này, Thiên Chúa ngưng công việc Ngài làm. (Ngài ”làm việc” trong sáu ngày là cách ”ấn định” thời gian cho phù hợp theo suy nghĩ hữu hạn của con người. Thiên Chúa là Đấng ”phi thời gian, phi không gian” vì Ngài là Tác Giả của chúng.) Người Pháp dùng chữ ”Dimanche”, do chữ ”dies dominicus” (3) là ”ngày của Chúa: Jour du Seigneur.” Người Anh, Đức dùng chữ ”Sunday, Sonntag” là ngày của mặt Trời vì mặt Trời là biểu tượng cho Thiên Chúa như Đạo Cao Đài cũng thờ, vì để nhớ ơn Ngài như Thánh Vịnh có ghi: ”Vừng thái dương để cai ban ngày vì Ơn Ngài miên man vạn đại!” (TV,135,8) Giáng Sinh là ngày Lễ CHUNG cho toàn thế giới. Ở Đức, ngoài quà Giáng Sinh, mọi người còn được lãnh ”Tiền Giáng Sinh”. Có nơi công nhân, công chức ngoài Ki-tô Giáo lại được hưởng ”lương tháng mười ba” vì ý nghĩa của Đại Lễ này.

Lời kết

Tóm lại, chữ ”Công Giáo” dịch sát nghĩa của chữ ”Catholique” (4), gốc Hy-lạp là ”katholikos”, đồng nghĩa với ”universel: phổ biến, phổ thông, cho mọi người, cho toàn thế giới” như chủ nghĩa ”Đại Đồng: Tứ Hải Giai Huynh-Đệ! Universalisme!” Tiếp đầu ngữ ”uni” có nghĩa là ”một”; chữ ”versel” do gốc Latinh ”versus” (5) là quá khứ phân từ của động từ ”vertere” có nghĩa là ”quay quanh”. Như vậy, chữ ”universel” có nghĩa rõ ràng là ”quay về MỘT mối” chính là Ông Trời theo quan niệm của dân gian như đã trình bày. Việc làm của người đời, dù tốt hay xấu, được khen, bị chê, cũng gọi là ”công, công cộng, đại đồng”, huống chi là Giáo Hội do Chúa lập nên để đem tình thương của Ngài đến cho ĐỒNG loại! Chữ ”Công Giáo”, nếu hiểu theo cách khác, còn có nghĩa là ”Đạo Công Bằng” vì không có ”Công Bằng, Công Lý” là không phải ”Bác Ái”! Ngoài ra, theo Lời Dạy của Chúa qua Thánh Giacôbê: ”Đức Tin không có hành động là đức tin chết!” Chữ ”Công” là ” việc làm vì công ích, vì mọi người.”

Đaminh Phan văn Phước

PHẦN BỔ SUNG VỀ NGUỒN GỐC CỦA CHỮ ”DA-TÔ, GIA-TÔ”

Mới đây, sau khi viết bài này, thấy học giả kia bảo rằng người Tàu phiên âm chữ Jesus là Ye-su, rằng Nhà Nguyễn cũng viết Ye-su trong các dụ cấm đạo, nhưng, khi được phiên âm ra chữ Nôm, chữ ấy (Ye-su) lại được đọc là Da-tô hay Gia-tô. Học giả ấy cũng dẫn chứng rằng, trong Sách ”Chân Đạo Yếu Lí” (1822), Giám Mục Paul-François Puginier đã viết: “Bằng tiếng Da Tô kẻ ghét đạo quen dùng, thật là tiếng vô nghĩa trong nước Annam…” Ngoài ra, Học Giả người Việt vừa nêu còn phát biểu như sau: ”Những người dùng danh từ Da-tô hay Gia-tô để chỉ đạo Công Giáo đều cố ý phỉ báng.”

Vậy, tôi xin mạo muội có ý kiến: Nên thông cảm cho Đức Giám Mục Paul-François Puginier bởi vì, dù có kiến thức uyên bác, là người Pháp, Ngài vẫn không thể nắm hết luật biếm âm trong tiếng Việt như sau: Chữ Canada được phiên âm thành Gia-nã-đại. (Âm ”ca” thành âm ”gia”.) Trong khi đó, âm ”ye-su, giê-su” khác xa âm ”da, gia” một trời, một vực. Vì lẽ đó, chữ ”Da-tô; Gia-tô” là do âm ”kato” trong chữ KATHOLIKOS mà ra!!!

Xin nêu trường hợp sau đây để kính mong quý vị thông cảm thêm cho Đức Giám Mục Puginier: Trong Hán-Việt Từ Điển, Cụ Đào Duy Anh cũng giải thích không đúng về nguồn gốc của chữ Da-tô: (nhân) Người Do-thái, Cơ-đốc-giáo xưng ông là giáo-chủ, và gọi là Cơ-đốc. Da-tô giáo tức là Cơ-đốc giáo.

Nhận xét: Chữ Da-tô không chỉ ”người” (nhân)! Đó là cách biến âm của ”catho” như đã trình bày! Chữ ”Cơ-đốc” là cách biến âm của ”Christo” (Chúa Kitô) mà tôi sẽ nêu rõ trong bài khác. Chính vì ”hiểu lầm” như Đức Giám Mục và Cụ Đào Duy Anh mà học giả (đã nêu) cho rằng Da-tô hay Gia-tô là cách phiên âm chữ Ye-su sang chữ Nôm, rằng cách phiên âm ấy là cố ý phỉ báng.

Ngoài ra, tôi cũng không đồng ý với học giả ấy và với một LM Pháp cho rằng Nhà Nguyễn lầm tưởng đạo do người Bồ Đào Nha nên gọi đó là HOA LANG. Trong bài khác, tôi sẽ viết rõ về gốc gác của chữ HOA LANG.

Ghi Chú:

1- Động từ ”lachen: cười” và ”lenken: điều khiển” cùng có quá khứ phân từ ”gelacht”! Bài khác sẽ nói về cách biến âm của chữ ”Catholique”, các chữ cùng một gốc với nó, các Danh Xưng của Chúa Giê-su được phiên âm không giống nhau …

2- ”Ta HẰNG HỮU trước khi có Abraham!” (Avant qu’Abraham existât, JE SUIS. Before Abraham was, I AM.) Lời Ngài ”JE SUIS; I AM; (Ego) sum QUI SUM.” (trong Gioan 8,58) có nghĩa là Giavê, tức Đấng Hằng Hữu. Cựu Ước ghi câu Thiên Chúa trả lời cho Môisê về Thánh Danh của Ngài: ”Je suis qui suis.” (Ta là Đấng Hằng Hữu.) Cho nên, Giáo Hoàng Bênêdictô ”biến” attribut (thuộc từ) của ”Je” thành danh từ: ”Ich bin DER ICH-BIN-DA. Chữ ”suis” thứ hai ở thì hiện tại (như trong Gioan 8,58) có ”giá trị” cho hôm qua, hôm nay, ngày mai và mãi mãi. Đó là thì ”présent vrai en tout temps”: hiện tại thực sự trong mọi thời. Dịch như tiếng Latinh-Pháp… thành ”I am WHO AM” thì mới đúng, thay vì ”I am who I am.” (chỉ một lần chủ từ I (Je) mà thôi. Có người Việt dịch sai thế này: ”Ta là Đấng (mà) Ta là!” Câu ”Ego sum qui sum” có ý nhấn mạnh thế này: ”Moi, Je suis qui suis; C’est Moi qui suis.” (Chính Ta là Đấng Hằng Hữu: L’ÉTERNEL!)

3- Ngày trước, Giáo Hội viết ”dies dominica” là hiểu theo nghĩa ”thời giờ của Chúa/thuộc về Chúa”. Với nghĩa ấy, ”dies” có giống cái (féminin) nên tính từ ”dominicus” phải thành ”dominica” theo giống cái. (Từ điển Langenscheidtswörterbuch của Đức.) Chữ ”dies dominicus” thì thông dụng hơn với ngoài đời và nhất là với học giả về Latin ở Châu Âu bởi vì ”dies” có giống đực: masculin.

Chúng ta cũng có các từ như là: cena dominica: Tiệc (bữa ăn) của Chúa là ”Phép Thánh Thể”; oratio dominica: Paternoster / Pater Noster – Kinh Lạy Cha; corpus dominicum: Mình (Thánh) Chúa.

