2020
“Đức Phanxicô là nhân vật sáng giá nhất của thời đại chúng ta”
Trong quyển sách – Thiên Chúa là niềm vui”, tác giả Chiara Amirante cho biết: “Đức Phanxicô là nhân vật sáng giá nhất của thời chúng ta.” Quyển sách được phát hành ngày 19 tháng 5-2020 tại Ý.
agensir.it, Ada Serra, 2020-05-21
Bà Chiara Amirante, người sáng lập và giám đốc trung tâm Chân trời mới (Nuovi Orizzonti) đã viết một quyển sách về câu chuyện chuyến thăm bất ngờ của Đức Phanxicô đến Trung tâm ngày 24 tháng 9 năm 2019, bà giải thích với nhật báo Ý Sir: “Chúng tôi đã rất ngạc nhiên về chuyến thăm bất ngờ của Đức Phanxicô, tôi thấy cần phải chia sẻ niềm vui này với nhiều người nhất có thể.”
Chuyến thăm của Đức Phanxicô đã đánh dấu con đường của Trung tâm Chân trời mới: “Ngài khẳng định công việc hàng ngày của chúng tôi. Sứ vụ của chúng tôi là mang niềm vui đến cho nhiều người nhất có thể và cố gắng mang lại hy vọng cho những người đã thất vọng. Một con đường tìm kiếm niềm vui mà tất cả chúng ta đều cần qua chứng từ được chia sẻ, nhưng nhất là qua lời của Đức Phanxicô.”
Sau quyển sách “Trị liệu thiêng liêng” năm ngoái, tôi muốn viết một quyển sách về các câu hỏi và trả lời của các em bé về con đường từ buồn bã đến niềm vui và làm sao đối diện trước các giây phút khó khăn của bệnh tật, cái chết và đau khổ, và rồi chuyến thăm bất ngờ của Đức Phanxicô, tôi muốn chia sẻ niềm vui này với nhiều người nhất có thể.
Vì tựa đề quyển sách “Thiên Chúa là niềm vui”, tôi nghĩ điều này thích hợp cho dự trù ban đầu của tôi, ghi lại các kinh nghiệm phục hồi của các em bé được đón nhận vào cộng đoàn đã chia sẻ vào ngày gặp gỡ, niềm vui và cảm nhận thiêng liêng của các bạn chúng tôi hiện diện hôm đó như Nek, Fabio Fazio, Matteo Marzotto, Andrea Bocelli và dĩ nhiên chia sẻ của Đức Phanxicô, các suy nghĩ của ngài về niềm vui và đó là trọng tâm quyển sách.”
Niềm vui của tiêu đề tràn ngập quyển sách
Bà Amirante tiếp tục: “Các câu chuyện về cuộc sống rất đa dạng, những người đã giải thích được cách nào họ đã tìm thấy câu trả lời cho nhu cầu niềm vui trong tâm linh của các em sống các kinh nghiệm khó khăn, băng đảng, bạo lực, ăn cắp, ma túy hay các thảm kịch khác như bị chứng chán ăn, phá thai, nghiện sex, bị lạm dụng lúc còn nhỏ. Rất nhiều hoàn cảnh đặc trưng của tuổi trẻ ngày nay: cô đơn, trầm cảm, nghiện ngập, bị bắt nạt, sống ngoài lề xã hội, rơi vào hố thẳm kể cả các em con nhà khá giả. Cảm xúc chuyến thăm của Đức Phanxicô vẫn còn lưu lại trong lòng bà Amirante: “Tôi hoàn toàn bất ngờ. Tôi muốn mời ngài nhiều lần, ngay cả dưới áp lực của các em ở đây, nhưng tôi không muốn thêm vào lịch làm việc đã rất bận rộn của ngài, và tôi cũng không muốn hỏi ngài. Vì thế tôi rất ngạc nhiên khi nhận đề nghị của ngài muốn đến thăm. Đó là niềm vui cho tất cả những người ở đây nhất là ngài ở lại với chúng tôi một ngày.”
Cuộc gặp gỡ với Đức Phanxicô đã đánh dấu con đường của Trung tâm Chân trời mới: “Ngài khẳng định công việc hàng ngày của chúng tôi. Sứ vụ của chúng tôi là mang niềm vui đến cho nhiều người nhất có thể và cố gắng mang lại hy vọng cho những người đã thất vọng. Ở một ngày với ngài làm cho chúng tôi cảm nhận được tình yêu của người cha cho mình, mạnh mẽ và riêng tư đã nâng đỡ khuyến khích chúng tôi, mà chỉ có ngài mới có thể làm được.”
Quyển sách có phần phỏng vấn Đức Phanxicô của bà Chiara Amirante: “Dù chuyến đi bất ngờ và điều này không có trong dự trù nhưng tôi cũng có dip nói chuyện riêng với ngài, tôi nói với ngài, tôi mong có thể viết quyển sách ghi lại những giây phút này, ngài đồng ý và tôi hỏi ngài vài câu hỏi về chủ đề “Thiên Chúa là niềm vui”, hỏi ngài về bí mật niềm vui của ngài, vì sao ngài có thể giữ được niềm vui dù bao nhiêu khó khăn và sức nặng nhiệm vụ của ngài hàng ngày. Tôi ghi vào điện thoại cầm tay và chép lại trung thực các câu trả lời của ngài với các câu hỏi không soạn trước của tôi.
“Đó là món quà tuyệt vời của tôi, chỉ trong vài chữ gom được bí mật niềm vui của Đức Phanxicô và tôi hy vọng nó sẽ là niềm vui cho bao nhiêu người khác.”
Một quyển sách kể cuộc gặp mặt nhưng có thể đưa từ lời qua hình ảnh: “Điều làm tôi ấn tượng nhất là cặp mắt của những người hiện diện hôm đó, tràn ngập niềm vui, tình yêu cho Đức Phanxicô và cả nước mắt, dĩ nhiên đây là nước mắt của niềm vui và xúc động sâu xa, với giây phút như sống trên thiên đàng với Đức Phanxicô, giây phút không thể xóa nhòa trong trái tim chúng tôi.”
Với bà Chiara Amirante, cuộc gặp gỡ là dịp để chúng ta suy nghĩ về thời gian chúng ta đang sống: “Tôi viết xong quyển sách và phải đi vài ngày trước khi bắt đầu cách ly, nhưng tôi phải dời lại vì đại dịch. Phần cuối quyển sách tập trung vào chủ đề, làm thế nào để giữ niềm vui trong những lúc đau khổ và khó khăn và có cả một chương với nhiều bài suy niệm sâu đậm mà Đức Phanxicô đã cho chúng ta trong các năm vừa qua về chủ đề này. Tôi hy vọng quyển sách sẽ mang phần đóng góp của nó trong giai đoạn đau khổ và đen tối này, để chúng ta không bị mất món quà Chúa cho là niềm vui. Tôi hy vọng độc giả sẽ tìm được an ủi trong các lời suy niệm của Đức Phanxicô trong lúc khó khăn này.”
Ở Trung tâm Chân trời mới, tình trạng khẩn cấp trong thời gian qua là dịp để chúng tôi gia tăng lời cầu nguyện vì “sức nặng của thập giá chỉ có thể được nhấc lên nếu chúng ta biết quỳ gối xuống để cầu nguyện.” Đó là hình ảnh tích cực bà Chiara Amirante đã dùng, bà nói thêm: “Sức mạnh của lời cầu nguyện không những thực hiện được phép lạ mà còn làm ngừng chiến tranh, ngừng các xung đột, mọi cuộc khủng hoảng, nhưng sức mạnh của lời cầu nguyện cũng cho chúng ta được bình an trong tâm hồn, một ơn mà tất cả chúng ta cần hơn bao giờ hết trong thời gian thử thách này. Cầu nguyện giúp chúng ta thấy ánh sáng cuối đường hầm, củng cố cho chúng ta niềm tin Chúa sẽ thắng và yêu thương chúng ta vô bờ và luôn tìm cách trấn an chúng ta dù những gì chúng ta trải qua rất đau đớn, lời cầu nguyện góp phần vào điều tốt lành. Cùng với cộng đoàn, chúng tôi dồn tất cả nỗ lực để đứng tuyến đầu trên mọi mặt, vì các yêu cầu giúp đỡ đủ loại đã tăng lên gấp bội.”
Một ý nghĩ cuối cùng về Đức Phanxicô: “Tôi nghĩ ngài là hình ảnh sáng giá nhất của thời này, một trong số rất hiếm nhân vật được người tin và cả người không tin tín nhiệm. Với tình yêu của người cha, ngài tháp tùng chúng ta trong cơn bão này với sự gần gũi của ngài, cho thế giới những lời khôn ngoan trong giây phút mất mát sâu xa này. Tôi ấn tượng bởi những người “ở xa”, qua lời của ngài đã cảm thấy nhu cầu cần đến Chúa và bắt đầu tìm Chúa, bắt đầu một cuộc hành trình thiêng liêng.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Hình ảnh Đức Phanxicô đến thăm Trung tâm Chân Trời mới 24-9-2019
Video Đức Phanxicô đến thăm Trung tâm Chân Trời mới 24-9-2019
2020
Axel Kahn: “Chưa bao giờ có sự sống mà không có virus”
Nhà di truyền học Axel Kahn, chủ tịch Liên đoàn Ung thư, làm việc tích cực trong thời gian cách ly để đưa thông tin và bảo vệ các bệnh nhân bị ung thư. Đối với ông, cuộc khủng hoảng sức khỏe buộc chúng ta phải “sống chứ không phải chỉ để tránh cái chết”.
Với việc chấm dứt cách ly, các nhà khoa học sợ một đợt đại dịch thứ hai. Ông có sợ không?
Về phần tôi, tôi lạc quan. Cẩn thận nhưng lạc quan. Trong mọi trường hợp liên quan đến một đợt thứ nhì sẽ xảy ra nhanh trước mùa đông sắp tới thì có ba lý do, đầu tiên dù ở các vùng có điều kiện xã hội nên việc cách ly bị tương đối như vùng Seine-Saint-Denis thì dịch bệnh cũng đang giảm rõ rệt. Lý do thứ nhì các dịch bệnh virus tác hại trong thế kỷ 20 như cúm Tây Ban Nha 1917-1919; cúm Á châu năm 1957; cúm Hồng Kông năm 1968-1970 thì các đợt thứ nhì thường xảy ra trong năm sau, chứ không cùng năm. Và lý do cuối cùng việc cách ly hai tháng đã đưa virus trở lại như lúc bắt đầu nạn dịch vào tháng hai.
Với các nguồn lực thấp hơn nhiều so với hiện nay, nghiên cứu dịch tễ để xác định các trường hợp tiếp xúc đã ngăn chặn sự lây lan của các căn bệnh này ở vùng Haute-Savoie, Morbihan, Montpellier và Oise tháng hai vừa qua. Chiến thuật này đã làm ở một mức độ cao hơn nhiều ở Nam Hàn và đã nên điều kỳ diệu. Chính sách truy tìm, phát hiện, xác định các tiếp xúc và cách ly đối tượng, trên nguyên tắc sự cách ly thể lý và các ngăn chặn nếu được tôn trọng thì có thể tránh được cho nạn dịch khỏi khởi động lại nhanh chóng.
Điều khẩn cấp là khi thời gian tạm lắng thấy rõ, thì việc quay trở lại các biện pháp y tế lại thành một quá trình bình thường.
Điều gì sẽ xảy ra nếu làn sóng thứ hai không như chúng ta tưởng, mà một loạt các bệnh nhân mang các loại bệnh khác đã không được chữa trị vì bị cách ly?
Đúng, dĩ nhiên trong hai tháng vừa qua, nhiều người không đi khám bệnh vì sợ lây, vì không dám làm phiền bác sĩ của họ đã quá nhiều việc, hoặc không lấy hẹn được, thậm chí không liên lạc được với phòng khám. Điều khẩn cấp là khi thời gian tạm lắng thấy rõ, thì việc quay trở lại các biện pháp y tế lại thành một quá trình bình thường.
Ông có sợ một loạt các bệnh nhân ung thư không được phát hiện hay không được chữa trị trong thời gian này không?
