2022
Những giáo xứ mang tên “Kinh Hoa Hồng”
Những giáo xứ mang tên “Kinh Hoa Hồng”
Trong TGP TPHCM có gần hai chục giáo xứ nhận Ðức Mẹ Mân Côi là đấng bổn mạng và đặc biệt, có năm giáo xứ có tên gọi này: giáo xứ Mân Côi (hạt Gò Vấp), giáo xứ Môi Khôi (hạt Xóm Chiếu), giáo xứ Văn Côi (hạt Tân Sơn Nhì), giáo xứ Mai Khôi (hạt Sài Gòn – Chợ Quán) và giáo xứ Mai Khôi (hạt Tân Ðịnh).
 |
| Nhà thờ Mai Khôi – hạt Tân Định |
Với nhiều tên gọi – Mai Khôi, Môi Khôi, Mân Côi, Văn Côi, Môi Côi, để phân biệt, nhiều linh mục, nhà nghiên cứu văn hóa hay nghiên cứu Hán Nôm đã có những bài viết thú vị. Tuy nhiên, có thể nói dù đọc bằng cái tên nào thì cũng để nói đến kinh Kính Mừng. Kinh Kính Mừng được ví như đóa hoa hồng dâng Đức Mẹ. Và kinh Mân Côi là việc lặp đi lặp lại kinh Kính Mừng. Theo Từ điển Công giáo, kinh Mân Côi là Rosarium, Rosary, Rosaire, Môi Côi kinh. Trong đó kinh là lời cầu nguyện và mân côi là hoa hồng. Mân Côi còn được gọi là Mai Côi, Mai Khôi, Mân Khôi, Môi Côi hoặc Môi Khôi. Theo cha Stêphanô Huỳnh Trụ thì Môi Côi là từ Hán và các từ còn lại là từ Hán Việt đều có nghĩa là hoa hồng. “Ở miền Trung và miền Nam, từ Môi Khôi thông dụng hơn, còn miền Bắc thì quen gọi là Mân Côi hay Văn Côi từ thế kỷ XIX. Những từ này gốc Hán Việt và có thể đọc theo nhiều cách khác nhau: mai (hoặc mân, môi) là hoa hồng, bông hường và côi (khôi) là đá quý”, cha Giuse Phan Tấn Thành, dòng Đa Minh lý giải trong bài nghiên cứu Kinh Mân Côi – Nguồn gốc và sự phát triển đăng trên hdgmvietnam.com.
Theo giải thích trên, tên gọi xứ Môi Khôi có thể do ảnh hưởng nhiều từ gốc Nam bộ. Vì xứ Môi Khôi khi được hình thành vào năm 1966 trực thuộc họ đạo Xóm Chiếu (một xứ cổ gốc Nam). Hay xứ Văn Côi có lịch sử là giáo xứ gốc di dân từ phía Bắc. Hai giáo xứ tên Mân Côi ở hạt Gò Vấp và Mai Khôi thuộc hạt Tân Định thì gắn với tu viện của các tu sĩ dòng Đa Minh, hội dòng có bề dày hình thành và phát triển ở miền Bắc…
.jpg) |
| Góc cầu nguyện bên Mẹ Maria tại giáo xứ Mân Côi (hạt Gò Vấp) |
Một điểm chung nhất ở cả 5 xứ đạo mang tên Kinh Hoa Hồng là đều có ngày bổn mạng là Mẹ Mân Côi, 7.10. Do đó cả năm giáo xứ Mân Côi (hạt Gò Vấp), giáo xứ Môi Khôi (hạt Xóm Chiếu), giáo xứ Văn Côi (hạt Tân Sơn Nhì), giáo xứ Mai Khôi (hạt Sài Gòn – Chợ Quán) và giáo xứ Mai Khôi (hạt Tân Định)… đều có ngày lễ lớn để mừng kính và sống tâm tình suốt tháng Mân Côi. Đặc biệt năm nay, hai xứ Văn Côi và Mân Côi đều có lễ kỷ niệm long trọng trong ngày 7.10.2022 vừa qua. Xứ Mân Côi mừng 55 năm thành lập xứ và xứ Văn Côi mừng kỷ niệm chặng đường 50 năm. Tại tu viện và giáo xứ Mân Côi đã mừng lễ Đức Mẹ Mân Côi, bổn mạng của cả tu viện và giáo xứ. Đây cũng là cột mốc lịch sử đánh dấu 66 năm thành lập tu viện và 55 năm thành lập giáo xứ. Thánh lễ có sự hiện diện của Đức cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp, nguyên Giám mục Hà Tĩnh; cha Giám tỉnh Tôma Aquinô Nguyễn Trường Tam, và cha Giuse Nguyễn Đức Quang, đại diện Giám mục đặc trách linh mục ở TGP TPHCM. Cùng dòng chảy mừng kính lễ Mân Côi tại xứ Văn Côi, Đức cha Giuse Nguyễn Năng đã đến chủ sự thánh lễ mừng 50 năm thành lập. Giáo xứ cũng mở Năm Thánh ban ơn toàn xá trong năm kỷ niệm.
Tháng 10, trong tâm tình dâng lên Mẹ, dù không phải năm chẵn đánh dấu hành trình hiện hữu, các giáo xứ còn lại đều tổ chức lễ trang trọng… Đầu tháng kính Mẹ Mân Côi, giáo xứ Mai Khôi (hạt Sài Gòn – Chợ Quán) đã thay mặt TGP chầu Thánh Thể. Để chuẩn bị cho tuần chầu lượt, giáo dân trong xứ đã chuẩn bị tâm hồn hướng về Mẹ. Tinh thần chuỗi Mân Côi, kinh Mân Côi như những đóa hồng thơm sống động qua những giờ cầu nguyện riêng, chung khác nhau ở từng cộng đoàn, cá nhân.
Dù cả 5 giáo xứ đều nhỏ nếu tính về quy mô số giáo dân và diện tích nhà thờ, đặc biệt có giáo xứ chỉ có số lượng giáo dân chính thức hơn 100 giáo dân như Mai Khôi (hạt Tân Định), nhưng nhìn chung đều có các sinh hoạt mục vụ sống động. Như tại xứ Mai Khôi (Tân Định), các giờ thánh lễ luôn kín chỗ ngồi và có thánh lễ dành riêng cho cộng đồng nước ngoài. Hay xứ Mân Côi (Gò Vấp) chỉ hơn 1.400 giáo dân nhưng hầu như các đoàn thể đều mạnh và có những nhóm theo chân các cha đi trao Mình Thánh Chúa, xức dầu bệnh nhân ở Bệnh viện 175 phía đối diện nhà thờ, nhóm giới trẻ thường có chương trình đi phát quà giúp người nghèo… Ba giáo xứ còn lại cũng khá khiêm tốn về diện tích, vị trí, và số giáo dân chỉ nhỉnh hơn con số 1.000.
Tháng Mân Côi, một vòng viếng Mẹ Maria tại các giáo xứ mang tên như tràng kinh Mân Côi, để cảm nhận nhiều thêm về bầu khí chiêm ngắm cùng chuỗi kinh dài nối tiếp nhau.
Minh Hải
2022
Đức Thánh Cha sẽ gặp gỡ trực tuyến với sinh viên Công giáo Châu Phi vào ngày 1/11/2022
Đức Thánh Cha sẽ gặp gỡ trực tuyến với sinh viên Công giáo Châu Phi vào ngày 1/11/2022
Vào ngày 1/11/2022, Lễ Các Thánh, Đức Thánh Cha sẽ có cuộc gặp gỡ đối thoại trực tuyến với giới trẻ sinh viên Châu Phi thuộc các đại học Công giáo tại 9 nước châu Phi thuộc Mạng lưới Mục vụ và Thần học Công giáo Liên Châu Phi.
Sáng kiến có tên: “Xây dựng những nhịp cầu trên khắp châu Phi: Cuộc gặp gỡ Hiệp hành giữa Đức Giáo hoàng Phanxicô và các sinh viên Đại học”.
Mạng lưới Mục vụ và Thần học Công giáo Liên Châu Phi
Các quốc gia tham gia vào sáng kiến của Mạng lưới Mục vụ và Thần học Công giáo Liên Châu Phi là Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC), Congo Brazzaville, Kenya, Uganda, Zimbabwe, Zambia, Nigeria, Cameroon và Bờ Biển Ngà.
