2021
Thủ tướng Budapest, Viktor Orban: Giáo hoàng cho tôi động lực về các giá trị gia đình
Thủ tướng Budapest, Viktor Orban: Giáo hoàng cho tôi động lực về các giá trị gia đình
Đức Phanxicô và Thủ tướng Hungary Viktor Orban tại Sảnh Romanesque trong Bảo tàng Mỹ thuật ở Budapest, Hungary, ngày 12 tháng 9 năm 2021. Truyền thông Vatican
Ngày thứ sáu 17 tháng 9, Thủ tướng theo chủ nghĩa dân tộc của Hungary, Viktor Orban, cho biết cuộc gặp gần đây của ông với Đức Phanxicô đã khuyến khích ông tiếp tục bảo vệ gia đình truyền thống. Thủ tướng Orban và Đức Phanxicô có những bất đồng về vấn đề nhập cư.
Lên cầm quyền từ năm 2010, Thủ tướng Orban tự nhận mình là người cứu tinh cho văn hóa Hungary chống lại sự di cư của người hồi giáo vào châu Âu và là người bảo vệ các giá trị kitô chống lại chủ nghĩa tự do của phương Tây.
Điều này đã giúp ông trở thành người nổi tiếng trong nước – dù ông phải đối diện với cuộc bầu cử có khả năng khó khăn vào năm tới -, nhưng ông đã bị các nhóm bảo vệ quyền và các nhà vận động LGBT chỉ trích.
“Cuộc gặp đã mang lại cho tôi sự khích lệ rất lớn,” Thủ tướng Orban nói về cuộc gặp của ông với Đức Phanxicô trong thời gian bảy giờ ngắn ngủi Đức Phanxicô ở đất nước Hungary.
Ông nói trên đài phát thanh: “Đức Thánh Cha đã nói rõ, cuộc chiến chúng ta đang tiến hành để bảo vệ gia đình là cuộc chiến quan trọng nhất đối với tương lai châu Âu.”
Năm vừa qua, Hungary đã sửa đổi định nghĩa trong hiến pháp về gia đình để cấm các cặp đồng tính nhận con nuôi: một chiến thắng khác dành cho những người bảo thủ nhưng bị các nhóm nhân quyền chỉ trích.
Thủ tướng Orban trích dẫn lời Đức Phanxicô nói với ông trong cuộc họp kéo dài 40 phút là ông không nên tranh luận hoặc tranh cãi về đơn vị gia đình truyền thống.
‘Cứ tiến tới’
Thủ tướng Orban nói: “Ngài nói rất mạnh mà tôi chưa bao giờ có thể làm được… Ngài nói gia đình gồm một người cha, một người mẹ và những đứa con.”
Hơn nữa ngài còn nói: “Cứ tiến tới, tiến tới. Và tiến tới, chúng ta cùng làm.”
Trong một bài đọc trên máy bay của ông ngày thứ năm, ông nói vấn đề nhập cư đã không được đề cập đến trong cuộc gặp giữa ông và Đức Phanxicô.
Đức Phanxicô thường xuyên tố cáo điều mà ngài gọi là việc dấy lên của các phong trào dân tộc chủ nghĩa và dân túy, đồng thời chỉ trích các quốc gia đang cố gắng giải quyết cuộc khủng hoảng di cư bằng các hành động đơn phương hoặc chủ nghĩa cô lập.
Ông Matteo Bruni, phát ngôn viên của Vatican cho biết, trong cuộc họp báo thân tình với các nhà báo, Đức Phanxicô cho biết tỷ lệ sinh, luật khuyến khích sinh con và môi trường là những chủ đề đã được thảo luận.
Về những nỗ lực của Hungary trong việc làm sạch các con sông và bảo vệ môi trường, Đức Phanxicô khen: “Tôi ngả mũ bái phục”, ngài cũng cho biết thêm ngài dự định có chuyến tông du đầy đủ vào năm 2022 hoặc 2023.
Trong buổi họp báo trên từ Slovakia về Rôma, Đức Phanxicô nói, Giáo hội không thể phạt hôn nhân đồng tính, nhưng các chính phủ nên cho các cặp đồng tính các quyền hợp pháp trong các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, lương hưu và thừa kế.
Vào tháng 6, Hungary đã thông qua luật cấm “hiển thị và quảng bá đồng tính” ở các trẻ dưới 18 tuổi bất chấp những lời chỉ trích từ các nhóm nhân quyền và Liên minh châu Âu cho rằng hành động này là phân biệt đối xử. Thủ tướng Orban nói, đây là luật bảo vệ trẻ em.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2021
Đức Phanxicô kêu gọi “nhìn nhận” những “sai lầm” và “thất bại” của Giáo hội về ấu dâm
Đức Phanxicô kêu gọi “nhìn nhận” những “sai lầm” và “thất bại” của Giáo hội về ấu dâm
Trong một thông tin được công bố ngày thứ bảy 18 tháng 9, Đức Phanxicô kêu gọi Giáo hội “đối diện” với sự thật về “tội ấu dâm.” Nếu chúng ta thừa nhận sai lầm, chúng ta sẽ không có gì phải sợ”, ngài khẳng định trong một video dành cho những người tham dự cuộc họp Âu châu về cuộc chiến chống tội ấu dâm trong Giáo hội.
Những lời này đặc biệt mạnh mẽ, và được Đức Phanxicô nói trong một cuộc họp về cuộc chiến chống tội phạm tình dục với “trẻ vị thành niên và người lớn dễ bị tổn thương.” “Hoàn cảnh của các nạn nhân đã không được đặt lên hàng đầu vì chúng ta quan tâm không đúng về danh tiếng thể chế của Giáo hội”, ngài nói như trên trong thông điệp gởi những người tham dự cuộc họp được Ủy ban chống lạm dụng tình dục của Vatican tổ chức ở Warsaw.
Ngài nói tiếp: “Ngược lại, chỉ bằng cách đối diện với sự thật của những hành vi tội ác này, và bằng cách khiêm tốn xin các nạn nhân và những người sống sót tha thứ, Giáo hội mới có thể tìm thấy con đường của mình để lại được xem là Giáo hội chào đón và an toàn cho những người cần đến Giáo hội.”
Trong cuộc họp được tổ chức tại thủ đô Ba Lan, bắt đầu từ ngày 19 đến ngày 22 tháng 9 quy tụ các giám mục của 20 quốc gia Trung và Đông Âu, một số chuyên gia và nạn nhân sẽ làm chứng để phản ánh về “sứ mệnh bảo vệ con cái Chúa của Giáo hội”.
“Con đường cụ thể để cải cách”
Đức Phanxicô nhấn mạnh, đây là vấn đề lớn cho tương lai của Giáo hội: “Lời xin được tha thứ của chúng ta phải trở thành con đường cải cách cụ thể, vừa để ngăn chặn hành vi lạm dụng, vừa đảm bảo các nỗ lực của chúng ta sẽ dẫn đến sự thay đổi thực sự và đáng tin cậy”.
Với những người có trách nhiệm họp ở Warsaw, đây không phải là những bước đầu tiên họ phải cố gắng làm trong lãnh vực này, ngài khẳng định: “Quý vị không phải là người duy nhất trải qua những thời điểm khó khăn này. Thừa nhận những sai lầm và thất bại có thể làm quý vị thấy mình bị tổn thương, đó là chắc chắn. Nhưng đây cũng là thời gian của ơn Chúa, thời gian thanh tẩy, mở ra những chân trời mới cho tình yêu và phục vụ lẫn nhau.”
Ngài nhấn mạnh một lần nữa: “Nếu chúng ta thừa nhận sai lầm của mình, chúng ta sẽ không có gì phải sợ hãi, vì chính Chúa sẽ dẫn dắt chúng ta làm.”
Những lời này không phải là những lời đầu tiên Đức Phanxicô lên tiếng khi ngài mạnh mẽ lên án tội ác tình dục trẻ em trong Giáo hội công giáo. Năm 2019, ngài đã triệu tập các chủ tịch Hội đồng Giám mục khắp nơi trên thế giới về Rôma để suy nghĩ về vấn đề này, một năm sau, trong một tài liệu công bố vào tháng 10 năm 2020, ngài lên án ấu dâm là một “sự quái quỷ khổng lồ. Nó nghiêm trọng hơn bất cứ điều gì khác.”
Những lời của giáo hoàng nhắc lại lời của hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin đã lên tiếng tháng 7 vừa qua tại Pháp, bản báo cáo tiếp theo của Ủy ban Độc lập về Lạm dụng Tình dục trong Giáo hội công giáo (Ciase) sẽ là “khoảnh khắc đau khổ lớn” của Giáo hội Pháp. Trong một phỏng vấn với báo La Croix, ngài nói: “Nhưng chúng ta không nên sợ sự thật. Chúng ta phải trải qua thử thách này. Từ đó chúng ta mới có thể có nhận thức để đấu tranh chống lại các hiện tượng này và ngăn ngừa việc lặp lại những hành vi này.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2021
“Chúng ta tất cả đều sẽ lên thiên đàng”: nhưng Đức Phanxicô thực sự muốn nói gì?
“Chúng ta tất cả đều sẽ lên thiên đàng”: nhưng Đức Phanxicô thực sự muốn nói gì?
Đức Phanxicô trong thánh lễ tại Đền thánh Quốc gia Sastin, 15-9-2021
Trong cuộc họp báo trên máy bay từ Slovakia về Rôma ngày thứ tư 15 tháng 9, Đức Phanxicô đã nói một câu ngắn, khơi lên những suy nghĩ thần học cũ: chúng ta tất cả đều sẽ lên thiên đàng không?
lavie.fr, Sixtine Chartier, 2021-09-17
Đây là truyền thống mà hiếm khi Đức Phanxicô đi chệch hướng: cụm từ nhỏ khó hiểu gây tranh cãi được ngài thốt ra với giọng điệu vui đùa trong cuộc họp báo trên máy bay sau chuyến tông du.
Từ Slovakia về Rôma, Đức Phanxicô trả lời câu hỏi về kết hợp dân sự và hôn nhân đồng tính. Ngài ủng hộ các kết hợp dân sự cho các cặp đồng tính nhưng không ủng hộ hôn nhân như một bí tích. Chẳng có gì mới cho đến nay, vì Ngài có một quan điểm về vấn đề này.
Giải thích về vấn đề này, ngài rất rõ ràng: “Tất cả chúng ta đều bình đẳng. Mọi người đều phải được tôn trọng. Và Chúa tốt lành. Ngài sẽ cứu tất cả mọi người. Điều này không nên nói to. (Cười) Chúa muốn cứu mọi người.”
Địa ngục dùng để làm gì?
Vấn đề này mở ra những suy tư thần học phức tạp về chủ đề cứu rỗi và những mục đích cuối cùng. Vì nói rằng Chúa “sẽ cứu mọi người” là một vấn đề khó nói, ít nhất là theo quan điểm giáo điều công giáo. Một cách cụ thể, điều này đặt vấn đề địa ngục có tốt không: nếu Chúa cứu tất cả mọi người, có nghĩa là đưa tất cả mọi người lên thiên đàng, thì địa ngục dùng để làm gì? Tuy nhiên, Giáo hội công giáo vẫn tuyên xưng có địa ngục.
