Danh mục: GH Việt Nam

Lời Chủ chăn Giáo phận Vĩnh Long

Tháng 5/2026

KITÔ HỮU SỐNG LỜI CHÚA ĐỂ TRUYỀN GIÁO

Kính gửi: Quý Cha, Quý Tu sĩ nam nữ và tất cả anh chị em Gp. Vĩnh Long.

Thưa anh chị em, dựa trên tài liệu định hướng mục vụ cho Hội Thánh tại Việt Nam trong ba năm “Sứ mạng loan báo Tin Mừng”. Loan báo Tin Mừng là trách nhiệm đầu tiên và thách đố lớn nhất của Hội Thánh, do đó cũng là mối quan tâm hàng đầu của Hội Thánh. Trong năm nay 2026 chúng ta sẽ chọn mười hai đề tài căn cứ theo Hội Đồng Giám Mục Việt Nam “Năm 2025-2026: Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai: “Anh em là ánh sáng thế gian” (Mt 5, 14)”. Đây là chủ đề thứ nhất mà Hội Đồng Giám mục Việt Nam đã xác định năm 2025. Giáo phận Vĩnh Long, trong Gợi ý Mục vụ lần V, “KITÔ HỮU SỐNG LỜI CHÚA ĐỂ TRUYỀN GIÁO” được tra cứu trong sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, Hiến Chế Mạc Khải của Thiên Chúa Dei Verbum, Sắc Lệnh Hoạt Động Truyền Giáo của Giáo Hội (Ad Gentes), Tông Huấn Loan Báo Tin Mừng (Evangelii Nuntiandi) củaThánh Giáo Hoàng Phaolô VI, Tông huấn về Dạy Giáo Lý Trong Thời Đại Chúng Ta Catechesi Tradendae của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, và Văn Kiện Chung Kết Thượng Hội Đồng Giám Mục 2024.

Lệnh truyền Loan báo Tin Mừng

Trước khi về trời, trong thời gian còn rao giảng Tin Mừng, trong thời gian còn sống với các môn đệ, Chúa Giêsu khuyên bảo các ông. Chúa Giêsu sai các môn đệ đi rao giảng Lời:

“Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ…, dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em” (Mt 28, 19-20), hoặc ở nơi khác Ngài cũng thúc giục: “Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thụ tạo” (Mc 16, 15).

Những lời đó đã thúc giục các môn đệ ra đi loan báo Tin Mừng, và những lời đó vẫn còn có giá trị cho đến hôm nay đối với chúng ta. Đi truyền giáo có nhiều cách khác nhau được đề nghị, nhưng liệu người Kitô hữu sống Lời Chúa để truyền giáo có đúng không? Đúng vậy, trước hết người Kitô hữu sống Lời Chúa, chọn Lời Chúa làm nền tảng đức tin của mình, và kế đến là việc truyền giáo. Việc truyền giáo bao gồm việc làm chứng một cách cụ thể qua những hành động yêu thương, cầu nguyện và sự giản dị và bằng lời nói, bằng cách chia sẻ kinh nghiệm của họ về Chúa Giêsu Kitô, dựa vào Kinh Thánh và được hướng dẫn bởi Chúa Thánh Thần, với mục đích là chia sẻ Tin Mừng về sự cứu rỗi, bởi vì Thiên Chúa muốn tất cả mọi người đều được cứu rỗi. Cho nên truyền giáo không chỉ là một lời nói nhưng còn là một lối sống, thể hiện Tin Mừng trong cuộc sống hằng ngày. Nghĩa là chứng nhân đời sống của người môn đệ truyền giáo, tràn đầy yêu thương, việc làm phúc đức và đức tin sống động. Nên nhớ, khi truyền giáo bằng lời nói thì phải hài hòa với giáo huấn Kinh Thánh để thu hút người khác đến với Chúa Kitô. “Việc lắng nghe Lời Chúa là khởi điểm và là tiêu chuẩn cho mọi cuộc phân định của Giáo hội” (Văn Kiện Chung Kết Thượng Hội Đồng Giám Mục 2024 số 83).

