2020
Báo Quan sát viên Roma của Tòa Thánh, một lịch sử vĩ đại của báo chí Công giáo
Báo Quan sát viên Roma của Tòa Thánh, một lịch sử vĩ đại của báo chí Công giáo
Những dấu ấn quan trọng của Báo Quan sát viên Roma của Tòa Thánh, một tờ báo được xem như một lịch sử vĩ đại của báo chí Công giáo, một dịch vụ quý giá kho lưu trữ dành cho các học giả, nhà sử học, nhà báo và độc giả. Nội dung được phát hành bằng các ngôn ngữ: Ý, Anh, Đức, Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Tờ báo là một đài quan sát như tên gọi của nó, một đài quan sát để trông thấy các thực tại của thế giới này và cho mọi người tin tức về các thực tại đó. Ở đây người ta thấy có sự trùng hợp giữa những gì của thành phố Roma và toàn thế giới, là đặc tính Công giáo.
Báo Quan sát viên Roma của Tòa Thánh
Hôm 04/11/2020, Báo Quan sát viên Roma của Tòa Thánh có một sự kiện ghi dấu ấn quan trọng: Các ấn bản lịch sử của tuần Báo có thể truy cập trực tuyến. Điều này có nghĩa là hàng ngàn bài viết của báo “Quan sát viên Chúa nhật”, tuần báo của Tòa Thánh, được thành lập vào năm 1934 và đến năm 2007 thì ngưng lại, sẽ được truy cập trực tuyến miễn phí.
Nhân dịp này, chúng tôi xin điểm lại lịch sử và những dấu ấn quan trọng của Báo Quan sát viên Roma của Tòa Thánh, một tờ báo được xem như một lịch sử vĩ đại của báo chí Công giáo, một dịch vụ quý giá mà kho lưu trữ báo chí dành cho các học giả, nhà sử học, nhà báo và độc giả. Nội dung được phát hành bằng các ngôn ngữ: Ý, Anh, Đức, Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.
Lịch sử hình thành
Lịch sử của tờ báo bắt đầu từ năm 1849, với tên gọi là “Il Costituzionale Romano-Hiến pháp Roma”, dưới sự dẫn dắt của Viện phụ Battelli.
Năm 1852 tờ báo bị đóng cửa theo yêu cầu của Massimo d’Azeglio, Bộ trưởng ngọai giao của Vương quốc Sardinia, vì ông cho rằng một số bài viết có vẻ xúc phạm hoàng gia Savoy.
Sau đó vào năm 1861 tờ báo chính thức của Tòa Thánh được hai luật sư Nicola Zanchini và Giuseppe Bastia tái lập với tên gọi “L’Osservatore Romano-Báo Quan sát viên Roma”.
Trong khi Công đồng chung Vatican I diễn ra (1869-1870), tờ báo đã theo sát những hoạt động của Công đồng. Chính Giám đốc mới, ông Augusto Baviera là người thu thập các bài phát biểu của các nghị phụ.
Trong Thế chiến thứ nhất, Báo Quan sát viên Roma đã chọn đường lối trung lập và công bằng. Nhiều bài phát biểu của Đức Hồng y Pietro Gasparri, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, xuất hiện trên các trang của tờ báo.
Năm 1919, tờ báo ngưng hoạt động trong hai tháng do một cuộc đình công của các nhà in Roma.
Sau xung đột, tờ báo được củng cố và vào ngày 10/7/1920 ông Giuseppe Dalla Torre được chọn làm giám đốc của tờ báo. Ông đã dẫn dắt tờ báo trong 40 năm (1920-1960). Dưới sự chỉ đạo của ông, những người trẻ thuộc phong trào Công giáo xa rời chế độ đến tòa soạn, trở thành trụ cột của tờ báo.
