2022
Giám mục giáo phận phải có phép của Toà Thánh trước khi lập hiệp hội công giáo dân với mục đích trở thành hội dòng
Giám mục giáo phận phải có phép của Toà Thánh trước khi lập hiệp hội công giáo dân với mục đích trở thành hội dòng
Vatican đã công bố quyết định của Đức Thánh Cha, theo đó, giám mục giáo phận phải nhận được sự cho phép bằng văn bản của Bộ Tu sĩ trước khi thành lập một hiệp hội công của các Kitô hữu mà sau này dự kiến sẽ trở thành một dòng tu hay tu đoàn tông đồ.
Đức Hồng y João Braz de Aviz
Quyết định của Đức Thánh Cha được ban hành qua một Phúc chiếu được công bố ngày 15/6/2022, sau cuộc tiếp kiến ngày 7/2/2022 dành cho Đức Hồng y João Braz de Aviz và Đức Tổng Giám mục José Rodríguez Carballo, Tổng trưởng và Tổng Thư ký của Bộ Đời sống Thánh hiến và Tu đoàn Tông đồ, thường gọi tắt là Bộ Tu sĩ.
Phúc chiếu có hiệu lực từ ngày 15/6/2022 nói rằng “giám mục giáo phận trước khi thành lập – bằng sắc lệnh – một hiệp hội công với mục đích sẽ trở thành dòng hay tu đoàn tông đồ giáo phận, phải có văn bản cho phép của Bộ Tu sĩ.”
Bộ Giáo luật mô tả các hiệp hội giáo dân, có thể là hiệp hội công hay tư, là các nhóm “cùng chung sức hoạt động nhằm phát triển một đời sống hoàn thiện hơn, hoặc cổ vũ việc phụng tự công hay học thuyết Kitô giáo, hoặc thực hiện các việc tông đồ khác, như truyền bá Phúc Âm, thi hành các việc đạo đức hoặc bác ái, và đem tinh thần Kitô giáo vào lĩnh vực trần thế” (điều 298).
Bộ Giáo luật cũng giải thích rằng “các hiệp hội Kitô hữu do nhà chức trách có thẩm quyền của Giáo Hội thành lập được gọi là hiệp hội công” (điều 301).
Vào năm 2020 Đức Thánh Cha cũng đã thay đổi điều 579 của Bộ Giáo luật liên quan đến việc thành lập các dòng tu: từ việc vị giám mục giáo phận chỉ cần tham vấn Vatican trước khi thành lập một hội dòng mới, Đức Thánh Cha yêu cầu giám mục giáo phận phải có phép bằng văn bản của Vatican trước khi thành lập dòng mới. (CSR_2022)
Hồng Thủy
2022
Đức Thánh Cha mời gọi Giáo hội đồng hành gần gũi với những đôi tiến tới hôn nhân
Đức Thánh Cha mời gọi Giáo hội đồng hành gần gũi với những đôi tiến tới hôn nhân
Trong lời tựa viết cho tài liệu chuẩn bị hôn nhân được Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống ban hành hôm 15/6/2022, Đức Thánh Cha kêu gọi Giáo hội giúp chuẩn bị tốt hơn cho những người vợ / chồng tương lai để tránh những đau khổ do gia đình tan vỡ.
Đức Thánh Cha viết trong tài liệu được xem là kết quả của Năm Gia đình Amoris laetitia, năm được ngài khởi xướng nhân kỷ niệm 5 năm ngài ban hành tông huấn Amoris laetitia về gia đình: “Giáo hội, trong mọi thời đại, được mời gọi tái công bố vẻ đẹp và sự dồi dào của ân sủng chứa đựng trong Bí tích Hôn nhân và đời sống gia đình tuôn trào từ đó, đặc biệt là cho những người trẻ.”
Tài liệu mới, theo Đức Thánh Cha, vạch ra một con đường hướng tới một “sự chuẩn bị bí tích” thực sự, dựa trên mô hình của việc chuẩn bị lãnh nhận bí tích rửa tội cho người lớn, được áp dụng từ thời xa xưa, để giúp họ xây dựng hôn nhân của mình trên nền tảng đức tin.
Giảm các cuộc hôn nhân không thành hay không hạnh phúc
Đức Thánh Cha lưu ý rằng nhiều cặp đôi chỉ nhận được sự chuẩn bị hời hợt trước đám cưới và do đó có nguy cơ đặt hôn nhân của họ trên những nền tảng yếu đến mức “tan vỡ trong thời gian ngắn và không thể chịu đựng được ngay cả những khủng hoảng đầu tiên không thể tránh khỏi.”
“Thất bại trong hôn nhân gây nên đau khổ nặng nề và để lại những vết thương lòng sâu sắc trong con người. Họ trở nên vỡ mộng, cay đắng và trong những trường hợp đau đớn nhất, thậm chí là không còn tin vào ơn gọi yêu thương do chính Thiên Chúa ghi khắc trong trái tim con người.”
Giáo hội đồng hành với các đôi chuẩn bị kết hôn
Do đó Giáo hội phải dành nhiều thời gian và sức lực để đồng hành với các cặp đôi muốn kết hôn trong Giáo hội.
Đức Thánh Cha lặp lại mong muốn của mình đối với các Giáo hội địa phương để thiết lập một “tiến trình chuẩn bị thực sự cho các cặp vợ chồng tương lai, bao gồm tất cả các bước của hành trình bí tích: thời gian chuẩn bị cho hôn nhân, cử hành bí tích và những năm ngay sau đó,” với “mục tiêu là cùng các cặp đôi đi trên một đoạn đường quan trọng trong cuộc hành trình của cuộc đời, kể cả sau đám cưới, đặc biệt là trong những thời điểm khủng hoảng hoặc chán nản.”
Hồng Thủy
2022
Đức Thánh Cha gặp phái đoàn Phật giáo của Thái Lan
Đức Thánh Cha gặp phái đoàn Phật giáo của Thái Lan
Trong cuộc gặp gỡ Phái đoàn Phật giáo Thái Lan vào sáng ngày 17/6/2022 Đức Thánh Cha mời gọi họ tiếp tục cuộc đối thoại thân thiện và sự cộng tác chặt chẽ giữa Phật giáo và Công giáo, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải vượt qua sự ích kỷ gây nên xung đột và bạo lực và giúp các tín đồ ý thức rằng tất cả chúng ta đều là anh chị em.
Phái đoàn đến từ Thái lan gồm 33 vị sư của các trường phái Tiểu Thừa và Đại thừa, cùng với 60 Phật tử và một số đại diện của Giáo hội Công giáo Thái Lan, đến thăm Vatican nhân kỷ niệm 50 năm cuộc gặp lịch sử của Hòa thượng Somdej Phra Wannarat, Giáo chủ Tối cao thứ 17 của Phật giáo Thái Lan, với Thánh Giáo hoàng Phaolô VI vào ngày 5/6/1972. Các tăng sĩ cũng tham gia hội nghị về “Tình bạn giữa Phật tử và Kitô hữu vì Văn hóa Gặp gỡ”, được tổ chức tại Đại học Giáo hoàng Urbaniana ở Roma.
Đối thoại và cộng tác
Đức Thánh Cha nhắc lại lời của thánh Phaolô VI bày tỏ sự quan tâm sâu sắc của Giáo hội Công giáo đối với các kho tàng thiêng liêng, đạo đức và văn hóa xã hội đã được trao cho Phật giáo Thái Lan qua những truyền thống quý giá, và hy vọng ngày càng có nhiều cuộc đối thoại thân thiện và sự cộng tác chặt chẽ giữa các truyền thống mà họ đại diện và Giáo hội Công giáo, điều gia tăng không ngừng trong 50 năm qua.
Vượt thắng tính ích kỷ
Việc đối thoại thân thiện và sự cộng tác chặt chẽ, theo Đức Thánh Cha, càng cần thiết hơn giữa lúc gia đình nhân loại đang bị thương tích và trái đất đang bị xé nát. Ngài nhấn mạnh rằng cả Đức Phật và Chúa Giêsu đều hiểu sự cần thiết phải vượt qua sự ích kỷ, điều làm nảy sinh xung đột và bạo lực. Đức Phật dạy: “Tránh ác, tu thiện và thanh lọc tâm ý” (Dph 183), còn Chúa Giêsu nói với các môn đệ: “Thầy ban cho anh em một điều răn mới, đó là anh em hãy yêu thương nhau. Như Thầy đã yêu thương anh em, anh em cũng hãy yêu thương nhau” (Ga 13,34).
Nuôi dưỡng lòng từ bi và lòng hiếu khách
Từ đó Đức Thánh Cha nói rằng “Nhiệm vụ của chúng ta ngày nay là hướng dẫn các tín đồ của chúng ta có một ý thức sống động hơn về sự thật rằng tất cả chúng ta đều là anh chị em. Và điều đó ngụ ý rằng chúng ta nên làm việc cùng nhau để nuôi dưỡng lòng từ bi và lòng hiếu khách đối với tất cả mọi người, đặc biệt là những người nghèo và bị thiệt thòi.” (CSR_2554_2022)
Hồng Thủy
2022
Đức Phanxicô chỉnh lại Con đường Thượng hội đồng Đức
Đức Phanxicô chỉnh lại Con đường Thượng hội đồng Đức
Trong buổi nói chuyện với các giám đốc tạp chí Dòng Tên được công bố ngày thứ ba 14 tháng 6, Đức Phanxicô lo lắng về những lệch lạc của đường lối thượng hội đồng Đức và cảnh báo nguy cơ làm phai đi bản sắc công giáo so với tin lành.
Kể từ cuộc bỏ phiếu của một số động thái ủng hộ việc phong chức phụ nữ và công nhận các kết hiệp đồng tính ngày 5 tháng 2 vừa qua trong cuộc họp toàn thể được tổ chức tại Frankfurt, Con đường của Thượng hội đồng Đức đã đặt ra nhiều chất vấn.
Trong cuộc trao đổi với các giám đốc tạp chí Dòng Tên, giáo hoàng không tránh né vấn đề. Ngài giải thích, ngài đã nói chuyện với tổng giám mục Georg Bätzing, chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, “đã có một Giáo hội tin lành rất tốt ở Đức, không cần phải có “hai”. Theo ngài, vấn đề ở Đức nảy sinh “khi con đường thượng hội đồng đến từ giới tinh hoa trí thức và thần học và bị ảnh hưởng nhiều bởi các áp lực bên ngoài”.
Lay chuyển giữa Rôma và Đức
Những tháng vừa qua đã có những biến động nghiêm trọng giữa Rôma và Đức, đặc biệt khi hồng y Marx đặt vấn đề về Giáo lý của Giáo hội công giáo. Trong một phỏng vấn được công bố vào tháng 3, hồng y Reinhard Marx, tổng giám mục giáo phận Munich tuyên bố giáo huấn của Giáo hội về đồng tính “không có tác dụng”, thậm chí “nó còn cho phép nghi ngờ”. Một sự tương đối hóa đặt vấn đề về quyền tự do của Giáo hội khi đối diện với những “ý thức hệ thực dân hóa” thường bị Đức Phanxicô tố cáo.
Khuynh hướng tự do này không phải là mới và chuyến tông du cuối cùng của một giáo hoàng đến Đức cũng đã được đánh dấu bằng những cuộc tranh luận này. Trong một bài phát biểu quan trọng ngày 25 tháng 9 năm 2011 tại Fribourg-en-Brisgau, trước những người công giáo dấn thân vào Giáo hội và trong xã hội, Đức Bênêđíctô đã cảnh báo về cám dỗ của một “Giáo hội hài lòng với chính mình, ở trong thế giới này, đó là tự đủ và thích ứng với các tiêu chuẩn của thế giới”. Ngài ngầm đặt vấn đề về tình trạng thuế của Giáo hội công giáo Đức, với khoản thu nhập theo luật định rất cao, có thể cản trở quyền tự do chính trị của nó.
Ở trong sự hiệp thông với Giáo hội
Một trong những vấn đề cơ bản khác là tính thống nhất về mặt giáo lý của Giáo hội công giáo ở Đức so với các nước khác, chẳng hạn với nước láng giềng Ba Lan, vốn gắn bó nhiều hơn với khuôn khổ của gia đình truyền thống.
Giám mục Stanislaw Gadecki, chủ tịch Hội đồng Giám mục Ba Lan đã được Tòa thánh Vatican chúc mừng một cách kín đáo sau khi viết thư cho người đồng cấp Đức về sự dè dặt của ngài với hướng đi của Con đường Thượng hội động Đức. Ngài viết trong lá thư công khai tháng hai vừa qua: “Chúng ta không được khuất phục trước sức ép của thế giới hoặc phục tùng mô hình của nền văn hóa thống trị, vì điều này có thể dẫn đến băng hoại về đạo đức và tinh than.”
Nguy cơ “làm nghèo đi nội dung đức tin của chúng ta”
Đầu tháng 3, các giám mục của Scandinavia cũng đã lên tiếng tố cáo các đề xuất của Đức có nguy cơ “làm nghèo đi nội dung đức tin của chúng ta”. Trong những lãnh thổ được đánh dấu bởi chủ nghĩa tự do luân lý này, Giáo hội công giáo biết mình nhỏ bé nhưng được xem là một “thiểu số sáng tạo”.
Trong cuộc thảo luận với các giám đốc tạp chí Dòng Tên, giáo hoàng bày tỏ sự ngưỡng mộ của ngài với hồng y Thụy Điển Anders Arborelius, cựu tín hữu tin lành và trở thành giám mục công giáo của Stockholm từ năm 1998. Một điểm đáng kinh ngạc được nhìn thấy từ Rôma: kể từ năm 2009, người đồng cấp của Giáo hội Luther của ngài là một phụ nữ đồng tính, sống với một nữ linh mục của Giáo hội liên kết với Nhà nước, họ hoàn toàn thích nghi với tinh thần của thời đại và luật pháp dân sự.
Đối diện với những khác biệt này trong lối sống, hồng y Arborelius thường xuyên đảm trách đối thoại đại kết và có một bản sắc công giáo hướng về người nghèo và người nước ngoài, nhưng vẫn kiên định trên bình diện đạo đức.
Một bản sắc công giáo sống trọn vẹn, không thù hận đối với các giáo phái khác, nhưng không nhầm lẫn về giới tính: đây là con đường dường như giáo hoàng muốn đề xuất, và việc tiếp tục hành trình hiệp hành được thực hiện ở cấp độ thế giới sẽ giúp đặt nền tảng và sửa chữa những chuyện thái quá trong các đề xuất của Đức.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch