2022
Tòa Tổng Giám mục Sài Gòn thông báo về việc giữ thinh lặng thánh trong thánh lễ
Tòa Tổng Giám mục Sài Gòn thông báo về việc giữ thinh lặng thánh trong thánh lễ
TÒA TỔNG GIÁM MỤC
180 Nguyễn Đình Chiểu – Quận 3
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
(84.28) 3930 3828
Email: [email protected]
THÔNG BÁO
VỀ VIỆC GIỮ THINH LẶNG THÁNH TRONG THÁNH LỄ
Kính thưa quý cha
Cùng toàn thể Dân Chúa Tổng Giáo phận,
Thinh lặng thánh là một thành phần của việc cử hành và là cao điểm của trình tự phụng vụ. Đây là động tác dành cho toàn thể cộng đoàn, qua đó, Chúa Thánh Thần hiện diện làm sinh động toàn bộ việc cử hành và uốn nắn người tham dự.
Trong huấn từ vào dịp tĩnh tâm của linh mục đoàn Tổng Giáo phận năm 2022, Đức Tổng Giuse đã lưu ý về việc giữ thinh lặng thánh như Quy chế Tổng quát Sách lễ Roma hướng dẫn và được Đức Thánh cha Phanxicô nhắc lại trong Tông thư Desiderio Desideravi. Đức Tổng đã ấn định: “Các Giáo xứ và cộng đoàn thực hiện trong tất cả các thánh lễ từ đầu mùa Vọng này.”
Xin quý cha giúp cộng đoàn của mình xác tín để cùng thực hiện thật sốt sắng việc thinh lặng vào những thời điểm sau của thánh lễ:
Trong nghi thức sám hối và sau lời mời cầu nguyện đầu lễ để hồi tâm;
Sau bài giảng hoặc bài Tin mừng để Lời Chúa thấm nhập trong tâm hồn;
Sau khi rước lễ để tạ ơn và kết hợp với Chúa trong tâm tình cầu nguyện.
Việc giữ thinh lặng chỉ thực sự hiệu quả khi tất cả mọi người, cả thừa tác viên lẫn cộng đoàn, cùng ý thức tham gia. Ước mong thực hành này sẽ đem lại nhiều ơn ích thiêng liêng cho các cộng đoàn và cả Tổng Giáo phận chúng ta.
Văn phòng Tòa Tổng Giám mục,
ngày 25 tháng 11 năm 2022
(đã ấn ký)
Lm. Phêrô Kiều Công Tùng
Chưởng ấn
2022
Nhiều suy tư quanh việc sáng tác và sử dụng thánh ca
Nhiều suy tư quanh việc sáng tác và sử dụng thánh ca
Gần đây, Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc HÐGMVN đã ra thông cáo về việc sáng tác và sử dụng các bài thánh ca, với những lưu ý, xác nhận rõ ràng một số vấn đề, như việc nhắc nhở các nhạc sĩ tự giới thiệu tác phẩm mới trên internet có bổn phận ghi chú các chi tiết chuẩn nhận để giúp các ca đoàn thi hành chu đáo phận vụ của mình là phân định, chọn và hát các bài ca xứng hợp trong Phụng vụ; kêu gọi hành xử theo nếp sống đạo tốt lành và tinh thần tôn trọng mục đích của thánh nhạc cùng kỷ luật thánh nhạc, tuân thủ luật của mỗi quốc gia và Giáo hội địa phương… Liên quan đến các lưu ý từ bản thông cáo, một số nhạc sĩ Công giáo đã chia sẻ quan điểm và góc nhìn của mình.
