2020
Bác sĩ Donata Galloni và sứ vụ tại châu Phi
“Đối với tôi, khi nói ra đi có nghĩa là chọn ‘ở lại’ châu Phi và khởi động lại nhiều lần hơn nữa cho những sứ vụ mới tại Bangui. Nếu được yêu cầu nói điều gì đó về trải nghiệm trong thời gian phục vụ tại đây, tôi luôn khẳng định đó là một ‘đặc quyền’”.
Trên đây là những lời chia sẻ chân tình của nữ bác sĩ Donata Galloni, chuyên gia và cộng tác viên của tổ chức Các Bác Sĩ với châu Phi Cuamm, một trong những tổ chức y tế phi chính phủ lớn của Ý, mục đích thúc đẩy và bảo vệ sức khỏe của người dân châu Phi hiện thực hóa các dự án dài hạn cho việc phát triển châu lục.
Hiện nay, bác sĩ Donata đang làm việc tại một bệnh viện Nhi ở Bangui. Bác sĩ cho biết, làm việc ở đây gặp nhiều khó khăn do cơ cấu hành chính yếu kém về đào tạo, khả năng, kỹ năng, kinh nghiệm kiểm soát. Ở đây, đã rất nghèo, giờ lại thêm nguy cơ đại dịch đang lan tràn càng làm cho tình hình thêm khốn khổ. Tại đây, chính phủ đã thực hiện các biện pháp hạn chế như các quốc gia khác như đóng cửa các trường học, nhà thờ, quán bar và giới hạn giao thông công cộng.
Sứ vụ là lời đáp “này con đây”
Năm nay, tổ chức Cuamm tròn 70 tuổi nhưng theo thời gian tinh thần của tổ chức vẫn không thay đổi. Từ khi thành lập cho đến hôm nay, Cuamm đã gửi hơn 2000 nhân viên đến các quốc gia nghèo ở châu Phi. Các nhân viên bao gồm các bác sĩ, nhân viên y tế, kỹ thuật viên với thời gian phục vụ là 3 năm. Bác sĩ Donata cũng sẽ ở lại Bangui trong 3 năm tới và sẽ lãnh trách nhiệm chính của một nhóm gồm 12 người. Bác sĩ giải thích với Báo Quan sát viên Roma: “Ở đây, tại châu Phi giữa những người nghèo đối với tôi là một đặc quyền. Tôi cố gắng sống thực hành những cử chỉ bé nhỏ như lời của Đức Tổng Giám mục Milan, Đức cha Mario Enrico Delpini nói trong buổi canh thức cầu nguyện cho truyền giáo của Giáo phận tháng 10/2017: Thực hành cử chỉ bé nhỏ được tóm tắt trong một câu: này con đây. Dâng hiến cả cuộc đời cho một tình yêu trung tín và sống trong một hoàn cảnh không như ý đó là sứ vụ. Trước đây, tôi không bao giờ tưởng tượng châu Phi sẽ là nơi tôi sống và hoạt động truyền giáo”.
Sau vài năm trải nghiệm tại một bệnh viện ở Ý, năm 2006 bác sĩ đến châu Phi. Khoảng 12 năm ở Mozambique, hai năm ở Nam Sudan và bây giờ là Cộng hòa Trung Phi.
Luôn bắt đầu lại
Nữ bác sĩ tình nguyện viên rất tin tưởng vào sứ vụ đang thực hiện tại thủ đô Trung Phi và theo bác sĩ, tinh thần hợp tác là rất quan trọng. Và nếu lúc đầu lòng nhiệt thành cùng với sự “ngây thơ” là những điều chiếm ưu thế thì với thời gian nhận thức về tính nghiêm túc của sứ vụ đã vượt qua tất cả. Bác sĩ nói: “Tôi đã trải qua những giây phút chán nản và vỡ mộng về một công việc rất cần sự hợp tác. Điều này buộc tôi phải luôn bắt đầu lại với những kế hoạch mới. Trong điều kiện sống khó khăn và bất công mà người dân phải chịu đựng, với sự cố gắng hết mình và sự giúp đỡ của nhiều người bạn ở Ý tôi luôn giữ cho mình đứng vững và trở nên gần gũi với mọi người. Với sự kiên nhẫn và khiêm tốn, các bước thay đổi và cải thiện chập chạp của nhân viên địa phương và tại các cơ sở y tế nơi tôi làm việc từng bước được thực hiện”.
Bác sĩ Donato nhấn mạnh: “Ở Bangui, tôi cảm thấy tôi có thể tiếp tục trải nghiệm những điều cần thiết và quý giá một sự cộng tác cho sự phát triển đó là chia sẻ và trao đổi; trao và nhận với biết bao người chúng tôi gặp hàng ngày. Không phải dễ dàng để luôn giữ được thái độ như thế. Làm việc ở đây, các tình nguyện viên dễ bị cám dỗ buông xuôi tất cả vì cảm thấy mình bất lực và vô dụng; hoặc cám dỗ muốn nhận được kết quả và thành công một cách dễ dàng”.
Các bài học nhận được từ châu Phi
Bác sĩ cho biết từ lục địa châu Phi, bác sĩ đã nhận được những món quà và học được những bài học. Chẳng hạn như nâng cao nhận thức và kinh nghiệm về chính giới hạn, yếu đuối của mình, trong một thế giới mà khoa học và kỹ thuật vẫn chưa thể kiểm soát và chế ngự. Khả năng chịu đựng và nhẫn nại trong đau khổ của dân chúng.
Để tiếng gõ cửa của người nghèo thúc dục
Chính vì thế, đối với bác sĩ, “sự lựa chọn” này phải liên tục được “chọn lại” và phải “có động lực” và sống kiên nhẫn. Bác sĩ chia sẻ: “Tôi cố gắng để cho mình tiếp tục được thúc dục từ ‘tiếng gõ cửa của người nghèo’ trên cánh cửa của chúng tôi như Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI viết: “Trong khi người nghèo trên thế giới tiếp tục gõ cửa người giàu, thì thế giới giàu có lại có nguy cơ không còn nghe thấy tiếng gõ cửa đó nữa, do lương tâm không thể nhận ra con người”. (Caritas in veritate, 75)
Ngọc Yến
2020
Đền thánh Đức Mẹ Lộ Đức sẽ mở lại một phần
Đền thánh Đức Mẹ Lộ Đức, điểm hành hương của hàng triệu người mỗi năm, sẽ mở cửa lại vào thứ Bảy này 16/05, nhưng chỉ “cho các tín hữu hành hương đơn lẻ trong vùng”.
Phòng Báo chí của đền thánh cho biết là các du khách sẽ không thể trực tiếp viếng thăm hang đá, nơi Đức Mẹ đã hiện ra với thánh nữ Bernadette vào năm 1858. Do đại dịch virus corona, đền thánh đã bị đóng từ ngày 17/03; đây là lần đóng cửa lâu nhất trong lịch sử của đền thánh.
Đức ông Olivier Ribadeau Dumas, giám đốc đền thánh, nói trong một thông cáo: “Việc mở cửa lại vào thứ Bảy 16/05 là một tín hiệu hy vọng. Tôi rất vui mừng và nhân cơ hội này tôi muốn đưa ra lời kêu gọi: anh chị em hãy giúp đền thánh hồi phục.”
Đền thánh đã cho biết họ dự kiến sẽ thâm hụt 8 triệu euro, một con số “thâm hụt lịch sử”. Kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng, “mỗi ngày nhiều cuộc hành hương đã được lên kế hoạch phải hủy bỏ và đền thánh thấy trước một mùa hành hương gần như là con số không, không có sự hiện diện của những người hành hương. Nguồn thu của đền thánh lệ thuộc chặt chẽ vào sự lui tới của khách hành hương bằng sự dâng cúng đóng góp của họ.” (Cath.ch 13/05/2020)
Hồng Thủy
2020
Sứ điệp của Ðức Thánh cha nhân Ngày Thế giới các Y tá
Sứ điệp của Ðức Thánh cha nhân Ngày Thế giới các Y tá.