4- Chữ ”Catholic” có ngữ nguyên Hy-lạp ”kata” là ”among, into, to, for, in respect of …”; còn ”holos” là ”the whole, all, altogether …” Chữ ”holocauste” là ”lễ vật toàn thiêu: bị thiêu hoàn toàn – victime entièrement brûlée”; Chữ ”causte” do gốc Hylạp ”kaiein” là ”đốt cháy”. Từ đó, chữ ”holocauste” cũng có nghĩa là ”việc tàn sát tập thể”.

5- Chữ ”univers, université, universaliser…” đều lấy gốc ”versus”. Chữ ”vers” là ” về hướng”; chữ ”verser” là ”đổ, đổ về, theo, đi theo”.

18Tháng Bảy
2023

Ngôn sứ thầm lặng

18/07/2023

Anmai

Phụng vụ, Tài liệu phụng vụ

Ngôn sứ thầm lặng

Một ngôn sứ có thể phân định lúc nào bỏ tấm biểu ngữ xuống và lấy chậu nước cái khăn ra để rửa chân, lúc nào bỏ chậu nước cái khăn xuống để cầm tấm biểu ngữ giương lên.

Cương vị môn đệ kitô kêu gọi tất cả chúng ta phải mang tính ngôn sứ, là người bênh vực cho công lý, là tiếng nói cho người nghèo và bảo vệ sự thật. Nhưng không phải tất cả chúng ta, theo bản chất hay có ơn gọi đặc biệt để không tuân hành luật dân sự, đi tuần hành biểu tình, dẫn đầu các vụ đình công như các nhân vật Dorothy Day, Martin Luther King, Daniel Berrigan và những nhân vật mang chiều kích ngôn sứ khác. Tất cả chúng ta đều được kêu gọi làm ngôn sứ, nhưng với một số người, điều này chỉ có nghĩa là dùng chậu nước cái khăn để rửa chân cho người khác hơn là giương cao biểu ngữ.

Có một phương thức làm ngôn sứ rất mạnh dù có vẻ lặng lẽ và riêng tư, nhưng không bao giờ cá nhân. Và những quy luật của nó cũng giống như quy luật của những người nhân danh Chúa Giêsu đang giương biểu ngữ và biểu tình. Những luật này, những luật của tinh thần ngôn sứ kitô là gì?

Thứ nhất, ngôn sứ là người khấn đức yêu thương chứ không khấn tha hóa. Có một sự phân biệt then chốt giữa việc khuấy động vấn đề và tiên tri bằng tình yêu, một phân biệt giữa hoạt động vì vị kỉ và hoạt động vì đức tin và đức cậy. Một ngôn sứ chấp nhận bị hiểu lầm, nhưng không bao giờ tạo hiểu lầm, một ngôn sứ luôn đi tìm một trái tim dịu dàng chứ không tìm trái tim giận dữ.

Thứ hai, công lao của người ngôn sứ là từ Chúa Giêsu chứ không từ ý thức hệ. Các ý thức hệ có thể có nhiều sự thật và có thể dùng để bênh vực chân thành cho công lý. Nhưng người dân có thể tránh xa ý thức hệ, khi thấy nó chính xác là ý thức hệ, một kiểu chuẩn mực ăn nói cho hợp lý và từ đó biện hộ cho việc họ bác bỏ sự thật mà ý thức hệ này đưa ra. Những người chân thật thường tránh xa các tổ chức như Hòa bình xanh, Nữ quyền, Thần học giải phóng, Thuyết Chủng tộc phê phán và nhiều ý thức hệ khác vốn thật sự bao gồm nhiều sự thật, lý do chỉ vì các sự thật này bị gom trong một ý thức hệ. Những người chân thật sẽ không rời xa Chúa Giêsu. Trong cuộc đấu tranh vì công lý và sự thật, chúng ta phải luôn cảnh giác một chuyện là sự thật của chúng ta được rút ra từ Phúc âm chứ không từ một ý thức hệ nào.

Thứ ba, ngôn sứ thì cam kết phi bạo lực. Theo linh mục Dòng Tên Daniel Berrigan, một ngôn sứ luôn tìm cách bỏ khí giới của bản thân thay vì dùng vũ khí, để trở thành kẻ tội phạm bất lực ở thời mà quyền lực là tội phạm. Một ngôn sứ xem trọng lời Chúa Giêsu khi họ xin chúng ta, ai tát má này thì chìa má kia. Một ngôn sứ là hiện thân của cách sống theo chân lý cánh chung, trên thiên đàng sẽ không có súng ống.