KHÔNG CHỦ TRƯƠNG ĐÒI QUYỀN LỢI KHI SÁNG TÁC THÁNH CA
![]() |
Linh mục nhạc sư Kim Long (nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Thánh nhạc): Điều quan trọng nhất với tôi cũng như các học trò của mình trong vai trò tác giả, là sáng tác thánh ca để ca tụng Chúa và phục vụ Giáo hội, chứ không phải để kiếm quyền lợi, vì thế tôi cũng không đòi hỏi gì về chuyện người sử dụng phải trả tác quyền. Ai xin sử dụng các sáng tác của mình, tôi vẫn cho phép nhưng đừng độc quyền. Trước đây, có những đơn vị làm băng đĩa nhạc, trong đó có dùng các sáng tác của mình, tôi vẫn cho họ tự do, cũng có người nhớ đến đã tự nguyện gởi cho tác giả chút quà chứ mình không hề yêu cầu gì… Có một nhạc sĩ Công giáo thông báo lập hội để bảo vệ tác quyền, nếu các tác giả tham gia hội, ủy quyền cho họ thì sẽ được can thiệp khi phát hiện vấn đề vi phạm tác quyền, nhưng bản thân tôi không tham gia. Tôi không chủ trương đòi quyền lợi theo cách này… Tuy nhiên, theo văn bản được Ủy ban Thánh nhạc thông báo thì những ai phổ biến thánh nhạc trên các phương tiện truyền thông, ngoài việc tôn trọng mục đích cùng kỷ luật của thánh nhạc cũng cần nên tuân thủ luật của mỗi quốc gia và Giáo hội địa phương. Đây là điều người sử dụng các tác phẩm thánh ca nên lưu ý.
CẦN TÔN TRỌNG NGƯỜI SÁNG TÁC
![]() |
Nhạc sĩ Giang Ân: Tôi nghĩ lập trường của mình cũng giống như nội dung văn bản mà Ủy ban Thánh nhạc đã thông báo về vấn đề này. Trước hết cần xác tín, thánh nhạc là kho tàng, tài sản đáng quý của Giáo hội. Thánh nhạc được dùng trong Phụng vụ hay các cử hành đức tin nơi cộng đoàn, giáo xứ… đều đương nhiên không cần bàn đến tác quyền do nhạc sĩ sáng tác để phục vụ mọi người. Vì thế, cá nhân hay tập thể dùng trong trường hợp này đồng nghĩa không trả phí gì. Ngược lại, những bài thánh ca sử dụng trên phương tiện truyền thông như Youtube, Facebook, nhạc chờ… với mục đích kinh doanh, thương mại thì cần chia sẻ lợi nhuận cho nhạc sĩ vì đó là chất xám của họ. Không thể đương nhiên dùng sản phẩm của người khác để kiếm lợi ích cho chính mình mà không quan tâm tác quyền. Cần tôn trọng người sáng tác, bài hát là thành quả lao động nghệ thuật của họ.
NHƯ MỘT NHẮC NHỞ…
![]() |
Nhạc sĩ Phêrô Nguyễn Đình Diễn (nhạc sĩ Phanxicô): Tôi quan niệm rằng tất cả những công việc mà tôi đã dành hết tâm sức theo đuổi cho thánh ca chỉ đơn giản là dùng món quà Chúa ban để phục vụ người khác trong vai trò một người giáo dân yêu mến Giáo hội hết lòng… Thánh ca là lời cầu nguyện bằng âm nhạc trong cộng đoàn tín hữu, vì thế người viết thánh ca cần thấm nhuần những gì liên quan đến việc cầu nguyện, như Kinh Thánh, Phụng vụ, giáo lý… Với tôi, chính những hiểu biết này sẽ bổ trợ, đồng thời khơi mở cảm hứng cho người sáng tác. Do vậy, sáng tác thánh ca cũng cần nhiều tiêu chuẩn xứng hợp. Nhưng thực tế gần đây, sáng tác đúng chuẩn có vẻ bị thiếu… Đối với Thông báo về sử dụng và sáng tác các bài thánh ca, đó là kết quả của nhiều suy tư, cân nhắc của các đấng đứng đầu phụ trách ban Thánh nhạc, theo tôi là rất cần thiết. Với ý nhắc nhở này, hy vọng các nhạc sĩ khi giới thiệu tác phẩm của mình trên nhiều phương tiện sẽ ghi chú rõ ràng các chi tiết chuẩn nhận theo đúng tinh thần Phụng vụ, để ca đoàn hay người cần sử dụng dễ nắm bắt. Ban Thánh nhạc đã tổ chức nhiều lần đại hội với nhiều chủ đề, đề cập nhiều vấn đề từ thực tế sáng tác và sử dụng thánh ca cho phù hợp. Do đó, thông báo mới như một nhắc nhở để chúng ta sử dụng cũng như sáng tác phù hợp.
