2020
Sinh viên Công Giáo : Khai giảng năm học mới 2020-2021
SINH VIÊN CÔNG GIÁO : KHAI GIẢNG NĂM HỌC MỚI 2020-2021
Giáo dục mãi mãi vẫn là nền móng cho con người cũng như đất nước. Con người và đất nước muốn phát triển tốt và bền vững phải có một nền giáo dục tốt. Với ước mong tốt đẹp, người Công Giáo góp phần rất lớn vào sự nghiệp giáo dục của nước nhà.
Với sự quan tâm của các vị hữu trách, khởi đi từ Hội Đồng Giám Mục với Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo, sinh viên – học sinh Công Giáo được ưu ái cũng như nâng đỡ bằng tất cả tấm lòng. Tất cả các bậc học, từ mầm non cho đến Đại Học, các Tiểu Ban đều lo lắng cho học sinh, sinh viên mà mình được trao trách nhiệm.
Sau thời gian hè cũng như chuyện nàng Cô Vy 19 tuổi làm cản trở và xáo trộn nhịp sống, sinh viên Công Giáo lại đến và khai trường như thường niên mỗi năm. Ngày khai trường có lẽ là ngày rất quan trọng bởi ngày này ghi dấu ấn một năm học mới.
Với ý thức mình là người “có đạo” nên rồi sinh viên của các trường Đại Học đang lưu trú tại các lưu xá do quý Cha, quý soeur coi sóc đã quây quần bên nhau và bên Chúa trong buổi sáng tốt đẹp để xin Chúa thánh hóa và chúc lành cho năm học mới. Chương trình khai giảng được tổ chức tại Trung Tâm Mục Vụ Tổng Giáo Phận Sài Gòn vào đúng ngày Lễ các Thánh Nam Nữ : 1-11-2020.
Từ rất sớm, các bạn sinh viên Công Giáo về với Trung Tâm Mục Vụ. Dù chưa một lần gặp gỡ hay quen biết nhưng nụ cười cứ tươi thắm trên khuôn mặt các bạn. Giản đơn là các bạn ý thức mình là người Công Giáo, ngoài việc học tốt để giúp cho đời, các bạn còn ý thức rằng mình phải đem Chúa vào môi trường học của mình.
Chương trình của ngày khai giảng hôm nay đan xen với những tiết mục nhảy theo cử điệu, chơi trò chơi chung với nhau. Phần lớn chương trình ngày hôm nay do Liên Đoàn Thanh Sinh Công Sài Gòn thực hiện. Các bạn Thanh Sinh Công Sài Gòn có thể nói dốc hết sức và hết lực cũng như đặt trọn chữ tâm vào chương trình của ngày hôm nay.
Hết sức đặc biệt, các bạn cùng nhau thảo luận về chủ đề được đưa ra hôm nay là xem – xét – làm. Phần thảo luận này được Cha Giuse Maria Trần Anh Thụ – đặc trách tiểu ban Sinh Viên phụ trách.
Với kinh nghiệm và nhiệt huyết giáo dục, Cha Giuse Maria đã đưa các bạn sinh viên đi sâu vào vấn đề được đưa ra. Kèm theo đó, các bạn nhiệt tâm nói lên suy nghĩ, tâm tư của mình.
Trước khi bước vào Thánh Lễ, Cha Antôn Maria phụ trách website của Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo giới thiệu với các bạn sinh viên về trang web cũng như app của Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo. Cha phụ trách web mời các bạn sinh viên mạnh dạn đóng góp bài cho trang web. Cha nói lên tâm tư của Cha về văn hóa đọc ngày hôm nay rất yếu để rồi Cha mời các bạn chịu khó đọc và viết.
11 g 00, Thánh Lễ xin ơn thánh hóa năm học mới được bắt đầu.
Chủ tế Thánh Lễ sáng nay là Cha Vinh Sơn Nguyễn Cao Dũng, SCJ – thư ký Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo trực thuộc Hội Đồng Giám Mục Việt Nam. Cùng đồng tế trong Thánh Lễ này có cha Giuse Maria Trần Anh Thụ, Cha Giuse Hoàng Huy Cường (Dòng Đaminh Việt Nam – đặc trách các lưu xá do Nhà Dòng coi sóc) và Cha Antôn Maria phụ trách website của Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo.
Sau khi cộng đoàn an tọa, Cha Giuse Maria Trần Anh Thụ giới thiệu Cha chủ tế cũng như quý Cha đồng tế. Cách riêng Cha ngỏ với các bạn rằng chủ tế Thánh Lễ này là Đức Tổng Giám Mục Giuse Nguyễn Năng hay Đức Cha Phêrô Huỳnh Văn Hai – Giám Mục Giáo Phận Vĩnh long và là Chủ Tịch Ủy Ban Giáo Dục Công Giáo. 2 Đức Cha hôm nay bận việc mục vụ và nhất là Lễ Các Thánh Nam nữ nên hẹn dịp khác đến với các bạn sinh viên. Cha Giuse cũng nói với các bạn rằng Giáo Hội, Hội Đồng Giám Mục cũng như Đức Cha Chủ Tịch Ủy Ban Giáo Dục rất yêu thương và quan tâm đến sự nghiệp giáo dục của đất nước, của Giáo Hội Việt Nam.
Trong bài chia sẻ, Cha Antôn Maria mời các bạn nhìn về Thánh Teresa Hài Đồng Giêsu và Đức Cố Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận. Qua đời sống các Ngài, Cha Antôn mời các bạn sống thánh giữa đời bằng những công việc bình thường với trái tim yêu thương.
Và dựa trên trang Tin Mừng Tám Mối Phúc Thật hôm nay, Cha mời các bạn sống các mối phúc thật mà Chúa mời gọi. Bí quyết để sống đó chính là tình yêu : yêu Chúa và tha nhân.
