2020
Cộng đoàn giáo xứ và việc dạy giáo lý
Hội Thánh luôn coi cộng đoàn Kitô hữu như là trung tâm huấn giáo. Ở những nơi này, người Kitô hữu được sinh ra, được giáo dục và sống trong đức tin[1]. Cộng đoàn này còn là nơi phát sinh việc loan báo Tin Mừng để mời gọi con người trở lại và đi theo Đức Kitô[2]. Riêng trong Tông huấn Dạy Giáo Lý, Hội Thánh đã đề cập đến cộng đoàn giáo xứ và coi đây là nơi mà dân Chúa quy hướng về, đồng thời là địa điểm ưu tiên cho công việc dạy giáo lý[3]. Chính vì thế, chúng ta hãy tìm hiểu khái quát xem cộng đoàn là gì? Và cụ thể, cộng đoàn giáo xứ có liên hệ và có trách nhiệm gì với giáo lý?
- Ý NGHĨA VÀ HÌNH THỨC CỘNG ĐOÀN
1.1 Theo nghĩa chung (Communauté)
Cộng đoàn là một nhóm người có những điểm giống nhau. Họ sống chung với nhau, nhắm cùng một lợi ích, văn hoá và lý tưởng[4]. Cộng đoàn chủ yếu được xây dựng trên những mối liên kết không theo lý trí nhưng là tình yêu, tham vọng, tình bạn; những mối liên hệ ân nghĩa, chủng tộc, ngôn ngữ, số phận v.v… Tinh thần cộng đoàn khác với xã hội, vì cộng đoàn giả thiết người ta có chung hoặc cùng nhau tìm kiếm một lợi ích chung, được chia sẻ với nhau, trong tình liên đới huynh đệ[5].
1.2 Theo nghĩa tôn giáo
Cộng đoàn là nhóm người tin cùng một điều, sống cùng một nơi, dưới một quyền bính, theo đuổi cùng một việc để người trong cũng như kẻ ngoài đều được hưởng. Tùy theo nhóm người ấy chia sẻ những điều tin tưởng, cuộc sống và các hoạt động nhiều hay ít mà ta sẽ có những cộng đoàn sâu sắc hay hời hợt, cũng như xác định được chân tướng của cộng đoàn ấy trong tư thế là một xã hội loài người[6].
1.3 Các hình thức cộng đoàn
Người ta thường gọi Hội Thánh là cộng đoàn đức tin, đức cậy và đức ái (GH 8). Còn những nhóm giáo dân xa nhà thờ quy tụ chung quanh vị linh mục để cử hành Thánh Thể và các bí tích, thì cũng được gọi là cộng đoàn đức tin. Trong các cộng đoàn này, Đức Kitô và Hội Thánh hiện diện (GH 26), nhờ việc rao giảng Phúc Âm và tuỳ thuộc vào Đức Giám mục. Đối với những Kitô hữu ly khai, họ cũng hợp thành cộng đoàn nhưng không có sự hiệp nhất hoàn toàn với Hội Thánh Công giáo (HN 3,22).
Ngoài ra, người ta còn sử dụng cụm từ này để chỉ về một cộng đồng nhân loại (MV23-32), cộng đồng quốc tế (MV83-90), cộng đồng chính trị (MV 73-76) và cộng đồng tôn giáo (TD 4,6,13). Ở đây muốn nói đến cộng đoàn giáo xứ, là cộng đoàn có nhiều liên hệ với giáo lý và các sinh hoạt giáo lý.
- CỘNG ĐOÀN LIÊN HỆ VỚI GIÁO LÝ[7]
Ngày nay, người ta nhấn mạnh đến mối liên kết chặt chẽ giữa cộng đoàn và giáo lý. Kinh nghiệm giáo lý hiện nay xác tín rằng tất cả sự đổi mới bắt đầu từ các giáo lý viên và sách giáo lý. Nhưng cả hai lại phải được đổi mới ở trong các cộng đoàn Hội Thánh.
2.1 Dạy giáo lý là trách nhiệm của cả cộng đoàn[8]
(1) Cộng đoàn có trách nhiệm đón tiếp các Kitô hữu vào một môi trường; (2) Giúp họ có thể sống đầy đủ nhất điều họ đã biết[9]. Kinh nghiệm cho thấy một sự thất bại đang gia tăng về một thứ giáo lý chỉ giới hạn ở sự nhận biết toàn bộ sứ điệp Kitô giáo một cách trừu tượng, mà không có sự bảo đảm rõ rệt, cũng như không được minh xác qua cuộc sống trong cộng đoàn: “Không thể có một cộng đoàn đức tin nếu ở đó không có sự hiệp thông đức tin”.