VÌ ĐỨC CÔNG BẰNG
![]() |
Linh mục nhạc sĩ Phêrô Tri Văn Vinh (Trưởng Ban Thánh nhạc giáo phận Cần Thơ): Thường, các nhạc sĩ Công giáo sáng tác thánh ca mục đích dùng cho Phụng vụ, đối với các bài đã được chuẩn nhận. Về việc sử dụng thánh nhạc hiện nay trong các cộng đoàn, nổi lên các vấn đề lưu tâm là chọn bài hát cần đúng tinh thần phụng vụ, bài đã được phê chuẩn, ưu tiên bài quen thuộc để toàn thể người tham dự lễ đều biết. Việc hướng dẫn ca đoàn chọn bài nào, cha xứ hoặc ca trưởng là người có trách nhiệm để đi theo các chỉ dẫn sử dụng thánh nhạc của Ủy ban Thánh nhạc. Một hiện trạng nữa là việc sử dụng các bài hát thánh ca nằm ngoài mục đích Phụng vụ và có lợi ích cá nhân cho người sản xuất. Trong trường hợp này, vì đức công bằng nên tuân thủ theo quy định về sở hữu trí tuệ, tôn trọng tác quyền. Vì thế, theo tôi, văn thư của Ủy ban Thánh nhạc – HĐGMVN đưa ra vào ngày 10.11.2022 là xác đáng và kỹ càng. Thực tế cá nhân, trong quá trình sáng tác, tôi nghĩ khả năng của mình là do Chúa ban. Các sáng tác của mình để ca tụng Chúa. Người sử dụng bằng cách này hay cách khác miễn là Lời Chúa loan truyền đều có ý nghĩa. Song, một số ca sĩ khi sử dụng bài hát của tôi để ra băng đĩa, họ cũng đã chủ động liên hệ và trả tác quyền. Khoản tiền nhận được thường có tính tượng trưng nhưng mang lại niềm vui cho nhạc sĩ. Là người sáng tác đồng thời là linh mục, tôi cũng có thêm chút “vốn” để lo cho mục vụ bác ái hay các nhu cầu khác cần thiết cho mọi người. Nói tóm lại, cần làm việc vì đức công bằng và trên hết, ý thức được việc sử dụng thánh nhạc để ca ngợi Chúa, sáng danh Chúa.
KHÔNG TRỤC LỢI
![]() |
Linh mục nhạc sĩ Thái Nguyên: Khi chủ thể sử dụng ca khúc của nhạc sĩ nằm ngoài mục đích dùng trong Phụng vụ, sinh hoạt cộng đoàn mà mang kinh doanh thu về tiền bạc, lợi ích riêng cho mình…, thì thiết nghĩ rất cần tuân thủ nguyên tắc tôn trọng tác quyền. Hội tác quyền mà tôi tham gia bao gồm một số nhạc sĩ Công giáo nhằm lên tiếng để bảo vệ sáng tác của mình và kêu gọi những người sử dụng hành xử theo lẽ công bằng. Thực tế cho thấy, có nhiều trường hợp éo le. Một số cá nhân hoặc tổ chức sử dụng bài hát của nhạc sĩ rồi tự đăng ký với các kênh truyền thông như đó là bài hát của mình, đến khi nhạc sĩ dùng bài hát này thì lại không được kênh cho phép vì báo cáo vi phạm. Nhưng thực chất, bài hát lại của chính nhạc sĩ. Điều đó gây ra bất tiện và trên hết là không đúng sự thật. Chúng ta đồng ý rằng các sáng tác thánh ca suy cho cùng là để phục vụ Dân Chúa. Mọi người có thể hát, cầu nguyện, tâm tình riêng tư hay dùng trong các sinh hoạt cộng đoàn, song khi dùng với mục đích kinh doanh trục lợi, làm ảnh hưởng đến lợi ích chung, đến tác giả thì không được phép. Lúc này, cần xử sự theo những quy tắc chung vốn có.