Trước khi Thánh Lễ khép lại, bạn Phạm Ngọc Tú Quyên – đại diện các bạn sinh viên cảm ơn quý Cha. Tú Quyên cũng không quên cảm ơn từng bạn đã hiện diện và góp phần vào chương trình của ngày hôm nay. Những món quà nhỏ gói ghém tấm lòng của các bạn sinh viên gửi đến quý Cha.
Cha Giuse Maria cảm ơn tất cả mọi người.
Trước khi ra về, các bạn được nhận quà tặng của Cha Giuse Maria. Nếu như cách đây 2 năm, các bạn đã nhận được quyển Youcat thì năm nay các bạn được tặng tập sách Tông huấn Christus vivit – Chúa Kitô đang sống
Những tấm hình lưu niệm ghi dấu ngày xin ơn Chúa thánh hóa năm học mới được ghi lại. Hoàn toàn tin tưởng và phó thác vào quyền năng của Chúa, sinh viên Công Giáo vui tươi, phấn khởi bước vào năm học mới vì tin tưởng luôn có Chúa đồng hành trong đời sống nghiên cứu và học tập của mình.
2020
Hướng dẫn của các giám mục Việt Nam về việc đối thoại liên tôn
Để có thể chu toàn sứ vụ Loan báo Tin Mừng trên một đất nước đã có nhiều truyền thống tôn giáo đâm rễ sâu vào văn hóa và đời sống hàng ngày, người Công giáo cần hiểu biết, tôn trọng và xây dựng mối tương giao huynh đệ với anh chị em tín hữu thuộc những niềm tin khác. Qua các Thư Mục vụ và Thư Chung trong các thập niên qua, các Đức giám mục Việt Nam đã trình bày những suy nghĩ và chỉ dẫn thực hành cho người Kitô hữu Việt Nam về việc gặp gỡ và đối thoại với tín đồ thuộc các tôn giáo.
- Thư Mục vụ năm 1963
Trở về Việt Nam sau khi dự công đồng Vatican II khóa II (29.9 – 4.12.1963), tức là khoảng một tháng sau những chính biến của năm 1963, ba giám mục miền Nam là Phaolô Nguyễn Văn Bình (TGM Sàigòn), Micae Nguyễn Khắc Ngữ (GM Long Xuyên) và Paul-Léon Seitz (GM Kontum) đã công bố chung một Thư Mục vụ gửi cho cộng đồng dân Chúa. Đây là tài liệu quan trọng, mang tính định hướng, vì đưa ra chỉ dẫn về thái độ mà người công giáo cần có trong tương quan với những người ngoài Kitô giáo. Thái độ Tin Mừng này sẽ được các giám mục Việt Nam tiếp tục khai triển trong các Thư Chung và Thư Mục vụ. Tưởng cũng nên biết rằng Thư Mục vụ này được viết “trong sự hiệp thông tinh thần và tấm lòng với các anh em trong hàng giám mục”. Trong số 4, các Đức cha đã xác định nền tảng sâu xa của thái độ này:
“Còn một vấn đề quan trọng hàng đầu, đó là tương quan giữa những người công giáo với các đồng bào không công giáo. Nếu chúng tôi muốn anh chị em lưu tâm đến điểm đặc biệt này, thì chắc chắn không phải vì những khó khăn đang diễn ra, mà chính vì đây là một trong những nền tảng của Tin Mừng và sự hướng dẫn mạnh mẽ của Công đồng (…) Đức bác ái mong đợi nơi chúng ta một thái độ tích cực. Lòng tôn trọng, sự hiểu biết và tình thương cụ thể đối với đồng bào, phải làm cho các cuộc tiếp xúc với anh em chúng ta được dễ dàng và thúc đẩy chúng ta cộng tác cách lương thiện với tất cả mọi người thiện chí, trong những lĩnh vực hoạt động nhân đạo khác nhau, miễn là chúng ta giữ sự tương hợp với các nguyên tắc của Giáo Hội”[1].
- Thư Mục vụ Mùa Chay năm 1964
Thư này được ký ngày 22.1.1964, sau bối cảnh các anh em Phật giáo cảm thấy bị đối xử bất công bởi chính phủ Ngô Đình Diệm, nhất là vào dịp lễ Phật Đản năm 1963. Vì thế, các giám mục nhấn mạnh đến sự khẩn thiết của hòa hợp, không những hòa hợp trong nội bộ Giáo Hội Công giáo, giữa chủ chăn với các tín hữu, giữa linh mục với giám mục, mà Kitô hữu còn phải cố gắng sống hài hòa trên bình diện cộng đồng quốc gia nữa.
“(…) Người công giáo là người Việt Nam giữa những người Việt Nam, xem đồng bào của mình như những người anh em cùng dòng máu. Trong những tháng vừa qua, nhiều hoàn cảnh hay ảnh hưởng khác nhau đã tạo ra một sự căng thẳng hay cả đối kháng, giữa những người công giáo và phật tử. Những việc đau lòng đã diễn ra. Chúng tôi không nghi ngờ chút nào về thiện chí của mỗi bên, nhưng chúng tôi tin rằng có một nguy cơ thật sự đối với tổ quốc khi mà tinh thần oán hận, chia rẽ và đấu tranh đang lan rộng. Chúng ta cần cố gắng hết sức và bằng mọi giá để củng cố sự hòa hợp quốc gia.
Sự hòa hợp này, trong tin tưởng, sự kính trọng hỗ tương và tình bác ái, đương nhiên bao gồm hay đúng hơn cần thiết phải có một tính kỷ luật thường xuyên. Điều này thoạt trông có vẻ hiển nhiên, không cần phải nhấn mạnh. Tuy nhiên, cần phải nhấn mạnh, bởi vì mỗi người bị lối kéo theo quan điểm riêng của mình… Nếu lòng kiêu ngạo được trộn lẫn vào đấy, thì người ta càng chẳng muốn từ bỏ cái nhìn cá nhân của mình chút nào. Chính vì thế mà nảy sinh những bất đồng và hành động kém sức mạnh và hiệu quả. Đó là chủ nghĩa cá nhân với tất cả hậu quả tai hại của nó… Đó là lý do tại sao hôm nay chúng tôi yêu cầu mọi người phải giữ kỷ luật nghiêm túc.