Giáo Hội tiếp tục công trình của Chúa Giêsu: “Do những đòi hỏi sâu sắc của tính công giáo, vâng theo lệnh truyền của Đấng Sáng Lập của mình, Hội Thánh cố gắng loan báo Tin Mừng cho tất cả mọi người” (GLHTCG số 849).

Khuyến khích của Giáo Hội: “Chúa đã sai các môn đệ đi khắp thế gian rao giảng Phúc Âm, để sau khi con người đã được tái sinh do lời Thiên Chúa sẽ nhờ phép Rửa mà gia nhập Giáo Hội” (Sắc Lệnh Hoạt Động Truyền Giáo của Giáo Hội Ad Gentes số 6).

1. Làm thế nào sống theo Lời Chúa để truyền giáo. Phương tiện truyền giáo

a. Lời Chúa làm nền tảng

Lời Chúa là nền tảng cốt yếu của việc truyền giáo, vì đó là nguồn chân lý về Chúa Giêsu Kitô, Lời Chúa chính là Chúa Giêsu, Ngôi Lời nhập thể, là đường, là sự thật và là sự sống. Chúa Giêsu Kitô, Đấng Cứu Thế phục sinh, đã bày tỏ quyền năng cứu rỗi của Thiên Chúa, hướng dẫn việc rao giảng, và khuyến khích các tín hữu hướng đến sự biến đổi để được sự sống đời đời.

Cho nên, lời giảng dạy phải dựa trên Kinh Thánh, việc rao giảng Tin Mừng phải dựa trên Lời Chúa, bởi vì sự cứu rỗi là nhờ đức tin vào Chúa Giêsu, chứ không phải nhờ những tác phẩm. “Cho nên mục đích của việc dạy Giáo Lý là mở rộng sự hiểu biết về mầu nhiệm Đức Kitô dựa vào Lời Chúa, để tất cả nhân loại được thấm nhuần bởi Lời ấy.” (Tông huấn về Dạy Giáo Lý Trong Thời Đại Chúng Ta Catechesi Tradendae số 20).

Dựa vào những giáo huấn của Lời Chúa bởi vì Lời Chúa tuyên bố rằng Chúa Giêsu là con đường duy nhất dẫn đến sự cứu rỗi. “Toàn thể việc rao giảng trong Giáo Hội cũng như chính nếp sống đạo của người Kitô hữu phải được Thánh Kinh nuôi dưỡng và hướng dẫn” (Hiến Chế Mạc Khải của Thiên Chúa Dei Verbum số 21)

Nói về Chúa Giêsu, không chỉ về lý thuyết giáo lý, nhưng còn chia sẻ câu chuyện cá nhân của bạn (trước, trong và sau khi gặp Chúa Giêsu) và tập trung vào Chúa Kitô, nghĩa là không phải vào các lý thuyết giáo lý mà còn bằng kinh nghiệm sống.

b. Chứng nhân bằng đời sống

Các Kitô hữu được “sai đi” vào cộng đồng của họ (khu phố, nơi làm việc) để làm chứng về Chúa Giêsu. Nhưng nên nhớ rằng việc rao giảng Tin Mừng không chỉ là nói suông, mà là sống một đời sống xứng đáng với Tin Mừng, một hành vi phản ánh Chúa Kitô. Đó là một Đức tin sống động bằng các việc bác ái và tình yêu thương cụ thể (như giúp đỡ những người cần giúp đỡ) là bằng chứng của đức tin chân chính. “Giả như có người anh em hay chị em không có áo che thân và không đủ của ăn hằng ngày, mà có ai trong anh em lại nói với họ: ‘Hãy đi bình an, mặc cho ấm và ăn cho no, nhưng lại không cho họ những thứ thân xác họ đang cần, thì nào có ích lợi gì?’” (Gc 2, 15-17): Thể hiện đức tin sống động qua những hành động cụ thể, chẳng hạn như giúp đỡ những người cần giúp đỡ, để lời Chúa không phải là vô ích. Nhưng phải luôn luôn có Tình yêu thương và lòng Kiên nhẫn: Hãy đáp lại bằng tình yêu thương, ngay cả khi bị từ chối, và hãy chào chúc bình an cho những người đó (Lc 9, 1-6; Mt 10, 1.5-14; Mc 6, 7-13).

