2020
Tổ Chức Y Tế Thế Giới cảnh báo làn sóng Coronavirus thứ hai trong những tháng tiếp theo
Các quốc gia có những ca nhiễm coronavirus đang suy giảm có thể đối diện với một “đỉnh điểm thứ hai ngay” nếu họ quá sớm gỡ bỏ các biện pháp ngăn chặn nạn dịch, Tổ Chức Y Tế Thế Giới nói vào thứ Hai.
Thế giới vẫn đang giữa làn sóng thứ nhất của nạn dịch coronavirus, người đứng đầu các cơ quan WHO Bác Sĩ Mike Ryan cho biết trong cuộc họp báo trực tuyến khi nhấn mạnh rằng trong khi các ca nhiễm đang suy giảm tại nhiều nước nhưng chúng vẫn gia tăng tại Trung và Nam Mỹ, Đông Nam Á và Châu Phi, Reuters tường thuật.
Ông Ryan nói nạn dịch thường sẽ diễn ra theo làn sóng, điều đó có nghĩa là nạn dịch có thể trở lại sau đó năm nay tại những nơi mà làn sóng thứ nhất đã giảm. Cũng có một cơ hội là tỷ lệ nhiễm sẽ tăng lại nhanh chóng hơn nếu các biện pháp ngăn chặn làn sóng thứ nhất đã được gỡ bỏ quá sớm.
“Khi chúng tôi nói về làn sóng thứ hai thì về mặt truyền thống là điều mà chúng tôi thường có ý nói là sẽ có một làn sóng thứ nhất của tự bản thân bệnh dịch, và rồi nó trở lại trong những tháng sau đó. Và điều đó có thể là một thực tại đối với nhiều nước trong nhiều tháng tới”, ông Ryan nói.
“Nhưng chúng ta cũng cần nhận thức về sự thật là bệnh dịch có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Chúng ta không thể đưa ra những giả định chỉ vì bệnh dịch đang trên con đường đi xuống hiện tại khi nó đang tiếp tục đi xuống và chúng ta có sẽ có nhiều tháng chuẩn bị sẵn sàng cho làn sóng thứ hai. Chúng ta có thể có đỉnh điểm thứ hai trong làn sóng này”.
Ông cho biết các nước tại Châu Âu và Bắc Mỹ cần “tiếp tục thực hiện các biện pháp sức khoẻ công cộng và xã hội, các biện pháp cảnh tỉnh, các biện pháp xét nghiệm và một chiến lược có thể hiểu được để đảm bảo rằng chúng ta đang tiếp tục trên tiến trình suy thoái và chúng ta không có một làn sóng thứ hai ngay sau đó”.
Nhiều nước Châu Âu và các bang Hoa Kỳ đã thực hiện các bước trong những tuần qua để gỡ bỏ các biện pháp cách ly vốn đã ngăn chặn sự lây lan của bệnh dịch nhung lại tạo ra sự nguy hại nghiêm trọng cho các nền kinh tế.
Âu Dương Duy (The Guardian)
2020
Sự bảo vệ của thần linh
“Như bà tôi đã nói, ‘bà là người theo đạo vì thế bà không thể mê tín!’”, Linh mục Dòng Tên Étienne Perrot phản ứng với lời biện minh của các nguyên thủ Quốc gia Phi châu khi họ nói về tỷ lệ nhiễm coronavirus thấp ở nước họ.
Giống như các phép lạ giả, số lượng nhỏ người châu Phi bị nhiễm được giải thích một cách dễ dàng. Ngày thứ năm 21 tháng 5, con số chính thức bị nhiễm ở châu Phi là 90.943 ca được xác nhận và 2.885 trường hợp tử vong. Vô ích để tìm lời giải thích về mặt hình thái của người châu Phi, di sản của họ, thậm chí với một số nhà báo có họ hàng xa với tổ tiên tiền-nhân của chúng ta, – như một vài phòng thí nghiệm – cho rằng họ hưởng được kháng thể tự nhiên. Không may cho họ, điều đơn giản nhất là tìm kiếm lời giải thích của môi trường bệnh viện, nhưng lại không đủ, và trong nhiều quốc gia, việc thiếu thông tin thường bị cố tình che giấu.
Nhiều chính phủ chuyên quyền muốn che giấu mức độ nghiêm trọng của thảm họa. Đôi khi việc thiếu minh bạch này xảy ra như trường hợp ở Burundi, nước này đã trục xuất các đại diện của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tố cáo họ “can thiệp” vào các vấn đề nội bộ của đất nước. Một ví dụ khác, ở Tanzania, từ cuối tháng 4, chính quyền không công bố bất kỳ một báo cáo nào. Các quốc gia có chính quyền độc tài này bắt chước các nguyên thủ Quốc gia Ba Tây hay nước Mỹ. Nhưng khác với hai nước lớn này, các nước nhỏ có thể che giấu tầm nghiêm trọng của đại dịch một cách dễ dàng. Họ cho rằng, bằng chính con người của họ, họ có thể thống trị các yếu tố đối lập và các quy luật tự nhiên.
Thái độ kiêu căng tự cho mình là chủ và thống trị thiên nhiên chắc chắn không có kể từ thời triết gia René Descartes, ở buổi bình minh của thời hiện đại. Donald Trump chưa bao giờ tự nhận mình là thần Zeus, dù ông có cá tính nổi trận lôi đình. Nhưng không vì thế mà không ngăn tính cậy sức người của thần Prô-mê-tê của một số lãnh tụ Phi châu. Tổng thống Burundi, Pierre Nkurunziza, thành viên của Giáo hội tin lành phái phúc âm khẳng định nước Burundi được thoát nạn dịch nhờ lòng mộ đạo của người dân. Ông giải thích để từ chối việc dời ngày tổng tuyền cử: “Nước Burundi là một ngoại lệ vì biết đặt Chúa ở vị trí đầu tiên.” Còn nước Tanzania thì chúa nhật vừa qua, Tổng thống John Magufuli khẳng định các ca nhiễm giảm “nhờ lời cầu nguyện của người Tanzania”. Lý lẽ này dẫn đến việc họ mở cửa nhà thờ và các nguyện đường hồi giáo, trong khi vẫn đóng cửa các trường học và cấm tụ tập. Một nhà báo viết chuyên mục của báo Thụy Sĩ Le Temps đưa ra nhận xét của nhà lãnh đạo này: “Khi mọi thứ đang diễn ra, chúng ta có thể lên lịch ba ngày cầu nguyện để cám ơn Chúa vì đã thoát cuộc khủng hoảng, có thể bắt đầu từ thứ sáu tới”.
Nhắc đến hai quốc gia này, kết luận của người viết chuyên mục trên báo Le Temps tóm tắt thái độ của hai chính phủ như sau: “Họ dựa vào sự bảo vệ của thần linh”. Tôi xin kèm đây một chữ vào kiểu nói vụng về này, nhầm lẫn đức tin (được biểu lộ qua các nguyên thủ quốc gia) và mê tín, đổ cho một thực thể không thể tiếp xúc trách nhiệm dẫn dắt chính cuộc sống của mình và cuộc sống của người khác. Như bà tôi đã nói, “vì bà là người theo đạo nên bà không thể mê tín!”.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2020
Bertrand Vergely, chứng nhân của Chúa sống động trong thế giới này
Bertrand Vergely, chứng nhân của Chúa sống động trong thế giới này
Là triết gia là cố gắng nói và sống thật. Là “nghệ nhân-triết gia” là người muốn nói lên tiếng nói của mình, trong gần ba mươi năm nay, thần học gia chính thống giáo Bertrand Vergely đã gắng sức tôn vinh định nghĩa mà ông đưa ra cho nghề của mình. Và sự thật, là trong các quyển sách của ông, các bài diễn văn, các lớp học, lúc thuận buồm cũng như lúc ngược gió, ông đã nhấn mạnh một sự thật đơn giản: con người hiện đại đang chết, vì trong tâm hồn họ, tôn giáo đã bị giết chết, bị thay thế bằng việc thờ ngẫu tượng là chính con người.
Theo giáo sư Bertrand Vergely ai đã phạm tội ác này? Trong quyển sách Ánh sáng Tối tăm (Les Obscures Lumières, nhà xuất bản Cerf) ông đã dành một chương để nói chuyện này. Xã hội vật chất vô thần đã đẩy con người chỉ đi theo những gì nó thích, những gì thể hiện được và những gì có hiệu quả. Xã hội ném con người vào cuộc chạy đua điên cuồng, các giới hạn liên quan đến bản chất con người phải bị đẩy lui, thậm chí còn bị loại bỏ. Vì vậy, thay vì ở độ sâu của mình, con người chỉ sống sót trên bề mặt của nó. Do đó, con người vẫn bị giam cầm trong bản thể thay vì trở thành chính mình, cụ thể là một con người với trái tim, lý trí và tinh thần.
“Thiên Chúa làm người, để con người có thể là Chúa”, câu ngạn ngữ của giáo phụ ngày xưa đã nói. Nhưng khi bỏ cố gắng để thành con người-Chúa, thì con người của thế kỷ 21 tự kết án mình không là người, cũng không là Chúa. Giáo sư Bertrand Vergely khoanh tay lại, ông không ở trên con tàu chết đắm này. Vì thế ông cầm viết để đánh thức thế giới. Nói cách khác: nếu giọng điệu của ông mạnh và lời chỉ trích của ông không nhân nhượng, thì lời nói của ông lại tràn đầy hy vọng và tin tưởng vào “lực thần thánh trên trời” mà ông biết lực này luôn hiện diện và thường xuyên hành động. Và để thuyết phục chỉ cần đọc lời kết luận quyển sách Đời sống chúng ta có một ý nghĩa (Notre vie a un sens! Nhà xuất bản Albin Michel) : “Đời sống và thế giới không phải là tất cả những gì nó phải có? Đó là một dấu hiệu, dấu hiệu cho thấy không phải là thiếu, nhưng là một thặng dư để sống. Dấu hiệu có ngày cũng đã được tiết lộ, sự thặng dư này chỉ cần một chuyện: chúng ta”.
Marta An Nguyễn dịch
2020
Làm sao sửa chữa thế giới?
“Chúng ta hãy sửa chữa thế giới”, quyển sách của tác giả Corine Pelluchon, bài bình luận triết lý của triết gia de Roger-Pol Droit
Một tập sách các bài triết lý giúp chúng ta hiểu làm thế nào để lý luận về tính dễ bị tổn thương của con người, động vật và trái đất.
Tất cả sinh vật đều dễ bị tổn thương
“Hãy sửa chữa thế giới. Con người, động vật, thiên nhiên” sách của tác giả Corine Pelluchon.
Một ghi nhận ngay từ đầu: ngày nay, sự sống đã bị tổn thương. Không chỉ như mọi khi, nhưng bây giờ sự mong manh bẩm sinh trước bệnh tật, trước các suy yếu, trước cái chết. Từ nay, vì các hành động của chúng ta, sự sống càng dễ bị tổn thương hơn, nặng hơn ngày xưa. Việc tổ chức các ngành công nghiệp, các quan hệ với các giống loài khác, các tương quan với hành tinh cũng như với đồng loại đã gia tăng bạo lực và suy thoái. Hàng ngày chúng ta sống với các hệ quả này.
Trong tình huống này, triết học có một vai trò. Đúng vậy, cách chúng ta suy nghĩ điều khiển cách chúng ta hành động. Về mặt triết học, chúng ta xem xét các hoạt động, các bản đồ tư duy, thể loại và khái niệm của chúng ta, làm việc trên chúng và nếu được biến đổi chúng, góp phần chuẩn bị cho một khả năng của một thế giới được sửa chữa. Dĩ nhiên không có gì là bảo đảm: sức mạnh của tư tưởng chỉ tồn tại trong giấc mơ. Nhưng dù sao, sự can thiệp có tính phản xạ này sẽ được tiếp tục.
Đó là những gì cố gắng từ sách này qua sách khác với một lòng kiên định cao cả, triết gia Corine Pelluchon, giáo sư Đại học Gustave-Eiffel (Marne-la-Vallée) đã làm. Chúng ta đã biết bà dấn thân trong việc chính trị hóa cho chính nghĩa động vật năm 2017, hoặc hỗ trợ cho chương trình môi sinh hàng ngày, sự chú ý đầu tiên và liên tục của bà về một “đạo đức cho sự dễ tổn thương.” Tuy nhiên các mối liên hệ này đối với độc giả vẫn chưa rõ nét. Với quyển sách “Chúng ta hãy sửa chữa thế giới – một tập hợp các bài được đăng trong nhiều năm qua giúp chúng ta nắm bắt tính cách dễ bị tổn thương của con người, động vật và trái đất trong cách tiếp cận của nó. Và cũng để phân biệt rõ các bài phân tích của bà với các dòng tư tưởng lân cận khác.
Hợp đồng xã hội mới
Một bản văn đặc biệt thú vị chưa từng có. Nó nhấn mạnh những điểm tương đồng và khác biệt giữa đạo đức “chăm sóc” được phát triển rộng rãi trong các thập niên vừa qua và đạo đức của sự tổn thương. Cả hai có điểm chung, chủ yếu là đặt vấn đề về tình trạng của chủ thể đạo đức cá nhân và sự tự lập được cho là có chủ quyền của nó, bằng cách nhấn mạnh vào sự hỗ tương và phụ thuộc lẫn nhau trong cuộc sống của chúng ta. Đối với bà Corine Pelluchon, các khác biệt trước hết đến từ các nguồn sáng lập: Donald Winnicott và Joan Tronto cho “chăm sóc”, Emmanuel Levinas và Paul Ricœur cho bà Corine Pelluchon. Bà nhấn mạnh làm thế nào mà sự phân kỳ được đưa vào lãnh vực chính trị: một hợp đồng xã hội mới đang hình thành về tính dễ bị tổn thương, và sự “chăm sóc” theo bà chủ yếu được suy nghĩ theo từng trường hợp một.
Tuổi già cũng là một trong những điểm mong manh lớn mà suy nghĩ triết học đương đại đã coi thường rất nhiều. Đôi khi chúng ta để ý là để thấy sự đau khổ của họ mà quên đi sự phong phú của họ. “Chúng ta chưa bao giờ nói những người lớn tuổi có thể mang lại điều gì đó cho thế giới, cho thấy một phần sự thật, rằng cuộc sống bận rộn của chúng ta đã che giấu chúng ta.” Từ đầu đến cuối, từng trang sách là câu chuyện của các cuộc chạy đua điên rồ của chúng ta và các phương tiện chúng ta có thể tìm thấy để thoát khỏi chúng, để năng động sống, một cách nhân văn và đẹp. Trên một số phương tiện này có một số bất đồng nảy sinh. Đó là chuyện không tránh khỏi. Nhưng mục đích vẫn là để chia sẻ.
Marta An Nguyễn dịch