Các giám mục miền Nam Việt Nam nhắc lại ở đây tấm gương của các nghị phụ Công đồng, là những người trước hết đã lắng nghe và đào sâu giáo huấn của Chúa Giêsu, nhất là tình yêu thương lẫn nhau, tinh thần phục vụ và sự tha thứ những hành động xúc phạm; họ đã quyết định “kiểm điểm đời sống” nhằm thực hiện việc “cập nhật hóa” Giáo Hội theo yêu cầu của Đức giáo hoàng Gioan XXIII.
Chúng tôi mời gọi anh chị em, linh mục, tu sĩ, giáo dân, đến lượt mình, cũng hãy chuyên tâm kiểm điểm đời sống. Hãy thực hiện trong nơi kín ẩn của tâm lòng, nhưng cũng làm điều ấy chung với nhau giữa các anh em, như các nghị phụ Công đồng đã làm gương cho anh chị em. Đó là cách thức mà Công đồng trở nên công trình của mọi người. Thời gian đã thay đổi, nhưng đôi khi, chúng ta bị cám dỗ tiếp tục suy nghĩ như trong quá khứ…
(…) Về mặt tôn giáo, lòng bao dung là điều quan trọng nhất để giữ hòa bình giữa những người công dân. Lòng tôn trọng các tôn giáo khác với tôn giáo của mình được đặt nơi lương tâm Kitô giáo” [2].
- Thư chung năm 1998
Nhằm chuẩn bị cho Giáo Hội Việt Nam sống Năm Thánh 2000, trong Thư chung này, các Giám mục đã ngỏ lời với từng giới, đồng thời đề nghị những thực hành cụ thể. Riêng việc đối thoại với tôn giáo được dành riêng cho số 13 và liên kết với sự hội nhập văn hóa. Mục đích của việc đối thoại và hợp tác với các tôn giáo là nhằm xây dựng xã hội công bằng và huynh đệ hơn; còn việc hội nhập văn hóa là “để xây dựng một nếp sống diễn tả đức tin ngày càng phù hợp hơn với nền văn hóa dân tộc”.
“Công Đồng Vatican II dạy rằng: trong các tôn giáo ngoài Kitô giáo có tiềm ẩn hạt giống Lời Chúa và ánh sáng chân lý. Vậy khi làm chứng tá cho đức tin Kitô giáo, chúng ta hãy tôn trọng các giá trị tinh thần và đạo đức của các tôn giáo bạn. Các thành phần Dân Chúa hãy đi vào con đường đối thoại và hợp tác với các tín đồ các tôn giáo hầu góp phần xây dựng một xã hội công bằng hơn, huynh đệ hơn (NA 2).
Chúng tôi đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc hội nhập văn hóa, ngõ hầu Hội Thánh trở thành một dấu chỉ dễ hiểu hơn về thực thể của mình và trở nên một công cụ hữu hiệu hơn cho sứ vụ của mình (SĐTHĐGM/CA số 5)”
- Thư Chung năm 2001
Chủ đề của Thư Chung này là “Để họ được sống và sống dồi dào” (Ga 10, 10). Trong phần bàn về đường hướng mục vụ trong bối cảnh mới, các giám mục nhắc lại một quan niệm của Thượng Hội đồng Giám mục thế giới năm 2001: “đối thoại là tên gọi mới của niềm hy vọng”[3]. Tiếp đến, các ngài nêu lý do khiến việc đối thoại gắn liền với sứ mạng của Giáo Hội:
“ (…) đối thoại là một phần thiết yếu trong sứ mạng của Hội Thánh, “Vì nó xuất phát từ chính sự đối thoại yêu thương ban ơn cứu độ của Chúa Cha với nhân loại qua Chúa Con và trong quyền năng của Chúa Thánh Thần”[4]. Theo khuôn mẫu ấy, cuộc đối thoại phải khởi đi từ trong lòng Hội Thánh, giữa các thành phần Dân Chúa, bằng khiêm tốn lắng nghe, bằng trao đổi yêu thương để trở thành một tiếng nói hy vọng khơi nguồn cho cuộc đối thoại với mọi anh chị em ở những môi trường khác biệt” (số 10).
Các giám mục cũng ghi nhận hiện trạng đa tôn giáo tại Việt Nam và nêu ra khuôn khổ của các cuộc gặp gỡ liên tôn: giữa các tín đồ khác tôn giáo cũng như giữa các người lãnh đạo tôn giáo.
“Trên đất nước ta, đa số đồng bào là người có tín ngưỡng và tôn giáo, cần có sự đối thoại để hiểu biết, tôn trọng, yêu thương và cùng nhau thăng tiến cuộc sống của mọi người. Sự đối thoại này trước hết phải diễn ra ngay trong cuộc sống hàng ngày giữa các tín đồ cùng sống trong một thôn xóm, khu phố, qua cách giao tiếp, làm ăn, buôn bán với nhau cũng như chia cơm sẻ áo cho nhau. Tôn giáo phải là nền tảng cho người ta xích lại gần nhau. Ngoài ra, sự gặp gỡ thân tình giữa các vị lãnh đạo tôn giáo các cấp sẽ tác động trên các tín đồ, cổ vũ sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, hợp tác với nhau trong việc phục vụ hạnh phúc của đồng bào” (số 13).