2.2 Phẩm chất của cộng đoàn
Trở thành tiêu chuẩn để xác định xem môi trường này có phải là nơi thích hợp của giáo lý không? Một cộng đoàn Kitô hữu hoạt động tích cực và đáng tin là điều cốt yếu của việc truyền bá đức tin và đón nhận đức tin. Trong cộng đoàn, tất cả mọi người cùng tham gia giáo lý và tất cả các thành viên đều phải làm chứng cho đức tin. Giáo lý không chỉ đưa người học đến sự trưởng thành đức tin mà còn hướng cả cộng đoàn đến mức trưởng thành như vậy. (DGC, 221)
- TRÁCH NHIỆM CỦA CỘNG ĐOÀN GIÁO XỨ ĐỐI VỚI GIÁO LÝ
3.1 Các linh mục đang cai quản giáo xứ, họ đạo
Các ngài vừa là mục tử vừa là nhà giáo dục của cộng đoàn Kitô hữu. Đây là chức năng riêng biệt xuất phát từ bí tích Truyền chức thánh mà các ngài đã lãnh nhận (DGC 224). Chính vì thế, các ngài phải:
– Thúc đẩy trong cộng đoàn Kitô hữu tinh thần trách nhiệm chung đối với việc dạy giáo lý.
– Chăm lo tổ chức căn bản việc dạy giáo lý cũng như có một chương trình phù hợp.
– Khuyến khích và phân định những ơn gọi phục vụ cho việc dạy giáo lý, quan tâm đến việc đào tạo giáo lý viên bằng cách dành cho việc đào tạo này một sự chăm sóc chu đáo nhất.
– Đưa sinh hoạt giáo lý vào kế hoạch loan báo Tin Mừng của cả cộng đoàn, đặc biệt quan tâm đến mối liên hệ giữa giáo lý với bí tích và phụng vụ.
– Bảo đảm việc dạy giáo lý của cộng đoàn được hoà hợp với những chương trình mục vụ cấp giáo phận.
– Lo huấn luyện giáo lý cho người lớn, thanh niên và trẻ em. Cổ võ và thúc đẩy cha mẹ chu toàn bổn phận dạy giáo lý trong gia đình. (CIC 776)
Kinh nghiệm cho thấy rằng phẩm chất việc dạy giáo lý của một cộng đoàn tuỳ thuộc phần lớn vào sự hiện diện và hoạt động của linh mục.
3.2 Các tu sĩ đang hoạt động trong giáo xứ
Trong Giáo luật đã nói rằng: Bề trên dòng tu và các tu đoàn tông đồ phải lo dạy giáo lý cách chuyên cần trong các nhà thờ, trường học và các cơ sở khác đã được uỷ thác cách nào đó cho mình. (CIC 778).
Ước mong các tu sĩ, ngoài việc sống theo linh đạo riêng của Hội Dòng với những hoạt động có tính cách chuyên biệt, thì cũng cần phải được học tập và trau dồi về mục vụ huấn giáo, để trong mọi nơi mọi lúc và mọi hoàn cảnh, luôn sẵn sàng dạy giáo lý như là những giáo lý viên chuyên nghiệp và có khả năng cộng tác với các linh mục để đào tạo các giáo lý viên giáo dân. Mọi thành phần trong cộng đoàn giáo xứ cần giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để các tu sĩ dạy giáo lý và hoạt động giáo lý được dễ dàng và có hiệu quả.
3.3 Các thành phần trong giáo xứ hỗ trợ các cha mẹ trong việc dạy giáo lý gia đình
Nếu cha mẹ hoặc những người thay quyền cha mẹ và những người đỡ đầu có bổn phận lấy lời nói và gương lành huấn luyện đức tin cho con cái và dạy chúng sống đời sống Kitô giáo (CIC 774), thì các cá nhân và các hội đoàn cũng phải đặc biệt quan tâm đến các bậc cha mẹ qua những cuộc tiếp xúc cá nhân hoặc những cuộc gặp gỡ chung, những khoá học hỏi và cả việc dạy giáo lý người lớn dành cho các bậc cha mẹ, hầu giúp họ hoàn thành nhiệm vụ của mình, một nhiệm vụ rất tế nhị hiện nay, đó là giáo dục đức tin cho con cái. Điều này lại càng cấp bách hơn nữa trong những nơi mà xã hội không cho phép hoặc làm cho việc tự do giáo dục đức tin thêm khó khăn. (DGC 227)
Để hỗ trợ cho công việc này, ước mong, ít là trong giáo phận, cần biên soạn một Sách giáo lý gia đình với nội dung căn bản và các phương pháp sư phạm cần thiết, được trình bày một cách đơn sơ, dễ hiểu, để hỗ trợ cho các cha mẹ khi hướng dẫn và dạy giáo lý cho con cái. Giáo lý này được tiếp nối trong tiến trình giáo lý phổ thông sẽ được dạy tại các lớp giáo lý của giáo xứ.