Nhóm Phóng viên CGvDT thực hiện
2022
Những nét đặc trưng của giáo phận Hưng Hoá – Vùng Ngoại Biên Miền Thập Tỉnh
Những nét đặc trưng của giáo phận Hưng Hoá – Vùng Ngoại Biên Miền Thập Tỉnh
Xin giới thiệu tới cộng đoàn đôi nét đặc trưng của giáo phận Hưng Hoá, một vùng “Ngoại Biên Miền Thập Tỉnh”, để cùng nhau hướng về ĐHGT giáo tỉnh Hà Nội lần thứ 18, được tổ chức từ ngày 25 -26.11.2022 tại khu di tích lịch sử Đền Hùng, với chủ đề “HÃY ĐẾN VỚI VÙNG NGOẠI BIÊN”.
NHỮNG NÉT ĐẶC TRƯNG CỦA GIÁO PHẬN HƯNG HÓA – VÙNG NGOẠI BIÊN MIỀN THẬP TỈNH
Mỗi mảnh đất đều có một cái hồn, một nét riêng, để lại trong lòng người những ấn tượng khác nhau. Hưng Hoá cũng vậy. Hưng Hóa mang những nét đặc trưng rất riêng của vùng Tây Bắc thơ mộng bao say đắm, là vùng đất đã “gây thương nhớ” cho biết bao người. Đây cũng là nơi để lại những dấu chân Tin Mừng còn in dài, đem Lời Chúa đến tận vùng biên cương của Tổ quốc.
Về cảnh quan
Hưng Hóa là giáo phận có diện tích rộng lớn nhất của Giáo hội Việt Nam, với hơn 58.000 km2, nằm trên địa bàn 10 tỉnh thành miền Tây Bắc, trải dài từ đồng bằng Bắc Bộ – nơi có hai dòng sông: sông Hồng và sông Đà uốn khúc giữa những cánh đồng màu mỡ phì nhiêu; qua miền trung du với những rừng cọ, đồi chè bao la bát ngát; lên đến tận miền thượng du – nơi có những dãy núi trùng trùng điệp điệp…
Chính sự đa dạng về địa hình đã làm cho Hưng Hóa có nhiều kỳ quan, địa danh nổi tiếng như: Sapa – “xứ sở sương mù”; thung lũng mận Mộc Châu – Sơn La; lòng hồ Hoà Bình được ví như “Hạ Long trên cạn”; có Thác Bà Yên Bái; có suối khoáng Tuyên Quang; có Sìn Hồ Lai Châu với biển mây bồng bềnh tựa như thiên đường trong mơ; và Điện Biên với tên gọi “xứ sở Hoa Ban”; cùng dãy Hoàng Liên Sơn – Lào Cai với đỉnh Fansipan được mệnh danh là “nóc nhà Đông Dương” có độ cao 3.143m;… Bên cạnh đó còn có chè cổ Suối Ràng với những cây cổ thụ lên tới 500 tuổi; và những ruộng bậc thang đẹp mê lòng, được ví như những “vân tay của trời” hay như những “nấc thang dẫn lên thiên đường” ở Sí Mần, Hoàng Su Phì hay Mù Cang Chải… Đây là những công trình kiến trúc nghệ thuật mang đầy tính sáng tạo từ đôi bàn tay khéo léo của đồng bào H’mông sinh sống trên những mảnh đất này.
Hơn nữa, các địa danh tuy cùng nằm trong vùng Tây Bắc, nhưng do độ cao khác nhau và bị chia cắt bởi các dãy núi, các dòng sông, khe suối, tạo ra nhiều tiểu vùng khí hậu. Trong khi ở thung lũng Mường La, người ta mặc áo ngắn tay giữa mùa đông thì ở Mộc Châu phải mặc áo bông dày để chống chịu với giá rét. Chính điều này cũng đã góp phần làm nên sự độc đáo về thiên nhiên và là nét đặc trưng của giáo phận “Miền thập tỉnh Tây Bắc” này.