Linh mục Marie-Augustin Laurent-Huyghues-Beaufond, tỉnh dòng Đa Minh Pháp
Linh mục Laurent-Huyghues-Beaufond giải thích: “Đây là một vấn đề cũ đã được quyết định tại Công đồng Constantinople lần thứ 5 vào thế kỷ thứ 6.” Cuộc tranh luận xoay quanh hình ảnh giáo phụ Origène mà một phần giáo huấn của ngài đã bị công đồng đại kết này bác bỏ vào đầu kỷ nguyên kitô giáo. Đặc biệt ngài tin, “tất cả tạo vật sẽ lấy lại vẻ huy hoàng đã mất trong sự sa ngã của ông A-dong.” Ngài giải thích, một khái niệm thần học đáp ứng với tên gọi kỹ thuật là “apocatastasis”.
“Không có lòng thương xót mà không có công lý”
Cứu mọi người sau khi chết: đâu là vấn đề? Linh mục giải thích: “Nếu tất cả chúng ta đều được cứu dù chúng ta có làm gì trên trái đất, vậy thì quyền tự do của con người là gì? Có phải Chúa toàn năng đến mức có thể buộc Con người phải đi đến cứu rỗi? Chúa có thể buộc chúng ta được cứu trái với ý muốn của chúng ta không?”
Linh mục Marie-Augustin giải thích thêm: “Đây là số phận bị đảo ngược vẫn còn tạo nhiều câu hỏi khác. Nếu tất cả chúng ta đều được định sẵn để được cứu rỗi, thì làm vì lợi ích cho người anh em trên trái đất có ích lợi gì?” Chúng ta có thể trả lời, làm điều tốt không nhất thiết cần được thưởng. Tuy nhiên, một câu hỏi về công lý nảy sinh: “Chúa của chúng ta là Chúa của lòng thương xót. Vì thế Chúa muốn cứu rỗi mọi người. Nhưng không có lòng thương xót mà không có công lý; trên bình diện con người, điều này thấy rõ nơi các trường hợp lạm dụng tình dục. Đối với Chúa cũng vậy, Ngài không thể để cho cái ác thoát mà không bị trừng phạt.”
“Chúng ta phải duy trì địa ngục như một khả thể thực sự, nhưng chúng ta phải hy vọng nó trống rỗng”
Có phải khủng khiếp khi quan niệm một Chúa cho phép địa ngục tồn tại không? Về điểm này, linh mục đề cập đến một tác phẩm ngắn của nhà thần học Hans Urs Von Balthazar, Địa ngục. Một vấn đề, (L’enfer. Une question) xuất bản năm 1992. Tóm tắt: “Chúng ta phải duy trì địa ngục như một khả thể thực sự, nhưng chúng ta phải hy vọng nó trống rỗng.”
Cũng nên nhắc lại tranh luận về địa ngục, giống như tất cả các câu hỏi về cánh chung (có nghĩa là liên quan đến những kết thúc cuối cùng), đều mang tính suy đoán cao. Để không bị sa lầy vào những cuộc tranh luận mù mờ, linh mục Marie Augustin đưa ra một tiêu chí đơn giản: “Những gì chúng ta nói về cuộc sống của con người trong cuộc sống vĩnh cửu có tương thích với kinh nghiệm hiện tại của chúng ta về cuộc sống không?” Vì cuộc sống vĩnh cửu là một phần mở rộng của cuộc sống trên trái đất, nên cái này không thể nói ngược hoàn toàn với cái kia. Và Chúa không thể mâu thuẫn với chính Ngài.
Một chiến lược của các câu ngắn
Trở lại với Đức Phanxicô. Câu chuyện trên máy bay thì khó giải thích vì nó mơ hồ: câu nói ngắn gọn của ngài ngay lập tức được sửa chữa bằng lời khẳng định, rằng Chúa “muốn” cứu mọi người, điều này phủ nhận câu đầu tiên của Đức Phanxicô và hoàn toàn phù với giáo lý công giáo.
Linh mục Marie Augustin nhận xét: “Tình tiết này là một phần trong thái độ chung của ngài, đó là khá cởi mở, không bị gò bó và thông cảm. Ngài biết rõ chủ đề này đòi hỏi một nghiên cứu sâu đậm hơn, nhưng ngài không nghĩ những cấu trúc thần học tinh vi này ngày nay còn có ai quan tâm không?” Là người thành thạo trong lĩnh vực truyền thông, chắc chắn ngài không thể không biết đến thực tế này.
Còn việc ngài nói về vấn đề hôn nhân đồng tính, điều này không phải là không đáng kể. Linh mục Marie-Augustin cho biết: “Chúng ta có thể thấy từ đầu triều giáo hoàng của ngài, về các vấn đề người đồng tính LGBT, ngài áp dụng chiến lược những câu nhỏ. Một cách đi vòng thể thức không thể thay đổi của người công giáo, để làm tiến triển các văn bản huấn quyền”. Điều này mang tầm mức cho lời của ngài khi ngài nói với công chúng: “Chắc chắn Giáo hội ngày nay dường như không bao gồm các bạn, nhưng các bạn sẽ thấy, trong vĩnh viễn, Giáo hội sẽ bao gồm. Sự cứu rỗi được ban cho tất cả mọi người không phân biệt, bất chấp bề ngoài của đời sống Giáo hội bây giờ: đến với cứu rỗi không dựa trên khuynh hướng tình dục.”
Như nhà thần nghiệm vĩ đại người Tây Ban Nha, Thánh Gioan Thánh Giá đã viết: “Vào xế chiều đời sống chúng ta, chúng ta sẽ bị phán xét về tình yêu.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2021
Quỹ Giáo hoàng ở Mỹ giúp gần 800.000 Mỹ kim học bổng
Quỹ Giáo hoàng ở Mỹ giúp gần 800.000 Mỹ kim học bổng
Quỹ Giáo hoàng ở Mỹ đã giúp gần 800.000 Mỹ kim học bổng cho các linh mục, tu huynh và nữ tu cũng như giáo phận theo học tại 16 Đại học và Học viện Giáo hoàng ở Roma.
Đây là chương trình “Học bổng thánh Gioan Phaolô II Giáo Hoàng” nhắm giúp đỡ các sinh viên từ năm châu theo học tại Roma. Ông Eustace Mita, Chủ tịch Hội đồng quản trị Quỹ Giáo hoàng, nói rằng: “Chúng tôi gắn bó với quan niệm của thánh Gioan Phaolô II trong việc chuẩn bị các nhà lãnh đạo và giáo dục Công giáo phục vụ Giáo hội. Chúng tôi nhắm bảo đảm cho những người được kêu gọi xây dựng Giáo hội trên thế giới được chuẩn bị và huấn luyện để lãnh đạo trong các giáo phận của họ”.
Từ khi chương trình học bổng thánh Gioan Phaolô II được phát động hồi năm 2000 cho đến nay, Quỹ Giáo hoàng đã cung cấp gần 13 triệu Mỹ kim học bổng cho hơn 1.600 người, phần lớn từ các nước nghèo, để theo học tại Roma. Trong số những người được học bổng cũng có một số linh mục, tu sĩ Việt Nam. Ông David Savage đã được bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành Quỹ Giáo hoàng từ ngày 12/7 năm nay. Ông nói: “Cơ may được giữ một vai trò trong việc đào tạo giới lãnh đạo trong Giáo hội Công giáo là một phúc lành đối với chúng tôi”.
Quỹ Giáo hoàng được thành lập hồi năm 1988, với mục đích hỗ trợ Đức Thánh cha và sứ mạng của ngài trên thế giới và Giáo hội Công giáo luôn dấn thân trong niềm hiệp thông với Đức Thánh cha và Huấn quyền của Hội thánh.
Theo thủ tục hiện hành, những người muốn xin học bổng, được yêu cầu gửi đơn và hồ sơ tới Đức ông Phó Phụ Tá Quốc vụ khanh Tòa Thánh (Assessore della Segreteria di Stato) để xin cứu xét.
(CNA 16-9-2021)
Trần Đức Anh, O.P.