Các quốc gia khác sẽ được kết nối vào cuối dự án thí điểm kéo dài sáu tháng nhằm mục đích khuyến khích sự tham gia của giới trẻ vào các cuộc đối thoại hiệp hành và truyền cảm hứng để họ tham gia trọn vẹn vào “đời sống của Giáo hội và xã hội.”
Lắng nghe, phân định và đối thoại
Theo Sơ Leonida Katunge, người hướng dẫn ủy ban chỉ đạo quốc gia cho những người tham gia cuộc đối thoại của Kenya, hơn 3.000 người sẽ theo dõi sự kiện này để tìm kiếm sự liên đới với Đức Thánh cha trong những thách đố mà họ phải đối mặt tại lục địa của mình.
Trong cuộc gặp gỡ trực tuyến này, các sinh viên sẽ chia sẻ kinh nghiệm của họ và Đức Thánh Cha dự kiến sẽ nói về những thách đố mà giới trẻ Châu Phi phải đối mặt và đưa ra hướng dẫn.
Theo ban tổ chức, 9 câu hỏi từ các bạn trẻ thuộc các quốc gia tham gia sẽ nêu bật một số thách đố chính mà những người trẻ ở Châu Phi phải đối mặt. Đây là cơ hội để giới trẻ Châu Phi tìm lời khuyên của Đức Thánh Cha chứ không phải là lúc để than phiền.
Buổi lắng nghe giữa Đức Thánh Cha và giới trẻ Công giáo Châu Phi được ước tính kéo dài hai tiếng, sẽ bắt đầu lúc 3 giờ chiều giờ Roma. Sự tương tác được thực hiện theo ba bước của Thượng Hội đồng về Hiệp hành, bao gồm lắng nghe, phân định và hành động, bắt nguồn từ Chúa Thánh Thần. (ACI Africa 27/10/2022)
Hồng Thủy
2022
Giám mục Manzini lo ngại làn sóng bạo lực mới
Giám mục Manzini lo ngại làn sóng bạo lực mới
Manzini – Đức cha José Luis Ponce de León, IMC., của Manzini, nước eSwatini bày tỏ “lo sợ một làn sóng bạo lực chính trị mạnh mẽ thứ hai” sau khi hai cảnh sát đã bị giết ngay giữa ban ngày ở Manzini hôm 18/10. Trong một tuyên bố, Đức cha Ponce de León nhấn mạnh rằng “những vụ giết người này dường như đã trở thành một phần trong cuộc sống hàng ngày của chúng tôi.”
Tuyên bố cũng cho biết, ngoài những vụ giết người, các hình thức bạo lực khác cũng diễn ra như đốt phá, phá hủy tài sản, kích động sợ hãi,… làm khơi lên bạo lực hơn nữa.
Đức cha Ponce de León nhắc lại rằng đất nước eSwatini gần đây đã trải qua một cuộc bạo lực chưa từng có trong lịch sử, đặc biệt là vào ngày 29/6/2021. Ngài nói: “Vào thời điểm đó, một phái đoàn từ Hội đồng các Giáo hội đã gặp Chủ tịch hiện tại của Hội đồng và kêu gọi một cuộc đối thoại quốc gia để ghi nhận và tìm ra những lý do đằng sau sự phản đối dữ dội của người dân và cách giải quyết chúng.”
Tuy nhiên, “mặc dù về mặt lý thuyết, chúng tôi thừa nhận rằng đất nước được xây dựng dựa trên đối thoại, nhưng rất tiếc điều này không bao giờ diễn ra một cách cụ thể và không có sáng kiến nào như vậy được xem xét để giải quyết cuộc khủng hoảng hiện tại. Trong khi Uỷ ban Dịch vụ Dân sự kêu gọi đối thoại quốc gia ở đỉnh điểm của bạo lực, thì Chính phủ tin rằng không có cuộc đối thoại nào có thể diễn ra trong khi có bạo lực. Vì vậy một vòng luẩn quẩn đã tạo ra và lặp lại”.
Đức cha Ponce de León bày tỏ lo ngại về sự bùng nổ bạo lực bởi vì “với bạo lực diễn ra trong năm qua dù nhẹ nhưng vẫn liên tục, và bây giờ có vẻ bùng lên trở lại, thì người ta lo lắng về một làn sóng bạo lực thứ hai có thể diễn ra và kéo dài bao lâu cũng chưa biết.”
Đất nước eSwatini (trước đây là Swanziland) ít được biết đến. Vì vậy, Đức cha Ponce de León kêu gọi sự chú ý của quốc tế để hỗ trợ đất nước vượt qua khủng hoảng với nguy cơ chiến tranh bùng phát trở lại.
Văn Yên, SJ
2022
Các nhóm Công giáo thúc giục Biden tìm kiếm ngoại giao với Putin tránh chiến tranh hạt nhân
Các nhóm Công giáo thúc giục Biden tìm kiếm ngoại giao với Putin tránh chiến tranh hạt nhân
Các tổ chức Công giáo và các dòng tu ở Hoa Kỳ đang kêu gọi Tổng thống Joe Biden thực hiện các biện pháp ngoại giao để ngăn chặn chiến tranh hạt nhân với Nga.
Hôm 26/10, Văn phòng Maryknoll về Mối quan tâm Toàn cầu đã gởi một bức thư đến tổng thống Joe Biden với chữ ký của nhiều hiệp hội Công giáo, bao gồm Mạng lưới Hành động Phanxicô, Hiệp hội Lãnh đạo của các Nữ tu, Pax Christi Hoa Kỳ, Hiệp hội Truyền giáo Công giáo Hoa Kỳ, Các Nữ tu Bon Secours Hoa Kỳ, Các Nữ tu Thánh Phanxicô Philadelphia, Các Nữ tu thánh Anna, Nữ tu Đa Minh Hòa bình và Nữ tu Thánh Tâm áo xám.
Các tổ chức đã lên án việc Tổng thống Nga Vladimir Putin đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân ở Ucraina và kêu gọi ông Biden “làm mọi sự có thể để giảm cuộc leo thang xung đột, tìm kiếm đối thoại với Nga và thực hiện các bước cụ thể và ngay lập tức để giải trừ hạt nhân.”
Bà Susan Gunn, giám đốc Văn phòng Maryknoll về Mối quan tâm Toàn cầu, cho biết trong một tuyên bố rằng “hoạt động vì hòa bình trong thời kỳ xung đột đòi hỏi sự sáng tạo và niềm tin.”
Bà nói: “Chúng tôi hy vọng Tổng thống Biden được truyền cảm hứng từ đức tin Công giáo của mình, vượt ra khỏi ranh giới của chủng tộc, tôn giáo và quốc gia để tiếp tục theo đuổi đối thoại và ngoại giao, và không bị cuốn vào một cuộc leo thang vũ trang nhưng tiếp tục giữ sự quan tâm đến việc chăm sóc nhân loại chung, điều làm cho tất cả chúng ta trở thành anh chị em trên cùng Trái đất này.”
Bức thư bày tỏ lo ngại rằng mối đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân của ông Putin là nặng nhất từ cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962.
Thư cũng trích dẫn các tuyên bố của Đức Thánh Cha Phanxicô về mối đe dọa do vũ khí hạt nhân gây ra, đặc biệt nhấn mạnh đến những bình luận của Đức Thánh Cha trong buổi đọc Kinh Truyền Tin ngày 2/10, ngài bày tỏ lo ngại về “nguy cơ leo thang hạt nhân” sẽ làm tăng “nỗi sợ hãi về những hậu quả thảm khốc và không thể kiểm soát trên toàn thế giới.”
Bức thư cũng giải thích rằng mối đe dọa hạt nhân là “vấn đề đạo đức lớn hơn duy nhất” mà tổng thống Biden phải đối diện, bởi vì bất kỳ việc sử dụng vũ khí hạt nhân nào cũng “đẩy nhanh thảm họa khí hậu”.
Các tổ chức cho biết họ sẽ hoan nghênh một cuộc gặp với tổng thống Biden để thảo luận về mối quan tâm của họ và sự cần thiết theo đuổi ngoại giao để chấm dứt chiến tranh ở Ucraina. (CNS 26/10/2022)
Văn Yên, SJ