Các dân tộc tại Giáo phận Hưng Hoá
Không chỉ gây ấn tượng là Giáo phận có diện tích lớn nhất của Giáo hội Việt Nam, Giáo phận Hưng Hóa còn là nơi tập trung nhiều dân tộc thiểu số nhất: 31/ 54 dân tộc. Với 31 dân tộc anh em cùng cư trú đã làm cho Giáo phận vùng Tây Bắc này sự phong phú, đa dạng về sắc tộc, ngôn ngữ, văn hóa, và phong tục, tập quán. Mỗi dân tộc mang trong mình những nét đặc trưng và bản sắc riêng vô cùng phong phú và sống động. Từ phong tục tập quán, lễ hội, nghệ thuật trang trí, ẩm thực cho đến các nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng như lễ hội ngày xuân, văn hóa chợ phiên, cưới hỏi, tang ma, lễ mừng cơm mới,… đều tạo nên sự độc đáo riêng của mỗi dân tộc. Sự kết hợp của 31 dân tộc khác nhau khiến cho nét đẹp trong văn hóa ẩm thực của vùng đất này hội tụ nhiều màu sắc, hương vị đậm đà, khác biệt, trở thành đặc sản hấp dẫn của Tây Bắc. Nổi bật nhất trong đó cần kể đến các món đặc sản như: Thắng cố, Canh da trâu, chẳm chéo, cơm lam, rượu sâu chít hay các loại quả đặc trưng của từng địa phương… Vì thế, sự kết hợp này làm cho bức tranh về Giáo phận Hưng Hóa càng trở nên nổi bật, đa sắc và sống động hơn.
Hưng Hóa – Cái nôi của văn hóa và lịch sử Việt Nam
Không chỉ là nơi có địa hình đa dạng, phong phú sắc tộc, Hưng Hóa còn là cái nôi của nền văn hóa và lịch sử Việt Nam. Từ núi Tản Viên gắn liền với truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh đến Thành cổ Sơn Tây, một di tích lịch sử độc đáo có từ thời Nhà Mạc và đây cũng là nơi giam giữ chứng nhân đức tin trước khi đưa ra hành hình ở pháp trường Năm Mẫu; có làng cổ Đường Lâm, nơi còn tồn tại những ngôi nhà cổ kính rêu phong 400 năm tuổi; và nổi bật nhất là Đền Hùng ở Phú Thọ, nơi được coi là cội nguồn của dân tộc Việt và cũng là nơi Đại hội Giới trẻ Giáo tỉnh Hà Nội lần thứ 18 sẽ diễn ra.
Hưng Hóa – Nơi lưu dấu các thánh Tử Đạo Việt Nam
Giáo phận Hưng Hóa cũng là nơi đón nhận hạt giống Tin Mừng khá sớm. Từ thế kỷ 16, các vị thừa sai đi dọc sông Hồng để giảng đạo và hạt giống Tin Mừng đầu tiên được gieo vào mảnh đất Hưng Hóa vào năm 1599. Tuy nhiên, đầu thế kỷ 17, Giáo phận Hưng Hóa mới đón nhận đức tin chính thức từ các linh mục Dòng Tên vào khoảng năm 1615 – 1627. Đây cũng là nơi có pháp trường Năm Mẫu – nơi các thánh tử đạo Việt Nam bị xử tử mà đến nay những dấu tích chứng tá tử đạo của các ngài vẫn còn sống động với những trang sử oai hùng như các thánh: Cornay Tân, Néron Bắc, Schoeffler Đông, Phaolô Mỹ, Phêrô Đường, Phêrô Truật…
Sự đa dạng về cảnh quan, phong phú về sắc tộc và độc đáo về văn hóa, lịch sử đã khiến cho Hưng Hóa trở thành vùng đất đặc biệt. Tạ ơn Chúa đã thương ban và tác tạo nên bức tranh tuyệt đẹp nơi mảnh đất “miền thập tỉnh” Tây Bắc này. Xin Thiên Chúa tiếp tục ban muôn ơn lành xuống trên cánh đồng bao la của Giáo phận Hưng Hóa, và hướng dẫn, trợ giúp mỗi thành viên trong Giáo phận luôn biết gieo rắc Tin Mừng đi khắp mọi miền, đem yêu thương đến với mọi người, để ánh sáng Tin Mừng được lan tỏa, hầu cho muôn người, muôn dân tộc đều nhận biết Chúa là Cha và ca tụng danh thánh Ngài.
