2022
Sứ điệp của Đức Thánh Cha cho Ngày Hoà bình Thế giới năm 2023
Sứ điệp của Đức Thánh Cha cho Ngày Hoà bình Thế giới năm 2023
Ngày 16/12/2022 Đức Thánh Cha Phanxicô đã công bố sứ điệp cho Ngày Hòa bình Thế giới lần thứ 56, được cử hành vào ngày 1 tháng 1 năm 2023. Trong sứ điệp Đức Thánh Cha nhắc lại rằng tất cả các cuộc khủng hoảng đều có mối liên hệ với nhau và chúng ta không được quên bất kỳ cuộc khủng hoảng nào, nhưng hãy hành động vì lợi ích của nhân loại.
SỨ ĐIỆP CỦA ĐỨC THÁNH CHA PHANXICÔ
NGÀY THẾ GIỚI HOÀ BÌNH LẦN THỨ 56
Không ai có thể được cứu một mình.
Bắt đầu lại từ Covid-19 để cùng nhau vạch ra những con đường hòa bình
“Thưa anh em, về ngày giờ và thời kỳ Chúa đến, anh em không cần ai viết cho anh em. Vì chính anh em đã biết rõ: ngày của Chúa sẽ đến như kẻ trộm ban đêm” (1 Ts 5,1-2)
- Với những lời này, Thánh Tông Đồ Phaolô mời gọi cộng đoàn Thê-xa-lô-ni-ca, trong khi chờ đợi gặp gỡ Chúa, hãy kiên định, với đôi chân và trái tim đứng vững trên trái đất, có khả năng chăm chú nhìn vào thực tại và các biến cố của lịch sử. Vì thế, ngay cả khi những biến cố trong cuộc sống của chúng ta có vẻ quá bi thảm và chúng ta cảm thấy bị đẩy vào đường hầm tăm tối và khó khăn của bất công và đau khổ, chúng ta được mời gọi để giữ cho tâm hồn mình rộng mở với niềm hy vọng, tin tưởng vào Thiên Chúa, Đấng hiện diện, đồng hành với chúng ta cách dịu hiền, nâng đỡ chúng ta khi mệt mỏi và trên hết, hướng dẫn hành trình của chúng ta. Vì lý do này, Thánh Phaolô không ngừng khuyên cộng đoàn hãy tỉnh thức, tìm kiếm sự thiện, công bình và sự thật: “Vậy, chúng ta đừng mê ngủ như những người khác, nhưng hãy tỉnh thức và sống tiết độ” (5,6). Những lời của thánh nhân là một lời mời gọi hãy luôn tỉnh thức và đừng khép kín trong sự sợ hãi, buồn phiền hay cam chịu, đừng để bị phân tâm hay nản lòng nhưng ngược lại, hãy như những người lính canh có thể tỉnh thức và sẵn sàng để nhìn thấy ánh sáng đầu tiên của bình minh, nhất là vào những giờ đen tối nhất.
- Covid-19 nhấn chìm chúng ta trong đêm tối. Nó làm mất ổn định cuộc sống hàng ngày của chúng ta, đảo lộn các kế hoạch và thói quen của chúng ta, đồng thời phá vỡ sự yên bình bề ngoài của cả những xã hội giàu có nhất, tạonên sự mất định hướng và đau khổ và gây ra cái chết cho rất nhiều anh chị em của chúng ta.
Bị đẩy vào vòng xoáy của những thách đố bất ngờ và vào một tình cảnh khó hiểu ngay cả từ quan điểm khoa học, các nhân viên y tế trên thế giới đã nỗ lực hành động để xoa dịu nỗi đau của nhiều người và cố gắng khắc phục nó; các chính quyền chính trị cũng thế, họ đã phải áp dụng các biện pháp đáng kể về mặt tổ chức và điều hành các nỗ lực ứng phó với tình trạng khẩn cấp.