Nhiều người có các dấu hiệu có thể báo hiệu ung thư như mụt ruồi đang thay đổi, có cục u ở vú, bị xuống cân không có lý do, hoặc mệt mỏi không giải thích được, đáng lẽ họ đi khám thì họ lại không đi: trong thời gian này, các bác sĩ chẩn đoán hai lần ít hơn các trường hợp ung thư so với bình thường, như thế là thiếu 32.000 trường hợp so với dự kiến (400.000 trường hợp mới mỗi năm). Sự chậm trễ này có thể làm cho bệnh nhân mất cơ hội. Còn các bệnh nhân đang chữa trị ung thư, thì cần tránh để họ không bị nhiễm Covid-19, vì họ là những người yếu nhất khó chống lại được Covid-19. Thêm nữa cũng không được làm cho các chữa trị của họ thành không hiệu quả, các lần hóa trị, xạ trị bị dời lại, các quy trình đôi khi bị thay đổi. Chung chung tôi thấy nó có hại cho việc chữa trị. Nhưng phải bắt kip các chậm trễ này, việc kẹt chữa trị này là đáng sợ.
Nghịch lý, tình trạng cách ly đã bảo vệ chúng ta khỏi các bệnh nhẹ như loét dạ dày, viêm mũi họng…) nhưng cũng nên sợ các bệnh nặng hơn về tinh thần cả thể xác.
Tình trạng cách ly là dấu hiệu cho thấy các rối loạn tâm thần chưa được phân loại, và trên hết là yếu tố mất thăng bằng đôi khi rất nặng về mặt tâm thần. Chắc chắn không phải là nguyên do tại họ. Điều này cũng đúng với các bệnh khác, không tạo ra do cách ly nhưng chẩn đoán đã có thể bị hoãn lại.
Các tiến bộ khoa học và kỹ thuật đáng kinh ngạc trong 50 năm nay đã làm mọi người nghĩ rằng các bối cảnh như vậy là không thể, nhưng trên thực tế chúng cũng không thể tránh được.
Dịch Covid19 cho chúng ta thấy các điểm yếu tập thể của chúng ta. Nhưng sự sống có thể nào không có virus không?
Sẽ không bao giờ có sự sống mà không có virus, chúng đương thời với sự xuất hiện của chính sự sống. Không có loài vi khuẩn, động vật, thực vật nào mà không có nó. Loài người cũng là một trong các loài này. Chúng ta đã biết thế kỷ 20 có bốn đại dịch virus, ba đại dịch lớn hơn Covid-19: dịch cúm Tây Ban Nha có từ 20 đến 40 triệu người chết trên thế giới; cúm Á châu có 2 triệu người chết; cúm Hồng Kông có 1 triệu người chết; bệnh Sida có 40 triệu người chết từ khi nó xuất hiện. Covid-19 chỉ là đại dịch đầu tiên của thế kỷ 21; và sẽ có các đại dịch khác. Vậy mà trận dịch cuối cùng (cúm Hồng Kông) cách đây 50 năm chúng ta đã quên. Sự lãng quên do hai hiện tượng tâm lý. Hiện tượng đầu tiên là năm 1968-1970 chúng ta đã không nêu bật vì có một hiện tượng tập thể khác đã xảy ra năm 1968 tại nước Pháp! Thứ hai các tiến bộ khoa học và kỹ thuật đáng kinh ngạc trong 50 năm nay đã làm mọi người nghĩ rằng các bối cảnh như vậy là không thể, nhưng trên thực tế chúng cũng không thể tránh được, cũng như nó vẫn vậy trong tương lai và các chuyên gia cũng đã tuyên bố. Sự mong manh của xã hội chúng ta không phải do chính virus, nhưng do con người của thế kỷ 21 sẵn sàng dành phương tiện và nỗ lực phi thường để kiềm chế tác nhân truyền nhiễm chịu trách nhiệm cho đại dịch, cho rằng nó hoàn toàn tầm thường so với các đại dịch khác trong quá khứ. Vì thế lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, thế giới bị tê liệt. Tất nhiên, tổng cộng thiệt hại và chết do hậu quả xã hội, xã hội và kinh tế của đại dịch sẽ vượt xa so với những gì liên quan đến chính Covid-19.
“Để đạt được miễn dịch tập thể, chính thái độ của chúng ta mới tạo ra sự khác biệt”
Với sự phân rã, mệnh lệnh tối thượng của kinh tế và xã hội được ưu tiên hơn so với mệnh lệnh sức khỏe, đây có là điều tốt trong quan điểm của ông không?
Đương nhiên là có!
Theo ông bệnh Covid-19 có buộc phải khai báo như trong trường hợp bệnh dịch tả, bệnh bạch hầu hay sốt xuất huyết không?
Các hội chứng hô hấp nghiêm trọng liên quan đến coronavirus, cũng như sốt xuất huyết do virus phải được lưu ý. Hơn nữa, gần đây luật khẩn cấp y tế đã hoàn thành và mở rộng áp dụng các điều khoản tương tự đối với Covid-19 như đối với một bệnh phải báo cáo.
Cái chết là sự thất bại tối cao vô cùng đau đớn của một xã hội nghĩ mình có khả năng vượt qua mọi trở ngại.
Đại dịch này cho thấy cuộc sống vẫn là thiêng liêng và cái chết bị từ chối trong xã hội của chúng ta … Nó có thể cho phép chúng ta xem lại ý nghĩa của sự tồn tại không?
Trên thực tế, các phản ứng xã hội đối với đại dịch thực sự cho thấy việc chấp nhận tử vong của con người cho một chương trình hoạch định khác là chuyện không thể. Từ đó các phương tiện đã được thực hiện. Chúng ta đã biết hiện tượng này qua chiến tranh, chúng ta có khuynh hướng bác bỏ giả thuyết tổn thất người của mình. Tấn công mà không mất mát mới chấp nhận! Cái chết là sự thất bại tối cao vô cùng đau đớn của một xã hội nghĩ mình có khả năng vượt qua mọi trở ngại.
Đây là lý do tại sao bức tranh về đại dịch này chỉ là nguyên bản bởi phản ứng của các xã hội vào cuối thập kỷ thứ hai của thế kỷ mới đối với một giai đoạn, như tôi đã nói, đây không phải là một ngoại lệ. Sự thất bại của cái chết có thể dẫn đến việc che giấu nó. Nhưng điều ngược lại là điều chúng ta đã quan sát. Để bi thảm hóa tình trạng, biện minh cho các phương tiện và các hy sinh, chắc chắn phải kịch tính hóa cái chết, trong cách mà mỗi buổi chiều Tổng Giám đốc Y tế, đôi khi là chính Bộ trưởng Y tế cho chúng ta ‘thưởng thức’ một bản tổng kết chi tiết.
Điều đã đóng góp nhiều nhất trong những tuần cách ly là “xem lại ý nghĩa của sự tồn tại” là phản ứng cực kỳ sống động của người lớn tuổi và yếu đuối trước hoàn cảnh bắt họ cách ly và duy trì tình trạng này không giới hạn với lý do họ mong manh. Thực tế, những người này cho thấy họ muốn sống, chắc chắn với thời gian, họ được sống, sống chứ không phải chỉ để tránh chết. Trong bất cứ trường hợp nào, sự tồn tại không giới hạn trong mục tiêu này. Không chết chỉ có một mục tiêu duy nhất, đó là tận dụng để sống thời gian còn lại của mình, sống và vui mừng khi sống.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2020
Gaël Giraud: “Đại dịch cho thấy sự mong manh của chúng ta”
Linh mục Dòng Tên Gaël Giraud, cựu trưởng ban kinh tế của Cơ quan Phát triển Pháp, giám đốc nghiên cứu Viện Nghiên cứu Quốc gia Khoa học, chủ tịch danh dự Viện Rousseau, cha là tiếng nói đặc biệt trong thế giới kinh tế. Tác giả của Ảo tưởng tài chính (Illusion financière, nhà xuất bản Atelier) và là người đóng góp các tài liệu làm cơ sở cho Thông điệp Chúc tụng Chúa Laudato Si’, năm này qua năm khác, cha đào sâu chỉ trích của mình về hệ thống kinh tế hiện nay.
Một khái niệm mới được một số tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ đưa ra nhằm mục đích thúc đẩy tổ chức “Một sức khỏe” (One Health), nói lên mối liên hệ giữa sức khỏe con người, sức khỏe động vật và sức khỏe hệ sinh thái. Cha có thấy sự cộng hưởng với Thông điệp Chúc tụng Chúa ở đây không?
Hoàn toàn có. Chúng ta phải hiểu rằng nhân loại luôn là một phần của Tạo dựng, từ lâu trong một loại đối thoại rộng lớn với các ngôn ngữ lạ. Đây là những gì đã xảy ra với đại dịch: sự phá hủy các hệ sinh thái tự nhiên mà loài người chúng ta đã làm, đặc biệt là nạn phá rừng, đã trực tiếp đụng đến con người, đụng đến các động vật gần với chúng ta và các động vật ở vùng rừng sâu, điển hình, trong trường hợp coronavirus là con dơi. Chúng ta đang ở trong thế giới điếc, trong nhân học thế kỷ 16 dựa trên sự toàn năng của con người cô lập trong cô độc siêu hình vĩ đại. Đây hoàn toàn không phải là tầm nhìn của Thông điệp Chúc tụng Chúa, mà trái lại, một nhân học tương quan giữa con người với nhau và giữa con người với Tạo dựng. Và đó là tất cả những gì xảy ra trước mắt với chúng ta ngày hôm nay.
Bài học chính nào cha rút tỉa từ đại dịch này?
Sự mong manh của chúng ta ở hai cấp độ. Trước hết là về mặt sức khỏe và sau là sự gián đoạn các chuỗi cung ứng trên tầm mức quốc tề, có thể tạo ra nạn đói, nhất là ở châu Phi và Ấn Độ. Đó là hệ quả gián tiếp của toàn cầu hóa thị trường mà chúng ta đã làm từ 40 năm nay chung quanh chuỗi giá trị căng thẳng không dự trữ, chỉ nhằm tối đa hóa lợi nhuận ngắn hạn. Và hoàn toàn không cự được khi đối diện với cú sốc như cú sốc chúng ta đang trải qua.
Nhiều tiếng nói lên tiếng mong muốn sức khỏe trở thành lợi ích chung. Cha có nghỉ đây là bước ngoặt thực sự có thể diễn ra trong các giá trị đã hướng dẫn xã hội chúng ta cho đến bây giờ không?
Chúng ta sẽ không đi đến cùng đại dịch này mà không có một sự hợp tác thực sự. Ví dụ, chúng ta mới chỉ thoát được bệnh đậu mùa trong những năm 1970 với chiến dịch chích ngừa toàn cầu và có hiệu quả. Tình trạng khẩn cấp này đập vào mặt chúng ta khi chủ nghĩa đa phương của Liên Hiệp Quốc đang sụp đổ. Sức khỏe thực sự là một lợi ích chung và vì thế phải có các sáng kiến mới cho các cấu trúc mới của thế giới. Một loại giống như mô hình Thuốc điều trị cho các bệnh bị coi thường (Drugs for Neglected Disease), một tập đoàn phi lợi nhuận được thành lập ở Genève năm 2003, tập hợp các Quốc gia nhưng cũng tập hợp các lãnh vực dược phẩm tư nhân, xã hội dân sự và các tổ chức Phi Chính Phủ.
Để đi theo hướng này, chúng ta không nên bắt đầu bằng cách thay thế chỉ số GDP chỉ dựa trên tăng trưởng không?
Đúng: đồng thời chúng ta phải từ bỏ loại thương mại-tự do hủy hoại bằng cách quay trở về với chủ nghĩa bảo vệ thông minh, ít nhất chúng ta cần có một chỉ số có thể tính đến tất cả các khía cạnh phát triển của con người. Với năm trụ: lợi tức đầu người (di sản của GDP), giáo dục, tuổi thọ mạnh khỏe, giảm bất bình đẳng và giảm áp lực của nhân loại trên hệ sinh thái qua việc tính toán dấu chân sinh thái của chúng ta. Đó là lý do tại sao tôi không phải là người chủ trương sụp đổ, vì tôi ấn tượng bởi sự sáng tạo của tất cả những người suy nghĩ cho một “thế giới về sau”, nhất là không khôi phục lại thế giới của ngày hôm qua.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2020
Đức Phanxicô nhấn mạnh đến giá trị của “khiếu hài hước”
“Tinh thần hài hước là thái độ của con người gần với ân sủng Chúa nhất”, Đức Phanxicô tuyên bố trong quyển sách Thiên Chúa là niềm vui (Dio è Gioia), quyển sách phỏng vấn do nhà báo Ý Chiara Amirante biên soạn được xuất bản ngày 19 tháng 5 – 2020 ở Ý. Theo Đức Phanxicô, người tín hữu thiếu khả năng hài hước là “thiếu một cái gì.”
Bà Chiara Amirante là nhà sáng lập cộng đoàn Chân trời mới (Nuovi Orizzonti), một tổ chức được Hội đồng Giáo hoàng Giáo dân công nhận. Báo Osservatore Romano trong ấn bản ra ngày 19 tháng 5 ghi nhận, bà Chiara Amirante là một trong các nhân vật hoạt động tích cực trong việc rao giảng Tin Mừng và chống lại sự khó khăn xã hội của những người gặp khó khăn. Bà Chiara Amirante tham dự nhiều lần trong các thượng hội đồng, đặc biệt trong lần họp năm 2012 về việc tân phúc âm hóa và lần họp năm 2018 về giới trẻ.
Trong quyển sách Thiên Chúa là niềm vui, Đức Phanxicô giải thích niềm vui kitô giáo vừa gần với hòa bình vừa gần với khiếu hài hước. Theo ngài: “Tinh thần hài hước là thái độ của con người gần với ân sủng Chúa nhất vì thế ai thiếu khả năng này thì họ như thiếu một cái gì.”
Bí quyết để vui vẻ
Mở đầu cuộc phỏng vấn, bà Chiara Amirante hỏi Đức Phanxicô: “Bí mật vui vẻ của cha là gì?” Đức Phanxicô trả lời: “Tôi không biết, tôi không biết làm sao để trả lời. Tôi sống như vậy, nhưng tôi không biết giải thích như thế nào.” Theo ngài, niềm vui hài hòa với khiếu hài hước.
Ngài cho biết, từ bốn mươi năm nay ngài đọc kinh xin ơn hài hước của Thánh Tôma More, vị thánh người Anh ở thế kỷ 16 nổi tiếng về tính tình vui vẻ và hóm hỉnh. Ngài cũng đặc biệt nhấn mạnh đến tầm quan trọng của tính hài hước trong Tông huấn Hãy Vui mừng và Hân hoan (Gaudete et exsultate, 2018), vì hài hước luôn đi đôi với vui vẻ.
Chúa Thánh Thần, “bình dưỡng khí”
Niềm vui cũng là vấn đề của hòa bình, ngài khẳng định: “Có một câu đã giúp tôi rất nhiều khi tôi thấy mọi chuyện đều xấu: ‘Nhưng Chúa thì lớn hơn.’ Câu này giúp tôi vì niềm vui là một món quà, cũng như hòa bình là món quà của Chúa.”
Đức Phanxicô kể lại giây phút khi ngài biết mình sẽ là giáo hoàng và nỗi sợ có thể xâm chiếm tâm hồn mình trong giây phút quyết định này: “Trong khi kiểm phiếu ở mật nghị, tôi bắt đầu nghe thấy trong tôi: ‘Bergoglio, Bergoglio, Bergoglio’. Thay vì dấy lên nỗi sợ thì trong lòng tôi lại nảy sinh một bình an mà vẫn còn cho đến ngày hôm nay, bình an này là một món quà”. “Đi trong Thần Khí, biết rằng Thần Khí là cực mạnh thì cũng như đi với bình dưỡng khí khi mình thiếu dưỡng khí”.
Ngày 24 tháng 9 năm 2019, Đức Phanxicô bất ngờ đến thăm cộng đoàn Chân trời mới ở trung tâm Frosinone, cách Rôma 70 cây số về hướng đông-nam vùng Latium. Ngài đến thành phố này với danh ca người Ý Andrea Bocelli, người đỡ đâu cho trung tâm này, một trung tâm lo cho những người bị bỏ rơi ngoài đường phố không ai chăm sóc.
Marta An Nguyễn dịch