Ðức Thánh cha Phanxicô ca ngợi, cám ơn, khích lệ các y tá và nữ hộ sinh, đồng thời cổ võ các giới chức hữu trách tăng cường và cải tiến các cơ cấu huấn luyện và điều kiện làm việc cho họ.
Ngài bày tỏ lập trường trên đây trong sứ điệp công bố hôm 12 tháng 5 năm 2020, nhân Ngày Quốc tế về y tá, trong bối cảnh Năm Quốc tế về các nữ y tá và nữ hộ sinh do Tổ chức Sức Khỏe thế giới (OMS) đề xướng.
Vai trò quan trọng của y tá
Ðức Thánh cha nhận xét rằng: “Trong thời điểm lịch sử này, với tình trạng cấp thiết về y tế trên thế giới do đại dịch Covid-19 gây ra, chúng ta đã tái khám phá vai trò quan trọng của các y tá và cả các nữ hộ sinh. Hằng ngày, chúng ta chứng kiến sự can đảm và hy sinh của các nhân viên y tế, đặc biệt các y tá nam nữ, với khả năng chuyên nghiệp, hy sinh, tinh thần trách nhiệm và tình yêu tha nhân, đang giúp đỡ những người bị virus, nhiều khi gặp rủi ro cho chính sức khỏe của mình. Bằng chứng là con số cao các nhân viên y tế bị thiệt mạng trong khi trung thành thi hành công tác phục vụ. Tôi cầu nguyện cho họ – Chúa biết tên họ từng người – và tôi cũng cầu cho tất cả các nạn nhân đại dịch này”.
Nhắn nhủ các y tá
Ðức Thánh cha nhắn nhủ các y tá nam nữ rằng: “Trách nhiệm luân lý đang hướng dẫn nghề nghiệp của anh chị em. Nghề này không bị thu hẹp vào những kiến thức khoa học chuyên môn, nhưng luôn luôn được soi sáng nhờ tương quan tình người và nhân bản hóa với bệnh nhân. Khi săn sóc những người nam, nữ, trẻ em, người già, trong mọi giai đoạn cuộc sống của họ, từ khi sinh ra cho đến lúc chết, anh chị em dấn thân trong sự liên tục lắng nghe, cố gắng hiểu đâu là những nhu cầu của bệnh nhân ấy, trong giai đoạn họ đang trải qua. Thực vậy, đứng trước mỗi tình trạng đặc thù, nếu chỉ theo các qui luật mà thôi thì không bao giờ đủ, còn phải liên tục hết sức cố gắng phân định và quan tâm đến mỗi người”.
Kêu gọi cải tiến những thiếu sót trong hệ thống y tế
Ðức Thánh cha cũng nhắc đến tình trạng thiếu sót về săn sóc y tế tại nhiều nước, mà đại dịch hiện nay càng cho thấy rõ, và ngài kêu gọi các vị hữu trách của các quốc gia đầu tư vào sức khỏe như một công ích hàng đầu, tăng cường các cơ cấu và sử dụng nhiều y tá hơn, để bảo đảm cho tất cả mọi người một sự săn sóc thích hợp, trong sự tôn trọng phẩm giá của mỗi người …
Tăng cường huấn luyện và đề cao giá trị nghề y tá và hộ sinh
Ðức Thánh cha cũng khẳng định rằng: “Các y tá nam nữ cũng như các nữ hộ sinh có quyền và đáng được đề cao giá trị hơn, được can dự nhiều hơn trong các tiến trình liên hệ đến sức khỏe cá nhân và cộng đoàn … Vì thế, cần gia tăng khả năng chuyên môn của họ, cung cấp cho họ những phương thế thích hợp trên bình diện khoa học, nhân bản, tâm lý và tinh thần, để huấn luyện, và cải tiến những điều kiện làm việc của họ, bảo đảm các quyền của họ để họ có thể chu toàn công tác phục vụ của họ hoàn toàn xứng đáng với phẩm giá của họ”.