Ngoài các chiều kích thể lý, Covid-19 đã gây nên tình trạng bất ổn chung nơi nhiều cá nhân và gia đình; thời gian dài bị cô lập và nhiều hạn chế khác nhau về quyền tự do đã góp phần gây ra tình trạng bất ổn này, với những tác động lâu dài đáng kể.
Chúng ta cũng không thể quên những rạn nứt trong trật tự kinh tế và xã hội của chúng ta mà đại dịch đã phơi bày, khi cho thấy những mâu thuẫn và bất bình đẳng. Nó đe dọa sự bảo đảm trong công việc của nhiều cá nhân và làm trầm trọng thêm vấn đề cô đơn ngày càng gia tăng trong xã hội của chúng ta, đặc biệt là đối với những người nghèo và những người khốn khó. Ví dụ chúng ta nghĩ đến hàng triệu người lao động phi chính thức ở nhiều nơi trên thế giới bị không có việc làm và không có bất kỳ sự hỗ trợ nào trong thời gian phong tỏa.
Hiếm khi các cá nhân và xã hội đạt được tiến bộ trong những hoàn cảnh tạo ra cảm giác tuyệt vọng và cay đắng như thế: thực tế, nó làm suy yếu những nỗ lực vì hòa bình và gây ra những xung đột xã hội, thất vọng và bạo lực đủ loại. Theo nghĩa này, đại dịch dường như đã làm đảo lộn cả những khu vực yên bình nhất trên thế giới của chúng ta, và phơi bày vô số sự mong manh.
- Sau ba năm, đã đến lúc đặt câu hỏi, học hỏi, trưởng thành và để bản thân chúng ta được biến đổi như là những cá nhân và cộng đồng; đây là thời điểm đặc biệt để chuẩn bị cho “ngày của Chúa”. Tôi đã có cơ hội nhắc đi nhắc lại nhiều lần rằng chúng ta không bao giờ thoát ra khỏi những thời điểm khủng hoảng mà vẫn như trước: hoặc chúng ta sẽ tốt hơn hoặc sẽ tệ hơn. Hôm nay chúng ta được mời gọi để tự hỏi: chúng ta đã học được gì từ tình cảnh đại dịch này? Chúng ta sẽ phải đi những con đường mới nào để từ bỏ xiềng xích của những thói quen cũ, để chuẩn bị tốt hơn, để dám làm những điều mới? Chúng ta có thể nhìn thấy những dấu hiệu nào của sự sống và hy vọng để giúp chúng ta tiến về phía trước và cố gắng biến thế giới của chúng ta thành một nơi tốt đẹp hơn?
Chắc chắn, sau khi đã trực tiếp cảm nghiệm sự mong manh phân biệt thực tại của con người và cuộc sống cá nhân của chúng ta, chúng ta có thể nói rằng bài học lớn nhất mà chúng ta học được từ Covid-19 là nhận thức rằng tất cả chúng ta đều cần nhau, rằng kho báu lớn nhất của chúng ta, nhưng cũng mỏng manh nhất của chúng ta, là tình huynh đệ của con người, được thiết lập trên tư cách là các anh chị em, con cái của Chúa, và không ai có thể tự cứu mình. Do đó, điều khẩn cấp là phải cùng nhau tìm kiếm và cổ võ các giá trị phổ quát có thể hướng dẫn sự phát triển của tình huynh đệ nhân loại này. Chúng ta cũng học được rằng sự tin tưởng mà chúng ta đặt vào sự tiến bộ, công nghệ và hiệu quả của sự toàn cầu hóa không chỉ quá mức mà còn biến thành sự sùng bái cá nhân và ngẫu tượng, làm tổn hại đến chính lời hứa về công bằng, sự hòa hợp và hòa bình mà chúng ta đã hết sức tìm kiếm. Trong thế giới phát triển nhanh chóng của chúng ta, các vấn đề phổ biến về bất bình đẳng, bất công, nghèo đói và phân biệt đối xử tiếp tục gây ra tình trạng bất ổn và xung đột, đồng thời tạo ra bạo lực và thậm chí là chiến tranh.
Một mặt, đại dịch đã cho thấy rõ tất cả những vấn đề đã nêu trên, mặt khác, nó cũng có những tác động tích cực. Những điều này bao gồm việc quay trở lại cần có với sự khiêm nhường, suy nghĩ lại về một thái độ tiêu dùng và một ý thức mới về tình liên đới, điều đã khiến chúng ta nhạy cảm hơn với nỗi đau khổ của người khác và nhu cầu của họ. Chúng ta cũng có thể nghĩ đến những nỗ lực, mà trong một số trường hợp thực sự là anh hùng, được thực hiện bởi tất cả những người đã làm việc không mệt mỏi để giúp mọi người có thể thoát khỏi cuộc khủng hoảng một cách tốt nhất có thể.
Từ kinh nghiệm này xuất phát một nhận thức mạnh mẽ mời gọi tất cả, các dân tộc và các quốc gia, đặt lại ở vị trí trung tâm từ ngữ “cùng nhau”. Bởi vì chính cùng với nhau, trong tình huynh đệ và liên đới, chúng ta xây dựng hòa bình, đảm bảo công lý và thoát khỏi những thảm họa lớn nhất. Thật vậy, những phản ứng hiệu quả nhất đối với đại dịch đến từ các nhóm xã hội, các tổ chức công và tư, cũng như các tổ chức quốc tế biết đặt qua một bên lợi ích cụ thể của họ và tham gia vào các lực lượng để đối phó với các thách đố. Chỉ có nền hòa bình phát xuất từ tình yêu thương huynh đệ và vô vị lợi mới có thể giúp chúng ta vượt qua những khủng hoảng cá nhân, xã hội và toàn cầu.
- Mặc dù vậy, vào đúng thời điểm mà chúng ta dám hy vọng rằng những giờ phút đen tối nhất của đại dịch Covid-19 đã qua đi, thì một thảm họa khủng khiếp mới lại giáng xuống nhân loại. Chúng ta đã chứng kiến sự tấn công dữ dội của một tai họa khác: một cuộc chiến khác, ở một mức độ nào đó giống như cuộc chiến của Covid-19, nhưng được thúc đẩy bởi những chọn lựa sai lầm của con người. Cuộc chiến ở Ucraina đang mang đến những nạn nhân vô tội và gieo rắc sự bất an, không chỉ giữa những người bị ảnh hưởng trực tiếp, mà còn lan rộng và không chừa một ai, kể cả những người ở cách xa hàng ngàn cây số cũng phải chịu những tác động phụ của nó – chúng ta chỉ cần nghĩ đến sự thiếu hụt ngũ cốc và giá nhiên liệu.
Rõ ràng, đây không phải là thời kỳ hậu Covid mà chúng ta đã hy vọng hoặc mong đợi. Thực tế là cuộc chiến này, cùng với tất cả các cuộc xung đột khác trên toàn cầu, là một bước thụt lùi cho toàn thể nhân loại chứ không chỉ cho các bên liên quan trực tiếp. Trong khi vắc-xin cho Covid-19 đã được tìm ra, các giải pháp phù hợp cho cuộc chiến vẫn chưa được tìm thấy. Chắc chắn, vius chiến tranh khó khắc phục hơn virus làm tấn công cơ thể chúng ta, bởi vì nó không đến từ bên ngoài chúng ta, nhưng từ bên trong trái tim con người bị tội lỗi làm hư hỏng (x. Tin Mừng Marcô 7,17-23).