- Thư Mục vụ năm 2003
Nhìn việc đối thoại liên tôn trong viễn ảnh loan báo Tin Mừng, các giám mục Việt Nam khuyến khích người Kitô hữu thực hiện hai hoạt động cụ thể là thăm viếng và trao đổi:
“Thăm viếng thân hữu các thành viên tôn giáo bạn. Việc thăm viếng các thành viên tôn giáo bạn và nhất là thăm viếng các gia đình cũng như cá nhân ngoài công giáo là trình bày Phúc Âm một cách cụ thể. Thăm viếng để chúc mừng khi vui, an ủi khi buồn, nâng đỡ khi gặp hoạn nạn là những trang Phúc Âm sống động giúp anh chị em ngoài công giáo nhận rõ chân dung Chúa Giêsu Cứu Thế và hiểu biết đạo Chúa một cách chính xác hơn”.
“Trao đổi với người ngoài công giáo về một đề tài chung. Noi gương Chúa Giêsu trong câu chuyện bên bờ giếng Giacóp được Phúc âm Thánh Gioan thuật lại, từ một việc rất nhỏ trong đời sống là “nước uống”, Người đã lắng nghe, trao đổi và soi sáng về việc đạo, về đền thờ, về mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi để dẫn tới “Nước hằng sống” (x. Ga 4). Từ đó, chúng ta nhận ra trong thời đại ngày nay, việc đối thoại có ý nghĩa rất quan trọng, sẽ dẫn đến thông cảm, hiểu biết và tôn trọng nhau hơn”.
(Thư Mục Vụ năm 2003 của Hội đồng Giám mục Việt Nam, số 11).
- Bản trả lời của HĐGM năm 2005
Theo Bản trả lời của Giáo Hội Việt Nam cho Đề Cương (Lineamenta) của Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới về Bí tích Thánh Thể diễn ra vào tháng 10 năm 2005, đề cập đến tương quan giữa Bí tích Thánh Thể với vấn đề đối thoại liên tôn (câu 16), các giám mục đã cho thấy một tổng quan về hiện tình tương giao của Giáo Hội với các tôn giáo và định hướng cho việc đối thoại liên tôn như sau:
“Tại Việt Nam, (…) Việc đối thoại với các tôn giáo bạn, đặc biệt là với Phật giáo, có tầm quan trọng hơn. Tuy nhiên, trong bối cảnh đặc thù của Việt Nam, có những giới hạn và những tế nhị khiến cho cuộc đối thoại liên tôn này hầu như chưa có gì đáng kể ngoài những cuộc viếng thăm có tính xã giao giữa các vị lãnh đạo tôn giáo, hoặc những nỗ lực hợp tác có tính riêng tư trong những công tác xã hội. Do đó, chưa có gì đáng nói về mối tương quan giữa bí tích Thánh Thể và những mối quan hệ này.
Hướng tới tương lai, chúng tôi thiết nghĩ cuộc đối thoại liên tôn cần có một vị trí quan trọng trong những mối quan tâm mục vụ của Giáo Hội Việt Nam và Giáo Hội cần chuẩn bị cho cuộc đối thoại này bằng việc đầu tư nhân sự thích đáng”.
- Đề cương Giáo Hội tại Việt Nam: Mầu nhiệm – Hiệp thông – Sứ vụ
Nhằm chuẩn bị mừng Năm Thánh 2010, Ủy Ban tổ chức Năm Thánh của HĐGMVN đã soạn thảo một đề cương (tháng 8.2008), nhằm giúp mọi thành phần Dân Chúa tại Việt Nam học hỏi và canh tân việc sống mầu nhiệm Giáo Hội trong hoàn cảnh xã hội không ngừng đổi thay.
Tài liệu này xác định rõ đối thoại là phương pháp thi hành sứ vụ của Giáo Hội. Đó là một cuộc “đối thoại tam diện”: với những người nghèo, với các tôn giáo và với văn hóa dân tộc. “Chắc chắn mục tiêu tối hậu và dứt khoát của Giáo Hội tại Việt Nam là loan báo Đức Kitô và Tin Mừng của Người cho đồng bào của mình, nhưng sứ vụ này phải được thực thi qua cuộc đối thoại tam diện đó” (số 31).
Ngoài ra, Bản Đề cương còn tổng hợp các Giáo huấn của Công đồng Vatican II và Liên Hội đồng các Giám mục Á châu, khi minh định nền tảng thần học của việc đối thoại liên tôn vốn gắn chặt với cuộc đối thoại mang tính cứu độ của Thiên Chúa:
“Giáo Hội tại Việt Nam còn phải đối thoại với các tôn giáo vì các tôn giáo ấy có “những yếu tố ý nghĩa và tích cực trong nhiệm cục của kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa. Nơi các tôn giáo này, chúng ta nhận ra và tôn trọng những ý nghĩa và giá trị tinh thần và đạo đức. Qua bao thế kỷ, kinh nghiệm tôn giáo của các bậc tổ tiên đã tích lũy thành những kho tàng đem lại ánh sáng và sức mạnh cho con người hôm nay. Các tôn giáo đã và còn tiếp tục diễn đạt những khao khát cao thượng nhất của cõi lòng. Đây quả là những ngôi đền cho con người đến chiêm niệm và nguyện cầu” [5]. Quả thực, các tôn giáo ấy đã giúp nắn hình lịch sử và văn hoá của dân tộc chúng ta[6]. Đối thoại với các tôn giáo cho phép Giáo Hội tại Việt Nam khám phá những hạt mầm của Lời Thiên Chúa và chạm đến thực tại sâu xa nhất của dân tộc, đồng thời cũng có thể tìm ra cách sống và diễn đạt xác thực hơn cho đức tin Kitô hữu của chính mình[7]. Vì lẽ, chỉ có một kế hoạch cứu độ, chỉ có một Đấng cứu thế duy nhất là Đức Kitô, chứ không có nhiều chương trình cứu độ[8], nên cả ba cuộc đối thoại này tạo nên “cuộc đối thoại mang tính sống còn” [9], cuộc đối thoại mang lại ơn cứu độ”[10].
Hơn nữa, việc thi hành sứ vụ bằng phương pháp đối thoại còn giúp Giáo Hội sống mầu nhiệm Nhập thể của Chúa Giêsu và thể hiện linh đạo tự hạ của Người:
Phương pháp đối thoại này đâm rễ trong linh đạo của đối thoại, bắt nguồn từ Mầu nhiệm Nhập thể nơi đó Thiên Chúa đã đến chia sẻ phận người, gặp gỡ và đối thoại với con người, nhờ đó dẫn đưa con người vào hành trình chân lý giải thoát. Đó là linh đạo của kenosis, của tự hạ và hủy mình ra không như Đức Kitô (x. Pl 2, 6-11). Cũng thế, trong cuộc đối thoại tam diện với người nghèo, với các tôn giáo và với văn hoá dân tộc, Giáo Hội tại Việt Nam cần vun trồng thái độ lắng nghe, khiêm tốn và chân thực, chứ không tự mãn hay kiêu căng. Người Kitô hữu Việt Nam luôn xác tín về căn tính của mình, đồng thời khiêm tốn và thành tâm chia sẻ kho tàng đức tin cho anh chị em mình với sự chân thực, đơn sơ, bình an và kiên nhẫn” (số 31-32).
- Thư chung Hậu ĐHDC 2010
Trong Thư chung Hậu Đại hội Dân Chúa 2010 (công bố ngày 1.5.2011) mang tựa đề “Cùng nhau bồi đắp nền văn minh tình thương và sự sống”, các Đức giám mục đã nêu ra những định hướng cho việc thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng tại Việt Nam. Một cách cụ thể, các vị chủ chăn đề nghị Cộng đồng Dân Chúa Việt Nam thực hiện “cuộc đối thoại từ trái tim đến trái tim” với các tôn giáo, với người nghèo, và với những anh chị em không tôn giáo.
Trong bối cảnh của xã hội Việt Nam, khi thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng, Giáo Hội cần đối thoại với các tôn giáo, với người nghèo, và với những anh chị em không tôn giáo. Đây là cuộc đối thoại từ trái tim đến trái tim nhằm xây dựng sự hiểu biết lẫn nhau và phục vụ hạnh phúc đích thực của con người. Đó cũng là cuộc đối thoại phục vụ ơn cứu độ[11].
Cuộc đối thoại với các tôn giáo sẽ giúp Giáo Hội tại Việt Nam xác tín hơn nữa vào tác động của Chúa Thánh Thần, Đấng đang dẫn dắt mọi người tới Chân Lý toàn vẹn (x. Ga 16, 13). Tại Việt Nam, chúng ta nhận thấy đức bác ái của đạo Công giáo đã gặp gỡ lòng từ bi của Phật giáo, cảm thức tâm linh của Đạo giáo, triết lý xã hội của Khổng giáo và lòng mộ đạo bẩm sinh của người dân Việt: luôn tôn kính Trời, thực hành Đạo Hiếu, bày tỏ lòng biết ơn đối với các đấng sinh thành cũng như đối với các bậc anh hùng dân tộc…[12]. Đồng thời, đối thoại cũng giúp Giáo Hội rộng mở hợp tác với các tôn giáo trong công cuộc lành mạnh hóa xã hội và thăng tiến con người. Hơn thế nữa, đây còn là cơ hội để Giáo Hội canh tân lòng tin của mình vào Đức Kitô là Khởi nguyên và Cùng đích của toàn thể lịch sử nhân loại[13]. Ý thức tầm quan trọng của cuộc đối thoại với các tôn giáo, trong những năm sắp tới, Giáo Hội phải lưu tâm hơn nữa đến chiều kích này trong việc đào tạo nhân sự cũng như trong các hoạt động mục vụ[14].
Trong bài tham luận đọc tại ĐHDC, Đức giám mục phụ tá giáo phận Xuân Lộc đã nêu lên đề nghị HĐGMVN thành lập tiểu ban Mục vụ Đối thoại liên tôn.
* * *
Những hướng dẫn của các giám mục Việt Nam về tương giao với tín đồ các tôn giáo, đặc biệt trong những đề nghị mục vụ cho Dân Chúa, vừa cho thấy sự tương đồng với giáo huấn của Giáo Hội (từ công đồng Vatican II, các Đức giáo hoàng đến Liên HĐGM Á châu) vừa biểu lộ sự tương hợp với hoàn cảnh và xã hội Việt Nam. Vấn đề là làm thế nào để áp dụng những chỉ dẫn ấy vào từng giáo phận, giáo xứ và giúp mọi người Kitô hữu thể hiện trong đời sống thường ngày.
Trích Tập san Hiệp Thông / HĐGM VN, Số 67 (Tháng 9 & 10 năm 2011)
[1] Xem Pierre GHEDDO, Catholiques et Bouddhistes au Vietnam, Ed. Alsatia diffusion, Paris, 1970, tr. 293-294.
[2] Idem., tr. 296.298.
[3] Tài liệu làm việc (Thượng Hội đồng Giám mục thế giới, tháng 10/2001), số 30.
[4] Tông huấn Giáo Hội tại Châu Á, số 29.
[5] FABC I, 14, trong For All the Peoples of Asia (For All), FABC Documents from 1997 to 2000, Vol.3, soạn bởi Eilers, Franz- Josef, vol.1, Manila: Claretian Publications, 2002, tr. 14.
[6] x. FABC I, 14, trong For All, vol. 1, tr. 14.
[7] x. FABC I, 16, trong For All, vol. 1, tr. 15.
[8] x. Thánh Bộ Giáo Lý Đức Tin, Tuyên ngôn Dominus Jesus (6.8.2000), số 14-15.
[9] FABC I, 20, trong For All, vol. 1, tr. 15.
[10] x. Đức Phaolô VI, Tông huấn Ecclesiae Sanctae 70-73; Đức Gioan Phaolô II, Thông điệp Redemptoris missio, 55-57; Tông huấn Ecclesia in Asia, 29-31.