2022
Ủy ban Thánh nhạc – Thông cáo về việc sáng tác và sử dụng các bài thánh ca
Hội đồng Giám mục Việt Nam
Ủy ban Thánh nhạc
THÔNG CÁO
VỀ VIỆC SÁNG TÁC VÀ SỬ DỤNG CÁC BÀI THÁNH CA
Ngày nay, các phương tiện truyền thông xã hội phát triển mạnh mẽ đã đem đến cho hoạt động thánh nhạc những thuận lợi tốt đẹp, đồng thời cũng làm phát sinh những vấn đề cần được quan tâm. Vì vậy, Ủy ban Thánh nhạc xin lưu ý những điều sau đây.
- Trong phụng vụ, chỉ được sử dụng các bài ca đã được chuẩn nhận (imprimatur). Các nhạc sĩ tự giới thiệu tác phẩm mới trên internet có bổn phận ghi chú các chi tiết chuẩn nhận để giúp các ca đoàn thi hành chu đáo phận vụ của mình là phân định, chọn và hát các bài ca xứng hợp trong phụng vụ.
- Giáo hội khuyến khích “sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội cách đắc lực vào các công việc tông đồ khác nhau” (Sắc lệnhvề Truyền Thông, số 13). Qua các phương tiện truyền thông, các tác phẩm thánh nhạc có giá trị, từ những tờ nhạc gốc cho đến những hình thức phái sinh (thu âm, video, v.v.), có thể giúp loan báo Tin Mừng cách hữu hiệu, đồng thời hướng đến đúng mục đích của thánh nhạc là “làm vinh danh Chúa và thánh hóa các tín hữu” (Hiến chế vềPhụng Vụ, số 112).
- Giáo hội kêu gọi các tín hữu “tự đào tạo cho mình một lương tâm ngay thẳng về việc sử dụng các phương tiện đó” (Sắc lệnhvề Truyền Thông, số 5) và cư xử theo nguyên tắc “lòng bác ái thì xây dựng”(1 Cr 8, 1; x. Sắc lệnh về Truyền Thông, số 5).
- Theo truyền thống thánh nhạc Việt Nam, các nhạc sĩ Công giáo sáng tác thánh ca để cầu nguyện, làm vinh danh Chúa và thánh hóa các tín hữu, không nhằm mục đích lợi nhuận hay thương mại.
- Đối với các tín hữu phổ biến thánh nhạc trên các phương tiện truyền thông và các nhạc sĩ Công giáo, Ủy ban Thánh nhạc ViệtNamkêu gọi hành xử theo nếp sống đạo tốt lành và tinh thần tôn trọng mục đích của thánh nhạc cùng kỷ luật thánh nhạc. Đồng thời, vì “các phương tiện truyền thông có hiệu lực vượt khỏi ranh giới quốc gia, và biến mỗi người trở thành công dân của toàn thể xã hội nhân loại” (Sắc lệnh về Truyền Thông, số 22), nên cần tuân thủ luật của mỗi quốc gia và Giáo hội địa phương. Được như thế, mới mong thánh nhạc đem lại sự bình an và thánh thiện trên các phương tiện truyền thông xã hội và trong các nghi thức phụng vụ cũng như các buổi diễn nguyện hoặc trình diễn thánh ca có phát sóng.
- Vì thế, Ủy ban Thánh nhạc xác định:
- Viết hoặc hát thánh ca là để ca tụng Chúa, đừng để bất cứ mục đích nào khác xen vào. Người sử dụng tác phẩm thánh ca cần tôn trọng nguyên tác (nhạc và lời) của tác giả. Mỗi khi dùng những bài thánh ca, nên cầu nguyện và nhớ đến người đã viết bài ca đó;
- Ủy ban không có quyền sở hữu bất cứ tác phẩm thánh ca nào của các nhạc sĩ (còn sống cũng như đã qua đời). Chỉ tác giả mới có quyền trên tác phẩm của mình;
- Ủy ban không thành lập cũng không tham gia hội nhóm nào để bảo vệ tác quyền thánh ca và không ủy quyền cho ai giữ bản quyền tác phẩm thánh nhạc.
Tp. HCM, ngày 10 tháng 11 năm 2022.
Thư ký Ủy ban Thánh nhạc
(đã ký)
Lm. Rôcô Nguyễn Duy