- Vậy chúng ta được yêu cầu làm gì? Trước hết, hãy để trái tim của chúng ta được thay đổi bởi kinh nghiệm của chúng ta về cuộc khủng hoảng, để Thiên Chúa, vào thời điểm này trong lịch sử, biến đổi các tiêu chí thông thường của chúng ta về thế giới và thực tại xung quanh. Chúng ta không còn có thể chỉ nghĩ đến việc dành không gian cho lợi ích cá nhân hoặc quốc gia của mình; thay vào đó, chúng ta phải suy nghĩ về lợi ích chung, nhận ra rằng chúng ta thuộc về một cộng đồng lớn hơn, và mở rộng tâm trí và trái tim của chúng ta cho tình huynh đệ nhân loại phổ quát. Chúng ta không thể tiếp tục chỉ tập trung vào việc bảo vệ chính chúng ta; đúng hơn, đã đến lúc tất cả chúng ta phải nỗ lực chữa lành xã hội và hành tinh của chúng ta, đặt nền móng cho một thế giới công bằng và hòa bình hơn, đồng thời cam kết nghiêm túc theo đuổi một điều tốt đẹp thực sự của chung mọi người.
Để làm được điều này và để có một cuộc sống tốt đẹp hơn sau đại dịch Covid-19, chúng ta không thể bỏ qua một thực tế cơ bản, đó là nhiều cuộc khủng hoảng về đạo đức, xã hội, chính trị và kinh tế mà chúng ta đang trải qua đều có mối liên hệ với nhau và những điều mà chúng ta xem là những vấn đề tách biệt lại thực sự là nguyên nhân và ảnh hưởng của nhau. Do đó, chúng ta được kêu gọi đương đầu với những thách đố của thế giới chúng ta trong tinh thần trách nhiệm và lòng trắc ẩn. Chúng ta phải xem lại vấn đề đảm bảo sức khỏe cộng đồng cho mọi người. Chúng ta phải cổ võ các hành động thúc đẩy hòa bình và chấm dứt các cuộc xung đột và chiến tranh đang tiếp tục sinh ra nghèo đói và chết chóc. Chúng ta cần khẩn trương chung tay chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta và thực hiện các biện pháp rõ ràng và hiệu quả để chống biến đổi khí hậu. Chúng ta cần chiến đấu với virus bất bình đẳng và đảm bảo lương thực cũng như công việc xứng đáng cho tất cả mọi người, hỗ trợ những người thậm chí không có mức lương tối thiểu và đang gặp rất nhiều khó khăn. Bi kịch các dân tộc bị đói khiến chúng ta bị thương tổn. Chúng ta cũng cần phát triển các chính sách phù hợp để chào đón và hội nhập những người di cư và những người mà xã hội của chúng ta loại bỏ. Chỉ bằng cách quảng đại đối phó với những tình huống này, với một lòng vị tha được linh hứng bởi tình yêu vô biên và nhân hậu của Thiên Chúa, chúng ta mới có thể xây dựng một thế giới mới và góp phần mở rộng vương quốc của Người, là một vương quốc của tình yêu, công lý và hòa bình.
Khi chia sẻ những suy nghĩ này, tôi hy vọng rằng trong Năm Mới sắp tới, chúng ta có thể bước đi cùng nhau, trân trọng những bài học mà lịch sử đã dạy cho chúng ta. Tôi xin gửi những lời chúc tốt đẹp nhất tới những Người đứng đầu Nhà nước và Chính phủ, những Người đứng đầu các Tổ chức Quốc tế và những nhà lãnh đạo của các tôn giáo khác nhau. Tôi cầu chúc tất cả những người nam nữ thiện chí, như là những nghệ nhân của hòa bình, hoạt động từng ngày, để biến năm nay thành một năm tốt đẹp! Xin Đức Maria Vô Nhiễm, Mẹ Chúa Giêsu và Nữ Vương Hòa Bình, cầu bầu cho chúng ta và cho toàn thế giới.
Vatican, ngày 8 tháng 12 năm 2022
Phanxicô
2022
Đức Thánh cha Phanxicô tròn 86 tuổi
Đức Thánh cha Phanxicô tròn 86 tuổi
Vào ngày thứ Bảy này, 17 tháng Mười Hai, Đức Thánh cha Phanxicô tròn 86 tuổi.
Ngài sinh ngày 17 tháng Mười Hai năm 1936 ở Flores, ngoại ô thành phố Buenos Aires, thủ đô Argentina.