Thứ tư, ngôn sứ ở phía tiếng nói Thiên Chúa, cho người nghèo và cho địa cầu. Bất kỳ việc giảng dạy hay hành động chính trị nào không đem lại điều tốt cho người nghèo thì không phải là Phúc âm của Chúa Giêsu Kitô. Chúa Giêsu đến để đem tin mừng cho người nghèo, cho “cô nhi, góa phụ và khách lạ” (quy tắc trong Kinh thánh để xác định những người dễ bị tổn thương nhất trong xã hội). Mục sư Forbes đã nói câu nói lừng danh: ‘Không ai lên thiên đàng mà không có thư giới thiệu của người nghèo.’ Chúng ta không buộc phải tương ứng với Giáo hội.

Thứ năm, ngôn sứ không tiên đoán tương lai nhưng gọi tên hiện tại theo tầm nhìn của Thiên Chúa. Một ngôn sứ tìm hiểu xem ngón tay Thiên Chúa chỉ vào đâu trong cuộc sống hàng ngày, để cho thấy sự trung tín hay bất tín của chúng ta với Thiên Chúa, cũng như để cho thấy tương lai của chúng ta trong kế hoạch mà Thiên Chúa dành cho chúng ta. Đó là thách thức của Chúa Giêsu khi Ngài bảo chúng ta hãy đọc dấu chỉ của thời đại.

Thứ sáu, ngôn sứ lên tiếng từ đức cậy. Ngôn sứ không dựa trên tầm nhìn và năng lực từ mơ tưởng hay tinh thần lạc quan, nhưng là từ đức cậy. Đức cậy kitô giáo không dựa trên tình hình thế giới hôm nay tốt hay xấu. Đức cậy kitô giáo dựa trên lời hứa của Thiên Chúa, lời hứa được ứng nghiệm trong sự phục sinh của Chúa Giêsu, bảo đảm với chúng ta, chúng ta có thể phó mình cho đức mến, chân lý và công chính, kể cả khi thế giới giết chúng ta vì thế. Tảng đá chắn ngôi mộ rồi sẽ được lăn ra.

Thứ bảy, tâm hồn và chính nghĩa của ngôn sứ không bao giờ biệt lập. Chúa Giêsu quả quyết với chúng ta: trong nhà Ngài có nhiều chỗ. Tính ngôn sứ kitô giáo phải bảo đảm, không ai hay nhóm nào có thể biến Thiên Chúa thành thượng đế của riêng nhóm mình hay quốc gia mình. Thiên Chúa bình đẳng đối với tất cả mọi dân, mọi nước.

Cuối cùng, ngôn sứ không chỉ lên tiếng hay nói về bất công, mà còn có thể hành động và hành động một cách can trường, dù phải hy sinh mạng sống. Ngôn sứ là người khôn ngoan, những là người hành động, dù phải mất bạn bè, mất danh vọng, mất tự do hay thậm chí mất mạng sống. Một ngôn sứ có đủ tình yêu vị tha, hy vọng và can trường hành động, bất chấp tất cả. Một ngôn sứ không bao giờ cố tìm cách tử đạo, nhưng nếu phải, thì họ chấp nhận.

Tôi nghĩ điểm cuối cùng này là điểm thách thức nhất với các ngôn sứ “thầm lặng”. Những người minh triết không nổi tiếng, không dẫn đầu biểu tình, nhưng đó cũng chính là thách thức. Một ngôn sứ có thể phân định lúc nào bỏ tấm biểu ngữ xuống và lấy chậu nước cái khăn ra để rửa chân, lúc nào bỏ chậu nước cái khăn xuống để cầm tấm biểu ngữ giương lên.