2. Sự tác động của Thánh Linh và cầu nguyện

Việc truyền bá Tin Mừng nhất thiết phải được hướng dẫn bởi Chúa Thánh Thần và lời cầu nguyện, bởi vì cầu nguyện thổi hồn vào lời nói, thu hút sự hiện diện của Chúa, và cho phép các tín hữu được tràn đầy Thánh Linh, làm cho lời chứng của họ trở nên mạnh mẽ và chân thực, như thánh Phaolô và Chúa Giêsu đã dạy. Bởi vì chính Chúa ban sự tăng trưởng và Chúa Thánh Thần bày tỏ chân lý, chứ không chỉ riêng nỗ lực của con người: “Tôi xin nói với anh em là hãy sống theo Thần Khí… Nếu chúng ta sống nhờ Thần Khí, thì cũng hãy nhờ Thần Khí mà tiến bước” (x. Gl 5, 16…).

Nên nhớ, hãy cầu nguyện trước và trong khi truyền giáo để được hướng dẫn và được ban sức mạnh. Cầu nguyện là điều thiết yếu để cầu thay cho người khác và để được Chúa hướng dẫn trong sứ mệnh này.

3. Mục tiêu của việc truyền giáo. Truyền giáo để làm gì? Cho mọi người biết Chúa và sự cứu rỗi

Mục tiêu chính của việc truyền giáo là rao giảng “Tin Mừng” về Chúa Giêsu Kitô để mọi người có thể biết Thiên Chúa, tin vào Chúa Giêsu, ăn năn tội lỗi và nhận được ơn cứu rỗi, dẫn đến đời sống mới và trở thành môn đệ. Tất cả việc truyền giáo đều được thúc đẩy bởi tình yêu thương và sự vâng phục Chúa Kitô, hoàn thành sứ mệnh mà Chúa Giêsu đã giao phó cho người truyền giáo.

Mục tiêu của việc truyền giáo là thực hiện Ý muốn của Chúa bởi vì Chúa muốn tất cả mọi người được cứu rỗi và biết sự thật và cho mọi người biết rằng sự cứu rỗi là một món quà miễn phí từ Chúa qua đức tin nơi Chúa Giêsu.

Tóm lại, các Kitô hữu sống theo Lời Chúa dạy để chính họ trở thành sứ điệp sống động của Tin Mừng, làm cho Chúa Kitô đến gần hơn với người khác qua cuộc sống và lời nói của họ. Như một lời khuyên cần phải giữ: “Vì không ngừng xác tín về sự cao cả và phong phú của Lời Chúa, nên những ai có nhiệm vụ truyền đạt Lời Chúa cần phải chú ý nhiều đến giá trị, sự chính xác và ngôn ngữ của mình” (Tông huấn Loan Báo Tin Mừng Evangelii Nuntiandi số 73).

Vĩnh Long, ngày 20 tháng 04 năm 2026.

+ Phêrô Huỳnh Văn Hai
Giám Mục Giáo Phận Vĩnh Long

Nguồn: giaophanvinhlong.net

Quý Đức Cha khởi đầu ngày mới bên Bí tích Thánh Thể, kín múc sức mạnh thiêng liêng cho những giờ phút trọng đại. Sau giờ điểm tâm, các ngài vào Vatican, kính viếng hầm mộ vị Tông đồ trưởng – Giáo hoàng tiên khởi của Hội thánh.

Việc viếng mộ hai Thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô, cùng cuộc yết kiến Đức Giáo hoàng, là hai hoạt động cốt yếu của chuyến Ad Limina Apostolorum. Đây không chỉ là nghĩa vụ giáo luật, mà sâu xa hơn, là cử chỉ biểu lộ sự hiệp thông trong đức tin tông truyền và sứ vụ mục tử với Đấng Kế vị Thánh Phêrô.

Hiện diện trước phần mộ của Vị được Chúa Giêsu trao trách nhiệm: “Hãy làm cho anh em của con nên vững mạnh” (Lc 22,32), quý Đức Giám mục một lần nữa xác tín mạnh mẽ sứ mạng bảo vệ và truyền đạt đức tin tông truyền – nền tảng của sự hiệp nhất Hội thánh. Trong tư cách kế vị các Tông đồ, các Đức Giám mục được mời gọi xây dựng Giáo hội địa phương trên đá tảng đức tin ấy, trong sự hiệp thông với Đức Thánh Cha – dấu chỉ hữu hình của sự hợp nhất Giáo hội. Hình ảnh các trụ cột Giáo hội Việt Nam neo mình bên trái tim của Giáo hội hoàn vũ, bên phần mộ của Thánh Tông đồ Phêrô làm sáng lên dung mạo một Hội thánh duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền.

Gặp Đức Mẹ La Vang trong Vườn Vatican

Tiếp sau Thánh lễ, Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGMVN) cùng anh chị em đang tu học và sinh sống tại Rôma có giây phút thật đặc biệt: cùng quy tụ bên đài Đức Mẹ La Vang trong Vườn Vatican.

Đây là lần đầu tiên các Đức Giám mục Việt Nam được sum họp bên Mẹ ngay giữa lòng Giáo hội Hoàn vũ, dâng lời kinh xin Mẹ cầu bầu và che chở Giáo hội quê nhà.

Yết kiến Đức Thánh cha Lêô XIV

Lúc 10g30, các Đức Giám mục hân hoan bước vào Dinh Tông Toà để tiếp kiến Đức Thánh Cha. Vừa trở về sau chuyến tông du Phi châu, Đức Giáo hoàng niềm nở đón tiếp đoàn, ngài cho biết chính cuộc gặp gỡ với anh em giám mục đến từ Việt Nam đã tiếp thêm cho ngài sức mạnh, sự nâng đỡ và niềm vui.

Đức cha Chủ tịch HĐGMVN dâng lên Đức Thánh Cha tâm tình thảo kính của toàn thể Dân Chúa tại Việt Nam, đồng thời bày tỏ niềm ao ước được ngài ghé thăm quê hương. Đức Thánh Cha vui mừng đón nhận lời mời, dẫu vẫn còn một số bước cần hoàn tất để chuyến viếng thăm trở thành hiện thực.

Đức Giáo hoàng đặc biệt quan tâm đến công cuộc đào tạo linh mục và tu sĩ: Giáo hội Việt Nam có nhiều ơn gọi để phục vụ Dân Chúa, nhưng những ơn gọi ấy cần được huấn luyện đầy đủ để có thể trở nên những môn đệ đích thực, thánh thiện và nhiệt thành loan báo Tin mừng. Ngài cũng nêu lên những thách đố mà trí tuệ nhân tạo và các phương tiện truyền thông đang đặt ra: bên cạnh nhiều công dụng hữu ích, vẫn còn đó tình trạng thông tin sai lạc, giả dối và gây hấn – Giáo hội cần giúp các tín hữu phân định và sử dụng không gian mạng để quảng bá sự thật, tình thương và Tin mừng của Chúa.

Chào thăm Bộ Truyền thông

Buổi chiều, HĐGMVN đến chào thăm Bộ Truyền thông. Các vị hữu trách của Bộ đánh giá cao những nỗ lực truyền thông của Giáo hội Việt Nam, đồng thời ước mong các tín hữu được nên thánh ngang qua chính lãnh vực này. Trong một thế giới đầy tin giả, người làm truyền thông Công giáo trước hết phải là chứng nhân cho sự thật; và truyền thông Công giáo phải nhắm đến sứ vụ loan báo Tin mừng, chứ không dừng lại ở việc truyền tải thông tin. Lục địa kỹ thuật số, dù rộng lớn, vẫn chỉ là một phần nhỏ của thế giới: chính việc cùng sống, cùng tương quan và hiện diện cụ thể với nhau để chia sẻ đức tin mới là chứng tá đích thực.

Chào thăm Phủ Quốc vụ khanh Toà thánh

Chiều tối, đoàn đến chào thăm Phủ Quốc vụ khanh Toà thánh. Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Toà thánh, cùng Đức Tổng Giám mục Gallagher vui mừng tiếp đón quý Đức Giám mục Việt Nam. Sau lời chào của Đức cha Chủ tịch HĐGMVN, Đức Hồng y ân cần thăm hỏi từng vị và chia sẻ niềm vui về sự phát triển của Giáo hội Việt Nam. Ngài cũng nhắc đến cuộc gặp gỡ gần đây với phái đoàn Chủ tịch Quốc hội Việt Nam, đồng thời lắng nghe quý Đức Giám mục chia sẻ về tình hình của các giáo phận.

Đức Hồng y bày tỏ niềm hy vọng tiến trình ngoại giao giữa Toà thánh và Nhà nước Việt Nam sẽ tiếp tục đạt được nhiều thành quả tốt đẹp, đồng thời ước mong trong tương lai gần sẽ được ghé thăm Giáo hội Việt Nam thân yêu.

Một ngày Ad Limina với những cuộc gặp gỡ quan trọng đã khép lại trong tâm tình tạ ơn, mở ra niềm hy vọng lớn lao cho Dân Chúa tại Việt Nam. Hãy cùng nhau cảm tạ Chúa, vì Chúa nhân từ, muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương (x. Tv 136,1).

Trở lại Vatican sau chuyến Tông du 11 ngày tới bốn quốc gia châu Phi, lịch trình của Đức Giáo hoàng Lêô XIV tại Rôma lập tức được tiếp tục. Sáng hôm sau khi trở về từ Guinea Xích đạo, ngài đã tiếp kiến các Giám mục Việt Nam trong chuyến thăm ad limina của họ.

Chuyến thăm “ad limina Apostolorum”, do các Giám mục hiệp thông với Tòa thánh thực hiện, nhằm mục đích củng cố trách nhiệm của họ với tư cách là những người kế vị các Tông đồ và sự hiệp thông phẩm trật của họ với Người kế vị Thánh Phêrô. Tập trung vào việc cầu nguyện tại các lăng mộ của Thánh Phêrô và Thánh Phaolô, chuyến thăm này cũng là một thời điểm quan trọng trong sứ vụ của Đức Giáo Hoàng, trong đó ngài gặp gỡ các Giám mục để thảo luận về các vấn đề liên quan đến sứ mang Giáo hội của họ.

Sau buổi tiếp kiến của Đức Giáo hoàng, Đức cha Đaminh Nguyễn Tuấn Anh của Giáo phận Xuân Lộc đã mô tả cuộc gặp gỡ là thân ái, nói rằng ngay cả “sau một hành trình dài đến châu Phi, [Đức Giáo hoàng] vẫn dành thời gian sáng nay để gặp gỡ chúng tôi bằng tất cả tấm lòng.

Với hơn 7 triệu tín hữu Công giáo, Việt Nam là nơi có cộng đồng Công giáo lớn thứ năm ở châu Á. Đức cha Nguyễn Tuấn Anh cho biết Đức Giáo hoàng rất vui khi được nghe về Giáo hội địa phương ở đất nước, mà Đức Cha mô tả là có “đức tin mạnh mẽ”. Ngài nói thêm rằng trong thế giới ngày càng phát triển dựa trên công nghệ, Giáo hội Việt Nam đang nỗ lực giải đáp những vấn đề liên quan đến đức tin, trí tuệ nhân tạo và truyền thông đại chúng.

Do đó, Đức Cha nhấn mạnh sự cần thiết phải “hiệp nhất” để đối mặt với những thách thức hiện đại này.

Sau đây là bản ghi lại cuộc phỏng vấn đã được biên tập lại cho rõ ràng hơn.

Vatican News: Sáng nay, các Giám mục Việt Nam đã gặp Đức Giáo hoàng Lêô XIV trong khuôn khổ chuyến thăm ad limina của các ngài. Cuộc gặp gỡ đó diễn ra như thế nào?

Đức cha Nguyễn Tuấn Anh: Thứ nhất, sau một hành trình dài đến châu Phi, sáng nay ngài đã dành thời gian gặp gỡ chúng tôi bằng tất cả tấm lòng. Chúng tôi cảm nhận được điều đó, và ngài cũng đã nói như vậy. Mặc dù hơi mệt, ngài vẫn rất vui mừng và hạnh phúc khi được gặp chúng tôi và nghe về Giáo hội Việt Nam. Thứ hai, cách ngài giao tiếp với chúng tôi rất huynh đệ.

Ngài quả thật là Người kế vị Thánh Phêrô, và chúng tôi là những người kế vị các Tông đồ. Bầu không khí sáng nay thật ấm cúng, như một gia đình của Giáo hội. Tất cả chúng tôi đều có trách nhiệm góp phần tạo nên sự hiệp nhất và hiệp thông trong Giáo hội. Chúng tôi thực sự cảm thấy mình đang hiệp thông với Đức Giáo hoàng, Tòa thánh và Giáo hội hoàn vũ. Giáo hội Việt Nam là một gia đình, và trong văn hóa của chúng tôi, gia đình rất quan trọng.

Giáo hội cũng đã được chúc lành bởi ân sủng của Thiên Chúa và bởi máu của các vị tử đạo.

Vatican News: Hoàn cảnh Giáo hội Việt Nam hiện nay như thế nào?

Đức cha Nguyễn Tuấn Anh: Tôi nghĩ trong Giáo hội, chúng tôi luôn cần sự đóng góp và hiệp nhất của tất cả mọi người: các giám mục, linh mục, giáo dân và tu sĩ. Chúng tôi được đánh giá cao vì đức tin mạnh mẽ của chúng tôi. Nhưng chúng tôi cũng phải đối mặt với tất cả những thách thức như mọi người khác, đặc biệt là hiện nay với trí tuệ nhân tạo và truyền thông đại chúng. Vì vậy, chúng tôi cần hiệp nhất; chúng tôi cần thống nhất, và với ơn Chúa, chúng tôi có thể đối mặt với thách thức này trên con đường đức tin, trên con đường hy vọng.

Tý Linh chuyển ngữ từ vaticannews.va/en

Nguồn: xuanbichvietnam.net

Ông cố Diệp ơi,

Hồi nhỏ, con hay thắc mắc về cái danh xưng “ông cố” mà bà con mình hay gọi các linh mục. Con có đứa bạn cũng ở miền Tây quê ông, nó nói ở miền Tây, người ta kỵ nhất là sự xa cách, nên ai mà mình thương, mình quý, mình coi như ruột thịt trong nhà thì mới dám gọi bằng cái tiếng “cố”.

Nên con cũng muốn gọi Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp là “ông cố”, giống như cái cách người dân Tắc Sậy vẫn gọi. Dù con chưa từng gặp ông, nhưng cái tên của ông thì nghe riết thành quen. Vì hồi nhỏ, mỗi lần theo người lớn đi lễ, con hay nghe người ta nhắc: “Cha Diệp đó nghen, linh lắm!” Lúc đó con đâu hiểu gì nhiều. Chỉ thấy người ta đứng trước bàn thờ, chắp tay, có người thì rưng rưng nước mắt. Con cũng đứng ké, nhìn theo, mà trong lòng thì cứ thắc mắc: sao người ta thương ông cố dữ vậy?

Hôm nay, tự dưng có duyên cầm được cuốn sách “Con Sóc Trên Tàu Dừa” lên đọc, con mới thấy mình ngộ ra được biết bao nhiêu chuyện. Cái tên cuốn sách nghe qua thì thấy nó lạ lẫm, ngộ ngộ sao đâu, nhưng mà tới chừng ngồi ngẫm lại một hồi, tự nhiên thấy cái bụng mình nó thương dữ dội hà. Nó thương cái kiểu mộc mạc, bình dân như màu xanh của lá dừa, như cái tính nết chịu thương chịu khó của dân mình hồi đó tới giờ vậy. Hệt như cái tánh nết ông cố dành cho bà con mình vậy đó. Lúc nào ông cũng giống như con sóc nhỏ tận tụy trên tàu dừa quê hương, cứ thoăn thoắt đi hết nhà này tới nhà kia, lo cho dân nghèo từng miếng ăn, dạy họ từng lời kinh. Ông cố chọn sống “ở giữa” cuộc đời. Ở giữa những phận người khổ cực lầm than, ở giữa những trăn trở, lo âu của một thời loạn lạc. Cái sự thánh thiện của ông cố, sau khi con đọc xong mấy trang viết ấy, con thấy nó hổng phải cái gì lóng lánh hay xa xôi tít tắp đâu. Ngược lại, nó thơm nồng mùi lúa mới, thơm mùi phù sa mặn đắng vốn đặc trưng của đất quê mình. Chính thái độ đứng “ở giữa” dân mình như vậy, nên người ta mới thương, mới nhớ ông cố hoài cho tới tận bây giờ.

Ở dưới quê con, người ta quý nhau cũng chỉ vì cái lẽ đó. Chẳng cần phải thưa gởi hay nói năng chi cho nhiều, chỉ cần cái lâm nguy, lúc gian nan nhứt mà vẫn còn thấy mặt nhau, chịu ở lại với nhau, vậy là đủ đầy rồi. Con nghe người ta kể lại, tới cái lúc dầu sôi lửa bỏng, nguy hiểm kề cận bên mình, vậy mà ông cố vẫn nhứt quyết không chịu rời đi. Con nghĩ bụng, chắc cái hồi đó ông cố cũng có biết bao nhiêu là lựa chọn chớ bộ. Ở đời này, ai mà hổng ham sống sợ chết; ai mà hổng muốn tìm chỗ yên thân. Nhưng mà ông cố quyết tâm chọn ở lại. Cái lựa chọn đó, con thấy nó hổng phải kiểu anh hùng lẫm liệt gì đâu, mà nó giống hệt như tấm lòng của một người cha, người chú trong nhà, vì thương quá mà hổng nỡ bỏ mặc đám con cháu, bỏ mặc bà con mình lại phía sau trong lúc ngặt nghèo. Cái lựa chọn ở lại đó, người ngoài nhìn vô thấy lạ, nhưng người miền Tây mình thì hiểu. Nó hệt như rễ dừa, cứ âm thầm bám sâu vô đất phèn mặn chát để giữ cho cây đứng vững trước giông bão. Ông cố không nỡ bỏ dân vì cái tình đã “dính” vô nhau rồi thì khó mà buông được. Ông chết để dân được sống, một cái chết nhẹ tênh như lá dừa rụng xuống dòng kênh, nhưng lại để lại cái nghĩa nặng tình thâm tới ngàn đời.

Ông ở lại, rồi ông mất.

Nghe đơn giản vậy thôi, mà cái “ở lại” đó, nó đi xa dữ lắm. Từ một xóm nhỏ, từ một vùng quê có cánh đồng, có con rạch, có tàu dừa… câu chuyện của ông đi xa hơn. Đi tới những nơi mà chắc hồi đó ông cũng không nghĩ tới. Rồi người ta tìm về. Người ta cầu nguyện. Người ta kể lại câu chuyện của ông cho người khác nghe. Không phải vì muốn làm cho lớn, mà vì cái gì đó trong lòng người ta không quên được.

Con cũng vậy. Dù sinh ra sau này, dù không sống trong thời của ông, nhưng mỗi lần nghe kể, con vẫn thấy có cái gì đó rất thật. Không phải chuyện xa vời, mà là chuyện của một con người sống trọn vẹn với những gì mình tin.

Nên khi đọc sách về cuộc đời ông cố, con thấy như mình đang được đi lại trên những con đường đất quê những năm tháng cũ. Cuốn sách không bắt con phải nhớ ngày, nhớ tháng, nó chỉ bắt con phải cảm nhận. Cảm cái hơi ấm của một bàn tay mục tử, cảm cái nghĩa khí của một người con Nam Bộ dám lấy mạng sống mình để giữ gìn sự sống cho bà con.

Ông cố à,

Bây giờ người ta đang nói nhiều về việc ông được tuyên phong Chân phước. Con nghe mà thấy vui cái bụng. Vui như chuyện của người thân trong nhà được vinh danh vậy đó. Nghĩ kỹ lại, con thấy hình như ông vẫn vậy. Vẫn là “ông cố Diệp” của bà con mình. Vẫn gần, vẫn đơn sơ. Chỉ có điều, từ cánh đồng, con rạch, tàu dừa… con đường của ông bây giờ đã chạm tới bàn thờ của Hội thánh. Nghe thì xa, mà sao thấy cũng gần. Con nghĩ, chắc ông cũng không có ý “đi xa” tới vậy đâu. Ông chỉ sống trọn phần của mình thôi. Mà có khi, chính vì sống trọn cái phần đời mình như vậy, nên con đường mới tự nhiên mở ra. Thực sự con đường đi từ tàu dừa tới bàn thờ Hội thánh, xét cho cùng đâu có xa xôi gì. Nó chỉ dài bằng đúng một trái tim biết yêu thương cho tới tận cùng, yêu tới mức không còn giữ lại gì cho riêng mình, phải vậy không ông cố?

Mà lạ lắm ông cố à, có những câu chuyện tưởng chừng đã trôi theo con nước, vậy mà vẫn có người nhặt lại, ngồi kể bằng một giọng rất nhẹ. Không làm lớn chuyện, không cố giải thích, chỉ như ngồi bên bờ rạch, nhìn con sóc chuyền qua mấy tàu dừa, rồi chậm rãi nói về một con người đã từng sống giữa xóm làng này.

Con nghĩ, chắc ông cũng không ngờ có ngày câu chuyện đời mình lại được kể theo cách này: hiền như gió, mà thấm sâu như nước. Thôi, con xin dừng ở đây nghen ông cố, chớ mà nấn ná nói thêm hồi nữa, có khi con lại lỡ miệng khui hết trơn mấy cái chuyện kín trong lòng ra thì kỳ lắm.

Để con ra ngó coi bữa nay mấy con sóc có còn nhảy nhót, đùa giỡn trên mấy tàu dừa trước ngõ mình không. Biết đâu chừng, thấy con người quen, tụi nó lại xúm xít kể con nghe thêm mấy chuyện hồi xửa hồi xưa về ông cố nữa thì sao.

Ông cố nhớ cầu nguyện cho tụi con nghen!

Sơ Maria Madeleine Nguyễn Thị Lan, Dòng Thánh Phaolô – Thiện Bản (OSP)