Từ khi làm Giáo hoàng, thỉnh thoảng Đức Thánh cha vẫn mừng ngày sinh nhật với các trẻ em trong một bệnh xá của Vatican. Tuy tuổi cao và bị đau đầu gối, ngài vẫn không ngưng các hoạt động. Trong vòng 6 tuần nữa, ngài sẽ lên đường thực hiện chuyến tông du thứ 40 ở nước ngoài, dài một tuần lễ, từ 31 tháng Giêng năm 2023 đến ngày 05 tháng Hai, tại hai nước Congo dân chủ và Nam Sudan. Và vào đầu tháng Tám năm tới, ngài sẽ đến Lisboa Bồ Đào Nha, nhân ngày Quốc tế Giới trẻ, và có thể ngài sẽ ghé lại Trung tâm Thánh Mẫu Fatima.
Tuy nhiên, sau chuyến đi Canada một tuần lễ hồi cuối tháng Bảy năm ngoái, Đức Thánh cha nói rằng “tôi không nghĩ mình có thể tiếp tục nhịp độ các chuyến tông du như trước đây. Với tuổi cao và giới hạn này, tôi phải tiết kiệm năng lực”.
Dầu vậy, chương trình hoạt động thường ngày của ngài không có dấu hiệu suy giảm. Ngài can dự vào việc chuẩn bị khai mạc Thượng Hội đồng Giám mục thế giới kỳ thứ XVI vào tháng Mười năm tới tại Roma.
(Rome Report 15-12-2022)
- Trần Đức Anh, O.P.
2022
World Cup 2022: Đức Phanxicô, fan tuyển của đội Argentina
World Cup 2022: Đức Phanxicô, fan tuyển của đội Argentina
Trận chung kết bóng đá ngày 18 tháng 12 ở Qtar giữa quê hương Argentina của ngài với nước Pháp, rõ ràng trái tim của ngài sẽ nghiêng về đôi chân thần sầu của Lionel Messi.
Trong Ngày Thế giới Trẻ tại Krakow, Ba Lan năm 2016, một bạn trẻ hỏi Đức Phanxicô, ai là cầu thủ bóng đá xuất sắc nhất mọi thời: Diego Maradona của Argentina hay Pelé của Brazil? Trước câu hỏi khó khăn này, Đức Phanxicô, người nổi tiếng mê bóng đá, trả lời ngắn gọn: “Với cha là Messi!”
Chắc chắn cuối tuần này ngài sẽ dồn hết sức để ủng hộ Lionel Messi, với bảy lần đoạt Quả bóng vàng, Messi là người Argentina nổi tiếng nhất thế giới. Messi và Đức Phanxicô ít nhất cũng đã gặp nhau một lần ở Vatican trong dịp giao hữu giữa Ý và Argentina tổ chức tại Rôma năm 2013 để vinh danh giáo hoàng.
Messi, “vị thần với quả bóng trên sân cỏ”
Là cổ động viên nhiệt tình của đội San Lorenzo, một câu lạc bộ bóng đá ở vùng ngoại ô nổi tiếng của Buenos Aires, ngài theo dõi kết quả các trận đấu qua người cận vệ Thụy Sĩ. Những người ngưỡng mộ Messi đôi khi so sánh anh với Chúa, Đức Phanxicô bực mình trả lời trên kênh La Sexta của Tây Ban Nha năm 2019: “Đây là biểu hiện của người ái mộ một vị thần trên sân bóng. Thật tuyệt khi xem cách Messi đá. Nhưng đó không phải là Chúa.”
Đam mê bóng đá đã cho giáo hoàng có nhiều dịp nhận quà từ các khách… thường xuyên đến đấu ở Vatican. Tháng 10 năm 2021, thủ tướng Jean Castex hồi đó đã tặng ngài chiếc áo có chữ ký của Paris SG mang tên Lionel Messi, một trong những cầu thủ xuất sắc nhất của World Cup 2022 tại Qatar.
Nếu thắng đội Pháp, đội tuyển Argentina sẽ vô địch World Cup lần thứ ba sau các năm 1978 và 1986. Trong quyển sách xuất bản bằng tiếng Pháp tháng 12, Một thời để thay đổi (Un temps pour changer, nxb Flammarion), ngài ám chỉ ngày đó vào tháng 6 năm 1986 khi Argentina giành ngôi sao thứ hai trong trận chung kết với Tây Đức.
Vinh danh Diego Maradona
Khi đó linh mục Jorge Mario Bergoglio đang ở Đức, ngài đang làm luận án thần học, ngài kể: “Tôi không muốn xem trận đấu và tôi chỉ biết chúng tôi đã thắng vào ngày hôm sau nhờ đọc báo. Không ai trong lớp học tiếng Đức của tôi nói về chuyện này, nhưng khi có một cô gái trẻ người Nhật viết “Hoan hô Argentina” lên bảng, mọi người cười. Giáo sư bước vào, ông nói xóa và không ai bàn đến chuyện này nữa. Đó là nỗi cô đơn khi chiến thắng một mình, vì không có ai để chia sẻ.”
Sau khi là giáo hoàng, Đức Phanxicô đã hai lần gặp một “thần tượng” khác ở Argentina, cựu cầu thủ bóng đá Diego Maradona. Chỉ vài giờ sau khi Diego qua đời, ngài vinh danh Maradonna trong một thông điệp do Vatican công bố: “Giáo hoàng trìu mến nghĩ lại những dịp gặp gỡ trong những năm gần đây, và ngài nhớ đến ông trong lời cầu nguyện, như ngài đã làm trong những ngày gần đây khi biết tình trạng sức khỏe của ông yếu dần.”
Rất khó để biết liệu giáo hoàng, ngài sẽ 86 tuổi ngày hôm trước trận chung kết (17-12) có theo dõi trận đấu hay không. Ngược với những gì trong phim Hai Giáo hoàng, The Two Popes phát sóng trên Netflix, trong đó có một cảnh khó có thể xảy ra, Đức Bênêđictô XVI và hồng y Bergoglio xem trận chung kết World Cup giữa hai quốc gia Đức và Argentina, Đức Phanxicô cho biết ngài không bao giờ xem truyền hình. Tuy nhiên, chúng ta biết, sáng thứ hai 19 tháng 12 khi thức dậy ngài sẽ biết kết quả.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2022
Giáo hoàng có cần biên tập viên không?
Giáo hoàng có cần biên tập viên không?
Cuộc phỏng vấn của Đức Phanxicô với trang America Dòng Tên tháng 11 vừa qua là một ví dụ điển hình vì sao Vatican không muốn giáo hoàng có các cuộc phỏng vấn. Ngài đã chọc vào mũi con gấu Nga, đưa ra câu trả lời phức tạp về lý do vì sao phụ nữ không thể làm linh mục và thậm chí còn có câu trả lời lộn xộn cho câu hỏi về phân biệt chủng tộc ở Hoa Kỳ.
Nếu tôi là tùy viên báo chí của ngài, tôi sẽ vò đầu bức tai cho phần lớn cuộc phỏng vấn này. Tôi phải biên tập lại trước khi đăng.
Một số câu trả lời của ngài không tạo tranh cãi mà còn tạo cảm hứng – như cách ngài nói về vui vẻ và hạnh phúc giữa những khủng hoảng và rắc rối. Phân tích của ngài về việc phân cực chính trị không mang tinh thần kitô giáo là hoàn toàn đúng. Và ngài cũng công nhận Giáo hội đã sai lầm khi ít minh bạch với giám mục lạm dụng hơn là với các linh mục.
Là cựu biên tập viên của trang America, tôi rất vui khi các biên tập viên mới và các biên tập viên sắp mãn nhiệm của tờ báo đã có cuộc phỏng vấn độc quyền với giáo hoàng và họ đã đưa ba đồng nghiệp giáo dân, trong đó có hai phụ nữ đi cùng. Các câu hỏi của họ rất chuyên nghiệp, với một số câu hỏi không cho phép giáo hoàng né tránh các câu hỏi. Hoan hô họ.