Ronald Rolheiser,

J.B. Thái Hòa dịch

14Tháng Bảy
2023

THIÊN ĐÀNG HỎA NGỤC HAI BÊN

14/07/2023

Anmai

Phụng vụ, Tài liệu phụng vụ

THIÊN ĐÀNG HỎA NGỤC HAI BÊN

Hỏi: Con nghe người ta nói là năm 1999 Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã từng tuyên bố: Thiên đàng không ở trên chín tầng mây, hỏa ngục cũng không ở trong lòng đất. Nếu thế, không lẽ Đức Cố Giáo Hoàng đi ngược lại với Giáo lý Công giáo? Hơn nữa, còn mâu thuẫn với bí mật thứ nhất Fatima khi ba trẻ được Đức Mẹ cho thấy hỏa ngục dưới lòng đất?
Trả lời:
Câu hỏi này sẽ được trả lời theo hai bước. Thứ nhất, thay vì nghe “người ta nói”, chúng ta thử lục lại xem thật sự Đức Cố Giáo Hoàng đã nói gì. Tiếp đó, chúng ta sẽ cùng phân tích chính những điều Đức Cố Giáo Hoàng đã nói, để xem liệu có thật những điều Ngài nói đi ngược với Giáo lý Công giáo (GLCG) hay ngược với bí mật thứ nhất của Fatima không nhé!
Đức Cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nói gì?
Điều mà bạn “nghe người ta nói” có vẻ như có liên hệ đến hai bài nói chuyện của Đức Cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong buổi tiếp kiến khách hành hương tại Quảng Trường Thánh Phêrô vào hai ngày thứ Tư cuối tháng 7 năm 1999. Đức Cố Giáo Hoàng đã dựa trên nền tảng Kinh Thánh và các suy tư thần học để quảng diễn về ý nghĩa của thiên đàng và hoả ngục. Có thể tìm đọc hai bài này ở trang web chính thức của Vatican.
Đây là tựa đề của bài nói chuyện ngày 21 tháng 7: John Paul II, General Audience, link [1]. Có thể tạm tóm lược điều ngài nói như sau:
Được làm người, con người nào cũng có một cùng đích tối hậu là được thông hiệp trọn vẹn với Thiên Chúa Ba Ngôi. Sự thông hiệp trọn vẹn này được gọi là “thiên đàng”. Tư tưởng này được Đức Cố Giáo Hoàng trích từ sách Giáo lý của Giáo hội Công giáo: “Thiên đàng là cùng đích tối hậu và là thành toàn của khát vọng sâu thẳm nhất trong mọi trái tim con người, là tình trạng hạnh phúc tối cao và viên mãn” (GLCG, số 1024).
Đức Giáo Hoàng còn quãng diễn rằng: Theo dòng văn chương Kinh thánh, thiên đàng là một lối nói ẩn dụ để chỉ về “nơi” Thiên Chúa ngự. Nhưng nơi ấy không được hiểu theo nghĩa không gian địa lý. Ngài lại trích dẫn Giáo lý của Giáo hội Công giáo: “Thiên đàng là cộng đoàn của tất cả những ai hoàn toàn được tháp nhập trong Đức Kitô, được hưởng nhờ Ơn Cứu Độ từ Đức Kitô” (GLCG, số 1026).
Như thế, thiên đàng không phải là một khái niệm trừu tượng nay một nơi chốn địa lý nào đó trên chín tầng mây, nhưng là một mối tương quan sống động và cá vị với chính Ba Ngôi Thiên Chúa.
Còn đây là bài nói chuyện ngày 28 tháng 7: John Paul II, General Audience, link [2]. Có thể tạm tóm lược điều ngài nói như sau:
Hỏa ngục là nơi dành cho những người chủ ý từ khước tình yêu và sự tha thứ của Thiên Chúa, tự tách mình ra khỏi sự kết hiệp hạnh phúc với Ngài. Đây là điều mà Giáo hội gọi là “sự kết án đời đời”, là Hoả Ngục. Đức Cố Giáo Hoàng lại trích dẫn Giáo Lý của Giáo hội Công giáo: “Chết trong tình trạng còn mang tội trọng, lại từ chối hoán cải và từ chối chấp nhận lòng thương xót của Thiên Chúa, đồng nghĩa với việc tự do chọn xa cách Thiên Chúa mãi mãi. Tình trạng tự mình loại mình ra khỏi sự hiệp thông với Thiên Chúa như thế được gọi là hỏa ngục” (CLCG, số 1033). Như thế, hỏa ngục không phải là một hình phạt do Thiên Chúa áp đặt trên con người, nhưng là hậu quả tất yếu của lựa chọn tự do của con người khi phạm tội và tự cách ly mình khỏi Thiên Chúa, Đấng là nguồn mạch của mọi niềm vui và hạnh phúc.
Như vậy, hỏa ngục không phải là một nơi nào đó dưới lòng đất, nhưng là tình trạng của những người chọn lựa từ chối tình yêu và lòng thương xót của Chúa, thậm chí trong chính giây phút cuối cùng của đời mình.
Điều Đức Cố Giáo Hoàng nói có đi ngược với GLCG?
Bạn thấy đấy, trong cải hai bài nói chuyện, để quãng diễn về hình ảnh thiên đàng và Hoả Ngục, Đức Cố Giáo Hoàng đều dựa trên nền tảng Kinh thánh và những suy tư thần học. Đặc biệt, ngài minh nhiên trích dẫn GLCG. Vậy, nếu dựa vào chính điều Đức Cố Giáo Hoàng đã nói, liệu bạn có thể kết luận rằng ngài đi ngược với GLCG không?
Thiên đàng không ở trên chín tầng mây, theo nghĩa như là một nơi chốn địa lý cụ thể nào đó cách xa khỏi trần gian này. Ấy là một tuyên bố đúng đắn. Não trạng bình dân hay nghĩ về thiên đàng như một nơi chốn trên trời cao. Nhưng đó là lối nói ẩn dụ, chứ không thể hiểu theo nghĩa đen được. Có bao giờ bạn nghe nói về những thiên đàng tại thế không? Ấy là những thời khắc mà người ta được sống trong tâm trạng bình an, hoan lạc, hạnh phúc, chẳng hạn như khi người ta cảm nghiệm được sự kết hợp ngọt ngào với Thiên Chúa trong cử hành Thánh Lễ, được kết hợp với Chúa qua Bí tích Thánh Thể, cảm nghiệm được sự an ủi thiêng liêng của Ngài, cảm nghiệm được sự hiện diện gần gũi và thân mật của Ngài. Đó có thể chỉ là những giây phút ngắn ngủi. Nhưng trong những giây phút ấy, có thể nói rằng con người được cảm nếm thiên đàng tại thế rồi.
Cũng vậy, hỏa ngục dưới lòng đất cũng chỉ là một lối nói ẩn dụ dân gian. Sự phát triển của khoa học ngày nay cho thấy trong lòng đất làm gì có một nơi chốn gọi là Hoả Ngục. Thật ra, đâu cần phải xuống tận sâu lòng đất với những lò lửa cháy hừng hực thì mới gọi là hoả ngục. Trong cuộc sống thường ngày, đâu hiếm những trường hợp cuộc sống của người ta trở thành Hoả Ngục. Chẳng phải bạn vẫn từng nghe “cuộc sống như địa ngục” đấy sao? Đó không phải là một nơi chốn cụ thể, nhưng là một tình trạng, một cảnh huống bi thảm và đau khổ.
Cuối cùng, cần thấy rằng điều Đức Cố Giáo Hoàng nói hoàn toàn không có gì trái ngược với điều được gọi là “bí mật thứ nhất của Fatima”, như được kể lại trong nhật ký của nữ tu Lucia dos Santos. Để hiểu thấu đáo hơn về bí mật Fatima, có lẽ bạn nên đọc lại văn kiện chính thức của Giáo hội, với sự trích dẫn nguyên văn và bút tích của sơ Lucia dos Santos. Bạn có thể tìm đọc ở đây: The Message Of Fatima[3].
Theo đó, điều được gọi là “bí mật” thật ra là một thị kiến về Hoả Ngục. Sơ Lucia dos Santos đã viết lại trong nhật ký của mình kinh nghiệm về hỏa ngục bằng ngôn ngữ của thị kiến. Chúng ta biết rằng, những người có thị kiến là những người được cho thấy về những điều vốn vượt quá sức hiểu biết và khả năng diễn đạt của con người. Bởi thế, để diễn tả về thị kiến, những hình ảnh ẩn dụ dân gian thường được sử dụng. Sơ Lucia đã mô tả hình ảnh kinh sợ của hỏa ngục như là một biển lửa có vẻ như ở dưới lòng đất. Đây hoàn toàn không phải là một Mạc Khải về đức tin nhằm khẳng định rằng hỏa ngục là một nơi ở dưới lòng đất. Hình ảnh “biển lửa”, “có vẻ như ở dưới lòng đất”, “tiếng than khóc rên la”… là những hình ảnh ẩn dụ mà con người có thể hiểu được, để nói về những đau khổ khốn cùng không cách nào diễn đạt trọn vẹn của Hoả Ngục, tình trạng của những người tội nhân bị vĩnh viễn kết án xa rời Thiên Chúa. Hơn nữa, sứ điệp chính của thị kiến này cũng không chỉ dừng lại ở việc mô tả hỏa ngục mà là lời kêu gọi việc sùng kính Trái Tim Vẹn Sạch Đức Mẹ, như là một sứ mạng cầu nguyện được gởi đến cho mọi người, nhằm xin ơn cứu rỗi cho những linh hồn đang khổ đau vì tình trạng bị lìa xa Thiên Chúa.
Thay lời kết
Trước khi kết thúc, chúng ta thử phân tích thêm một chút về cách đặt câu hỏi của bạn nhé.
Bạn khởi đầu câu hỏi của mình bằng cụm từ “con nghe người ta nói”. Đây là cách đặt câu hỏi thường thấy trong giới trẻ ngày nay. Chúng ta thường bắt đầu câu hỏi của mình bằng những thông tin “nghe người ta nói”. Sự phát triển của các phương tiện truyền thông mở ra cho chúng ta một thế giới bao la. Thật tốt khi chúng ta chịu khó đọc, chịu khó lượm lặt thông tin về Giáo hội và về đức tin, chịu khó “nghe người ta nói”…
Nhưng bạn biết không, cái biết từ việc nghe người ta nói là một cái biết rất đại khái. Trong cuộc sống thường ngày, có nhiều điều chúng ta “nghe người ta nói”, nhưng đâu phải điều gì người ta nói cũng đều đúng, phải không? Một người cẩn trọng là người phải tìm cách kiểm chứng rõ ràng điều mình “nghe người ta nói”, trước khi đặt niềm tin vào đó và dựa vào đó để suy diễn thêm. Trong câu hỏi của mình, bạn đã không thật sự dựa vào điều Đức Giáo Hoàng nói, chỉ dựa vào điều “người ta nói” rằng Đức Cố Giáo Hoàng đã nói. Giả như “người ta” ở đây là những người có ác ý, muốn công kích Đức Cố Giáo Hoàng, thì sao nhỉ? Nếu người ta nói theo hướng cắt xén và lèo lái lời của ngài để tấn công ngài, thì sao nhỉ? Liệu có phải cái phản ứng của bạn cũng đang bị người ta lèo lái và định hướng không?
Như thế, cái lạ của bạn nằm ở chỗ này: khởi đi từ một điều “nghe người ta nói” chưa được kiểm chứng rõ ràng, bạn lại có xu hướng đi đến một kết luận đầy tính nghi nan: liệu Đức Cố Giáo Hoàng có đi ngược lại với Giáo lý Công giáo không? Nếu là một người được sinh ra trong lòng Giáo hội Công giáo, tại sao bạn lại chọn nghe và tin điều “người ta” xa lạ nào đó nói về điều Đức Giáo Hoàng đã nói, và phản ứng theo hướng đặt nghi nan về phía Đức Giáo Hoàng, là “người nhà” của mình? Đây là một điều dở, phải không? Nếu thật sự là một người tín hữu, mang trái tim của một người con trong Giáo hội, bạn vẫn có thể chọn đứng về phía Đức Giáo Hoàng để chất vấn ngược lại điều “người ta nói” mà, đúng không?
Chúc bạn tiếp tục phát huy nét đẹp của việc thích tìm tòi và học hỏi, nhằm đào sâu hiểu biết về Giáo hội và đức tin của mình. Đồng thời, chúc bạn luôn mang một trái tim tin tưởng và bình an của một người con trong Giáo hội.
(Trích Giải Đáp Thắc Mắc cho người trẻ Công giáo, Tập 5, Nxb Tôn Giáo, 05/2021)

Lm. Giuse Cao Gia An, S.J.

[1] http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/en/audiences/1999/documents/hf_jp-ii_aud_21071999.html.

[2] http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/en/audiences/1999/documents/hf_jp-ii_aud_28071999.html.

[3] Tiếng Việt: https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/nguyen-van-bi-mat-fatima-phan-iii-va-loi-giai-thich-cua-giao-hoi-39579
Tiếng Anh: https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_doc_20000626_message-fatima_en.html

Chuyên mục

From Gallery

Về việc kết thúc bài giảng lễ bằng từ ‘Amen’

Về việc kết thúc bài giảng lễ bằng từ ‘Amen’