2022
5 cách ứng xử sai lầm phụ huynh nên tránh
5 cách ứng xử sai lầm phụ huynh nên tránh
Con cái là món quà vô giá của bố mẹ. Và vì ‘vô giá’ nên nhiều phụ huynh đã và đang ứng xử hết sức sai lầm trong cách nuôi dạy trẻ.
Cưng con như trứng mỏng
Cảnh nhà con đàn cháu đống trước đây không còn nữa, thay vào đó là mỗi gia đình chỉ có 1 – 2 “thiên thần” nhỏ. Vậy nên, mối bận tâm lớn nhất của bố mẹ là chu toàn cho con cuộc sống đủ đầy, phủ phê đến mức thừa mứa…
Những đứa trẻ được cưng như “trứng mỏng” sẽ lớn khôn và phát triển toàn diện thế nào? Quen được nuông chiều và hưởng thụ, con sẽ mặc định mình là “bảo bối” và vô tư vô lo trước nhịp đời hối hả này. Đem tư duy “cậu ấm”, “tiểu thư” đến trường đến lớp, con càng khó hòa vào tập thể chung khi mà bản thân cứ khư khư muốn mình là “số một”, là “duy nhất”.
![]() |
| Mỗi đứa trẻ có một tố chất riêng, năng khiếu, sở trường và sở đoản khác biệt SHUTTERSTOCK |
Con tôi là thần đồng
“Con hát mẹ khen hay” là điều có thể thông cảm được. Nhưng nhiều bố mẹ lại thường thêm mắm thêm muối vào thành tích của con trẻ và ca ngợi con lên đến tận mây xanh.
Những đứa trẻ sớm được ngợi ca là “thần đồng”, “thiên tài”, “siêu tài năng”, “siêu trí tuệ” vô tình tiêm nhiễm căn bệnh thành tích ảo khiến tuổi thơ phải mướt mồ hôi luyện tập theo lịch học dày đặc, khắt khe và áp lực. Rồi một khi năng khiếu của con chững lại, thành tích của con không như ý, cả bố mẹ lẫn con trẻ đều rơi vào vòng xoáy của thất vọng lẫn tuyệt vọng. Một cuộc đời không như ý sẽ nhấn chìm bao số phận vào nỗi buồn hiu hắt!
Con cái là “trang sức” làm đẹp mặt bố mẹ
Kỳ vọng vào thành tích và tương lai sáng bừng của con trẻ là nỗi lòng chung của các bậc sinh thành. Nhưng ranh giới giữa kỳ vọng và căn bệnh chuộng thành tích lại rất mong manh.
Nhiều bố mẹ sa đà vào cuộc đua khoe thành tích của con rộn ràng trên các nền tảng mạng xã hội mỗi khi năm học kết thúc, giấy khen vừa về tay. Nhiều bố mẹ cứ đặt đích nhắm trường chuyên lớp chọn và các ngành nghề tốp đầu rồi buộc con trẻ phải cặm cụi học. Để rồi danh hiệu học sinh xuất sắc, thương hiệu trường chất lượng cao bỗng trở thành món “trang sức” làm bố mẹ nở mày, gia đình và dòng họ nở mặt. Có biết đâu tâm hồn của những đứa trẻ miệt mài rượt đuổi thành tích cứ hoang hoải nỗi buồn, hao khuyết niềm vui.
“Áo mặc không qua khỏi đầu”
Lấp đầy khoảng cách thế hệ giữa các thành viên trong gia đình vốn là nỗi lòng đầy trăn trở của những ông bố bà mẹ muốn gần gũi, thấu hiểu và đồng hành cùng con cái.
Tuy nhiên, dưới những mái ấm còn nặng tính gia trưởng theo lối tư duy “áo mặc không qua khỏi đầu” thì giấc mơ làm bạn cùng con hẳn là còn xa vời. Nhiều bố mẹ còn mặc định mình là người đi trước rành rẽ hơn, thông hiểu hơn và sáng suốt hơn nên phủ nhận tất tần tật mọi ý kiến của con cái. Tiếng lòng của con trẻ bị đè nén, dồn ứ qua ngày qua tháng sẽ chẳng khác nào quả bóng căng đầy hơi chỉ chực chờ bùng nổ thành những điều tiêu cực trong nhận thức, hành động.
“Hãy nhìn con nhà người ta”
Sai lầm lớn nhất trong ứng xử của bố mẹ khiến con cái tổn thương chính là thói quen so sánh. Nhìn con nhà người ta khác biệt tí xíu thôi đủ khiến bố mẹ quýnh quáng so bì hơn kém.
Chúng ta thường quên mất rằng mỗi đứa trẻ có một tố chất riêng, năng khiếu, sở trường và sở đoản khác biệt. Nhưng nhiều bố mẹ cứ chăm chăm nhìn vào thế mạnh của con nhà người ta để phủ nhận sạch trơn mọi cố gắng của con cái. Tiếc thay!
2022
Giáo dục lòng nhân cho trẻ
Giáo dục lòng nhân cho trẻ
Câu chuyện bé gái 8 tuổi bị người tình của cha ruột bạo hành đến chết đã gây bức xúc dư luận trên các kênh truyền thông và mạng xã hội mấy ngày qua. Bên cạnh những phản ứng dữ dội đòi hỏi phải xử lý đến nơi đến chốn hành vi của người phụ nữ này, còn một suy nghĩ khác được đặt ra trong xã hội hiện nay: sự giáo dục lòng nhân ái, nhân từ trong học đường và gia đình.
Mọi người sẽ cho rằng đợt dịch Covid-19 vừa qua, biết bao tổ chức từ thiện tự phát đã mang thức ăn đến từng nơi bị cách ly, từng cá nhân đang thất nghiệp và sống trong nghèo khó. Tuy nhiên, lòng nhân từ không chỉ dừng lại ở những món quà từ thiện đến cho người nghèo, trẻ bất hạnh. Tháng 5 năm 2021, mạng xã hội facebook dậy sóng với những đoạn quay ngắn ghi lại hình ảnh vài tổ chức từ thiện vừa phát quà, vừa nạt nộ người khó khăn. Cha ông ta có câu “Của cho không bằng cách cho”. Thật vậy, cách cho đó mới là sự cảm thông, thương mến thật sự từ người cho đến người bất hạnh. Ðó là lòng nhân từ.
Ngày xưa thế hệ chúng tôi, hằng năm vẫn được các nữ tu kêu gọi quyên góp tiền bạc, quần áo cũ cho những nạn nhân bão lụt, trẻ em xóm nghèo. Các sơ còn đưa chúng tôi đến các cô nhi viện trò chuyện cùng những bạn bất hạnh. Không dừng lại ở sự “tội nghiệp và chia sẻ”, chúng tôi còn được dạy không nói câu gì làm tổn thương những bạn mồ côi. Thậm chí đến mấy nơi đó, chúng tôi mặc đồng phục chứ không được mặc quần áo đi chơi sang trọng. Ðiều đó theo các sơ, có thể gây cho các bạn mồ côi một sự tủi thân sâu sắc.
Sau này tôi mới biết chúng tôi được giáo dục về lòng nhân từ. Không chỉ đối xử tốt với những người bất hạnh hơn mình mà còn phải cư xử với bạn bè chung quanh lịch sự, tế nhị. Các sơ cấm chúng tôi đánh nhau vì như thế là làm đau người khác. Thậm chí cũng không được hành hạ thú vật như đánh mèo, đánh chó…
Từ tránh những hành động làm tổn thương con vật và cả con người, chúng tôi còn được dạy tránh những lời nói gây tổn thương tâm hồn người khác. Trong ca dao Việt Nam cũng có câu: “Lời nói không mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Lời nói vừa lòng nhau không phải là nịnh bợ, mà là những lời khéo léo, nhẹ nhàng, tránh tổn thương người nghe. Làm tổn thương người khác cho thấy mình không có lòng nhân từ.
Chúng ta có thể trắc ẩn với sự thiếu thốn vật chất của một người, để dễ dàng móc hầu bao ra làm từ thiện. Lòng nhân từ lại ở mức cao hơn. Người có lòng nhân từ không vừa “cho”, vừa buông lời “tội nghiệp” gây cho người nhận vết cắt đau lòng, để họ mang trong mình một mặc cảm yếu kém. Người có lòng nhân từ sẽ có sự cảm thông sâu sắc từ hành động và lời nói. Họ hiểu và yêu thương thật tình những người bất hạnh hơn mình, không bao giờ muốn làm đau người khác từ thể chất, tinh thần, ngay cả với con vật, họ cũng không dễ hành hạ mua vui.
Lòng nhân từ cũng chính là tinh thần của đạo Công giáo, như lời Chúa Giêsu dạy “Anh em hãy yêu thương nhau như thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15, 9-17), “Phải yêu người thân cận như chính mình” (Mt 22-39).
Lòng nhân từ nên được nuôi dưỡng từ nhỏ và từ những việc đơn sơ nhất như không đánh bạn, không chửi mắng hay dùng lời nói làm tổn thương bạn. Một khi được dạy bảo từ môi trường học đường về với gia đình, với bạn bè, xóm giáo… và sau này ra xã hội, chắc chắn đứa trẻ đó khi trưởng thành không dễ hành hạ, đánh đập hay làm đau lòng người khác…
SƠN HẠ
2022
Lời tạ ơn, tạ lỗi…
2022
10 quyết tâm cho một năm hạnh phúc
10 QUYẾT TÂM CHO MỘT NĂM HẠNH PHÚC
Bruno Ferrero
“Không phải lúc nào chúng ta cũng hạnh phúc khi mọi thứ tốt đẹp; nhưng chúng ta sẽ luôn tốt lành khi chúng ta hạnh phúc.”
1- LÀM NHỮNG GÌ BẠN “PHẢI” LÀM
Hãy tập trung nhiều năng lượng hơn vào mọi việc và giải quyết những điều phiền muộn nho nhỏ. Quan tâm chăm sóc ngoại hình và tinh thần. Đi bộ nhiều hơn và đi ngủ sớm. Thu dọn các ngăn tủ và vứt bỏ những thứ, quần áo không dùng đến. Làm những công việc cần thiết mà bạn đang bỏ bê. Trả lời tất cả các email.
2- DIỄN TẢ TÌNH YÊU CỦA BẠN
Tình yêu không thể nhìn thấy: chỉ có những biểu hiện của tình yêu. Lòng tốt là sự sẵn sàng và dấu hiệu của tình yêu. Hãy bỏ đi sự ham muốn chỉ trích mọi thứ và đừng trút những căng thẳng của bạn lên người khác.
Thường xuyên nói “con thương mẹ [cha, ông, bà…]; bố/mẹ yêu con;”, ôm và hôn những người bạn yêu thương. Luôn chào hỏi thân tình và gọi mọi người bằng cái tên của họ. Đừng cứng ngắt trong các cuộc thảo luận.
3- LÀM VIỆC VỚI SỰ NHIỆT HUYẾT
Cách thức tốt nhất là tổ chức một ngày của bạn cách hoàn chỉnh hơn. Hãy đặt cho mình một nhiệm vụ mỗi ngày và đừng trì hoãn cho đến khi hoàn thành. Tất cả công việc có vẻ tốt đẹp.
4- CƯỜI NHIỀU HƠN
Trong một ngày có nhiều lo lắng hoặc những tình huống khó chịu, nhưng cũng có những giây phút vui vẻ và dễ chịu. Chọn để ghi nhớ trên tất cả những điều này. Vui chơi nhiều hơn với gia đình của bạn và ghi nhớ tất cả các ngày sinh nhật và ngày kỷ niệm với một chút tưởng tượng. Kể cho con cháu nghe những kỷ niệm thời trai trẻ.
5- DÀNH THỜI GIAN CHO BẠN BÈ
Ghi nhớ những ngày quan trọng. Mời bạn bè của bạn và vui vẻ chấp nhận lời mời của họ. Đừng chỉ trích. Bạn càng gặp một người thường xuyên, bạn sẽ càng thấy họ thú vị và thông minh.
Vui lòng lắng nghe những chia sẻ về kỷ niệm của người khác. An ủi bạn bè của bạn trong thời gian khó khăn.
6- GIỮ CƠ THỂ CÂN ĐỐI VÀ KHỎE MẠNH
Tập thể dục được chứng minh là điều rất tốt. Ngoài những lợi ích khác, những người luôn vận động sẽ khỏe mạnh hơn, lý trí minh mẫn hơn, ngủ ngon hơn và trì hoãn sự khởi phát của chứng sa sút trí tuệ do tuổi già.
Tập luyện thường xuyên làm tăng mức năng lượng của bạn. Mặc dù có vẻ mệt mỏi, tập thể dục thực sự làm tăng năng lượng. Đi bộ giúp bạn suy nghĩ. Nietzsche đã viết: “Tất cả những ý tưởng thực sự tuyệt vời đều được hình thành bằng cách đi bộ”.
7- KHƠI DẬY TÂM TRÍ THEO MỘT CÁCH MỚI
Chinh phục thói quen nhận thức. Hãy chú ý đến giây phút hiện tại: hãy sống thật trọn vẹn và vui vẻ. Nó sẽ không bao giờ trở lại. Ngày thì dài nhưng năm thì lại ngắn.
Horacio, nhà thơ Latinh, đã viết: “Năm tháng trôi qua, hết điều này đến điều khác bị tước đoạt khỏi chúng ta”.
Cập nhật cho mình về kỹ thuật, âm nhạc, sách báo, điện ảnh. Tìm ít nhất năm giải pháp thay thế cho mọi vấn đề hoặc khó khăn.
8- HÃY KHOAN DUNG
Tính linh hoạt là một dạng của trí tuệ thực tế, đó là sự thông minh sống ở hiện tại và có tính sẵn có và tính linh hoạt cần thiết để thích ứng với cái mới. Ai không bao giờ bỏ cuộc và muốn trở thành người mạnh nhất bằng mọi giá thì thực sự là người yếu nhất, và thường bị chế giễu.
Chấp nhận những thất bại nhỏ mà cuộc sống hàng ngày đem đến.
9- CAN DỰ
Cảm giác thuộc về, nghĩa là, niềm tin là một phần của thực tại lớn hơn bản thân chúng ta, mà chúng ta có mối quan hệ thể chất, tình cảm, tinh thần và tâm linh, là một yếu tố cần thiết cho hạnh phúc của chúng ta. Nếu thiếu, chúng ta cảm thấy tồi tệ.
Hầu như tất cả các học giả đều cho rằng khi nhu cầu này không được đáp ứng, chúng ta dễ bị trầm cảm hơn.
Khi bạn gặp những người lạ, hãy nhớ rằng họ cũng là những người như chúng ta.
Đọc nhiều, cập nhật thông tin và xem truyền hình với trí thông minh quan trọng.
10- MỞ RA VỚI SIÊU VIỆT
Cầu nguyện mỗi ngày. Sâu thẳm trong con người chúng ta có một nguồn sống hạnh phúc vô tận. Hãy nghĩ đến chứng nhân dịu dàng của một người nào đó.
Kinh Thánh nói: “Thiên Chúa đã lấy một ít đất từ đất để tạo nên con người. Một luồng hơi thở quan trọng thổi vào mũi và con người được biến đổi thành một sinh vật sống” (Sáng thế ký 2,7).
Đừng bao giờ quên điều này: trong bạn và trong mọi người bạn gặp là hơi thở của Thiên Chúa.