Và Ðức Thánh cha kết luận rằng: “Các y tá và nữ hộ sinh thân mến, ước gì dịp kỷ niệm này đặt ở trung tâm phẩm giá công việc của anh chị em, mưu ích cho sức khỏe của toàn thể xã hội. Tôi cầu nguyện và thành tâm ban phép lành Tòa Thánh cho anh chị em, cho gia đình và tất cả những người anh chị em săn sóc”.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
(Sala Stampa 12-5-2020)
2020
Linh mục Diego Fares: “Đức Bergoglio, người quyến rũ tâm linh”
Linh mục Dòng Tên Diego Fares, triết gia, tổng biên tập tạp chí Văn minh Công giáo đã biết Đức Phanxicô từ 43 năm nay, theo linh mục Fares, Đức Phanxicô có ơn phân định đặc biệt, chính vì vậy ngài hiểu được tâm hồn giáo dân và dấu chỉ của thời đại.
Linh mục Diego Fares là con thiêng liêng của Đức Jorge Bergoglio. Năm 1975, Đức Bergoglio đã nhận chủng sinh trẻ Fares vào chủng viện San Miguel, ở Buenos Aires khi người thanh niên trẻ 20 tuổi ở thành phố Mendoza xin vào Dòng Tên. Và từ đó cho đến bây giờ khi linh mục Fares sống ở Rôma và làm tổng biên tập tạp chí Văn minh Công giáo, ngài luôn ngưỡng mộ người đã và vẫn là thầy giáo, người cố vấn và nhất là một người bạn.
Đức Bergoglio không những đón nhận linh mục Fares vào Dòng Tên nhưng ngài còn là thầy giáo, người hướng dẫn thiêng liêng.
Trong một cuộc phỏng vấn với đài Radio Maria ở Argentina, linh mục cho biết: “Ngài dạy cho tôi các Bài tập Linh thao”. Và hôm nay ngài “vẫn là người của năm xưa… một người nhất quán, ngài kiên nhẫn hơn dù cách đây 40 năm ngài cũng đã rất kiên nhẫn.”
Khi còn là giáo sư thần học mục vụ, ngài đã giảng về “mục tử phải có mùi của đàn chiên” và về Thánh Âugutinô, ông Gióp, thần học gia Von Balthasar một cách rõ ràng đến kinh ngạc… Một ngày nọ ngài viết thuộc lòng trên bảng 30 đến 40 câu trích và khi tôi hỏi ngài làm sao ngài có thể nhớ, ngài nói ngài phải dậy lúc 4 giờ sáng để học.”
Linh mục Fares cho biết, trước khi Đức Bergoglio là giám mục thì họ không bao giờ nghĩ có một ngày ngài sẽ là giáo hoàng. Nhưng khi ngài là hồng y, thì họ có nghĩ: “Chúng tôi đã nói đùa và hỏi ngài… ‘Cha có bao giờ nghĩ cha là giáo hoàng không?’, Các bạn muốn nói ‘nếu Chúa làm một trong các chuyện trái khoáy này thì sẽ tốt cho Giáo hội sao!’, nhưng như một giấc mơ. Đúng là một cái gì không thể quên được, Chúa thực hiện giấc mơ này cho chúng ta.”