[11] x. Đức Phaolô VI, Evangelii Nuntiandi 75-79; Vatican II, GS 92; Đức Gioan Phaolô II, Ecclesia in Asia 29.
[12] x. Tổng giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, chủ tịch HĐGMVN, “Lời chào mừng dịp lễ bế mạc Năm Thánh”, Hiệp Thông 63, tr. 116.
[13] x. Vatican II, GS 45, 93.
[14] x. Đề nghị 25; x. Vatican II, GS 92.
2020
Giáo Phận Kontum : Tạ ơn tuần tĩnh tâm năm
GIÁO PHẬN KONTUM : TẠ ƠN TUẦN LỄ VÀO SA MẠC
Trước khi lên đường về với ngôi nhà Mẹ của Giáo Phận để dự tuần tĩnh tâm, Cha Xứ chọc vui hàng xóm : “Các cậu có chết thì chọn ngày khác chết ! Tuần này chết thì tớ không nhang khói cũng như không dâng Lễ được đâu nhé !” Còn Cha Quản Hạt góp vui : “Khi Chúa thương gọi con về, con không về, cho Cha Phó về trước …”
Đó là chút tâm tình vui trước khi tạm vắng nhà 1 tuần lễ.
Thật vậy, khi trở về ngôi nhà Mẹ của Giáo Phận, các Cha sẽ không quên mang theo đoàn chiên của mình về. Đơn giản là vì con cái luôn luôn ở trong tâm khảm của các vị chủ chăn. Có điều là tuần lễ này, tạm gác mọi chuyện mục vụ thường ngày để sống thân tình hơn, kết hợp mật thiết hơn, hít thở bầu khí của Thánh Thần cách mạnh mẽ hơn sau những ngày lao nhọc trên cánh đồng loan báo Tin Mừng của các Cha.
Dẫu là ai, linh mục, tu sĩ hay giáo dân, cần và cần lắm thời gian ở lại bên Chúa, với Chúa và trong Chúa. Khi và chỉ khi ai nào đó kết hiệp mật thiết với Chúa thì đời sống của người đó mới sinh hoa kết quả. Đặc biệt với linh mục thì việc kết hợp mật thiết với Chúa là điều quan trọng hơn cả. Chỉ khi nào linh mục kết hợp với Chúa cách mật thiết và trở nên đồng hình đồng dạng với Chúa thì hương thơm đời mục tử mới lan tỏa cũng như mùi chiên mới vào được trong tâm hồn của mình.
Khởi đầu cho tuần tĩnh tâm, quý Cha hiệp ý cùng Đức Cha Aloisio Nguyễn Hùng Vị làm phép Nhà Mục Vụ và Bàn Thờ.
Tạ ơn Chúa vì với qua bao thăng trầm của lịch sử, của Giáo Phận và của cuộc đời, Đức Cha Aloisio đã thực hiện được thao thức không phải chỉ của Đức Cha mà của toàn Giáo Phận là có một ngôi nhà mục vụ để sinh hoạt mục vụ của Giáo Phận. Kèm theo đó, Đức Cha lưu tâm đến Nhà Hưu Dưỡng – nơi mà các cha sau chặng đường dài mệt mỏi về nghỉ ngơi trong Chúa và với Chúa qua các giờ kinh nguyện và Thánh Lễ cách mật thiết hơn khi không còn vướng bận mục vụ.
17 g 00, nghi thức làm phép Nhà Mục Vụ và bàn thờ.
18 g 00, cộng đoàn dùng bữa cơm thân mật. Trước khi vào dùng bữa, Cha Tổng Đại Diện Giuse Đỗ Hiệu thay lời cho cộng đoàn chào đón Đức Cha Gioan Đỗ Văn Ngân để giảng tĩnh tâm cho quý Cha trong tuần này. Đáp lại lời chào, Đức Cha Gioan chào cộng đoàn. Thật dễ thương khi Đức Cha Aloisio kể lại mối tình ngày xửa ngày xưa, xưa thật là xưa của 2 Đức Cha là 2 Đức Cha chuyên cầm đèn dẫn đoàn rước trong Chủng Viện. Mối thâm tình ấy đến nay vẫn còn và còn mãi.
Sau giờ cơm tối, cộng đoàn quy tụ với nhau trong Chúa và với Chúa để dự giờ Chầu Thánh Thể.
Mở đầu cho bài giảng, Đức Cha Gioan mời cộng đoàn nhìn vào khung cảnh của vườn Địa Đàng, của bờ giếng Giacob … để nơi đó mời cộng đoàn nhìn vào Lời của Chúa được nói ra.
Và những ngày kế tiếp, Đức Cha Gioan mời cộng đoàn nhìn về ơn gọi của mỗi người. Cách riêng, Đức Cha mời cộng đoàn anh em linh mục bước theo Thánh Phêrô và Gioan. Cách thiết thực nhất là đi theo chỉ dẫn và huấn quyền của Hội Thánh.
Đức Cha Gioan nói về sứ vụ của linh mục, về thời đại công nghệ, về khủng hoảng đời sống gia đình, giới trẻ, thiếu nhi … và đặc biệt nói về chuyện ly dị cũng như phá thai … Đức Cha cũng nói về bài giảng, về cử hành phụng vụ để các cha lưu tâm hơn trong bài giảng và Thánh Lễ của mình.
Hơn thế nữa, Đức Cha mời quý Cha cùng nhìn lên lòng thương xót và mời gọi cộng đoàn thương xót như Chúa Cha … sống trọn chữ Tình với Chúa và với nhau … chiêm ngưỡng vẻ đẹp và đẹp nhất đó chính là đồng hình đồng dạng và nên Thánh. Đức Cha trích dẫn cuộc đời của Cha Chính qua tác phẩm Thằng Khùng của Nguyễn Tuân. Cha Chính giáo phận Hà Nội đã chết rũ tù với tình yêu thương đặc biệt. Vả, Đức Cha Gioan không quên trích ra cuộc đời tuyệt vời của Đấng Tôi Tớ mang tên Phanxico Xavie Nguyễn Văn Thuận.
Nếu như không nhắc đến Chúa Thánh Thần và Mẹ Maria trong hành trình nên Thánh là điều thiếu sót để rồi Đức Cha mời quý Cha mở lòng ra đón nhận Chúa Thánh Thần và chạy đến với Mẹ Maria.
Trước khi bài giảng cuối cùng khép lại, Cha Tổng Đại Diện Giuse Đỗ Hiệu đã thay lời cộng đoàn cảm ơn Đức Cha Gioan. Một chút quà mọn gửi đến Đức Cha Gioan như bày tỏ lòng tri ân với Đức Cha.
Đáp lời Cha Tổng, Đức Cha xin cộng đoàn tiếp tục cầu nguyện cho Đức Cha. Đức Cha cũng kể việc Cha Tổng đưa Đức Cha thăm TTHH Đức Mẹ Măng Đen. Dù còn khó khăn nhưng Đức Cha “xin” Đức Cha Aloisio cho Cha đặc trách Đaminh “phạm tội” để tiếp tục xây dựng công trình của Giáo Phận …
Suốt tuần tĩnh tâm, các giờ kinh nguyện và lần Chuỗi Mân Côi cứ tiếp diễn theo trình tự thời gian hợp lý và nhẹ nhàng. Đỉnh điểm của mỗi ngày vẫn là Thánh Lễ và giờ Chầu Thánh Thể trước giờ kinh tối.
Trong các Thánh Lễ, quý Cha Quản Hạt như Phanxicô Xaviê Lê Tiên, Đaminh Đinh Quang Vinh, Gioan Nguyễn Đức Trường, G. B. Trần Quang Truyền đã chia sẻ Lời Chúa theo ý từng ngày như Xin ơn Chúa Thánh Thần, mừng 2 Thánh Simon và Giuđa, cầu cho việc truyền giáo, cầu cho ơn gọi linh mục – tu sĩ và nhớ đến các bậc tổ tiên.
Đặc biệt, sau bài giảng của ngày thứ Tư, quý Cha lãnh nhận bí tích Hòa Giải để trở về cùng Chúa và anh em.
Trước khi giao hòa với Chúa và anh em, như một truyền thống tốt đep của Giáo Phận, quý Chức Việc hai miền Gia Lai và Kontum cùng với ban ngành đoàn thể đến chúc mừng quý Đức Cha, quý Cha nhân dịp tĩnh tâm năm.
Đáp lời của vị đại diện, Đức Cha Aloisio cảm ơn quý đại diện đến chúc mừng quý Đức Cha và quý Cha.
Đức Cha Gioan chia sẻ niềm vui khi Đức Cha đến đây để giảng tĩnh tâm. Điều Đức Cha Gioan ghi nhận đó là : “Quý Cha ở trên đây phong trần hơn quý Cha ở miền xuôi …”
Sau Thánh Lễ sáng thứ Sáu, quý Cha gặp gỡ vị Cha Chung kính yêu của Giáo Phận. Kèm theo đó là những tâm tư, chia sẻ của các ban ngành.
Trước khi trở về nhiệm sở, quý Cha Triều cùng với Đức Cha ngồi lại với nhau để bầu Hội Đồng Linh Mục.
Tạ ơn Chúa vì tất cả là hồng ân. Tạ ơn Chúa cho quý Cha trong Giáo Phận Kontum có một tuần lễ vào “sa mạc” tĩnh tâm thật sốt sắng.
Tưởng nghĩ và ước mong luồng gió mới của Thần Khí đến trong các Cha sẽ lan tỏa nơi nhiệm sở, nơi từng con chiên các Cha đang coi sóc, cách riêng là những con chiên là người sắc tộc thiểu số. Xin Chúa chúc lành cho Giáo Phận truyền giáo Kontum. Xin Chúa gìn giữ Giáo Phận Kontum trong vòng tay yêu thương và quan phòng của Chúa.
2020
Khóa Thường huấn 5 năm đầu đời linh mục của 3 giáo phận: Cần Thơ – Long Xuyên – Vĩnh Long
Khóa Thường huấn 5 năm đầu đời linh mục của 3 giáo phận: Cần Thơ – Long Xuyên – Vĩnh Long
Khóa thường huấn 5 năm đầu đời linh mục của 3 giáo phận Cần Thơ – Long Xuyên và Vĩnh Long được tổ chức tại TGM Long Xuyên từ chiều thứ hai ngày 26.10 đến sáng thứ năm ngày 29.10.2020. Đề tài của đợt thường huấn này là: Chiều Kích Nhân Bản Trong Đời Sống Linh Mục do Đức cha Antôn Vũ Huy Chương nguyên Giám mục GP Đà Lạt trình bày.
(CHIỀU KÍCH NHÂN BẢN TRONG ĐỜI SỐNG LINH MỤC)
Từ 15h chiều thứ hai, quý cha đã có mặt tại Trung Tâm Mục Vụ giáo phận Long Xuyên. Đúng 17g00, Thánh lễ đồng tế do Đức cha Giuse Trần Văn Toản, Giám mục GP. Long Xuyên chủ tế và giảng lễ. Cùng đống tế với ngài còn có Đức Cha Antôn và khoảng 140 quý cha từ 3 giáo phận.
