Suy niệm hàng ngày | Trang 268 trên 343

15Tháng Ba
2021

TIN CẦN PHÓ THÁC

15/03/2021

Anmai

Phụng vụ, Suy niệm hàng ngày

Thứ Ba tuần IV MC

Ga 5, 1-3a. 5-16

TIN CẦN PHÓ THÁC

Chúa Giê-su đã mang lấy thân phận của con người. Người đã hiểu được nỗi đau đớn khốn khổ của ốm đau bệnh tật. Khi thi hành sứ vụ tại thế, Chúa Giê-su đã tìm đến những mảnh đời bất hạnh, đau khổ để cảm thông, an ủi, xoa dịu nỗi đau và chữa lành những bất toàn nơi thể xác lẫn tâm hồn của họ.

Hôm nay tại hồ Bết-da-tha, Chúa Giê-su đã đoái thương thân phận của người bị bại liệt nằm ở đó đã 38 năm, không có người thân bên cạnh giúp đỡ đưa xuống hồ nước, mỗi khi nước hồ khuấy động lên. Chúa Giê-su đã khơi gợi ước vọng “muốn khỏi bệnh” của anh ta. Và Người đã mang lại cho anh ta một đời sống mới: Được khỏi bệnh, trỗi dậy vác chõng và đi đứng bình thường.

Hồ Bếtdatha khá lớn, những bệnh nhân đến đây để với một niềm hy vọng là được chữa khỏi bệnh. Dọc bên bờ hồ này có rất nhiều loại bệnh tật khác nhau, chờ đợi để được xuống hồ chữa cho khỏi bệnh. Anh bại liệt 38 năm cũng là một trong số những người nằm chờ để được ai đó đưa xuống hồ, nhưng chắc chẳng ai quan tâm và không ai giúp đỡ anh ta: “không có người đem tôi xuống hồ, khi nước động”. Có lẽ Chúa Giê-su đã quan sát quang cảnh náo động và hối hả của dân chúng tranh giành để được lành bệnh tại hồ nước Bếtdatha và hiểu thấu được tâm trạng thấp thỏm và mòn mỏi để được ai đó đem xuống hồ cho khỏi bệnh, nên dù chưa yêu cầu hay van xin, Chúa Giê-su đã hỏi anh bại liệt lâu năm: “Anh có muốn trở nên lành mạnh không?” (c.6) Anh không trả lời trực tiếp câu hỏi của Chúa Giê-su “có hay không”, nhưng anh lại trả lời bằng một cách lý giải “không có người đem tôi xuống hồ, khi nước động”.

Anh đã mòn mỏi trông mong được chữa lành thân xác bại liệt lâu năm của anh, thế nhưng Chúa Giê-su đã đặt vấn đề “lành mạnh”, tức phục hồi thân xác bại liệt của anh và cả tinh thần lành mạnh của anh nữa. Với quyền năng của Ngài, Ngài có thể phán một lời với anh bại liệt thì anh có thể đứng lên và đi lại được…nhưng ở đây thì không! Chúa Giê-su lại bảo anh: “hãy đứng dậy, vác chõng, và đi”. Chúa Giê-su cần sự hợp tác của anh để giúp anh được lành mạnh: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”. Thiên Chúa không làm thay tất cả cho con người, nhưng mỗi người – để được chữa lành về thể xác lẫn tâm linh – điều đầu tiên là phải có lòng mong muốn, bày tỏ lòng khao khát, và điều quan trọng phải có can đảm làm bước bột phá vượt lên trên chính mình, là “đứng dậy! quyết tâm! Và bước đi!” như người bại liệt trong Tin Mừng hôm nay. Anh thật liều lĩnh làm theo lời Chúa Giê-su để bước ra khỏi bệnh tê bại lâu năm, để đứng thẳng và bước đi.

