2022
Thiên Chúa ở đâu trong trái tim tôi?
GIẢI ĐÁP THẮC MẮC CHO NGƯỜI TRẺ CÔNG GIÁO
THIÊN CHÚA Ở ĐÂU TRONG TRÁI TIM TÔI?
Thiên Di CND – CSA
Hỏi: Thiên Chúa có vị trí nào trong trái tim và mối quan tâm của người trẻ ngày nay?
Trả lời:
- Người trẻ hôm nay quan tâm gì?
– Khao khát học hỏi và sống đức tin
Khi ngồi suy nghĩ trả lời cho câu hỏi này, tôi nhớ đến Đại hội Giới trẻ Giáo tỉnh Miền Bắc vào tháng 11/2019 mà cảm nhận một niềm vui khó tả. Đại hội thu hút hơn 20.000 bạn trẻ từ khắp các Giáo phận Miền Bắc, một lượng người khổng lồ, đầy sức trẻ và năng động. Đại hội tưởng như “vỡ trận” vì số lượng người tham gia quá đông. Nhưng mọi sự diễn tiến khá nhịp nhàng, trật tự, họ thân thiện, vui tươi và không thiếu lịch lãm giữa những con người đồng đạo.
Khi mà cả nước đang hướng về màn hình tivi hò la cổ vũ trận đấu bóng đá kịch tính giữa Việt Nam gặp Thái Lan, thì hơn 20.000 người trẻ trong đại hội vẫn trật tự, sốt sắng tham dự đêm diễn nguyện cho đến phút cuối. Thật xúc động trước cảnh một rừng người trẻ chìm trong thinh lặng, hướng nhìn màn hình để lắng nghe những lời nhắn nhủ của Đức Thánh Cha Phanxicô gởi riêng những người trẻ trong đại hội.
Ngoài ra họ không ngần ngại, kiên nhẫn xếp hàng hằng giờ để được lãnh nhận bí tích hòa giải… Họ là những con người đang khát Lời Chúa, ước ao được chữa lành. Họ luôn mong ước được học hỏi thêm về đức tin, để làm lớn mạnh đức mến và không ngừng cậy trông vào Thiên Chúa.
Đâu đó trong các xứ đạo, chúng ta vẫn gặp những nhóm bạn trẻ họ là huynh trưởng, giáo lý viên…người trẻ nòng cốt của Giáo xứ. Họ nhiệt thành, dấn thân phục vụ hết mình trong mọi việc của Giáo xứ. Từ dạy giáo lý, thăm viếng người nghèo, đi xin ve chai gây quỹ bác ái đến tập hát ca đoàn, tập hoạt cảnh Giáng Sinh, chầu Thánh Thể… họ luôn có mặt. Thánh Giacôbê nói: “Đức tin không có hành động thì quả là Đức tin chết” (Gc2,17) những bạn trẻ này không những chứng minh mình có đức tin mà còn hành động vì yêu Đức Kitô, yêu Hội Thánh của Người.
– Tìm kiếm tri thức
Nói đến người trẻ, là liên hệ đến một lớp người đầy sức sống, năng động, sáng tạo, họ đầy năng lực nội tại… Có người nói vui “người trẻ có đầy thời gian, sức khỏe, họ chỉ thiếu tiền”. Cũng có lý; nhưng tôi còn thấy người trẻ họ có đầy ước mơ, hoài bão và chính những điều này giúp họ không ngừng vươn lên trong cuộc sống. Họ đang tận dụng thời gian, sức khỏe hiện tại để xây dựng tương lai, lên kế hoạch cho cuộc đời mình. Có thể kế hoạch đó nhằm đạt mục tiêu tiền tài, danh vọng… những thứ họ chưa có tại thời điểm này, họ có quyền hướng đến và gầy dựng. Hỏi người trẻ thường tập trung ở đâu? Tôi nghĩ ngay đến các thành phố lớn, gần hơn nữa là các trường đại học, cao đẳng… Nơi đây, các bạn đang tìm kiếm tri thức học hỏi nghiên cứu. Họ đang viết lên cuộc đời mình qua những giờ ngồi trên giảng đường, cùng bạn bè thực hiện một đề tài nghiên cứu…
Ngày nay, phương tiện kỹ thuật số phát triển, người trẻ lại có nhiều cơ hội để tiếp cận với tri thức và khoa học tiên tiến, tìm kiếm những cơ hội cho tương lai. Nguồn sách vở tài liệu nghiên cứu phong phú, tìm kiến dễ dàng… người trẻ đã và đang tận dụng thời gian trẻ của mình không ngừng trau dồi vối liếng cho tương lai. Đức Thánh Cha Phanxicô nói: “Tuổi trẻ là một ân sủng, là một gia tài. Đó là một quà tặng mà có thể chúng ta lãng phí một cách vô ích, hoặc có thể đón nhận với lòng biết ơn và sống sung mãn” (Tông huấn Chúa Kitô Đang Sống, số 134)
– Mong muốn được làm việc
Trong tông huấn Chúa Kitô đang sống, Đức Thánh Cha Phanxicô nhận định: “Việc làm là điều rất quan trọng trong cuộc sống của người trẻ… Việc làm xác định và ảnh hưởng đến căn tính và ý thức về chính mình của một người trẻ, là nơi phát triển tình bằng hữu và các mối tương quan khác…” (số 268) Trong nhịp sống cơm áo, tại Việt Nam hằng năm có trăm ngàn bạn trẻ từ các vùng quê đổ về các thành phố lớn để học tập và làm việc, đồng thời họ tìm kiếm những cơ hội cho tương lai. Từ những nhu cầu chi phí cuộc sống, cũng như ước mong được trải nghiệm… nhiều sinh viên luôn được thúc đẩy vừa học – vừa làm, ngày trên giảng đường, chiều tối phụ quán ăn, bán trà sữa… Họ tận dụng mọi thời gian, không ngại bất cứ công việc nào để có thể kiếm tiền cũng như học hỏi kinh nghiệm.
Cũng không ít sinh viên ra trường cầm trên tay tấm bằng loại ưu nhưng kiến được một việc làm thì cũng lắm phen chật vật. Bạn trẻ lao động phổ thông thì chịu áp lực về thời gian làm việc, mức lương thấp không đủ chi phí sinh hoạt… khiến họ phải “tăng gia sản xuất” làm một lúc hai ba việc, làm cả ngày lẫm đêm. Không ít bạn trẻ phải thay đổi công việc liên tục vì nhu cầu thời vụ, cũng như tính chất công việc không còn phù hợp. Cho dù, việc làm hiện tại không giúp người trẻ thực hiện được các giấc mơ, nhưng “điều quan trọng là họ phải nuôi dưỡng một viễn ảnh, học hỏi làm việc theo cách thức riêng, hướng đến cuộc sống tốt đẹp trong tương lai” (Tông huấn Chúa Kitô Đang Sống, số 268). Nơi người trẻ luôn khao khát khẳng định mình qua một vị trí việc làm mà họ được đảm trách.
– Tình yêu của người trẻ
Tuổi trẻ, lứa tuổi có nhiều đam mê, khao khát về hạnh phúc. Thời thanh xuân hồn nhiên và đầy sức sống này thì sự thu hút phái tính, đồng điệu về giá trị sống… luôn làm cầu nối giúp người trẻ tìm đến nhau. Bên cạnh đó, ở tuổi mới bước vào đời, người trẻ dễ chơi vơi, vô định chưa tìm được hướng đi của cuộc đời, đôi khi họ cảm thấy cô đơn, chán nản thì tình yêu lại trở nên một động lực cần thiết cho họ vững bước. Vì thế, cũng dễ hiểu vì sao tình yêu đôi lứa cũng là mối bận tâm trong cuộc đời của người trẻ. Nhà thơ Xuân Diệu đã thốt lên: “làm sao cắt nghĩa được tình yêu, có nghĩa gì đâu một buổi chiều”.
Tình yêu thời trẻ có nhiều gam màu khác nhau. Có tình yêu làm động lực ý chí cho đôi bạn vươn lên trong cuộc sống, vượt qua khó khăn của nghịch cảnh và đi đến hôn nhân viên mãn. Nhưng cũng không ít những tình yêu trở thành nỗi âu lo, bận lòng của cha mẹ và xã hội. Không ít người trẻ đi vào con đường yêu đương quá sớm, yêu mù quáng dẫn đến nhiều hậu quả khó lường. Tình yêu vốn dĩ đẹp nhưng một bộ phận người trẻ coi tình yêu là một món đồ “thay người tình như thay áo”, hay yêu chớp nhoáng, yêu theo phong trào “cặp kè cho vui” nhằm thỏa mãn những nhu cầu tính dục, lợi dụng nhau mà sống…
Lối sống buông thả trong tình yêu làm họ rơi vào những tình cảnh bi đát như việc học dở dang, mang thai ngoài ý muốn, phá thai, những chấn thương tâm lý sau phá thai, tương lai chưa định hình mà đã phải làm cha làm mẹ ở lứa tuổi teen…
– Hưởng thụ một lối sống tục hóa
Bên cạnh những bạn trẻ đang không ngừng tìm kiếm tri thức, làm tăng vốn liếng cho tương lai qua việc đầu tư học tập, thì một bộ phận người trẻ khác lại bị lối sống hưởng thụ. Họ bị chủ nghĩa vật chất của xã hội đương thời khống chế. Họ lao vào ăn chơi trác táng, tiêu sài phung phí thỏa mãn những nhu cầu vật chất, coi nhẹ giá trị “chân – thiện – mỹ”.
Biết sao được khi xã hội ngày nay đang cổ võ cho một lối sống tôn thờ vật chất, đề cao thực dụng, hình thức bên ngoài trở thành chuẩn mực đánh giá con người. Câu nói “tốt gỗ hơn tốt nước sơn”đã xưa rồi diễm ơi! Thời nay “cái đẹp sẽ đè bẹp cái nết”! Nhiều bạn trẻ thích sang chảnh với chiếc điện thoại đắt tiền, quần áo hàng hiệu, chiếc đồng hồ đắt giá…Họ sẵn sàng đánh đổi tất cả để có được vẻ ngoài sang chảnh, tận hưởng cuộc sống như chuyện đương nhiên của thế giới vật chất. Lối sống dễ dãi, quan hệ trước hôn nhân, bỏ bê việc học cắm đầu vào những trò chơi vô bổ như game, đua xe, vũ trường… làm họ hao mòn tuổi trẻ, chôn vùi tương lai trong vũng lầy của sự tầm thường.
Thời kỹ thuật số, thế giới ảo lại trở thành một miền đất tốt cho những ai ưa thích thể hiện bản thân. Họ nói “sống ảo chẳng chết ai” vì thế họ tha hồ tung những chiêu trò độc – lạ để câu view, bất chấp nỗi đau của người khác, miễn là bản thân họ được dậy sóng trên cộng đồng mạng. Cách sống vụ lợi, quy về mình khiến người trẻ rơi vào trạng thái bàng quang trước mọi việc, vô cảm trước nỗi đau… Thật đáng lo ngại cho tương lai của một đất nước khi một lớp người trẻ chỉ sống quy về chính mình, coi trọng vật chất, xem người khác là bàn đạp để hưởng lợi, tiến thân…
- Thiên Chúa ở đâu trong trái tim người trẻ?
Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI khẳng định: “Đức tin là ơn Thiên Chúa, nhưng cũng là một hành động tự do sâu xa của con người, họ tín thác nơi Thiên Chúa là Đấng yêu thương họ”. Đức tin là kết quả của sự tương tác hai chiều, giữa Thiên Chúa và con người. Một đức tin vững mạnh, giàu lòng mến với người xung quanh hay một niềm tin nông cạn, hời hợt trước Thiên Chúa… thì hoàn toàn tùy thuộc vào mỗi con người, còn Thiên Chúa thì Ngài luôn hiện diện với con người, Ngài giàu lòng xót thương, luôn quan tâm chăm sóc và quan phòng cho mỗi người.
Khi nhìn vào bức tranh tổng quan về mối bận tâm của người trẻ hôm nay, chúng ta có thể thấy hai khuôn mặt nổi bật của người trẻ đáp trả lại tình yêu và sự quan tâm của Thiên Chúa. Có khá nhiều bạn trẻ có đức tin vững mạnh, họ thực sự là những người muốn cống hiến cho Giáo Hội và xã hội. Họ đã cảm nhận mình được thương trong chính “Ngôi nhà Giáo Hội” và muốn sống một cuộc sống đầy tình thương ấy. Họ dấn thân không mệt mỏi trong các hoạt động của Giáo xứ, tham gia các hội đoàn như Giáo lý viên, ca đoàn, nhóm sinh viên Công giáo… Họ sẵn sàng hi sinh thời gian, làm việc bác ái để thăm viếng người đau khổ, người tàn tật; tham dự Thánh lễ, tham dự giờ chầu Thánh Thể…
Trước đây, các lớp Thần học chỉ dành cho Linh mục, tu sĩ nhưng thời gian gần đây nhiều Học viện Thần học đã mở ra cho giáo dân tham dự, và đã có rất nhiều bạn trẻ tham gia khóa học thần học, tìm hiểu Thánh Kinh, chia sẻ Lời Chúa sống niềm vui Tin Mừng… Họ là chứng nhân của Chúa giữa cuộc sống đời thường, nơi họ học tập, nơi họ trao ban sự quảng đại dấn thân. Họ sống đức tin giữa lòng dân tộc, sự cống hiến của họ giữa đời luôn mang ngọn lửa của Tin Mừng. Họ sống một tuổi trẻ đầy năng lượng của tình yêu Chúa.
Bên cạnh đó, chúng ta phải nhìn nhận rằng một số người trẻ hôm nay đang xa rời với đức tin của Giáo hội. Quan sát Thánh lễ ngày thường ở các xứ đạo, chúng ta chỉ nhìn thấy phần đông là người trung niên, người lớn tuổi và một ít thiếu nhi trong các lễ chiều. Vậy, người trẻ họ ở đâu, xin thưa “con phải đi học thêm, con phải đi làm thêm, đi học về con chỉ muốn nằm…” “lễ sáng sớm quá, con dậy không được”. Và có rất nhiều lý do được đưa ra ngụy biện cho việc không đến nhà thờ của người trẻ. Họ chỉ đến nhà thờ vào ngày Chúa nhật nhưng là một sự miễn cưỡng “Bố mẹ nói nhiều quá nên đi cho xong!”
Vì thế, họ tham dự Thánh lễ ở cổng nhà thờ, hay những gốc cây chung quanh Thánh đường. Họ có mặt ở đó để xem lễ, nhưng không hề ý thực “tôi ở đây để làm gì?”, họ vui vẻ trò chuyện cùng bạn đi lễ, thích thú với những trò chơi trên điện thoại, lướt lướt Iphone cho xong giờ lễ, họ không quan tâm hôm nay lễ gì, linh mục đang làm gì… Có những bạn đi lễ ngồi sẵn trên xe máy, khi thấy giáo dân ra về là họ phóng xe chạy thẳng.
Phải nhìn nhận rằng lối sống tục hóa của xã hội đã ảnh hưởng rất nhiều đến suy tư và cách sống của một số người trẻ. Những giá trị chuẩn mực trước đây của cha ông trở thành “cổ”, thay vào đó là những giá trị lệch chuẩn do chính họ nhìn nhận. Tỉ như tình yêu đồng giới, không thích nuôi con thì phá bỏ, coi trọng sự sang chảnh hơn là một người có phẩm chất “công – dung – ngôn – hạnh”. Họ cho rằng những trải nghiện sống thử trước hôn nhân là cần với họ, yêu không giới hạn… và rất nhiều những giá trị lệch lạc xa rời với đức tin Công giáo. Tất nhiên, ít nhiều bạn trẻ Công giáo chịu ảnh hưởng đến lối sống này.
Lối sống tục hóa chi phối cách nhìn và hành động, những giá trị nhân văn, Tôn giáo trở nên tầm thường với họ, và họ đặt Thiên Chúa ra ngoài cuộc sống của mình. Theo đó chủ nghĩa tương đối len lỏi hình thành trong cách sống. Con người chỉ là tương đối, tương quan cũng tương đối, tình yêu cũng tương đối và Thiên Chúa cũng tương đối mà thôi.
Bạn thân mến,
Đức Thánh Cha Phanxicô tâm sự với bạn rằng: “Làm sao người ta có thể biết ơn Thiên Chúa nếu không biết tận hưởng những món quà nho nhỏ hằng ngày của Ngài, nếu không biết dừng lại trước những điều đơn sơ và dễ thương mà chúng ta vẫn gặp. Điều quan trọng không phải là hưởng thụ vô độ, vui thú bất tận…Vì điều này sẽ ngăn cản con sống giây phút hiện tại.” (Đức Kitô Đang Sống, số 146).
Là một người Kitô hữu, chúng ta rất cần những khoảng lặng trong đời để bình tâm nhận định cuộc sống với những hay – dở, đúng – sai mà kịp thời hoán cải. Sống tâm tình tạ ơn Chúa, cám ơn tha nhân từ những điều rất bình thường họ đã tử tế với mình. Thiên Chúa vẫn chờ đợi mỗi chúng ta qua cử hành phụng vụ Thánh Lễ, qua Bí Tích Thánh Thể và Bí tích giải tội… Hãy trung thành với tình yêu của Ngài đã dành cho mỗi chúng ta. Như những người bạn với nhau, chúng ta có trò chuyện, thường xuyên liên lạc thì tình bạn mới gắn bó, hiểu nhau và yêu mến nhau. Cũng vậy, Thiên Chúa luôn có đó, Ngài hằng hiện diện và đồng hành cùng bạn, hãy đến với Ngài và: “Hãy kết thân với Thiên Chúa và bạn sẽ là những người giàu nhất nhân loại.” (Thánh Pierre Fourier–Đấng sáng lập Dòng Đức Bà).
Có Thiên Chúa hiện diện trong đời, người trẻ sẽ mang trong mình ngọn lửa năng động – sáng tạo của Thần Khí, và đong đầy cuộc đời bằng tình yêu của Thiên Chúa. Đức Thánh Cha nhắm nhủ chúng ta: “Một trải nghiệm tuổi trẻ được sống tốt đẹp luôn còn đó như một kinh nghiệm nội tâm. Và trong đời sống trưởng thành kinh nghiệm ấy thấm nhập sâu sắc hơn và tiếp tục trổ sinh hoa trái…” (Chúa Kitô Đang Sống, số 160). Mến chúc bạn có một sự kết thân mật thiết với Thiên Chúa!
2022
Đời tu không là sự đổ vỡ nhưng là hiệp thông và chia sẻ
2022
Con trẻ ‘yêu’, cha mẹ ứng xử sao?
Con trẻ ‘yêu’, cha mẹ ứng xử sao?
Một ngày đẹp trời, các bậc cha mẹ bỗng phát hiện ra rằng ‘đứa con bé bỏng của mình’ đang thích, đang yêu thương một ai đó. Phải làm sao?
Tuổi học trò qua nhanh, cái đọng lại trong mỗi người sau này không phải là điểm số mà là những kỷ niệm
Chị N.V.T. (42 tuổi, ngụ TP.HCM) phát hiện ra con mình có bạn trai khi con đang học những tháng đầu tiên ở một trường chuyên nổi tiếng của TP. Khi con mới vào học lớp 10, chị đã nhờ một người bạn là giáo viên trong trường “để mắt” đến con chị, có gì nhắn giúp cho chị biết.
Quan điểm của chị T. là muốn con chú tâm vào học tập để đi du học, chứ không muốn con có bạn trai sớm.
Tuổi học trò rồi cũng qua đi thật nhanh. Cái đọng lại trong mỗi con người sau này không phải là những điểm số mà là những kỷ niệm, những người bạn… Thế nhưng nhiều bậc cha mẹ lại không hiểu được điều này mà chỉ muốn con học và học…
Chị V.V.H., 35 tuổi, từng có nhiều kỷ niệm đẹp về tuổi học trò chia sẻ.
Cuộc điện thoại khiến cả đêm mất ngủ
Buổi chiều hôm ấy, bạn chị T. là giáo viên ở trường con chị học đã gọi điện thoại cho chị để thông báo rằng chính mắt bạn chị đã nhìn thấy con gái chị có cử chỉ rất thân mật với một nam sinh cùng học trong trường. Chị T. đã vô cùng ngạc nhiên khi nhận được thông tin này. Cô con gái “bé bỏng” và rất siêng năng học hành của chị sao lại sớm có bạn trai như thế?
Chị chia sẻ rằng, chị không thể để mọi chuyện diễn ra ngoài tầm kiểm soát của chị như vậy được. Đã bao nhiêu lần chị đã nói với con gái “tuổi con nên tập trung vào việc học hành, không nên yêu đương sớm”. Con luôn “dạ dạ”, nói “con chưa quan tâm đến việc ấy”. Thế mà không ngờ, con lại… “táo bạo” như vậy.
Sau cuộc điện thoại của người bạn, chị T. cảm thấy mình vẫn chưa đủ sức ảnh hưởng đối với con, chị vẫn kiểm soát con chặt lắm. Chị đợi con đi học về sẽ nói chuyện thẳng thắn với con về vấn đề này.
Vừa nhìn thấy chồng chị chở con gái về, chị đã nói ngay “con theo mẹ vào phòng mẹ có chuyện quan trọng muốn nói với con”. Nhìn thái độ của chị, con lấm lét đi theo. Vào trong phòng chị T. kể luôn chuyện có giáo viên trong trường đã nhìn thấy con và một bạn trai như thế.
“Con nghĩ sao mà có thể có những hành động tình cảm với bạn trai ngay trong trường học như vậy? Trường học là nơi các con đến học chứ không phải công viên để các con thể hiện tình cảm nam nữ. Ở trường có bao nhiêu thầy, cô, con muốn “công bố” chuyện của con cho cả trường biết?” – chị T. tức giận nói.
“Chưa kể đến việc gia đình mình đã xác định con sẽ đi du học nên cần có thời gian phấn đấu học hành, chứ không phải có bạn trai sớm, quyến luyến nhau rồi không muốn đi xa nữa. Trước đây mẹ tin con, không kiểm soát con, nhưng từ bây giờ mẹ sẽ kiểm soát con chặt hơn nữa và mẹ phản đối việc con có bạn trai trong những năm con đang học cấp III”, chị T. quả quyết.
Lý do chị T. đưa ra quyết định này là vì ở tuổi này các con rất cảm tính, mà theo chị “thích một nụ cười có thể tưởng mình yêu cả con người đó”, nhưng chỉ vài năm nữa con sẽ thấy người đó thực ra không hợp gì với con cả. Chị T. cho rằng chị có kinh nghiệm nên muốn con tránh những việc không cần thiết, mất thời gian, ảnh hưởng đến việc học tập.
“Nếu mẹ còn nghe những chuyện tương tự như vậy mẹ sẽ chuyển trường cho con. Con có gì giải thích với mẹ về việc này không?” – chị T. cao giọng hỏi con.
Con gái thấy chị giận dữ thì vừa nói vừa khóc: “Nói thật với mẹ, con cũng chưa từng nghĩ mình sẽ có bạn trai. Nhưng bạn trai này học cấp II cùng trường với con, học cũng rất giỏi, bạn nói chuyện cũng rất vui… Bạn ấy kiên trì theo đuổi con từ năm lớp 9 đến nay. Biết con thi vào trường chuyên, bạn cũng cố gắng học để thi để được cùng học với con… Cho nên lâu ngày con cũng quý mến bạn”. “Còn về chuyện có những thể hiện như vậy trong trường học, con thấy con sai rồi. Con sẽ không như vậy nữa”.
Nhưng chị T. quyết luôn với con là con phải chấm dứt mối quan hệ này, nếu không sẽ ảnh hưởng đến việc học tập của con…
Chị T. chia sẻ chị thật sự rất lo lắng khi con còn rất trẻ nhưng bày đặt “yêu đương”, những tâm hồn non nớt mà lại thích những hành động của người lớn thì dễ gây ra hậu quả nghiêm trọng. Chị quan điểm “cấm” là hay nhất, phải tỏ rõ quan điểm của mình, chứ cứ nương theo ý các con thì chẳng biết đâu mà lần…
Suốt đêm hôm đó và nhiều đêm sau nữa chị T. mất ngủ vì lo lắng, chị sợ con mình có hành động dại dột nào đó sẽ ảnh hưởng đến cả tương lai của con. Nói gì thì nói trong chuyện tình cảm con gái vẫn dễ bị thiệt mà chị lại không muốn con chị bị thiệt thòi chút nào…
Có những tình cảm thời học sinh trong sáng, hồn nhiên và là những kỷ niệm đáng nhớ – Ảnh minh họa: DUYÊN PHAN
Các con lại thấy mình bị “trói buộc”
Cháu T.N. – con gái chị T. – lại thấy mẹ quá nghiêm khắc, thấy bản thân mình luôn bị trói buộc… Trong trường cháu N. chuyện các bạn trẻ có tình cảm, nắm tay nhau xuống căngtin trường ăn sáng lại là chuyện rất bình thường. Giới trẻ hiện giờ không ngạc nhiên khi nghe bạn này yêu và cặp với bạn kia. Trong khi trong mắt các bậc cha mẹ luôn thấy các con mình còn rất nhỏ.
Mẹ N. không đồng ý N. có bạn trai, N. thấy rất vô lý mà không thể nói lại với mẹ. Bạn trai của N. cũng biết việc này và nói sẽ cùng N. phối hợp để mẹ không biết. Sau khi bị mẹ phát hiện, hai bạn thường chỉ nhắn tin với nhau vào lúc khuya, việc đi lại ở trường cũng hạn chế hơn… Và hai bạn cùng quyết tâm cố gắng học điểm cao để mẹ yên tâm và không trách mắng.
Nhiều bạn học cùng trường với N. đều biết chuyện của N. Nhiều bạn cùng không đồng ý với cách giải quyết vấn đề như mẹ N. Các bạn học của N. cho rằng trong mắt cha mẹ thì các con luôn nhỏ nhưng bản thân các con thấy mình đã lớn.
Các bạn đã sắp 18 tuổi. Các bạn tự thấy mình đã hiểu được nhiều chuyện, đọc nhiều sách, có nhiều kiến thức về nhiều lĩnh vực khác nhau… Chuyện có tình cảm với bạn khác giới là rất bình thường với các con, cũng không có gì nghiêm trọng nhưng sao trong mắt các bậc cha mẹ lại trở lên nghiêm trọng đến như vậy?
Các bậc cha mẹ luôn muốn các con làm theo ý của cha mẹ nhưng chưa khi nào hỏi các con cảm thấy như thế nào, muốn như thế nào?
“Nếu nhận được sự lắng nghe, chia sẻ… chúng con rất muốn nói những điều còn băn khoăn trước tuổi mới lớn của chúng con. Con cũng có nhiều tâm sự muốn kể cho mẹ nghe nhưng chưa kể đã bị cấm như vậy thì quả là chúng con không dám. Cho nên có những bí mật chúng con chỉ có thể kể cho nhau nghe mà không thể kể cho mẹ của mình…” – một bạn nói.
Bạn T.D., đang học lớp 11, còn kể ba mẹ bạn ly dị nhau từ khi bạn mới được 6 tuổi. Không biết có phải vì vậy hay không mà mẹ luôn nói với bạn “đàn ông rất ít người tốt, con phải cẩn thận khi kết giao”. Nhóm bạn thân trên lớp có 2 bạn trai và 4 bạn gái.
Trong đợt học trực tuyến nhóm bạn thân của T.D. hay rủ nhau đạp xe quanh thành phố nhưng T.D. không bao giờ được đi cả. Cả nhóm bạn nhớ T.D., đã đạp xe đến nhà T.D. chơi nhưng lúc đến nhà, chỉ có mấy bạn gái đứng trước nhà, hai bạn trai đều phải đứng từ xa. Với mẹ T.D., ngay cả bạn trai bình thường cũng không được gặp nữa, chứ chưa nói đến chuyện có bạn trai…
Thực ra, ở tuổi này các con cần được các bậc cha mẹ chia sẻ, chỉ bảo những kiến thức, kinh nghiệm về giới tính, tình yêu, chứ không phải chỉ luôn là cấm đoán.
2022
Giáo dục lòng nhân cho trẻ
Giáo dục lòng nhân cho trẻ
Câu chuyện bé gái 8 tuổi bị người tình của cha ruột bạo hành đến chết đã gây bức xúc dư luận trên các kênh truyền thông và mạng xã hội mấy ngày qua. Bên cạnh những phản ứng dữ dội đòi hỏi phải xử lý đến nơi đến chốn hành vi của người phụ nữ này, còn một suy nghĩ khác được đặt ra trong xã hội hiện nay: sự giáo dục lòng nhân ái, nhân từ trong học đường và gia đình.
Mọi người sẽ cho rằng đợt dịch Covid-19 vừa qua, biết bao tổ chức từ thiện tự phát đã mang thức ăn đến từng nơi bị cách ly, từng cá nhân đang thất nghiệp và sống trong nghèo khó. Tuy nhiên, lòng nhân từ không chỉ dừng lại ở những món quà từ thiện đến cho người nghèo, trẻ bất hạnh. Tháng 5 năm 2021, mạng xã hội facebook dậy sóng với những đoạn quay ngắn ghi lại hình ảnh vài tổ chức từ thiện vừa phát quà, vừa nạt nộ người khó khăn. Cha ông ta có câu “Của cho không bằng cách cho”. Thật vậy, cách cho đó mới là sự cảm thông, thương mến thật sự từ người cho đến người bất hạnh. Ðó là lòng nhân từ.
Ngày xưa thế hệ chúng tôi, hằng năm vẫn được các nữ tu kêu gọi quyên góp tiền bạc, quần áo cũ cho những nạn nhân bão lụt, trẻ em xóm nghèo. Các sơ còn đưa chúng tôi đến các cô nhi viện trò chuyện cùng những bạn bất hạnh. Không dừng lại ở sự “tội nghiệp và chia sẻ”, chúng tôi còn được dạy không nói câu gì làm tổn thương những bạn mồ côi. Thậm chí đến mấy nơi đó, chúng tôi mặc đồng phục chứ không được mặc quần áo đi chơi sang trọng. Ðiều đó theo các sơ, có thể gây cho các bạn mồ côi một sự tủi thân sâu sắc.
Sau này tôi mới biết chúng tôi được giáo dục về lòng nhân từ. Không chỉ đối xử tốt với những người bất hạnh hơn mình mà còn phải cư xử với bạn bè chung quanh lịch sự, tế nhị. Các sơ cấm chúng tôi đánh nhau vì như thế là làm đau người khác. Thậm chí cũng không được hành hạ thú vật như đánh mèo, đánh chó…
Từ tránh những hành động làm tổn thương con vật và cả con người, chúng tôi còn được dạy tránh những lời nói gây tổn thương tâm hồn người khác. Trong ca dao Việt Nam cũng có câu: “Lời nói không mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Lời nói vừa lòng nhau không phải là nịnh bợ, mà là những lời khéo léo, nhẹ nhàng, tránh tổn thương người nghe. Làm tổn thương người khác cho thấy mình không có lòng nhân từ.
Chúng ta có thể trắc ẩn với sự thiếu thốn vật chất của một người, để dễ dàng móc hầu bao ra làm từ thiện. Lòng nhân từ lại ở mức cao hơn. Người có lòng nhân từ không vừa “cho”, vừa buông lời “tội nghiệp” gây cho người nhận vết cắt đau lòng, để họ mang trong mình một mặc cảm yếu kém. Người có lòng nhân từ sẽ có sự cảm thông sâu sắc từ hành động và lời nói. Họ hiểu và yêu thương thật tình những người bất hạnh hơn mình, không bao giờ muốn làm đau người khác từ thể chất, tinh thần, ngay cả với con vật, họ cũng không dễ hành hạ mua vui.
Lòng nhân từ cũng chính là tinh thần của đạo Công giáo, như lời Chúa Giêsu dạy “Anh em hãy yêu thương nhau như thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15, 9-17), “Phải yêu người thân cận như chính mình” (Mt 22-39).
Lòng nhân từ nên được nuôi dưỡng từ nhỏ và từ những việc đơn sơ nhất như không đánh bạn, không chửi mắng hay dùng lời nói làm tổn thương bạn. Một khi được dạy bảo từ môi trường học đường về với gia đình, với bạn bè, xóm giáo… và sau này ra xã hội, chắc chắn đứa trẻ đó khi trưởng thành không dễ hành hạ, đánh đập hay làm đau lòng người khác…
SƠN HẠ