Tháng 02/1929, Ý và Tòa thánh tái lập quan hệ ngoại giao. Hiến pháp của Quốc gia Thành Vatican có ảnh hưởng quyết định đối với tờ báo: Từ khi Hiệp ước Lateranô được ký kết, Báo Quan sát viên Roma không còn tuân theo luật báo chí của Ý. Vào tháng 11, ban biên tập và quản lý được chuyển đến Vatican. Từ đó tờ báo có trụ sở tại Via dei Pellegrini.
Số lượng phát hành của tờ báo tăng lên 50 ngàn bản mỗi ngày và sau đó trong suốt thập kỷ đạt 20 ngàn bản. Năm 1934, tuần báo ra đời, đồng hành cùng tờ báo cho đến năm 2007.
Trong năm quan trọng, năm Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, số lượng phát hành của tờ báo dần dần tăng lên, đạt 100 ngàn bản mỗi ngày. Độc giả Ý đặc biệt quan tâm đến các chuyên mục phân tích quốc tế.
Các phiên họp của Công đồng Vatican II (bắt đầu vào năm 1962) là một thách thức mới đối với tờ báo, tờ báo được kêu gọi để phổ biến tin tức công đồng trên khắp thế giới. Dưới sự chỉ đạo của Raimondo Manzini, tờ báo có số lượng phát hành khoảng 30 ngàn bản.
Vào tháng 10/2007, với sự xuất hiện của ông Giovanni Maria Vian, màu sắc của tờ báo được phong phú giống như các tờ báo lớn của Ý. Ông Vian cũng mở ra cộng tác với những người không Công giáo.
Năm 2011, kỷ niệm 150 thành lập
Năm 2011, Báo Quan sát viên Roma kỷ niệm 150 thành lập. Nhân dịp này Đức nguyên Giáo hoàng Biển Đức XVI đã viếng thăm tòa soạn.
Ngỏ lời với các nhân viên làm việc tại đây, Đức nguyên Giáo hoàng Biển Đức XVI đề cao phần đóng góp của tờ báo cho công tác rao truyền Tin Mừng và làm chứng cho chân lý, bằng cách phổ biến giáo huấn của Giáo Hoàng, cho tin tức các sinh hoạt của Giáo hoàng và của các cơ quan trung ương Tòa Thánh cũng như của đời sống Kitô trên thế giới. Tờ báo giúp các tín hữu nhìn các vấn đề thời sự dưới ánh sáng của Lời Chúa và của Huấn Quyền, liên tục chú ý tới các dấu chỉ thời đại… Dĩ nhiên nó cũng ghi nhận các vấn đề xã hội và các sự kiện, kể cả các sự kiện tiêu cực gây ra bởi sự xa rời các giá trị nhân bản và Kitô giáo.
Theo Đức nguyên Giáo hoàng, đây là tờ báo đặc biệt trong nền báo chí thế giới nói chung, vì nó cống hiến cho đọc giả các tin tức tích cực và khích lệ, vốn thường thiếu hay không có chỗ thích hợp trong các tờ báo khác. Tờ báo là một đài quan sát như tên gọi của nó, một đài quan sát để trông thấy các thực tại của thế giới này và cho chúng ta tin tức về các thực tại đó. Từ đài quan sát này nó phản ánh các việc xa cũng như các việc gần. Ở đây người ta thấy có sự trùng hợp giữa những gì của thành phố Roma và toàn thế giới, là đặc tính Công giáo, trong một nghĩa nào đó cũng có gia tài của Roma: một cách thực tế trông thấy thế giới chứ không phải chỉ chính mình mà thôi.
Tờ báo không ở trên bình diện hời hợt của các biến cố, nhưng đi vào chiều sâu: nó cho chúng ta thấy các gốc rễ văn hóa, nền tảng của sự vật. Nó không chỉ là một nhật báo mà là một nguyệt san văn hóa… Tiêu chuẩn hướng dẫn ở đây luôn là chân lý, công lý và niềm hy vọng phát xuất từ Tin Mừng và đức tin.