- CỘNG ĐOÀN GIÁO XỨ VỚI SINH HOẠT GIÁO LÝ
Không nghi ngờ gì nữa, cộng đoàn giáo xứ được mời gọi để trở thành một mái ấm gia đình, huynh đệ, và niềm nở đón tiếp, nơi mà người Kitô hữu ý thức mình là Dân Thiên Chúa (CT 67c); là nơi thường xuyên cho tín hữu qui tụ lại để được lớn lên trong đức tin, để sống mầu nhiệm hiệp thông với Hội Thánh và tham gia vào sứ mạng của Hội Thánh[10].
4.1 Đối với việc dạy và chuẩn bị địa điểm dạy giáo lý
Cộng đoàn giáo xứ cần cầu nguyện cho công cuộc huấn giáo, gia tăng và thích nghi các địa điểm dạy giáo lý tùy theo khả năng và lợi ích[11].
Ước mong mỗi giáo xứ đều có những nơi dạy giáo lý ổn định, không bị sách nhiễu bởi bầu khí ồn ào chung quanh; những phòng học giáo lý được trang bị đầy đủ tranh ảnh, bảng phấn, phương tiện nghe nhìn; được một đội ngũ giáo lý viên có thực lực và nghiêm túc giảng dạy.
4.2 Đối với giáo lý viên và các sinh hoạt giáo lý
Cộng đoàn giáo xứ cần quan tâm đến việc bồi dưỡng và khích lệ họ, nhất là những người có hoàn cảnh khó khăn; thăm viếng các lớp giáo lý; cổ võ việc học giáo lý với những khích lệ đặc biệt hay định kỳ cho các học viên học giáo lý xuất sắc; hỗ trợ vật chất cho các sinh hoạt giáo lý như: chương trình đố vui, thi kể chuyện Chúa Giêsu, tham quan, cắm trại, văn nghệ, khai giảng năm học giáo lý và tổng kết cuối khóa giáo lý…
4.3 Đối với những em thiếu nhi có hoàn cảnh đặc biệt
Có cha mẹ rối hoặc hôn nhân khác đạo, khô khan nguội lạnh, nghèo khó, neo đơn, xa nhà thờ, không có điều kiện hoặc gặp khó khăn trong việc ghi danh theo học các lớp giáo lý, Ban Mục vụ giáo xứ, các đoàn thể Công giáo Tiến hành, các nhóm tông đồ, cần quan tâm gặp gỡ, tạo tình thân, trao đổi, động viên và tạo điều kiện để các em được học giáo lý và tìm mọi cách để đưa các em tới lớp giáo lý. Mặt khác, cộng đoàn tiếp tay với các giáo lý viên để tìm cách giải quyết những trường hợp cá biệt nơi một số các em học giáo lý như: phá phách, thiếu đạo đức, trốn học giáo lý…
4.4 Đối với các dự tòng
Rất mong các linh mục, tu sĩ và các giáo lý viên trong cộng đoàn cần dạy giáo lý cho họ một cách kỹ lưỡng; thanh lọc những ý hướng không ngay lành nơi họ; làm gương và dạy cho họ biết gặp gỡ Chúa qua kinh nguyện, qua công việc và qua việc cầu nguyện cá nhân; chuẩn bị thích đáng cho việc lãnh nhận các bí tích.
4.5 Đối với các tân tòng
Cần quan tâm đặc biệt, bởi vì hơn ai hết, hạt giống đức tin được gieo vào thửa ruộng tâm hồn của họ trong ngày lãnh bí tích Rửa Tội mới còn đang chớm nở. Nếu không tiếp tục chăm sóc cẩn thận, nó sẽ không lớn lên được và sẽ sớm lụi tàn. Việc năng gặp gỡ cá nhân, tháp tùng để giúp họ sống đạo tốt; tiếp tục bồi dưỡng giáo lý cho họ; tổ chức quy tụ định kỳ để lắng nghe những băn khoăn, nguyện vọng của họ và tìm cách giúp đỡ họ, luôn là điều cần thiết. Có nơi đã tổ chức họp mặt các tân tòng vào dịp lễ Hiển Linh mỗi năm. Trách nhiệm này thuộc về cộng đoàn, trong đó có các linh mục, tu sĩ và mọi thành phần giáo dân, đặc biệt là về phía những người đỡ đầu, những thân nhân có đạo và các nhóm tông đồ giáo dân.
Để hỗ trợ cho việc chăm sóc các dự tòng và tân tòng, thiết tưởng cần biên soạn một sách giáo lý dự tòng phù hợp với trình độ dân trí và tâm thức của một người khác tôn giáo hoặc không có đạo có thể hiểu được, chấp nhận được những lẽ đạo và những chân lý đức tin của Kitô giáo. Sau đó, cần biên soạn một cuốn giáo lý khác dành cho những tân tòng để giúp họ hiểu biết về Chúa và đạo một cách sâu xa hơn, hầu niềm tin của họ được củng cố và thêm vững chắc.
ĐỂ KẾT
Hội Thánh sẽ đi về đâu nếu việc huấn giáo không được quan tâm đúng mức? Việc dạy giáo lý sẽ đi về đâu nếu không được cộng đoàn tích cực hỗ trợ? Ước mong mọi thành phần dân Chúa càng ngày càng ý thức hơn bổn phận, trách nhiệm của mình trong cộng đoàn và trong công cuộc dạy giáo lý mà Hội Thánh luôn coi là một trong những nhiệm vụ tối quan trọng của mình[12].
__________
[1] THÁNH BỘ GIÁO SĨ, Hướng dẫn tổng quát việc dạy giáo lý 1997 (Bản dịch của UBGLĐT), NXB Phương Đông, 2008, s. 253.
[2] Nt., 254.
[3] GIOAN PHAOLO II, Catechesi Tradendae, 67.
[4] VIỆN NGÔN NGỮ HỌC, Từ điển tiếng Việt, NXB Khoa Học Xã Hội, 1994, trang 205 & TỪ ĐIỂN PHÁP VIỆT, Fahasa, 2002, trang 353 & Le ROBERT, Dictionnaire de la langue Française, Paris 1998, tr. 250.
[5] OLIVIER de la BRÓSSE, Dictionnaire de la Foi Chrétienne, 2006, tr.184.
[6] John A.HARDON, S.J., Từ điển Công giáo phổ thông, NXB Phương Đông, 2008, tr.100.
[7] Emilio ALBERICH, Les Fondamentaux de la catéchèse , Novalis Lumen vitae, 2006, p.279-283.
[8] THÁNH BỘ GIÁO SĨ, Hướng dẫn tổng quát việc dạy giáo lý 1997 (Bản dịch của UBGLĐT), NXB Phương Đông, 2008, s. 220.
[9] GIOAN PHAOLO II, Catechesi Tradendae, 24.
[10] GIOAN PHAOLÔ II, Tông huấn Giáo Hội tại Á châu, s. 25.
[11] Nt., s. 67.
[12] GIOAN PHAOLO II, Catechesi Tradendae, 1.
Trích Tập san HiệpThông / HĐGM VN, số 89 (tháng 7 & 8 năm 2015)
Lm. Vinh Sơn Nguyễn Văn Thanh
2020
10 bài học tìm lại yêu thương
10 bài học tìm lại yêu thương
Lần thứ 3 đến Việt Nam, TS Menis Yousry đã “tiết lộ” bí mật để có một mối quan hệ tốt đẹp nằm ở 10 nguyên lý: Hạnh phúc, sự nguyên bản, kỳ vọng, sự an toàn, sự chấp nhận, không kiểm soát, tôn trọng, sự tri ân, trách nhiệm, sự cân bằng…
Nhận ra và bỏ đi các suy nghĩ, kinh nghiệm xưa cũ trói buộc mình, học được cách cảm thông với quá khứ của mình, cảm thông với bản thân và với mọi người xunh quanh… Đó là những điều mà TS Menis mong muốn ở mỗi người.
Dưới đây là cuộc trò chuyện của TS Menis trong buổi gặp gỡ do Essence Việt Nam tổ chức, nhân dịp ông sang Việt Nam tháng 1 vừa qua.
Hãy tin rằng thế giới này có thể hạnh phúc mà không có bạn
Nhiều khi sự tiếp xúc và va chạm trong cuộc sống khiến tôi cảm thấy căng thẳng và bế tắc, cảm thấy không đủ tình yêu dành cho người xung quanh để tạo nên mối quan hệ tốt đẹp.
Nhưng tôi vẫn mong mình mở rộng trái tim để đón nhận tình yêu thương, và có thể sử dụng tình yêu thương của chính mình để mang đến những điều tốt đẹp hơn cho mọi người. Có cách nào đó để tôi thực hiện được điều này không, thưa ông?
– Nếu bạn nhận ra rằng thế giới này có thể hạnh phúc được mà không có bạn, thì bạn sẽ được tự do.
Bạn không phải chịu trách nhiệm cho hạnh phúc hay sự đau khổ của người khác. Bạn chỉ có trách nhiệm cho chính hạnh phúc của mình, và chỉ cho bản thân mình mà thôi.
Cũng như những phụ huynh cũng không phải chịu trách nhiệm cho hạnh phúc của con mình. Nếu hiểu được điều này, mình sẽ hạnh phúc.
Chúng ta đang cố gắng làm người khác hạnh phúc, bởi vì chúng ta sợ lỡ mà họ giận mình hay họ không ưa mình.
Đừng có lo cảm nhận của của người khác như thế nào. Lúc nào chúng ta cũng có lựa chọn về cảm xúc của mình. Ai cũng đang đưa ra lựa chọn của mình về cảm xúc. Tôi hy vọng bạn có thể hiểu được điều này.
Lại là một câu hỏi khác về tình yêu thương: Tôi không thể thể hiện được tình yêu thương đối với gia đình, người thân, dù tôi rất muốn. Vậy tôi phải làm thế nào để thay đổi?
– Hành vi của bạn là do bạn học từ người khác.
Nếu được nuôi nấng bởi một người không biết cách thể hiện tình yêu thương, thì bạn sẽ học cách không thể hiện tình yêu thương.
Nếu như muốn thay đổi bất cứ một hành vi nào, hãy quan sát chính mình: Tại sao mình lại làm những điều mình không thích? Và hãy quan sát điều đó với tình yêu thương.
Và khi đang làm điều bạn không muốn đó, hãy quan sát chính bạn đang làm điều đó với tình yêu thương.
Tất cả các bài học chỉ đến từ một thứ, và một thứ duy nhất mà thôi: Đó chính là tự quan sát bản thân.
Và khí bạn ý thức, quan sát bản thân mình, bạn có thể có ý thức về sự lựa chọn. Bởi khi bạn không ý thức được việc mình đang làm, bạn sẽ không chọn lựa được.
Tức giận là sự lựa chọn, hạnh phúc cũng là lựa chọn
Sự khác biệt về tính cách, giá trị sống có ý nghĩa thế nào đối với hai con người trong việc lập ra một gia đình, thưa ông? Hay là, hai con người với tính cách, giá trị sống, nền văn hóa khác nhau vẫn có thể lấy nhau và sống hạnh phúc?
– Không có hai người nào trên thế giới này có giá trị giống nhau cả, giống như vân tay của các bạn vậy.
Một mối quan hệ tốt đẹp khi bạn có thể khiến hai giá trị khác biệt cùng chung sống với nhau.
Nhưng thường chúng ta không làm được như thế bởi chính chúng ta cũng không biết giá trị của mình, không biết giá trị sống của đối tác, và cũng không trao đổi với nhau về giá trị sống của bản thân.
| Tiến sỹ Menis Yousry (sinh ra tại Ai Cập, đã chuyển tới London, Anh từ năm 1974) được coi là một trong những người có uy tín nhất trong lĩnh vực phát triển bản thân, tâm lý trị liệu cho cuộc sống gia đình và các mối quan hệ.
Ông dành thời gian hơn 20 năm qua để phát triển và hoàn thiện các khóa học phát triển tính cách với phương pháp độc đáo của mình. |
Công việc của các bạn là phải suy nghĩ xem giá trị cao nhất và kém quan trọng nhất của bạn là gì. Giá trị là niềm tin, định kiến của bản thân mỗi người. Mình cần phải tôn trọng giá trị, niềm tin của đối tác, bởi vì họ không thể làm gì khác, và mình cũng tương tự như họ.
Nếu bạn rất thông minh, bạn có thể khiến hai giá trị mâu thuẫn sống hài hòa với nhau. Và đây chính là nghệ thuật của sự thương thuyết. Khi bạn muốn thương thuyết, bạn phải làm từ sớm, trước khi bạn đi theo một hướng nào đó.
Nhưng hầu như mọi người đều chờ đến lúc sự đổ vỡ đã diễn ra mới thương thuyết. Khi đó đã quá muộn, trừ khi bạn là người rất mạnh mẽ để chấp nhận tình huống đó.
Chúng ta phải cải thiện chính mình.
Tuy nhiên, cũng sẽ có một vài giá trị mình không thể nào chấp nhận được, không phù hợp với mình. Vì vậy, bạn cần phải thành thật với bản thân.
Có những người than thở rằng ở gần chồng họ luôn cảm thấy tức giận, nhưng xa thì nhớ. Họ biết những gì anh ta nói đều đúng, nhưng không thể vào tai. Vậy phải làm thế nào để thay đổi tình trạng này?
– Rất thú vị. Tôi khẳng định bạn đó đã có sự kết nối với chồng.
Một trong những lý do khiến người ta nhớ nhau là mối quan hệ đã có sẵn, và mình không thể nào chia cắt nhau được, bởi vì người đó cho mình sự an toàn.
Chúng ta tức giận với người mà chúng ta có cảm giác an toàn, bởi đó là tình yêu được ẩn sâu.
Nhưng nếu bạn đó cứ tiếp tục như thế này, và nếu anh ấy không kiên nhẫn đủ, anh ấy sẽ hủy hoại mối quan hệ này.
Nếu bạn đang tức giận một điều gì đó không liên quan đến người đang đứng trước mặt bạn, và người ta nghĩ rằng họ không làm gì khiến bạn tức giận, tôi phải nói với bạn điều này: Tức giận là sự lựa chọn. Hạnh phúc cũng là sự lựa chọn. Và bạn có lựa chọn ở trong từng khoảnh khắc bạn sống trên thế gian này.
Nhưng hầu hết chúng ta đang mang những vấn đề chưa được giải quyết trong mình.
Trong trường hợp này, để tôi đoán, có thể điều khiến bạn mang nỗi tức giận liên quan đến sự tôn trọng. Nghĩa là sự tôn trọng đàn ông.
Tôn trọng ư?
– Tôn trọng người yêu thương mình là việc rất khó làm, đặc biệt từ phía phụ nữ. Bởi vì, thường đàn ông hay đối xử tệ bạc với phụ nữ. Nó là tâm lý chung của chúng ta – tâm lý cộng dồn từ rất nhiều thế hệ trước đó.
Định kiến đàn ông phải mạnh mẽ hơn phụ nữ. Nhưng “không may” là bây giờ phụ nữ lại mạnh mẽ hơn nhiều rồi.
Bên cạnh đó, đàn ông và phụ nữ yêu theo cách khác nhau. Đàn ông yêu bằng cách bảo vệ, phụ nữ yêu bằng cách kết nối.
Người đàn ông không được tôn trọng không thể nào yêu thương được. Trong khi đó, người phụ nữ không yêu thương được không thể nào tôn trọng được.
Các bạn không nhất thiết phải tin tất cả những gì tôi nói, nhưng công việc của người đàn ông là phục vụ gia đình họ. Và công việc của người phụ nữ là cho phép anh ấy được phục vụ cô ấy.
Đã đến thời điểm chúng ta thay đổi tất cả mọi thứ, bằng cách tôn trọng lẫn nhau.
Hãy buông tay con ra
Khi con tôi tập một môn thể thao nguy hiểm, tôi đã thương lượng cháu phải giữ được an toàn. Nhưng tôi thấy sự an toàn của chính tôi bị đe dọa, bởi mỗi khi đi tập về, cháu lại bảo mẹ ơi con đau chân, con toét chân… Nhiều khi biết con đi tập tôi không thể làm được gì nữa. Điều này đe dọa cuộc sống của tôi, sự kỳ vọng của tôi đối với con, bởi đó là hạnh phúc của tôi.
Tôi phải cân bằng lại như thế nào, khi đây là đam mê của con?
– Đây là điều chúng ta làm: Đó là bạn chẳng làm gì được.