Trong phần chia sẻ lời Chúa, Đức cha Giuse đã lấy nội dung của Tin mừng Lc 10,13-17, về việc Chúa chữa một người đàn bà bị quỷ ám làm cho bà không đứng thẳng lên được. Ngài đưa ra 3 ý tưởng để gởi đến quý cha trong tuần thường huấn này. Thứ nhất: Thiên Chúa là Thiên Chúa của Tình Yêu. Ngài nhìn thấy hết mọi người, cho dù người đàn bà bị khòm lưng không đứng thẳng được, cho dù bà thấp bé nhưng Thiên Chuas vẫn thấy bà. Thứ hai: người đàn bà không đứng thẳng lên được, bà không nhìn lên cao được, không nhìn thấy anh em, chỉ nhìn dưới chân mình. Chúa đã chữa bà để bà được đứng thẳng và nhìn thấy mọi sự. Người linh mục cũng cần có tầm nhìn ra, nhìn cao và nhìn rộng để có thể thấy được những điều cần thiết hầu có thể trở thành người linh mục như lòng Chúa mong ước. Thứ ba: Người đà bà được Chúa chữa trong ngày Sabat, ngày tụ họp của cộng đoàn để ca tụng Thiên Chúa. Bà cũng đến để nghe lời Chúa. Bà đã được chữa lành trong cộng đoàn. Và ngài nhắn nhủ các linh mục trẻ hãy cộng tác với ơn Chúa và để Chúa Thánh Thần hướng dẫn, vì chính ngài là nhà đào tạo của các linh mục.
Sáng thứ 3 ngày 17.10, sau giờ kinh sáng là phần nguyện gẫm và Thánh lễ. Trong đề tài đầu tiên Đức Cha Anton đã lược sơ lại Ratio của HĐGMVN 2012: việc đào tạo sau thời kỳ mãn trường và lãnh nhận chức linh mục được gọi là đào tạo trường kỳ hoặc thường huấn. Trong những ngày thường huấn này Đức cha chia sẻ về chiều kích nhân bản với ba nội dung sau: 1. Giáo dục ( education). 2. Huấn luyện (formation) 3. Đồng hành (accompagnement). Ba nội dung này là công trình đào tạo của Ba Ngôi: Chúa Cha giáo dục, Chúa Con huấn luyện và Chúa Thánh Thần đồng hành. Công việc này được thực hiện trong, qua và nhờ Giáo Hội.
Song song với các giờ thuyết trình của Đức cha Antôn, quý cha cũng có nhiều thời gian hội thảo về các chủ đề mà Đức cha Antôn đã chia sẻ nhằm giúp mỗi người nhận ra những khiếm khuyết để sửa đổi bản thân cũng như để phòng tránh, nhất là việc trưởng thành tâm cảm trong đời sống linh mục.
Đặc biệt trong thánh lễ hàng ngày, các linh mục trẻ cũng thay mặt anh em linh mục trong lớp để chia sẻ Tin mừng.
Ngày thứ nhất trong tuần thường huấn, Cha Giuse Nguyễn Đức Thịnh đã chia sẻ đề tài Linh mục sống tử tế: Tử Tế là người có tấm lòng nhân hậu, thương yêu con người, ham làm điều thiện, lo việc công ích… Người tử tế là người biết quan tâm đến người khác từ những điều những việc nhỏ nhất. Lịch sử qua Tin Mừng đã phác họa cho chúng ta một mẫu gương tuyệt đối của Sự Tử Tế nơi Thầy Chí Thánh Giê-su. Ngài đối xử tử tế với hết mọi hạng người trong xã hội, và đối tượng được Ngài ưu ái nhất chính là những người khổ đau, bất hạnh. Ngài rất nhạy cảm với sự đau khổ của con người. Đối với các em nhỏ, bà góa, người bệnh tật, dân nghèo, đĩ điếm, thu thuế, phường tội lỗi…Thầy Giê-su cư xử rất đặc biệt: Thầy luôn quan tâm, tôn trọng, ưu ái, yêu thương, nhún nhường họ mọi nơi mọi lúc. Thầy không tiếc thời giờ và sức khỏe để gần gũi sẻ chia, bảo vệ và phục vụ họ…
ĐGH Gioan Phaolo II đã nhiều lần nhắc nhở: “Thế giới ngày nay cần chứng nhân hơn là thầy dạy”. Đạo Chúa là Đạo Tình Yêu, tình yêu đó sống động qua Mười Bốn Mối Thương Người: cách đối nhân xử thế, cách ăn nết ở, tình tương thân tương ái.
Trong việc Huấn Luyện Nhân Bản Linh Mục cho Ngàn Năm Thứ Ba, ĐHY Timothy Dolan nhấn mạnh đến đức tính tử tế. Ngài nhắc đến lời của một linh mục: “Tôi tưởng Giáo hội cần đến tài năng quản trị của tôi, tôi cứ ngỡ mọi năng lực mới là quan trọng… cuối cùng tôi mới biết tất cả chỉ là “quý chuộng sự tử tế, không hơn không kém”. Thánh Francis Salesio nói rằng: “Chúng ta thu hút nhiều linh hồn bằng mật ong hơn là giấm chua”.
Ngày thứ 2 trong tuần Thường huấn, Cha Giuse Giang Hòa Vinh đã nhấn mạnh rằng: Sống nhân bản trong đời linh mục là sống vâng phục và bình đẳng. Cha Giuse lấy gương mẫu của Chúa Giêsu: Ngài vâng phục thánh ý Chúa Cha trong mọi biến cố. Ngài cầu nguyện để tìm thánh ý Cha trong việc chọn lựa các Tông đồ. Ngài chọn các tông đồ và môn đệ dựa trên sự bình đẳng tuyệt đối: không phân biệt giầu nghèo, tri thức, giai cấp, tính tình và sự thân quen. Các linh mục cũng cần noi gương Chúa Giêsu trong việc tiếp xúc với những con người mà Chúa trao phó cho ta coi sóc.
Xin Chúa chúc lành cho các linh mục trẻ của Chúa trong 2 ngày thường huấn còn lại, để anh em được gặp Chúa trong thánh lễ và giờ cầu nguyện. Đồng thời được chia sẻ với nhau những chuyện vui buồn trong những năm đầu đời linh mục.