“Trong tôi, tinh thần Lasan, từ cuộc sống cho đến mục vụ, từ đức tin cho đến lòng nhiệt thành phụng sự, tự nhiên chảy trong dòng máu của tôi mà tôi không chủ ý. Sau này tôi mới nhận ra đó chính là hoa quả của nền giáo dục Kitô giáo”, đó là lời chia sẻ của Đức cha Louis Nguyễn Anh Tuấn, Giám mục Chánh tòa giáo phận Hà Tĩnh, trong thánh lễ kỷ niệm 100 năm thành lập trường Lasan Đức Minh, tại nhà thờ Tân Định, sáng 25.11.2023.

Đức cha Louis Nguyễn Anh Tuấn tặng hoa, tri ân thầy

Chụp hình lưu niệm

Đức cha Louis, cựu học sinh Lasan Taberd (từ Lasan Mossard Thủ Đức đến Taberd và cuối cùng là Đức Minh, giai đoạn 1969 -1979) chủ tế thánh lễ này. Cộng đoàn phụng vụ cũng đã thinh lặng để tưởng niệm đến các sư huynh, thầy cô và cựu học sinh Lasan đã qua đời.

Đức cha Louis đã tặng hoa cho bề trên Giám tỉnh, đại diện các sư huynh Lasan và đại diện các thầy cô. Một hình ảnh khiến nhiều người tham dự xúc động là Đức cha đã không đứng tặng hoa nhưng đã quỳ xuống, như học trò nhỏ năm xưa dâng hoa cho vị thầy khả kính.

H.L

Ngày 13.11.2023, Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên đã đến Đại Chủng viện Thánh Giuse Hà Nội gặp gỡ và huấn đức chủng sinh thuộc phân khoa Thần học. Những huấn từ của Đức Tổng Giuse được dựa trên bài viết của Đức Hồng y Lazzaro You Heung Sik, Tổng trưởng Bộ Giáo sĩ. Trong đó, trọng tâm là ba câu hỏi nền tảng: Hội Thánh nào? Kiểu linh mục nào? Và loại hình đào tạo thế nào?

Theo Đức TGM Giuse, câu hỏi thứ nhất sẽ cho thấy một diện mạo cụ thể của Giáo hội hiện nay với tất cả những thách đố, khó khăn và thử thách. Từ đó, câu hỏi thứ hai được khai mở, với một Giáo hội như vậy thì kiểu mẫu linh mục nào được chờ đợi như là mong mỏi của chính Thiên Chúa và đoàn dân thánh. Ngài nhắc nhở chủng sinh: “Công việc mục vụ của linh mục trên hết là phục vụ mà không nhằm lợi lộc thấp hèn, các ngài phải luôn nhớ đến lời mời gọi hãy rửa chân cho anh em mình”. Từ đó, ngài gợi mở: “Vậy với thực trạng của Hội Thánh như hiện nay và với kiểu linh mục mà Chúa muốn như thế, thì đâu sẽ là loại hình đào tạo phù hợp để đáp ứng những đòi hỏi ấy?”.

Theo ngài, trước hết, chủng viện phải là trường học Tin Mừng, nghĩa là tinh thần Tin Mừng phải thấm đẫm trong mọi sinh hoạt của chủng viện, kể cả là việc thể thao hay giải trí. Chủng viện không phải là “nhà máy sản xuất” nhưng là trường đào tạo của Chúa Thánh Thần với khuôn mẫu là Đức Giêsu Kitô, Đấng đã đến không phải để được phục vụ nhưng là phục vụ và hiến mạng sống mình (x. Mc 10, 45). Thứ đến, chủng viện phải là trường học của sự hiệp thông, để con tim học cách mở ra với Chúa và mọi người. Chủng viện cũng phải là “nhà” để mọi người có thể sống tinh thần huynh đệ thực sự chứ không phải là thái độ “phòng thủ”. Cuối cùng, chủng viện là nơi giúp cho người chủng sinh có thể lượng giá ơn gọi của mình theo tinh thần truyền giáo. Chủng sinh phải được đào tạo trở nên con người của truyền giáo, luôn sẵn sàng để được sai đi trở thành những chứng nhân cho Tin Mừng.

Trong tháng cầu nguyện cho các linh hồn, tín hữu tưởng nhớ đến những người đã khuất bóng là thân bằng quyến thuộc và cả những người được lưu truyền trong sử sách, hoặc ghi đậm dấu ấn trong các cộng đoàn…

Đức cha Gioan Baotixita Nguyễn Bá Tòng (1868-1949) là một trong số những vị tiền nhân đã khuất bóng được nhiều người tưởng nhớ nhân kỷ niệm 90 năm (1933-2023) được tấn phong giám mục.

Vào thời điểm đó, một giám mục người bản địa là một cột mốc lịch sử nơi vùng miền đón nhận Tin Mừng khoảng bốn thể kỷ trước và vẫn thuộc quy chế tông tòa – trực thuộc Tòa Thánh. Khi Đức Thánh Cha Piô XI ban hành thông điệp “Sự việc Giáo hội” (Rerum Ecclesiae) cổ vũ việc trao quyền cho hàng giáo sĩ địa phương, Đức Giám mục Alexandre Marcou Thành là người đầu tiên hưởng ứng, đề cử linh mục Nguyễn Bá Tòng làm giám mục phó Hạt đại diện tông tòa  Phát Diệm do ngài coi sóc.

Thêm một điểm đáng ghi nhận, ngài là linh mục thuộc địa phận Sài Gòn, vùng Nam bộ, nhưng được bổ nhiệm coi sóc một hạt tông tòa vùng Bắc bộ. Theo nhiều nguồn tư liệu, sự bổ nhiệm này không gây lấn cấn nơi các giáo sĩ người Pháp, người Việt tại đây, bởi trước đó vị giám mục tân cử đã được ngưỡng mộ với tài giảng thuyết trong kỳ tĩnh tâm cho các linh mục Hà Nội (1931) và Phát Diệm (ngày 15 – 22.12.1931).

Đức Giám mục tiên khởi người Việt đã kế vị Đức Giám mục Marcou năm 1935 và nghỉ hưu năm 1943.

Về mặt tôn giáo, trong khoảng một thập niên tại chức, ngài đã truyền chức tổng cộng 50 linh mục, thành lập hội dòng MTG Lưu Phương, dòng Kín và Trường Thử tại Trì Chính, đền Đức Mẹ Nam Dân, nhà nghỉ mát Kim Đài, hội quán Nam Thanh; đặc biệt là xúc tiến việc thành lập dòng khổ tu Châu Sơn ở Phát Diệm.  Năm 1954, dòng Châu Sơn vào miền Nam, dừng chân tại Phước Lý, sau thuyên chuyển về Đơn Dương (Đà Lạt). Năm 1961 đan viện khổ tu Phước Sơn (Thủ Đức), Phước Lý và Đơn Dương được Tòa Thánh chấp nhận và nâng lên hàng đan phụ viện. Các đan viện đã liên kết thành hội dòng Xitô Thánh Gia Việt Nam và nhập dòng Xitô thế giới.

Quan tâm đến cuộc sống, ngài đã góp một phần lương thực và vận động dân chúng đắp đê Kim Tùng ngăn nước biển dài 10 cây số bảo vệ mùa màng cho nhiều làng mạc phía trong, từ đó các họ đạo Tân Khẩn, Như Tân, Tân Mỹ, Tùng Thiện, Kim Tùng (năm 1953 đổi thành Cồn Thoi) dần dần được thành lập.

Về văn hóa, ngài để lại cho hậu thế “Tuồng thương khó”, được trước tác theo Sách gẫm sự thương khó Đức Giêsu và Tuồng thương khó đã từng được diễn xuất tại Oberammergau (Đức) và tại Nancy (Pháp). Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa văn học ghi nhận đây là một vở kịch hiện đại, trước hết bởi hình thức hoàn toàn văn xuôi và là cột mốc quan trọng trong lịch sử văn học – sân khấu thời kỳ đầu lan tỏa chữ Quốc ngữ. Được nhà in Tân Định xuất bản năm 1912 – cách nay 111 năm – vở tuồng đã được lưu diễn nhiều lần trong Nam ngoài Bắc. Hiện có một con đường mang tên Nguyễn Bá Tòng tại quận Tân Bình…

Các tín hữu còn có thể suy ngẫm về tinh thần hiệp thông của Giáo hội “duy nhất, thánh thiện, công giáo, tông truyền” trong sứ vụ của một mục tử Nam bộ nơi đất Bắc.