Điều mà linh mục Fares ngưỡng mộ nhất nơi Đức Bergoglio là khả năng phân định của ngài, nhưng không phải bất kỳ loại phân định nào: “Phân định (như Đức Phanxicô làm) là đặt mình ở địa vị người khác. Không phải là công việc trí thức. Không phải là thấy điều nào thuận tiện cho tôi, nhưng là điều Chúa Thánh Thần đòi hỏi tôi phải làm chứng. Can đảm nhận định những gì Chúa muốn là tốt cho dân Ngài, đó là một ơn mà chúng ta phải cân nhắc tác động của nó trên giáo dân. Bởi vì nếu chúng ta chọn từ bên ngoài để xem ai thắng và không biểu hiện bản thân thì đó không phải là phân định. Đức Bergoglio là người của phân định này. Sự lãnh đạo thiêng liêng và mục vụ của ngài ở nền tảng phân định phải được mở ra với Chúa Thánh Thần. Ngài hiểu tâm hồn con người và dấu chỉ thời đại. Đức Bergoglio là biểu kế tâm linh, ngài biết khi nào cần chăm sóc với lòng thương xót và kiên nhẫn, biết khi nào cần một cú hích để thắng trận chiến cho Chúa. Ngài hiểu ý nghĩa của thời gian, và ngài là người độc nhất trong lãnh vực này. Không phải ai cũng có ơn này. Chúa ban ơn này cho một số người và cho họ trở thành mục tử của mọi người.”
Được hỏi về chứng từ của Đức Bergoglio đã tác động như thế nào trên đời sống của cha, cha Fares trả lời: “Trên tất cả, nhưng trong lãnh vực thiêng liêng, Đức Bergoglio đã dạy cho tôi cách giảng Linh thao và điều này rất quan trọng với tôi. Về mặt trí tuệ, tôi được khai trí để đọc các bài của các thần học gia Romano Guardini, Hans Urs Von Balthasar. Về mặt mục vụ, với Đức Bergoglio, chúng tôi biết giá trị các khu vực của chúng tôi, trong các khu phố chúng tôi gặp quê hương hùng vỹ của chúng tôi, nơi “người dân trung thành của Chúa” hình thành chúng tôi là linh mục, làm cho chúng tôi là người mục tử.”
Dân trung thành của Chúa
Linh mục Fares giải thích việc Đức Phanxicô dạy cho các linh mục làm thế nào để gặp dân trung thành của Chúa: “Thể loại ‘dân trung thành với Chúa’ không phải lúc nào cũng hiện diện. Có những lúc có như khi đi hành hương Đức Mẹ Luján là một trong các ví dụ. Kinh nghiệm hành hương Đức Mẹ Luján là kinh nghiệm duy nhất cho thấy người dân trung thành đi về với Đức Mẹ. Điều này giúp chúng tôi sống trong tinh thần Bergoglio.”
Khi được hỏi thành phần “dân trung thành” theo Đức Phanxicô là thành phần nào, linh mục Fares trả lời: “Chúng ta là dân của Chúa đi đến Luján. Những người bình thường nhưng đoàn kết với nhau trong một cộng đồng khi có lũ lụt hoặc khi có một điều gì tốt đẹp cần làm; khi chúng ta đến với nhau để tìm lợi ích chung. Ngược lại, chúng ta không còn là người dân trung thành khi chúng ta chia rẽ, gây nhau hoặc khi chúng ta tìm lợi ích riêng.”
Linh mục nói thêm, thể loại người dân trung thành không phải về mặt chính trị hay xã hội. Theo Đức Bergoglio đây là thể loại thần nghiệm, xuất hiện khi phần sâu nhất của con người phát sinh, chẳng hạn khi chiến đấu cự lại với cái ác, để bảo vệ các giá trị, khi đó tâm hồn của dân Chúa xuất hiện. Nhưng điều này không thể định nghĩa từ bên ngoài. Và người ta hiểu khi những người làm việc cho người nghèo và với những người nghèo nhất, khi cùng tham dự vào công việc của người nghèo. Vì vậy thật vô ích khi cố gắng giải thích điều này cho những người lợi dụng người dân để dành lá phiếu rồi sau đó phản bội lá phiếu này. Họ sẽ không bao giờ hiểu.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch