Người trẻ trong kỷ nguyên 4.0

Người trẻ trong kỷ nguyên 4.0

Người trẻ là hiện tại và tương lai của Giáo Hội và thế giới.^[[1]^] Với một con tim tràn đầy năng lượng, một tinh thần nhiệt thành và một sức trẻ năng động, người trẻ không ngừng dấn thân trong các hoạt động của Giáo Hội và xã hội. Nhận thức được sự ảnh hưởng và vai trò quan trọng của giới trẻ, cũng như tình yêu mến và sự quan tâm đối với giới trẻ, các Đức Giáo Hoàng đã đưa ra những chương trình mục vụ đặc biệt cho giới trẻ như một cách thế để nuôi dưỡng đức tin và lòng nhiệt thành của họ. Hơn nữa, Giáo Hội nhận ra những khó khăn và thách đố mà người trẻ đang phải đối diện khi sống trong kỷ nguyên của khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại. Họ dễ dàng bị lôi kéo vào các trào lưu thế tục, chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa dửng dưng, chủ nghĩa hưởng thụ, và văn hóa loại bỏ. Những nét đẹp văn hóa, truyền thống đức tin và đời sống luân lý đang bị thay thế bởi những tư tưởng hiện đại, những cách sống phóng khoáng và dễ dãi. Đại Hội thường kỳ thứ XV của Thượng Hội Đồng Giám Mục thế giới 2018 đã lấy chủ đề “Giới trẻ, Đức tin và việc Phân định Ơn gọi” với mục tiêu Giáo Hội đồng hành cùng người trẻ trong hành trình đức tin và biện phân ơn gọi. Để đạt được điều đó, Giáo Hội cần đi vào thế giới của người trẻ, hiểu được tâm lý, văn hóa và tình trạng đức tin của họ, nhờ đó sẽ đưa ra chương trình mục vụ phù hợp với bối cảnh mà người trẻ đang sống.

Tâm lý của người trẻ

Không có một định nghĩa phổ quát hay mang tính chất toàn cầu cho việc định nghĩa về giới trẻ, hay còn gọi là “tuổi trẻ”, “người trẻ”, “thanh niên”. Định nghĩa và quy định độ tuổi của giới trẻ sẽ tùy thuộc vào mỗi vùng miền, quốc gia dựa theo văn hóa và truyền thống của họ. Trong Tài liệu chuẩn bị của Thượng Hội Đồng Giám Mục 2018, “giới trẻ” là những người thuộc nhóm tuổi từ 16 đến 29, nhưng chữ này được thích nghi đối với các hoàn cảnh địa phương. Theo các nhà tâm lý như Carl Jung và Erik Erikson,^[[2]^] giới trẻ là những người ở trong giai đoạn từ lúc dậy thì cho đến tuổi trưởng thành, họ muốn sống độc lập, xây dựng các mối quan hệ, tạo một chỗ đứng trong xã hội, và khẳng định cái tôi của mình. Đây là giai đoạn phát triển về thể lý, tâm lý, trí tuệ, khả năng tư duy, sáng tạo và khám phá những cái mới. Trong giai đoạn này, ý chí, nghị lực, tinh thần trách nhiệm của người trẻ khá cao. Đồng thời, theo Erikson, tuổi trẻ là tuổi của những sự chọn lựa, của tình cảm và lao động, của học hành và nghề nghiệp. Họ cố gắng đi tìm bản thân qua những câu hỏi như tôi là ai, đâu là những điều tôi tin, tôi thuộc về đâu, đâu là ước mơ của tôi. Họ nhận ra sức mạnh, giá trị, nhân phẩm và tự do của mình. Họ không muốn lệ thuộc vào cha mẹ hay người lớn, họ muốn tự mình quyết định sự nghiệp, tương lai cho mình. Họ bắt đầu lựa chọn nghề nghiệp theo khả năng và đi tìm lý tưởng sống. Một khi đã tìm ra lý tưởng sống, họ sẽ trung thành với lý tưởng đó. Họ chọn cho mình những thần tượng, người mẫu lý tưởng và bắt chước họ từ lối sống đến suy nghĩ và hành động.

Giai đoạn tuổi trẻ cũng là gia đoạn gặp nhiều khó khăn và khủng hoảng. Sự thay đổi về thể lý, tâm lý và tình cảm khiến họ dễ rơi vào bối rối, nghi ngờ, và mơ hồ. Họ ở giai đoạn giữa trẻ con và người lớn, nên tính cách trẻ con vẫn còn ở trong họ, trong khi họ chưa đủ lớn để quyết đoán mọi sự. Họ muốn hành động như một người trưởng thành nhưng các nhân cách và phẩm chất của một người trưởng thành chưa hoàn thiện trong họ. Hơn nữa, trong mắt người lớn họ vẫn còn là một đứa trẻ, trong khi đối với trẻ con thì họ đã là người lớn. Sự giằng co trong giai đoạn này khiến người trẻ dễ rơi vào sự khủng hoảng tâm lý. Do đó, người trẻ cần có những người đồng hành để được hướng dẫn và tham khảo, đó là những người  gần gũi, đáng tin cậy, biết lắng nghe những chia sẻ của họ, đón nhận những giới hạn của họ với lòng vị tha, cảm thông, không kết án, nhưng khuyến khích và nâng đỡ họ, nhờ đó họ tìm được định hướng đúng đắn cho cuộc đời mình.^[[3]^]

Văn hóa của người trẻ

Sống trong thế giới hiện đại, người trẻ được thừa hưởng sự phát triển của kinh tế, khoa học kỹ thuật và công nghệ. Sự phát triển này đưa lại cho họ những cơ hội và cả những thách thức. Văn hóa và lối sống của họ rất khác so với thế hệ của cha mẹ và những nhà giáo dục của họ. Giới trẻ hôm nay được gọi bằng những cái tên rất “hot” như thế hệ “X”, “Y”, “Z”, thế hệ “Net”, thế hệ “Facebook”, thế hệ “Selfie”. Họ muốn trở nên nổi tiếng, tạo sự khác biệt, muốn làm giàu và tự chủ. Đồng thời họ cũng mang trong mình khát vọng cống hiến và phục vụ. Với một năng lượng tích cực tràn đầy, người trẻ muốn được đóng góp cho sự phát triển của xã hội và con người. Đối với người trẻ Công giáo, rất nhiều bạn đã hăng say trong các hoạt động tình nguyện, các công việc bác ái, giúp đỡ người nghèo, giảng dạy giáo lý và truyền giáo. Đây là cơ hội để họ để họ khám phá và đào sâu đức tin, cũng như biện phân ơn gọi của mình. Bên cạnh đó họ sử dụng phương tiện truyền thông, mạng xã hội như một không gian để nối kết, giao lưu, chia sẻ, và học hỏi lẫn nhau. Họ cởi mởi đón nhận sự sự đa văn hóa, tôn giáo, sắc tộc và quốc gia để kiến tạo hòa bình, hòa nhập và đối thoại.^[[4]^] Họ đã dùng kỹ thuật truyền thông hiện đại để trở nên một “thế hệ siêu nối kết”^[[5]^] trong sự hội nhập văn hóa và đối thoại liên tôn.

Nghệ thuật, âm nhạc, thể thao là một phần quan trọng trong đời sống văn hóa của người trẻ. Nơi đó họ được thể hiện niềm đam mê, sở thích và tài năng của mình. Thượng Hội Đồng Giám mục đã đánh giá rất cao tầm quan trọng của những người trẻ dành cho nghệ thuật dưới mọi hình thức. Ngôn ngữ của âm nhạc, thể thao, nghệ thuật đã đưa lại những phong cách và cảm xúc cho người trẻ. Vậy nên việc sử dụng nghệ thuật trong mục vụ giới trẻ là điều cần thiết, vì đó là cách thế hữu hiệu để gặp gỡ, lắng nghe và đi vào thế giới của người trẻ, đồng thời là phương tiện người trẻ dùng để truyền bá Tin Mừng và Phúc Âm hóa.

Bên cạnh những mặt tích cực của sự phát triển của thế giới hiện đại và phương tiện truyền thông, người trẻ còn gặp nhiều khó khăn khi đối diện với mặt tiêu cực của nó. Sống trong một xã hội thay đổi không ngừng đòi hỏi người trẻ luôn phải cố gắng để thích nghi và có đủ khả năng đáp ứng những đòi hỏi khắt khe của nó. Trong khi đó người trẻ là người dễ bị tổn thương và chịu nhiều áp lực. Sự kỳ vọng quá lớn của lớn của gia đình, sự thất bại của bản thân, sự kỳ thị của xã hội, thất nghiệp, sự bất công, bạo lực, loại trừ và bỏ rơi là những cú sốc tâm lý gây nên những thương tổn trong cuộc sống của người trẻ. Hơn nữa sống trong môi trường khắc khổ của chiến tranh, di cư, thất nghiệp, đã khiến nhiều người trẻ trở thành nạn nhân của nạn buôn người, các băng đảng tội phạm, bị lạm dụng tình dục, và bóc lột sức lao động. Họ trở nên nô lệ cho những hình thức bóc lột mới.

Công nghệ hiện đại cũng trở thành công cụ cám dỗ tinh vi đối với người trẻ. Họ bị lôi cuốn vào thế giới kỹ thuật số với các trào lưu và lối sống ảo. Mạng Internet là nơi nối kết, nhưng cũng là nơi làm cho người ta ra xa nhau nhất. Mỗi ngày người trẻ bỏ ra hàng giờ để lướt facebook, chơi game, trong khi đó họ lại không có giờ để gặp gỡ gia đình, bạn bè và cầu nguyện. Trong Christus Vivid số 90, Đức Giáo Hoàng Phanxico nhận định, “Việc chìm đắm trong thế giới ảo dễ dàng đưa tới một kiểu “di cư kỹ thuật số”, nghĩa là xa rời gia đình cũng như các giá trị văn hoá và tôn giáo. Thái độ này đẩy nhiều người vào một thế giới cô đơn và tự dò dẫm, đến mức họ cảm thấy mất gốc mặc dù trong thực tế họ vẫn ở chỗ đó”. Đồng thời lối sống ảo cũng làm cho người trẻ dễ bị mất phương hướng và rơi vào trạng thái nghi ngờ căn tính của mình; các giá trị đức tin, văn hóa truyền thống, đạo đức và luân lý cũng bị giảm sút nơi người trẻ. Tư tưởng hiện đại, phóng khoáng và thuyết tương đối tạo nên lối sống dễ dãi và thích hưởng thụ. Sống thử trước hôn nhân, phá thai, các loại nghiện ngập (ma túy, Internet game, cờ bạc) đang trở thành vấn nạn trong xã hội ngày nay. Trong bối cảnh này, Giáo Hội cần quan tâm đặc biệt đến người trẻ, bảo vệ cuộc sống và nhân phẩm của họ bằng những chương trình mục vụ cụ thể.

Đức tin nơi người trẻ

Hình ảnh hàng ngàn bạn trẻ quy tụ tham dự các kỳ Đại Hội Giới Trẻ cấp quốc tế, và cấp giáo phận được Giáo Hội Hoàn vũ cũng như Giáo Hội địa phương tổ chức như một dấu chỉ cho thấy người trẻ vẫn đang rất khát khao một đời sống đức tin và khát vọng tìm kiếm chân lý. Thực vậy, sống trong bầu khí sôi động của thế giới cùng với lòng hăng say của tuổi trẻ, các bạn muốn thể hiện đức tin của mình một cách sống động và cụ thể. Rất nhiều bạn tích cực tham gia vào các phong trào được tổ chức trong các giáo xứ, cộng đoàn. Họ là thành phần nòng cốt trong đội ngũ giáo lý viên, thiện nguyện viên. Các công tác bác ái xã hội, phục vụ và giúp đỡ người nghèo cũng được các bạn tích cực hưởng ứng. Rất nhiều bạn trẻ còn giữ được những việc đạo đức truyền thống và tham dự Thánh lễ, nhất là Thánh lễ Chúa Nhật. Họ đã thiết lập được tình bạn với Chúa Giêsu qua việc gặp gỡ Ngài trong các Bí tích và nơi những người họ được mời gọi để phục vụ. Tinh thần trẻ trung của Giáo Hội đã được thể hiện nơi họ.

Tuy nhiên, không phải tất cả các bạn trẻ giữ được ngọn lửa đức tin và lòng nhiệt thành tông đồ trong mình. Vì thế, một trong những vấn nạn mà Giáo Hội quan tâm hiện nay là vấn đề đức tin và luân lý của giới trẻ, đặc biệt tại các nước phát triển. “Đối với rất nhiều người trẻ, những từ “Thiên Chúa”, “tôn giáo” và “Giáo Hội” dường như không có ý nghĩa gì, nhưng họ lại bị đánh động bởi nhân vật Giêsu, khi họ được nghe giới thiệu cách hấp dẫn và thực tế về Người”.[6] Rất nhiều người tuyên bố họ có đời sống tâm linh, nhưng không thuộc về tôn giáo, hoặc tin vào Thiên Chúa nhưng không thuộc về Giáo Hội. Tư tưởng “đạo nào cũng là đạo nào”, hoặc “đạo tại tâm” làm cho họ “đánh đồng” niềm tin Kitô giáo, và cảm thức “thuộc về” một cộng đoàn đức tin hay Hội Thánh đã bị đánh mất nơi họ. Vậy nên, đời sống đức tin của nhiều người trẻ bị sa sút. Họ không còn cảm thấy cần thiết để tham dự các Thánh lễ, kể các Thánh lễ Chúa Nhật và Lễ Trọng, các Bí tích và các điều răn. Hậu quả của việc coi thường niềm tin là đời sống đạo đức, luân lý bị xuống cấp. Như đã đề cử bên trên, việc bỏ qua các chuẩn mực đạo đức đã dẫn dẫn đến lối sống dễ dãi và buông thả nơi nhiều người trẻ này nay.