Trước mặt người bại liệt là một vùng trời tối, tối cả tương lai. Đã bao lần anh muốn thoát khỏi số phận nghiệt ngã, nhưng căn bệnh cứ trì kéo đeo đẳng anh. Mỗi lần anh xuống được hồ nước thì cơ hội lành bệnh lại vụt mất. Đã ba mươi tám năm nay, anh đã mòn mỏi, tuyệt vọng, cam chịu số phận rồi chăng? Cuộc trở lại của anh đã quá muộn màng chăng? Dường như Chúa Giê-su đợi đến lúc này để khơi lại cho anh niềm hy vọng, lúc mà theo như Bossis kinh nghiệm: “Khi tình hình đã tuyệt vọng xét theo nhân loại, thì đó chính là lúc hy vọng Ki-tô giáo bắt đầu”. Đối với Chúa Giê-su, không có cuộc hoán cải nào là quá muộn màng. Ngài luôn luôn mong chờ tội nhân sám hối, cho họ bắt đầu lại cuộc sống mạnh mẽ như một tạo vật mới. Chỉ muộn màng khi tội nhân chưa đặt mình đối diện với Thiên Chúa, Đấng Thánh Thiện, dù họ đã có nhận thấy quá khứ lỗi lầm của mình.

Nếu người bệnh nhân nằm liệt 38 năm trời được nhắc đến trong bài Tin mừng hôm nay cứ khăng khăng sống theo thói quen tự nhiên, thì chẳng bao giờ anh ta đươc chữa lành. Trái lại, anh ta đã sẵn sàng làm theo điều như thể là bất thường mà Chúa truyền cho anh ta làm. Anh đang nằm liệt; ấy vậy, Chúa truyền cho anh ta cứ can đảm đứng dậy, vác chõng mà về! Đã liệt thì làm sao mà đứng dậy được! Hơn nữa, đã liệt làm sao còn có khả năng vác chõng về nhà?! Ấy thế, Chúa bảo làm sao, anh ta nghe và làm theo như vậy. Kết quả là anh đã được chữa lành.

Có thể nói được rằng, người được Chúa Giêsu chữa lành trong đoạn Tin Mừng hôm nay là người nghèo khổ nhất trong số những người nghèo bệnh tật nằm bên bờ giếng gần thành Giêrusalem, lúc mà Chúa Giêsu đi ngang qua. Anh nằm chờ từ 38 năm nay, có biết bao nhiêu người đi qua, kể cả những vị lãnh đạo trong dân Do Thái, những kẻ thuộc nằm lòng Kinh Thánh và muốn tuân giữ luật Chúa dạy cho đến tận cùng, với đủ mọi chi tiết. Họ đã đi ngang qua đó, nhưng không nhìn thấy người anh em đang cần được giúp đỡ. Nhưng, Chúa Giêsu đã nhìn thấy và Ngài đã chữa anh được lành bệnh. Ðó là việc Ngài thực hiện những dấu lạ: cho người què được đi, cho kẻ bệnh tật được lành mạnh để kêu gọi những người đang chờ dấu lạ của Ðấng Cứu Thế sắp đến hãy mở mắt ra và nhìn nhận Ngài là Ðấng Cứu Thế.

Thế nhưng, không ai mở mắt tinh thần ra để nhìn sự hiện diện của Chúa. Người được chữa lành không nhận ra Chúa và những người Do Thái khác lãnh đạo tôn giáo đang có mặt ở đó cũng không nhận ra Chúa. Họ chỉ nhìn thấy trường hợp lỗi luật ngày Sabat và muốn gây sự với Chúa, hơn là vui mừng vì một người anh em được lành bệnh.

Phần Chúa Giêsu, Ngài không dừng lại ở việc chữa lành tật bệnh thể xác, nhưng Ngài muốn tiến xa hơn nên đã kêu gọi người được chữa lành hãy nghĩ đến phần linh hồn quan trọng hơn: “Anh đừng phạm tội nữa”. Chúa Giêsu đã thực hiện cả hai công tác phát triển và cứu rỗi chung cả nhân loại.

Là chi thể của nhiệm thể, chúng ta là óc để suy tư, là mắt để nhìn thực tại trần thế, là tai để nghe tiếng rên rỉ đòi hỏi, là vai để gánh vác, là tay để cứu vớt, là chân để đi đến với người nghèo khổ, là quả tim để khắc khoải yêu thương, là miệng để nói những lời bác ái, an ủi. Nhờ tông đồ mà Hội Thánh hiện diện giữa thế giới ngày nay.

Mỗi người chúng ta cầu xin Chúa ban cho mình có một tâm hồn và đôi mắt như Chúa, để yêu thương và giúp đỡ khi nhìn thấy nhu cầu của anh em xung quanh đang cần đến. Công việc tông đồ của chúng ta không phải là việc làm của con người, nhưng là việc làm của Thiên Chúa, nên cần có những tâm tình của Ngài.

14Tháng Ba
2021

TIN SẼ ĐƯỢC CỨU

14/03/2021

Anmai

Phụng vụ, Suy niệm hàng ngày

Thứ Hai tuần IV PS

Ga 4, 43-54

TIN SẼ ĐƯỢC CỨU

Ta đang bước vào tuần 4 mùa chay Thánh, và Giáo hội luôn nhắc nhở, mời gọi mỗi người tham dự vào cuộc tử nạn của Chúa Giêsu, để cùng tử nạn cùng Ngài trên bước đường trần gian. Trải qua khổ đau muôn mặt, để chung hưởng vinh quang cùng Ngài, nếu chúng ta có lòng tin như viên sĩ quan cận vệ nhà vua sắp chết được Chúa chữa lành, bằng niềm tin tuyệt đối vào Ngài, thì cuộc sống vĩnh hằng chỉ dành cho những ai có lòng tin vào Chúa Giêsu, thành tâm mến yêu Ngài.

Ðức tin sống thật có sức mạnh khơi dậy lòng tin đưa anh chị em trở về nhìn nhận và tôn vinh Thiên Chúa. Trên con đường canh tân của Mùa Chay này, chúng ta hãy nhìn lại cuộc sống đức tin của mình. Tôi thật sự đang cố gắng để sống đức tin trong hoàn cảnh cụ thể, hay tôi không còn màng chi đến đức tin nữa? Hoặc tôi chỉ còn là một người có tên gọi, có danh hiệu bên ngoài là người Kitô hữu mà thôi. Nếu như vậy thì có thể chúng ta sống thua xa những anh chị em không tin Chúa Kitô. Do đó, chúng ta không còn nhậy cảm trước những thực tại thiêng liêng, không còn mộ mến đối với những giá trị đẹp dẫn đưa con người đến cùng Thiên Chúa.

Tin Mừng thuật lại câu chuyện Chúa Giêsu chữa lành cho người con trai đang đau liệt của một quan chức nhà vua ở Capharnaum, và ghi rõ đây là phép lạ thứ hai Chúa Giêsu đã làm khi Người ở Giuđêa về Galilêa (Ga 4,54).

Phép lạ thứ nhất: hóa nước thành rượu vào giai đoạn khởi đầu công khai loan báo Tin Mừng. Phép lạ này được thực hiện theo lời đề nghị của Ðức Maria, mẹ Người, để cứu vãn danh dự cho gia chủ tiệc cưới (Ga 2,1-11).

Phép lạ thứ hai: chữa lành người con trai của một quan chức nhà vua ở Capharnaum. Trong đó, ông quan này có thái độ rất chân thành và đặt trọn niềm tin vào Chúa Giêsu. Vì vậy, ông đã không nản lòng khi nghe thấy câu trách móc nặng nề của Chúa Giêsu: “Các ông mà không thấy dấu lạ điềm thiêng thì các ông sẽ chẳng tin đâu!” (Ga 4,48), thì ông lại càng cầu khẩn tha thiết hơn: “Thưa Ngài, xin Ngài xuống cho, kẻo cháu nó chết mất!” (Ga 4,49). Chính niềm tin và sự chân thành đó đã được Chúa Giêsu nhận lời: “Ông cứ về đi, con ông sống” (Ga 4,50), và sự việc đã xảy ra đúng như vậy (Ga 4,51-53).

Ðể thử thách lòng tin của người chạy đến với mình, Chúa Giêsu muốn làm nổi bật thái độ sẵn sàng của viên quan chức. Ông mong đợi Chúa Giêsu đáp lại bằng cách đích thân Chúa đến nhà ông để chữa lành người con của ông đang bị đau. Nhưng Chúa Giêsu đã đáp lại bằng cách khác, Ngài chỉ phán một lời: “Ông hãy về đi, con ông đã mạnh khỏe rồi”. Liệu chúng ta có sẵn sàng nghe Lời Chúa dạy như viên quan ngoại giáo này không?

Nhờ sống niềm tin vào Thiên Chúa, viên sĩ quan đã được hưởng hạnh phúc trần gian khi đổi được sự sống cho con mình. Sự kiện đó không những giúp ông đem lại sự sống cho con mình, mà còn gieo lòng tin cho cả gia đình: “Người cha nhận ra là đúng giờ đó. Đức Giêsu đã nói với mình “con ông sống” nên ông và cả nhà đều tin” (Ga 4,53). Thế nên lòng tin của người cha đã cứu mạng sống con mình, với lòng tin đó đã nhắc nhở mỗi người sống trên trần gian hãy có một niềm hy vọng, niềm trông chờ ngày Chúa quang lâm.

Thiên Chúa hằng quan tâm đến con người, nên Chúa Giêsu tỏ mình là Đấng chữa lành bệnh tật, Đấng ban và phục hồi sự sống của thân xác và linh hồn mỗi người, phép lạ hôm nay tượng trưng cho sự sống thiêng liêng đời sau, những gì bởi Ngài ban cho con người thật lạ lùng và kỳ diệu, khác hẳn suy nghĩ của con người, đó là những ơn huệ viên mãn vô hạn đời sau, giúp chúng ta vượt qua nhẹ nhàng dễ dàng, cảm thấy thanh thản bình an để can đảm đón nhận thân phận mình dù có bọt bèo, hay nghèo hèn hoặc đau khổ cũng là những ơn huệ những điềm lạ lùng của Thiên Chúa, như lời nguyện trong Thánh Vịnh như sau:“Việc Chúa làm cho ta, ôi vĩ đại! ta thấy mình chan chứa một niềm vui” (Tv 126,3). Trong đời sống trần gian, với biết bao lời Chúa đã hứa với chúng ta như sau:“Chính Thày là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Thày, thì dù đã chết, cũng sẽ được sống” (Ga 11.25)

Rồi đây mai con người ai cũng phải chết và đi vào cõi hư vô, nhưng với lòng tin tưởng tuyệt đối vào Thiên Chúa nên mỗi người chắc chắn rằng “con sẽ sống”. Sự sống đây chính là sự sống viên mãn đời sau, để đời này chúng ta có thể quên mình đi để cùng chết với Đức Giêsu Kitô và được sống lại an hưởng phúc trường sinh trong ngày sau hết. Vậy bạn có tin tưởng và xác tín rằng “Con sẽ sống” ở đời sau không?

Người Kitô hữu hôm nay được mời gọi tiếp nối sứ mạng cứu độ của Chúa Giêsu là đem Tin Mừng đến với con người thời đại. Chúng ta không đi con đường nào ngoài con đường Chúa Giêsu đã đi. Muốn được như thế, trước tiên, bản thân chúng ta phải là những người tin. Tin thì không cần có điều kiện, tin là nhắm mắt bước đi theo sự chỉ đường của Thiên Chúa. Con đường ấy không bao giờ phù hợp tâm thức của con người. Đó là con đường hy sinh, cầu nguyện; con đường canh tân, hoà giải; con đường bác ái, sẻ chia mà Giáo Hội nhắc nhở chúng ta hãy thực hành trong Mùa Chay thánh.

Xem hành động của ta, phản ứng của ta, đủ biết đức tin của ta sống động hay là một đức tin nhãn hiệu. Hãy có một đức tin sắt đá, ta sẽ làm được tất cả. Vì mỗi lần làm phép lạ thì Chúa hỏi: “Con có tin không?”; “Ðức tin của con chữa con được lành”. Mỗi người chúng ta đừng bao giờ mãn nguyện với một đức tin lý thuyết và hình thức, nhưng phải sống đức tin.

12Tháng Ba
2021

SÁM HỐI

12/03/2021

Anmai

Phụng vụ, Suy niệm hàng ngày

13Thứ Bảy Tuần III Mùa Chay

– Hôm nay, kỷ niệm ngày Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô được chọn làm Đấng kế vị thánh Phê-rô (13/3/2013). Chúng ta nhớ cầu nguyện cho ngài. Ý chỉ cầu nguyện đặc biệt cho Đức Thánh Cha được xướng trong Thánh lễ.

– Các bài đọc Lời Chúa: Hs 6,1-6; Lc 18,9-14.

SÁM HỐI

Chúng ta đã bước vào cuối tuần thứ III Mùa chay, lời kêu gọi sám hối và tin vào Tin Mừng, canh tân đổi mới đời sống của bản thân và gia đình vẫn khẩn thiết được gửi đến từng người trong chúng ta từ linh mục đến tu sĩ và giáo dân. Việc sám hối trở về là việc của mọi người, tuy nhiên có nhiều người trong chúng ta vẫn chưa có một quyết định thay đổi cụ thể nào, lý do vì họ không nhận ra những sai lầm thiếu sót của mình, là vì họ làm sai mà cứ cho là đúng, họ để cho sự kiêu căng tự mãn che khuất nên không thể nhìn thấy rõ thực chất tình trạng con người của mình.

Thánh Luca cho biết, Chúa Giêsu kể dụ ngôn nhắm đến những người tự hào cho mình là người công chính mà khinh chê người khác. Ông Pharisêu ấy nghĩ rằng, ông được nên công chính nhờ những việc ông làm, nên sinh ra kiêu ngạo mà coi khinh người khác (c.11). Nhưng ông quên rằng con đường đích thực để nên công chính không phải là nhờ công trạng của ông mà là nhờ vào ân sủng của Thiên Chúa. Con đường này được Thiên Chúa vạch ra và hoàn thành qua Con Một yêu dấu của Ngài là Đức Giêsu Kitô: “Người ta được Thiên Chúa làm cho nên công chính nhờ lòng tin vào Đức Giêsu Kitô” (Rm 3,22). Thế nên Chúa Giêsu khẳng định: người thu thuế, khi trở xuống mà về nhà, thì được nên công chính; còn người Pharisêu thì không (c.14).

Sự kiêu căng tự mãn nó cũng che khuất con mắt của người biệt phái hôm nay, anh ta lên đền thờ với tư thế hiên ngang tự đắc, anh nghĩ rằng các thành tích anh đã làm khiến cho Thiên Chúa phải “nể” anh và mắc nợ anh.

Thật sự người biệt phái này không hề cầu nguyện, mà anh đang làm một bản báo cáo thành tích của chính mình và kể lể công trạng trước mắt Chúa: Tôi ăn chay mỗi tuần hai lần, và dâng một phần mười thu nhập hằng ngày. Việc làm ấy quá tốt, vượt trên cả luật lệ quy định về ăn chay, thế nhưng, anh ăn chay không phải để đền tội hy sinh, cũng không phải để chuẩn bị đón Đấng Mesia như ý nghĩa ban đầu của nó, mà anh ăn chay và giữ luật chỉ để cho thấy anh hơn người khác. Chính vì thế, ngay từ lời mở đầu anh đã có ý so sánh mình với người khác: Lạy Chúa tôi tạ ơn Chúa vì tôi không như bao kẻ khác, tham lam bất chính, ngoại tình hay như tên thu thuế kia.

Không chỉ so sánh công trạng của mình với ngưới khác, nhưng anh còn tỏ vẻ khinh miệt người thu thuế kia, và cứ như anh đã nói, thì có thể thấy anh coi nhưng người khác là những người tội lỗi và phạm những cái tội mà anh không hề phạm, chứng tỏ anh tốt hơn họ rất nhiều, anh thầm muốn nói điều đó qua lời cầu của mình.

Trong khi đó, người thu thuế nhận ra tình trạng khốn khổ tội nghiệp tội lỗi bất xứng của mình, anh không dám ngửa mắt lên trời, mà chỉ đấm ngực cầu nguyện với lòng sám hối chân thành: Lạy Chúa xin thương xót con là kẻ tội lỗi. Anh không dám kể lể gì, vì anh thấy mình chẳng có công trạng gì, anh đã nhìn thấy sự thiếu sót khiếm khuyết và tội lỗi của mình, anh biết rằng vì nghề nghiệp, vì cuộc sống mà anh đã phải làm một cái nghề bị xã hội đương thời kết án là ô uế tội lỗi, vì anh đã thường xuyên phải tiếp xúc với nhiều người và vì sự cuốn hút của đồng tiền khiến anh cũng không thể cầm lòng được. Chính vì ý thức và nhìn thấy thực trạng con người của mình trước mặt Chúa và trước mặt mọi người, nên anh chỉ còn biết kêu xin lòng thương xót và sư tha thứ của Thiên Chúa.

Về phía Thiên Chúa, Ngài chỉ chờ đợi có như thế Ngài chỉ mong muốn không phải là những thành tích dài dòng, không phải là những báo cáo tổng kết, mà là một “tấm lòng tan nát khiêm cung”, tan nát vì hối hận, vì thấy rằng mình đã làm tổn thương đến tình yêu của Thiên Chúa là Cha, khiêm cung vì nhìn thấy mình hoàn toàn bất xứng đáng bị trừng phạt hơn là được khoan dung, khiêm cung để nhìn thấy được tình yêu và lòng quảng đại tha thứ của Chúa. Thiên Chúa muốn và chờ đợi thái độ như thế, và vì thế, câu chuyện cho thấy Chúa Giêsu tuyên bố: Người thu thuế khi trở về thì được tha thứ và nên công chính, còn người biệt phái thì không.

Có thể chúng ta chưa sám hối, chưa thay đổi là vì chúng ta cũng giống người biệt phái kia chăng? Chúng ta không nhìn thấy tội lỗi của mình mà chỉ nhìn thấy những thành tích, có khi chúng ta cũng kể lể với Chúa rằng: tôi vẫn đi nhà thờ vẫn đi lễ, vẫn đọc kinh, vẫn đóng góp dâng cúng chỗ này chỗ khác, nên không thấy được khuyết điểm của mình, chúng ta ngủ mê trong một vài thói quen đạo đức vô hồn, hình thức bên ngoài mà không có chiều sâu và không có tâm tình yêu mến, hoặc chúng ta đến với Chúa không phải với thái độ của người con, của người cần sự tha thứ, cẩn được yêu thương đổi mới, nên chúng ta không được tha thứ và chưa được đổi mới.

11Tháng Ba
2021

Thứ Sáu Tuần III – Mùa Chay

11/03/2021

Anmai

Phụng vụ, Suy niệm hàng ngày

Thứ Sáu Tuần III – Mùa Chay

Ca nhập lễ

Tv 85,8.10

Lạy Chúa,

không một thần linh sánh kịp Ngài,

vì Ngài thật cao cả

và làm nên những việc lạ lùng ;

chỉ một mình Ngài là Thiên Chúa.

Lời nguyện nhập lễ

Lạy Chúa, xin tuôn đổ muôn vàn ơn phúc xuống tâm hồn chúng con; để chúng con hằng biết chế ngự những đam mê trần tục và trung thành tuân giữ Lời Chúa. Chúng con cầu xin …

Bài đọc 1

Hs 14,2-10

Chúng con sẽ không gọi là thần những sản phẩm tay chúng con làm ra.

Bài trích sách ngôn sứ Hô-sê.

2 Đức Chúa phán như sau :

“Hỡi Ít-ra-en, hãy trở về với Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi.
Chính vì tội ác của ngươi mà ngươi đã vấp ngã.
3Hãy trở về với Đức Chúa, mang theo lời cầu nguyện.
Hãy thưa với Người :
‘Xin thứ tha mọi gian ác, xin vui nhận lời ngợi khen
chúng con dâng lên Ngài làm lễ vật thay thế bò tơ.
4Chúng con sẽ không cầu cứu với Át-sua,
sẽ không cậy nhờ vào chiến mã,
cũng chẳng gọi là thần những sản phẩm tay chúng con làm ra,
vì chỉ ở nơi Ngài, kẻ mồ côi mới tìm được lòng thương cảm.’
5Ta sẽ chữa chúng khỏi tội bất trung,
sẽ yêu thương chúng hết tình,
vì cơn giận của Ta sẽ không còn đeo đuổi chúng.
6Với Ít-ra-en Ta sẽ như làn sương mai
làm nó vươn lên như bông huệ,
cho bén rễ sâu như cây ngàn Li-băng.
7Họ sẽ đâm chồi nẩy lộc, sum sê tựa ô-liu tươi tốt,
toả hương thơm ngát như rừng Li-băng.
8Chúng sẽ trở về cư ngụ dưới bóng Ta,
sẽ làm cho lúa miến hồi sinh nơi đồng ruộng,
tựa vườn nho, chúng sẽ sinh sôi nẩy nở,
danh tiếng lẫy lừng như rượu Li-băng.
9Ép-ra-im còn liên hệ gì với các ngẫu tượng ?
Còn Ta, Ta đã nhậm lời và đoái nhìn đến nó.
Ta như một cây trắc bá xanh tươi,
chính nhờ Ta mà ngươi trổ sinh hoa trái.
10Ai đủ khôn ngoan để hiểu được điều này,
đủ thông minh để biết được điều ấy ?
Quả thật đường lối Đức Chúa rất mực thẳng ngay.
Trên con đường này, người công chính sẽ hiên ngang tiến bước,
còn kẻ gian ác sẽ phải té nhào.”

Đáp ca

Tv 80,6c-8a.8bc-9.10-11ab.14 và 17 (Đ. x. c.11 và