Ứng dụng mới đọc báo
Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Thánh Gioan Phaolô II, Chúa nhật 17/5/2020, Nhật báo của Tòa Thánh, đã ra mắt một ứng dụng mới, giúp mọi người có thể đọc tất cả các bài báo và tin tức của Tòa Thánh một cách dễ dàng hơn. Như thế, những ai quan tâm đến Báo Quan sát viên Roma sẽ tìm được một ứng dụng miễn phí mới có trên Google-play hoặc App-store.
Tạm ngưng phát hành giấy
Vào ngày 25/3/2020, vì dịch virus corona, tờ báo của Tòa Thánh đã phải tạm ngưng phát hành giấy. Trong thời gian đó, độc giả chỉ có thể đọc báo trên Internet, mọi hoạt động in ấn bị ngưng. Tại Tòa báo, chỉ có một kỹ thuật viên in và một người đóng sách ở lại nhà in để sản xuất chỉ 10 bản, để phân phối cho các cơ quan quan trọng của giáo triều Roma, trong đó có Quốc vụ khanh Tòa Thánh và Đức Thánh Cha.
Giám đốc báo Quan sát viên Roma, ông Andrea Monda giải thích về việc này: “Chúng tôi tiếp tục làm việc theo cách ‘làm việc thông minh’ và 90% ban biên tập sẽ lo việc chăm sóc nội dung trang web. Liên quan đến báo giấy, đây là việc đóng cửa tạm thời, và đối với chúng tôi đây trở thành cơ hội để tăng cường sự hiện diện của chúng tôi trên mạng. Nhưng chúng tôi sẽ trở lại trên các quầy báo”.
Trở lại với hình thức phát hành giấy
Đúng như nhận định của Giám đốc, Chúa nhật 04/10/2020, Báo Quan sát viên Roma của Tòa Thành trở lại với hình thức phát hành giấy. Với sự quay trở lại này, tờ báo đã được đổi mới về đồ họa và nội dung, và được kết nối với hệ thống truyền thông Vatican.
Với báo giấy định dạng mới cho phép tờ báo chính thức của Tòa Thánh có nhiều tin tức và chi tiết hơn. Cụ thể, mỗi ngày báo được phát hành với 8 trang về tin tức thời sự của Vatican, tôn giáo, chính trị và văn hóa. Ngoài ra tờ báo còn được bổ sung phụ trang chuyên đề: vào chiều thứ Ba, tuần báo văn hóa; chiều thứ Tư, dành riêng cho Giáo hội như một bệnh viện dã chiến trên những con đường của thế giới; chiều thứ Năm “Tuần lễ của Đức Thánh Cha Phanxicô”; chiều thứ Sáu, mục thời luận của một thế giới toàn cầu hóa.
Các ấn bản lịch sử của tuần Báo có thể truy cập trực tuyến
Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin, tờ báo chính thức của Tòa Thánh còn tiến thêm bước nữa, trở thành kho lưu trữ cho những ai quan tâm. Thực tế, từ ngày 04/11/2020, hàng ngàn bài viết của báo “Quan sát viên Chúa nhật”, tuần báo của Tòa Thánh, được thành lập vào năm 1934 và đến năm 2007 thì ngưng lại, đã được truy cập trực tuyến miễn phí.
Chỉ cần kết nối với trang web của tờ báo Vatican (www.osservatoreromano.va) và truy cập phần “kho lưu trữ” để xem lại hơn 70 năm lịch sử của Giáo hội và thế giới được kể qua hơn 60 ngàn trang được số hóa cẩn thận.
Tuần Báo được khởi động theo sáng kiến của Mario Baldelli, lúc đó là chánh văn phòng hành chính của tờ báo, với sự hậu thuẫn của giám đốc biên tập Giuseppe Dalla Torre. Ngay từ những số đầu tiên, tuần báo đã thể hiện là một “tiếng nói” ít bị ràng buộc với phạm vi chính thức, và do đó thoát khỏi sự siết chặt kiểm duyệt của chế độ phát xít.
Sau chiến tranh, sự hướng dẫn tuần báo được giao cho Enrico Zuppi, người đã biến nó thành một tạp chí sống động và tinh tế, hiện đại hóa về đồ họa – nâng cao hình ảnh – và mở rộng nội dung. Dưới sự chỉ đạo của ông (1947-1979) tờ báo đã trở thành nơi giao thoa văn hóa ở cấp độ cao, với sự đóng góp của những tên tuổi lừng lẫy không chỉ từ báo chí Công giáo, và là công cụ hữu hiệu để phổ biến những vấn đề lớn được tranh luận trong Giáo hội và xã hội.
Giờ đây, nhờ lòng hảo tâm của những người con của Enrico Zuppi, di sản rộng lớn này đã xuất hiện trên web và mọi người đều có thể truy cập được. Công trình được đề xuất vào đầu năm 2000, với nhiều năm làm việc của các nhân viên lưu trữ của tờ báo và các công ty bên ngoài, những người đảm nhận việc số hóa và lập chỉ mục tất cả các số của tạp chí và sự phát triển của công cụ tìm kiếm. Nhờ có cơ sở hạ tầng do Bộ Truyền thông cung cấp, ban quản lý công nghệ đã khai triển một dự án nhập số lượng lớn dữ liệu qua nền tảng quản lý nội dung và xuất bản trên web.
Ngọc Yến
2020
Đức Thánh cha sẽ viếng thăm Tây Ban Nha
Đức Thánh cha sẽ viếng thăm Tây Ban Nha
Trang mạng “Religión Digital” của Tây Ban Nha, truyền đi hôm 6/11/2020 vừa qua, đưa tin: Đức Thánh cha Phanxicô sẽ viếng thăm nước này, nhân dịp Năm thánh Giacôbê và Năm thánh Ignatio vào năm tới, 2021, khi tình hình đại dịch “cho phép”.
Đền thánh Santiago de Compostela | Image by javier alamo from Pixabay
Đức Thánh cha đã nhiều lần nói với các tín hữu Tây Ban Nha ý định của ngài viếng thăm Đền thánh Santiago de Compostela, nơi có mộ của thánh Giacôbê Tiền, và viếng thành Manresa, nhân dịp Năm thánh Ignatio, Thánh tổ dòng Tên. Dự án này được đẩy mạnh hơn, với cuộc viếng thăm mới đây của thủ tướng Tây Ban Nha, ông Pedro Sánchez, và trong dịp đó, ông chính thức mời Đức Thánh cha.
Tuy người ta chưa biết thời điểm, vì còn tùy thuộc diễn biến của đại dịch Covid-19, nhưng bộ máy của các Giáo hội địa phương đã bắt đầu chuyển động để chuẩn bị cho cuộc viếng thăm của Đức Thánh cha.
Cha Salvador Domato Buá, kinh sĩ nhà thờ chính tòa Santiago, Giám đốc Văn khố lịch sử của giáo phận, và đã từng đảm trách việc chuẩn bị ba cuộc viếng thăm trước đây của các vị Giáo hoàng tại Santiago, đã đến Roma cách đây hai tháng để gặp Đức Thánh cha Phanxicô. Cha Domato tiết lộ: “Đức Thánh cha nói với tôi là ngài muốn đến thăm Santiago, nhưng trong lúc này ngài không thể du hành vì đại dịch”.
Mặt khác, hồi tháng Bảy năm nay, cha Arturo Sosa, Bề trên Tổng quyền dòng Tên, loan báo rằng năm 2021-2022 sẽ là Năm thánh Ignatio: bắt đầu từ ngày 20/5/2021, kỷ niệm 500 năm thánh nhân bị thương tại Pamplona, và kết thúc ngày 31/7/2022, lễ kính thánh Ignatio.
Thánh Ignatio Loyola, sau khi bị thương và bình phục, đã đến Đan viện Biển Đức ở Montserrat, xưng tội, thay y phục đắt tiền bằng quần áo thô sơ, để lại thanh gươm trên bàn thờ dâng kính Đức Mẹ. Rồi thánh nhân đến thành Manresa ngày 25/3 năm 1522, sống trong một hang động 11 tháng. Chính tại đó, ngài trải qua những kinh nghiệm khiến ngài viết cuốn Linh Thao, làm nền tảng cho linh đạo Ignatio.
Ngày 19/9 mới đây, khi tiếp ban lãnh đạo Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha ở Vatican, Đức Thánh cha đã bày tỏ hy vọng viếng thăm Tây Ban Nha và sẽ ghé thành Manresa. Nếu Đức Thánh cha thực hiện được dự tính này, thì đó sẽ là cuộc viếng thăm đầu tiên của ngài tại Tây Ban Nha, quốc gia có 60% trên tổng số 47 triệu dân là tín hữu Công giáo.
(Digital 6-11-2020)
- Trần Đức Anh, O.P.
2020
Giám đốc truyền giáo của Áo kêu gọi tránh lấy thù hận đáp lại hận thù, sau các vụ khủng bố ở Vienna
Giám đốc truyền giáo của Áo kêu gọi tránh lấy thù hận đáp lại hận thù, sau các vụ khủng bố ở Vienna
Cha Karl Wallner, giám đốc truyền giáo của Áo lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công của lực lượng Hồi giáo cực đoan diễn ra ở trung tâm Vienna vào tối ngày 2/11. Và ngài kêu gọi tránh rơi vào bẫy dùng thù hận đáp trả hận thù, nhưng câu trả lời của chúng ta phải là tình yêu.
Cầu nguyện cho nạn nhân trong các vụ khủng bố ở Vienna (ANSA)
Chia sẻ với hãng tin Fides, cha Wallner nhấn mạnh: “Ở châu Âu, chúng ta phải giải quyết gốc rễ của vấn đề này, đó là sự cuồng tín tôn giáo. Chủ nghĩa Hồi giáo và Hồi giáo cực đoan không được ở trung tâm của bối cảnh. Chúng ta phải làm mọi thứ có thể để chống lại hiện tượng này.” Theo cha, chúng ta cần phản ứng lại sự hận thù này bằng phương thế có nền tảng Ki-tô giáo.
Phương thế Ki-tô giáo: Lấy tình yêu đáp lại hận thù
Cha Wallner giải thích rằng “Đức tin Ki-tô giáo của chúng ta cho chúng ta biết đâu là phản ứng hữu hiệu nhất đối với lòng hận thù này của người Hồi giáo: đó phải là tình yêu! Chúng ta cần có cái nhìn và sự kết hợp với Chúa Giê-su Ki-tô để tránh rơi vào cạm bẫy của việc đáp trả hận thù bằng lòng căm thù. Câu trả lời của chúng ta là tình yêu thương mà Chúa Giê-su Ki-tô đã nêu gương ở mức độ cao nhất. Người đã chết để cho chúng ta sự sống đời đời!”.
Hội truyền giáo: một mạng lưới toàn cầu về tình yêu và cầu nguyện
Chia sẻ về tình liên đới mà Giáo hội Áo nhận được trong những ngày này: những cuộc gọi chia sẻ từ khắp thế giới, từ các đối tác của các dự án, các linh mục, tu sĩ và giáo dân, các Hội Giáo hoàng truyền giáo trên thế giới, cha Wallner nhấn mạnh rằng tất cả những điều này nhắc nhở cha về mục đích chính của Hội Truyền giáo Áo: “Kể từ khi thành lập, gần 200 năm trước, nhiệm vụ của chúng tôi là giúp đỡ cụ thể cho những người nghèo nhất ở các quốc gia ở miền Nam bán cầu. Đồng thời, chúng tôi muốn hoạt động cho một mạng lưới toàn cầu về tình yêu và cầu nguyện, vốn là một phần trong đặc sủng ban đầu của chúng tôi ”. (Fides 07/11/2020)
Hồng Thủy
2020
ĐTC viết thư khích lệ gửi đến “Ngôi nhà nhỏ Lòng thương xót” ở Gela
ĐTC viết thư khích lệ gửi đến “Ngôi nhà nhỏ Lòng thương xót” ở Gela
Đức Thánh Cha đã viết một bức thư khích lệ và bày tỏ sự gần gũi của ngài dành cho những người phục vụ và những người đang được phục vụ tại “Ngôi nhà nhỏ của Lòng thương xót”, trung tâm đón tiếp người nghèo ở Gela, Sicilia, miền nam Ý.
“Ngôi nhà nhỏ Lòng thương xót” ra đời năm 2013 và chính Đức Thánh Cha đã gợi ý cho việc thiết lập trung tâm bác ái này: Ngày 17/3, cha Pasqualino Di Dio, một linh mục trẻ đến từ Piazza Armerina được Đức Thánh Cha tiếp kiến. Cha đã trình bày với Đức Thánh Cha về thực trạng xã hội của Giáo phận nơi cha đang phục vụ, những khó khăn của nhiều gia đình, của những người nghèo ở thành phố Gela. Đức Thánh Cha đã lắng nghe và đề nghị cha Pasqualino Di Dio thiết lập một ngôi nhà như là dấu chỉ của lòng thương xót Chúa. Từ đó, “Ngôi nhà nhỏ Lòng thương xót” đã ra đời, với một nhà ăn, trung tâm lắng nghe và hỗ trợ, một ngân hàng thực phẩm, trợ giúp trẻ em đến trường và phối hợp hoạt động với Caritas, các tổ chức, giáo xứ và hiệp hội địa phương.
Trong thư, Đức Thánh Cha viết: “Công việc gần gũi với những người thân yêu đang ở trong tình trạng khó khăn là một ngọn hải đăng và niềm hy vọng giữa bóng tối của đau khổ và cam chịu. Đây là một dấu hiệu được đánh giá cao về sự chia sẻ của Giáo hội với những khó khăn và vất vả của các tín hữu, là một mẫu gương về bác ái Tin Mừng và của một Giáo hội đi ra, làm nhiều điều tốt cho cộng đoàn Giáo hội và xã hội”.
Tiếp đến, Đức Thánh Cha khích lệ cha Di Dio và các cộng tác viên, hãy bền chí trong sứ vụ làm chứng cho sự dịu dàng và lòng thương xót của Chúa Cha, trao ban những chia sẻ và tình liên đới cho những người yếu đuối và những người đang cảm thấy thất vọng.
Khi nhận được thư này, cha Pasqualino Di Dio bày tỏ: “Những lời của Đức Thánh Cha là một dấu hiệu tình cảm của Đức Thánh Cha và đó cũng là sự xác nhận cho công việc âm thầm của rất nhiều người nam nữ thiện chí đang phục vụ những người nhỏ bé của Tin Mừng”. Đối với cha Di Dio, những gì các tình nguyện viên và các ân nhân thực hiện trong “Ngôi nhà nhỏ của lòng thương xót” là một “giấc mơ yêu thương, nhất là trong thời điểm rối ren và đau khổ do đại dịch gây ra”.
Cha cho biết thêm: “Tất cả các dịch vụ ở Trung tâm đều có điểm tựa là sự tôn thờ Thánh Thể không ngừng. Từ đây nảy sinh sức mạnh và sự Quan phòng. Trong thời điểm khó khăn này, chúng tôi được kêu gọi hướng sự chú ý đến những người yếu đuối và dễ bị tổn thương nhất, không để văn hóa loại bỏ và nghi kỵ thống trị, trái lại thay thế nó bằng sự thăng tiến và chăm sóc. Chúng tôi xác tín rằng sự sống chỉ có thể sở hữu bằng cách trao ban và Chúa không bỏ rơi chúng ta”. (CSR_8157_2020)
Ngọc Yến