Là những người làm cha mẹ, chúng ta yêu thương, dẫn dắt, định hướng cho các con. Khi các con còn nhỏ, mình có thể kiểm soát được. Nhưng khi chúng lớn hơn một chút, mình sẽ không thể kiểm soát. Bây giờ, mình chỉ có thể yêu thương, dẫn dắt, hỗ trợ con, và buông bỏ.
Có thể bạn nói rằng bạn biết phải buông bỏ, nhưng không làm dược.
Đây là bài học rất lớn cho tất cả những người làm cha mẹ. Sẽ rất khó chấp nhận cho tất cả chúng ta khi không thể kiểm soát được việc con sẽ trở thành người như thế nào, làm cái gì.
Chúng ta nghĩ con là của mình, nhưng con có ước mơ khác so với mình nghĩ. Một vài trong số chúng ta không thực hiện được ước mơ của mình sẽ cố gắng khiến con mình thực hiện.
Và tôi đoán con trai của bạn muốn đi theo hướng ngược với mong muốn của bạn, bởi nó muốn tìm ra nơi chốn riêng của nó trên thế giới này, cho chính nó.
Bố mẹ, hay con cái, đều không thuộc về sở hữu của chúng ta. Họ thuộc về cuộc sống này nói chung, chứ không về bất cứ một ai.
Bài học khó nhất của chúng ta là: Hãy chỉ sống với ước mơ của chính mình mà thôi. st
2020
Yêu thương và những góc tăm tối trong mỗi con người
Nhiều người cho rằng khi viết về cái ác cũng như cái xấu, khó có ai vượt qua được Dostoyevsky…
Fyodor Dostoyevsky mãi là “tượng đài lớn” trường tồn cùng nền văn học hiện đại. Hơn một thế kỷ, người ta vẫn say sưa đọc những tác phẩm của ông và đau đáu nghĩ về chính mình. Ngẫm ngợi về thân phận con người trong guồng quay của cuộc sống hiện đại, khi bị thế lực vô hình của đồng tiền bủa vây. Lúc đó, ta chợt nhận ra rằng: nếu đã lăn lộn với cuộc đời, mà vẫn giữ được tấm lòng lương thiện, đến phút cuối cùng ấy mới là điều khiến người ta ngưỡng mộ.
Năm 1849, tòa án của Nga đã tuyên bố tử hình văn hào nổi tiếng này. Ông may mắn thoát chết vì được Sa Hoàng ân xá vào phút chót. Trong suốt gần 20 năm sau đó, Fyodor Dostoyevsky trải qua muôn vàn cơ cực: phải lao động khổ sai tại biên giới gần Mông Cổ, cha và vợ đều qua đời do bạo bệnh, phải trốn chạy khỏi nước Nga vì bị nghi ngờ tham gia vào các âm mưu phản động.
.

Tập truyện ngắn Những đêm trắng.
.
Những biến động ấy trở thành “điểm đứt gãy” trong cuộc đời Fyodor Dostoyevsky. Từ đây, ông suy ngẫm nhiều hơn về cuộc sống và bản chất của con người. Tập truyện ngắn Những đêm trắng là tác phẩm đánh dấu “bước ngoặt” trong sáng tác của đại văn hào, dường như ông trầm tư và ngẫm ngợi nhiều hơn.
Nỗi buồn của kẻ mải miết đi tìm tình yêu
Với truyện ngắn Những đêm trắng, văn hào người Nga đưa người đọc đến đô thành Saint Petersburg hoa lệ. Ở nơi đó có một chàng viên chức nghèo luôn mơ mộng về những điều lãng mạn. Chàng buồn cho những ngôi nhà cũ bị người ta phá bỏ, hay ngang nhiên khoác lên mình nó một màu sơn mới kệch cỡm. Chàng cứ ở yên trong thế giới của chính mình, để gặm nhấm nỗi cô đơn.
Đến một ngày, chàng đi dạo trên phố và vô tình gặp nàng Nastenka với gương mặt hiền lành pha nét buồn phảng phất. Vẻ rụt rè của chàng trai nhút nhát khiến cô gái vừa buồn cười, vừa thương hại.

Trong tình yêu cần phải có sự cảm thông và thấu hiểu, nó sẽ trở thành chất keo gắn bó hai con người xa lạ. Tranh: Chez le pere Lathuille của họa sĩ Edouard Manet.
.
Nastenka đã đưa chàng viên chức bước ra khỏi “vỏ ốc” của sự cô độc. Hai người bước vào thế giới của nhau và bắt đầu lắng nghe đối phương. Cô gái trẻ kể cho người bạn mới quen về tuổi thơ nổi loạn của mình. Khi ấy, cô luôn tìm cách thoát khỏi tầm kiểm soát của người bà tội nghiệp. Khó khăn ập đến khiến hai bà cháu phải cho thuê căn phòng còn trống trong nhà để trang trải. Những người khách trọ cứ thế đến rồi đi. Nhưng không phải sự ra đi nào cũng là mãi mãi.
Có chàng trai trẻ đã gieo vào lòng Nastenka tình yêu đầu đời. Nàng nhớ về anh ta, sau đó bật khóc. Và rồi, cô gái với vẻ ngoài dịu dàng ấy lại gieo vào tim anh viên chức nghèo những yêu thương. Chàng cứ ngỡ nàng cũng yêu mình. Khi kẻ khờ ấy, đang lâng lâng trong hạnh phúc, thì “người tình trong mộng” của Nastenka trở về. Nàng đến bên tình yêu mà mình đã ngóng đợi bao lâu nay, còn chàng viên chức lại trở về với “ốc đảo” của riêng mình.
Liều thuốc độc đến từ cuộc hôn nhân không tình yêu
Truyện ngắn Cô gái nhu mì bắt đầu bằng một vụ tự sát. Đêm hôm đó, là những thời khắc cuối cùng ông chủ tiệm cầm đồ được ở bên cạnh người vợ trẻ của mình. Nàng đang nằm trong quan tài, ngày mai người ta sẽ đưa nàng đi. Những hồi ức của thuở ban đầu, chợt sống lại trong lòng người đàn ông đang đau khổ. Vợ của ông chủ tiệm cầm đồ vốn là một cô gái tỉnh lẻ, vì hoàn cảnh xô đẩy nên lưu lạc đến Saint Petersburg. Khi ấy, nàng chỉ mới 16 tuổi, phải sống nhờ vào sự cưu mang của những người dì độc địa.
Họ bắt nàng làm việc như kẻ ở, nhưng lại luôn coi đứa cháu gái là thứ “ăn bám”. Kết hôn với ông chủ tiệm cầm đồ là cứu cánh duy nhất, để cô gái đáng thương thoát khỏi cuộc sống khốn khổ. Lúc đó, chồng tương lai của nàng đã bước vào tuổi bốn mươi. Ông ta xem cô vợ trẻ của mình như một thứ đồ trang sức, làm hào nhoáng thêm cho cuộc đời sung túc của người đàn ông thành thị.
.

Đại văn hào Nga Fyodor Dostoyevsky (1821-1881)
Cuộc hôn nhân đó giống như một sự ban ơn, một sự cứu rỗi đối với cô gái tội nghiệp. Thoát khỏi cảnh sống bức bối ở nhà các dì, nàng lại phải chịu sự ngột ngạt khi sống cùng người chồng độc đoán. Mỗi tháng, nàng chỉ được đi xem kịch có một lần, muốn làm điều gì cũng phải lựa ý chồng. Với ông chủ tiệm cầm đồ, chỉ cần lo cho vợ một cuộc sống sung túc thì đã là quá đủ. Khi biết mình không thể sống cùng các dì, nàng kết hôn như một cách chạy trốn. Để rồi, nàng tìm đến cái chết để chạy trốn cuộc hôn nhân không hạnh phúc.
Suốt mấy chục năm cầm bút Fyodor Dostoyevsky luôn trăn trở và mong mỏi thấu hiểu con người. Điều đó được thể hiện rõ nét qua hàng loạt các tác phẩm của đại văn hào như: Tội ác và trừng phạt, Anh em nhà Karamazov, Lũ người quỷ ám hay Chàng ngốc. Nhiều người cho rằng: khi viết về cái ác cũng như cái xấu, khó có ai vượt qua được Dostoyevsky. Ông viết về những mặt trái trong tâm hồn con người để tiếc thương cho những số phận bị cướp đi quyền được sống một cuộc đời bình yên và hiền lành.
Tập truyện Những đêm trắng chính là “cuộc đối thoại” giữa tình yêu và những mặt trái bên trong con người. Yêu thương là một quá trình tranh đấu, ở đó con người vượt qua sự ích kỷ của bản thân để học cách thấu hiểu và yêu thương người khác. Những kẻ cô đơn luôn mong mỏi tìm được tình yêu. Nhưng thật đáng tiếc, những thứ na ná tình yêu lại kéo họ xuống hố sâu tuyệt vọng. Thụy Oanh