“Này bạn trẻ, Ta bảo con: Hãy chỗi dậy” (cf. Lk 7:14) là câu chủ đề của sứ điệp cho ngày Giới trẻ thế giới 2020, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã dùng lời Chúa Giêsu thúc dục con trai bà góa thành Nain để nói với giới trẻ rằng Chúa Giêsu cũng đang thúc giục các bạn trỗi dậy từ “sự mất sức sống nội tâm, các giấc mơ, sự hào hứng, tính lạc quan và lòng quảng đại”. Vì thế, Mục vụ Giới trẻ cần đưa ra những chương trình cụ thể để đồng hành với người trẻ, nhằm giúp các bạn đáp lại lời thúc giục của Chúa Giêsu và mau mắn bước đi trên con đường mới. Nhưng việc đồng hành ở đây không chỉ là trách nhiệm của một mình Giáo Hội, hay các vị lãnh đạo trong Giáo Hội, mà cần có sự cộng tác của gia đình, nhà trường và xã hội, vì đây là những môi trường ảnh hưởng lớn đến sự hình thành nhân cách và lối sống của người trẻ. Ước mong người trẻ nhận được sự quan tâm và đồng hành nhiều hơn nữa, nhờ đó họ được lớn lên trong đức tin, trưởng thành trong nhân cách, và chọn lựa cho mình một ơn gọi phù hợp với lý tưởng sống

^[[1]] Tông huấn hậu Thượng Hội Đồng – Christus Vivit. http://www.simonhoadalat.com/HOCHOI/Giaohoi/TongHuan/ChristusVivit/03Christusvivit_LCD.htm

^[[2]] Fiest, J., Fiest, G. J., & Roberts. Theories of personality (9^th Ed.). MCGraw-Hill Education. 2018.
 

^[[3]] Tài liệu chuẩn bị cho Thượng Hội Đồng Giám mục lần thứ XV về Giới trẻ. http://catechesis.net/tai-lieu-chuan-bi-cua-thuong-hoi-dong-giam-muc-lan-thu-xv-ve-gioi-tre-thang-10-2018/

^[[4]] Tài liệu kết thúc Thượng Hội Đồng Giám mục về Giới trẻ 2018. http://www.simonhoadalat.com/HOCHOI/Giaohoi/HoiNghi/GioiTre/09TaiLieuKetThuc.htm

^[[5]] Tài liệu chuẩn bị cho Thượng Hội Đồng Giám mục lần thứ XV về Giới trẻ. Ibid.

^[[6]] Christus Vivid, 39. Ibid.

 Sr. Mary Bernadette

Đại hội Thánh Thể quốc tế tại Budapest sẽ diễn ra từ ngày 05 đến 12/9/2021

Vì đại dịch Covid-19, Đại hội Thánh Thể quốc tế lần thứ 52 tại Budapest, thủ đô Hungari, dự kiến từ ngày 13 đến 20/9 năm nay, bị dời lại một năm, và sẽ tiến hành từ ngày 05 đến 12/9 năm tới, 2021.

Báo Magyar Kurir trực tuyến, ngày 13/5/2020 cho biết Tòa Thánh đã chấp nhận đề nghị của Đức Hồng y Péter Erdő Tổng giám mục Budapest, về việc ấn định thời điểm mới cho Đại hội Thánh Thể. Cách đây ba tuần, tức là ngày 23/4 vừa qua, Phòng báo chí Tòa Thánh cho biết vì đại dịch hiện nay, Đức Thánh cha, cùng với Ủy ban Tòa Thánh về Đại hội Thánh Thể quốc tế và hàng Giám mục Hungari, quyết định dời Đại hội Thánh Thể thứ 52 tại Hungari đến tháng Chín năm tới, nhưng chưa xác định ngày.

Đại hội Thánh Thể quốc tế tại Hungari có chủ đề là: “Tất cả các nguồn mạch của Ta ở nơi con” (Tv 87,7). Công trình chuẩn bị Đại hội Thánh Thể đã tiến hành ráo riết trong những tháng qua, nay phải thích ứng với hoàn cảnh mới, tuy nhiên vẫn giữ chương trình đại cương là: ngoài thánh lễ tại sân vận động Puskas và nhiều địa điểm ở nội thành Budapest, còn có các buổi thuyết trình về giáo lý, triển lãm và hòa nhạc tại khu vực triển lãm Hungexpo. (KNA 13–5-2020) Trần Đức Anh, O.P.

Nguồn: vietnamese.rvasia.org

Sáng kiến của Hội đồng Kitô giáo châu Á trong đại dịch: Làm chứng về lòng thương xót

“Lạy Chúa, xin chữa lành chúng con, vì chúng con yếu đuối”: với khẩu hiệu này, Hội đồng Kitô giáo châu Á (CCA) đã mời gọi tất cả các Kitô hữu châu Á chuẩn bị cho Chúa nhật châu Á, dự kiến vào ngày 25 tháng 5. Mục đích của Chúa nhật này là làm chứng cho ý muốn chung sống hiệp nhất của Giáo hội, trong sự phong phú các truyền thống Kitô giáo dưới ánh sáng của Chúa Kitô, Đấng đã chết và sống lại để cứu rỗi nhân loại.

Chúa nhật châu Á là một khoảnh khắc quan trọng cho con đường đại kết ở châu Á, và đặc biệt trong năm nay, mang lại một giá trị đặc biệt.

Hội đồng Kitô giáo châu Á đã gửi thư mời gọi cầu nguyện đến tất cả các cộng đoàn địa phương. Cầu xin ơn chữa lành cho tất cả những ai bị ảnh hưởng bởi virus corona. Đồng thời, mời gọi mọi người hành động để nâng đỡ người nghèo và người cô đơn.

Hội đồng Kitô giáo châu Á còn mời mọi người suy tư về đại dịch, nhằm nhận ra tính dễ bị tổn thương của con người trong một thời điểm mà người ta nghĩ rằng khoa học có thể giải quyết được mọi vấn đề. Và còn phải nghĩ đến số đông những người không thể tiếp cận với khoa học kỹ thuật và mặt trái của khoa học gây tổn hại đến công trình sáng tạo.

Từ những tuần đầu tiên của đại dịch, Hội đồng Kitô giáo châu Á đã thu thập những kinh nghiệm của nhiều cộng đoàn tham gia vào việc mua thiết bị y tế, trong việc chuẩn bị các cơ sở tiếp nhận cho việc cách ly và trong việc thu thập thực phẩm. Bên cạnh đó, Hội đồng còn yêu cầu mọi người suy nghĩ lại về vấn đề chăm sóc sức khỏe, mà trong nhiều trường hợp, đã cho thấy sự yếu kém của nó, đặc biệt đối với những người nghèo trong xã hội.

Hội đồng Kitô giáo châu Á cũng kêu gọi các Kitô hữu tìm ra những hình thức mới nhằm hỗ trợ tinh thần, cố gắng nhân rộng các cơ hội hợp tác liên tôn. Để khuyến khích chia sẻ những kinh nghiệm này, trong những ngày gần đây, Hội đồng Kitô giáo châu Á đã tổ chức một hội thảo trực tuyến, với sự tham gia các đại diện có thẩm quyền của thế giới Kitô giáo. Về phía Công giáo có sự tham gia của cha William LaRousse, đại diện cho Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC). Tại Hội thảo, cha William nêu cách thức tìm kiếm hành động đại kết ngay cả trong thời điểm xảy ra đại dịch.

Cuộc gặp gỡ chỉ ra sự cần thiết phải tăng cường hành động, hỗ trợ các hành trình thiêng liêng, giúp các Kitô hữu đọc ra ý nghĩa của những khó khăn hiện tại nhưng không từ bỏ hy vọng vào tương lai. Trong việc xác định những con đường này, hội thảo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bén rễ chúng dựa trên một đoạn Kinh thánh chung. Vì theo cách này, mọi người có thể đấu tranh trước những giải thích sai lệch về ý nghĩa của đại dịch, điều đang phổ biến gây hoang mang cho các cộng đoàn Kitô. (CSR_34528_2020)

Ngọc Yến

Nguồn: vaticannews.va/vi

Sứ điệp của Đức Thánh Cha nhân Ngày Thế giới người Di dân và Tị nạn lần thứ 106 

Sứ điệp của Đức Thánh Cha nhân Ngày Thế giới người Di dân và Tị nạn lần thứ 106 

(27/09/2020)

Như Chúa Giêsu, họ bị buộc phải chạy trốn.

Tiếp đón, bảo vệ, thăng tiến và hội nhập người di dân nội địa

Vào đầu năm nay, trong bài nói chuyện của tôi với các thành viên của Ngoại giao đoàn cạnh Tòa Thánh, tôi đã chỉ ra thảm kịch của những người di dân nội địa như là một trong những thách đố đối với thế giới đương đại của chúng ta: Các tình cảnh xung đột và khẩn cấp nhân đạo, vốn đã trầm trọng hơn do sự biến đổi khí hậu, đang làm gia tăng số người phải tản cư và ảnh hưởng đến những người đang sống trong tình trạng nghèo đói cùng cực. Nhiều quốc gia đang gặp phải những tình cảnh này thiếu các cấu trúc phù hợp để đáp ứng nhu cầu của người di tản (09/01/2020).

Phân bộ Di dân và Tị nạn của Bộ Phục vụ và Phát triển con người toàn diện đã ban hành tài liệu “Các Định hướng mục vụ về những người di dân nội địa” (Vatican, 05/05/2020), với mục đích truyền cảm hứng và khuyến khích các hoạt động mục vụ của Giáo hội trong lĩnh vực cụ thể này .

Vì những lý do này, tôi đã quyết định dành Sứ điệp này để nói về thảm kịch của những người di dân nội địa, một thảm kịch thường không được nhận thấy và cuộc khủng hoảng toàn cầu do đại dịch Covid-19 làm cho nó trở nên trầm trọng hơn. Trên thực tế, do mức độ mạnh mẽ, nghiêm trọng và phạm vi địa lý của nó, cuộc khủng hoảng này đã làm cho nhiều trường hợp khẩn cấp nhân đạo khác đang ảnh hưởng đến hàng triệu người bị coi nhẹ, khi đặt những sáng kiến và trợ giúp quốc tế cần thiết và cấp bách để cứu sự sống con người nằm ở vị trí cuối cùng trong các chương trình nghị sự chính trị quốc gia. Nhưng “đây không phải là thời gian lãng quên. Cuộc khủng hoảng mà chúng ta đang đối mặt không được làm chúng ta quên đi nhiều cuộc khủng hoảng khác đang mang lại đau khổ cho rất nhiều người. (Sứ điệp Urbi et Orbi, ngày 12/04/2020).

Trong bối cảnh của những biến cố bi thảm đánh dấu năm 2020, tôi muốn Sứ điệp này, mặc dù nói về những người di tản nội địa, cũng mở rộng đến tất cả những người đang gặp phải tình cảnh bấp bênh, bị bỏ rơi, bị gạt ra ngoài lề và bị từ chối do hậu quả của Covid-19.

Tôi muốn bắt đầu với hình ảnh đã truyền cảm hứng cho Đức Giáo hoàng Pio XII trong Tông hiến Exsul Familia – Gia đình lưu vong (01/08/1952). Trong cuộc chạy trốn sang Ai Cập, hài nhi Giêsu cùng với với cha mẹ mình đã chịu số phận bi thảm của những người di tản và tị nạn, “đánh dấu bởi sự sợ hãi, không chắc chắn và không thoải mái (x. Mt 2,13-15, 19-23). Thật không may, trong thời đại của chúng ta, hàng triệu gia đình có thể thấy mình rơi vào thực tế đáng buồn này. Hầu như mỗi ngày, truyền hình và báo chí đều loan tin tức về những người tị nạn chạy trốn đói khát, chiến tranh và những nguy hiểm nghiêm trọng khác, để tìm kiếm an ninh và một cuộc sống xứng đáng cho mình và cho gia đình (Kinh Truyền Tin, 29/12/2013). Trong mỗi người trong số họ, chúng ta nhìn thấy Chúa Giêsu, như đang ở thời vua Hêrôđê, buộc phải chạy trốn để cứu lấy sự sống. Trong khuôn mặt của họ, chúng ta được mời gọi nhận ra gương mặt của Chúa Giêsu đói khát, trần truồng, bệnh tật, khách lạ và tù nhân, đang cầu xin chúng ta giúp đỡ (x. Mt 25,31-46). Nếu chúng ta có thể nhận ra Người trong những khuôn mặt đó, chúng ta sẽ là cảm ơn Người vì đã có thể gặp gỡ, yêu thương và phục vụ Người nơi họ.

Những người di tản cho chúng ta cơ hội này để gặp Chúa, “mặc dù mắt chúng ta rất khó nhận ra Người: dưới những bộ quần áo rách rưới, với đôi bàn chân dơ bẩn, gương mặt bị biến dạng, cơ thể thương tích, không thể nói được ngôn ngữ của chúng ta (Bài giảng ngày 15/02/2019). Chúng ta được kêu gọi đáp lại thách đố mục vụ này với bốn động từ tôi đã nêu lên trong Sứ điệp Ngày này năm 2018: đón tiếp, bảo vệ, thăng tiến và hội nhập. Bây giờ tôi muốn thêm vào những động từ này sáu cặp động từ khác, tương ứng với các hành động rất thực tế và được nối kết với nhau trong mối quan hệ nhân quả.

Cần biết để hiểu

Biết là một bước cần thiết để hiểu người khác. Chính Chúa Giêsu nói với chúng ta điều này trong trình thuật về các môn đệ trên đường đi Emmaus: “Trong khi họ đang nói chuyện và thảo luận với nhau, chính Chúa Giêsu đã đến gần và đi với họ, nhưng mắt họ không thể nhận ra Người (Lc 24,15- 16). Khi chúng ta nói về những người di cư và di tản, chúng ta thường dừng lại ở những con số thống kê. Nhưng đây không phải là những con số, mà là những con người! Nếu chúng ta gặp họ, chúng ta sẽ biết nhiều hơn về họ. Và khi biết những câu chuyện của họ, chúng ta sẽ có thể hiểu họ. Ví dụ, chúng ta sẽ có thể hiểu rằng sự bấp bênh mà chúng ta đã trải qua do hậu quả của đại dịch này là một điều thường xảy ra trong cuộc sống của những người di tản.

Cần gần gũi để phục vụ

Nó có vẻ rõ ràng, nhưng thường thì không phải như thế. “Nhưng một người Samari kia đi đường, tới ngang chỗ người ấy, cũng thấy, và chạnh lòng thương. Ông ta lại gần, lấy dầu lấy rượu đổ lên vết thương cho người ấy và băng bó lại, rồi đặt người ấy trên lưng lừa của mình, đưa về quán trọ mà săn sóc. (Lc 10,33-34). Những nỗi sợ hãi và định kiến – quá nhiều định kiến – khiến chúng ta xa cách với người khác và thường ngăn chúng ta “trở thành người lân cận” của họ và phục vụ họ trong yêu thương. Gần gũi với người khác thường có nghĩa là sẵn sàng chấp nhận rủi ro, như rất nhiều bác sĩ và y tá đã dạy chúng ta trong những tháng gần đây. Sự sẵn sàng đến gần và phục vụ vượt xa hơn ý thức trách nhiệm đơn thuần. Chúa Giêsu đã để lại cho chúng ta gương mẫu cao quý nhất về điều này khi Người rửa chân cho các môn đệ: Người cởi áo choàng, quỳ xuống và để cho tay mình bị vấy bẩn (x. Ga 13,1-15).

Để hòa giải cần lắng nghe

Chính Thiên Chúa đã dạy chúng ta điều này khi sai Con của Người xuống thế gian. Người đã muốn lắng nghe lời cầu xin kêu van của nhân loại đau khổ bằng đôi tai của con người: “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một , để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời. Quả vậy, Thiên Chúa sai Con của Người đến thế gian, không phải để lên án thế gian, nhưng là để thế gian, nhờ Con của Người, mà được cứu độ” (Ga 3,16-17). Tình yêu hòa giải và cứu độ bắt đầu bằng việc lắng nghe. Trong thế giới ngày nay, các thông điệp thì rất nhiều nhưng người ta đang đánh mất thái độ lắng nghe. Tuy nhiên, chỉ bằng cách lắng nghe khiêm tốn và chú ý, chúng ta mới có thể thực sự được hòa giải. Trong năm 2020, trong nhiều tuần lễ, sự thinh lặng đã ngự trị trên các đường phố của chúng ta. Một sự im lặng đầy bi thương và bất an, nhưng nó đã cho chúng ta cơ hội lắng nghe tiếng kêu của những người dễ bị tổn thương, của những người di dân và của hành tinh đang bị bệnh trầm trọng của chúng ta. Lắng nghe cho chúng ta cơ hội được hòa giải với người lân cận, với tất cả những người đã bị loại bỏ từ chối, với chính chúng ta và với Thiên Chúa, Đấng không bao giờ mệt mỏi trao ban cho chúng ta lòng thương xót của Người.

Để tăng trưởng cần chia sẻ

Chia sẻ là một yếu tố thiết yếu của cộng đồng Kitô giáo tiên khởi: “Các tín hữu thời bấy giờ đông đảo, mà chỉ có một lòng một ý. Không một ai coi bất cứ cái gì mình có là của riêng, nhưng đối với họ, mọi sự đều là của chung (Cv 4,32). Thiên Chúa không muốn các nguồn tài nguyên của trái đất chúng ta chỉ sinh lợi cho một số ít. Đây không phải là ý muốn của Chúa! Chúng ta phải học cách chia sẻ để cùng nhau tăng trưởng, không để ai bị bỏ lại phía sau. Đại dịch đã nhắc nhở chúng ta rằng tất cả chúng ta đều ở trên cùng một chiếc thuyền. Việc nhận ra rằng chúng ta có cùng mối quan tâm và nỗi sợ hãi một lần nữa cho chúng ta thấy rằng không ai có thể được cứu một mình. Để tăng trưởng thực sự, chúng ta phải tăng trưởng cùng nhau, chia sẻ những gì chúng ta có, như cậu bé đã dâng cho Chúa Giêsu năm ổ bánh và hai con cá… Và nó đủ cho năm ngàn người (x. Ga 6,1-15)!

Cần tham dự để thăng tiến

Thật sự Chúa Giêsu đã làm như thế với người phụ nữ Samari (x. Ga 4,1-30). Chúa đến gần chị, lắng nghe chị, nói với trái tim chị, rồi dẫn chị đến chân lý và khiến chị trở thành người loan báo Tin Mừng: “Đến mà xem : có một người đã nói với tôi tất cả những gì tôi đã làm. Ông ấy không phải là Đấng Kitô sao?” (c. 29). Đôi khi sự vội vàng hăng hái phục vụ người khác ngăn cản chúng ta nhìn thấy sự giàu có phong phú thực sự của họ. Nếu chúng ta thực sự muốn thăng tiến những người mà chúng ta hỗ trợ, chúng ta phải cho họ tham gia và biến họ thành những tác nhân chính trong việc cứu chính họ. Đại dịch đã nhắc nhở chúng ta về việc đồng trách nhiệm là thiết yếu như thế nào và chỉ với sự đóng góp của mọi người – ngay cả những nhóm thường bị đánh giá thấp – chúng ta mới có thể đối mặt với cuộc khủng hoảng này. Chúng ta phải tìm thấy “lòng can đảm để tạo ra không gian, nơi mọi người có thể nhận ra rằng họ được mời gọi và cho phép các hình thức hiếu khách, tình huynh đệ và liên đới mới (Suy niệm tại quảng trường thánh Phêrô, 27/03/2020).

Cần hợp tác để xây dựng

Đó là những gì mà thánh tông đồ Phaolô nói với cộng đoàn Côrintô: “Thưa anh em, nhân danh Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, tôi khuyên tất cả anh em hãy nhất trí với nhau trong lời ăn tiếng nói, và đừng để có sự chia rẽ giữa anh em, nhưng hãy sống hoà thuận, một lòng một ý với nhau (1 Cr 1,10). Xây dựng Vương quốc của Thiên Chúa là một nghĩa vụ chung của tất cả các Kitô hữu, và vì lý do này, chúng ta cần phải học cách hợp tác, mà không để mình bị cám dỗ bởi sự ghen tị, bất hòa và chia rẽ. Trong bối cảnh hiện tại, cần nhắc lại: “Đây không phải là lúc của chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, bởi vì thách đố mà chúng ta đang gặp liên kết mọi người, không phân biệt người này người kia. (Sứ điệp Urbi et Orbi, 12/04/2020). Để gìn giữ ngôi nhà chung của chúng ta và làm cho nó ngày càng giống với kế hoạch nguyên thủy của Thiên Chúa, chúng ta phải dấn thân bảo đảm sự hợp tác quốc tế, sự liên đới toàn cầu và dấn thân của địa phương, không để ai bị loại trừ.

Kinh nguyện

Tôi muốn kết thúc với kinh nguyện được gợi ý từ gương mẫu của thánh Giuse, đặc biệt khi ngài bị buộc phải chạy trốn sang Ai Cập để cứu hài nhi Giêsu.

Lạy Cha, Cha đã trao phó cho thánh Giuse điều quý giá nhất của Cha, đó là hài nhi Giêsu và Mẹ Người, để bảo vệ các ngài khỏi những nguy hiểm và đe dọa của kẻ ác.

Xin cho chúng con cũng cảm nghiệm được sự bảo vệ và trợ giúp của ngài. Xin thánh nhân, Đấng đã trải qua nỗi đau khổ của những người chạy trốn vì sự thù ghét của những kẻ quyền lực, an ủi và bảo vệ tất cả anh chị em của chúng con, vì chiến tranh, nghèo khổ và các nhu cầu thiết yếu, phải rời bỏ nhà cửa quê hương của họ để lên đường như những người tị nạn tìm đến nơi an toàn hơn.

Nhờ lời chuyển cầu của thánh nhân, xin Cha giúp họ có được sức mạnh để kiên trì tiến bước, được an ủi trong lúc sầu khổ và can đảm giữa những thử thách.

Xin ban cho những người tiếp đón họ một chút yêu thương dịu dàng của người cha công chính và khôn ngoan này, Đấng đã yêu thương Chúa Giêsu như người con thật sự và trợ giúp Mẹ Maria trên suốt đường đời.

Xin thánh nhân, Đấng đã kiếm cơm bánh bằng đôi tay lao động của mình, chăm sóc những người đã bị mất đi mọi thứ trong cuộc sống và cho họ tìm được công việc có phẩm giá và sự an bình trong mái nhà.

Chúng con cầu xin nhờ Chúa Giêsu Kitô, Con Cha, mà thánh Giuse đã cứu khi chạy trốn sang Ai Cập và nhờ lời chuyển cầu của Đức Trinh nữ Maria, mà ngài đã yêu thương như người phối ngẫu chung thủy theo ý Cha. Amen.

Roma, đền thờ thánh Gioan Laterano, ngày 13/05/2020

Kính nhớ Đức Trinh nữ Maria Fatima.

(Bản dịch của Hồng Thủy)