Về cuộc chiến Nga-Ukraine, nhà báo Mỹ Gerard O’Connell của Vatican đã hỏi ngài vì sao ngài không muốn “trực tiếp chỉ trích Nga về hành vi xâm lược Ukraine, mà thích nói cách chung chung hơn về sự cần thiết phải chấm dứt chiến tranh, chấm dứt đánh thuê hơn là các cuộc tấn công của Nga và buôn bán vũ khí.”
Theo truyền thống, Vatican cố gắng tránh tham gia vào các cuộc chiến tranh với hy vọng mình có thể trở thành trung gian hòa giải. Trong lịch sử, phương pháp này hiếm khi thành công. Dù trong cuộc chiến này, Vatican đã tạo điều kiện trao đổi danh sách tù nhân và thậm chí trao đổi một số tù nhân, chính phủ Ukraine và Mỹ đã chỉ trích giáo hoàng vì đã không lên án tổng thống Nga Vladimir Putin và nước Nga.
Ngài tuyên bố: “Khi tôi nói về Ukraine, tôi nói về một dân tộc đã tử đạo. Nếu bạn có một dân tộc tử đạo, bạn có một ai đó đã giết họ”. Ngài nói ngài đã không cụ thể nêu tên Putin trong những lời lên án chiến tranh vì “điều đó là không cần thiết; ai cũng biết.” Ngài cũng có thể nói Putin là bạo chúa Neron của thế kỷ 21.
Ngài cố gắng tránh cáo buộc lính Nga phạm tội ác chiến tranh, nhưng nói những đội quân tàn ác nhất là người Chechnya và người Buryat, những người đang chiến đấu cho nước Nga.
Những bình luận này chắc chắn làm hài lòng Ukraine, Hoa Kỳ và các đối tác NATO của họ, nhưng sẽ làm cho Phủ Quốc vụ khanh nhức đầu vì phải đối phó với sự phẫn nộ của Nga.
Bà Kerry Weber tổng biên tập America thừa nhận việc giáo hoàng đề cao phụ nữ ở Vatican, bà hỏi: “Cha sẽ nói gì với một phụ nữ đã phục vụ trong đời sống Giáo hội và họ cảm thấy được kêu gọi để làm linh mục?”
Điều tốt là giáo hoàng đã tránh nói về “sự bổ túc” và không xem phụ nữ là trái dâu trang hoàng trên chiếc bánh. Ngài học. Nhưng ngài đã kéo theo thần học gia cầu kỳ người Thụy Sĩ Hans Urs von Balthasar, mô tả các khía cạnh Maria và Phêrô của Giáo hội.
Theo phân tích của ngài, Phêrô là nam và ít quan trọng hơn Maria là phối ngẫu, là nữ. Chỗ đứng của giáo dân tương hợp với phân tích này là không rõ ràng. Nếu giáo dân được bao gồm trong nguyên tắc Maria thì vì sao phụ nữ lại không thể được bao gồm trong nguyên tắc Phêrô?
Thần học của Von Balthasar sẽ không thuyết phục ai ủng hộ việc phong chức cho phụ nữ.
Bà Gloria Purvis, người dẫn chương trình “The Gloria Purvis Podcast” hỏi về nạn phân biệt chủng tộc trong Giáo hội Mỹ: “Cha sẽ nói gì bây giờ với người công giáo da đen ở Hoa Kỳ, họ bị phân biệt chủng tộc, đồng thời không có tiếng nói trong Giáo hội cho những lời kêu gọi công bằng chủng tộc?”
Giáo hoàng dường như không chuẩn bị cho câu hỏi. Ngài trả lời, ngài thông cảm và cho biết “Giáo hội có các giám mục là người Mỹ gốc Phi.”
Bà Purvis không để ngài thoát câu này. “Đúng, nhưng đa số chúng tôi đi lễ ở các giáo xứ không có các linh mục người Mỹ gốc Phi, và hầu hết những người khác không phải là người Mỹ gốc Phi, và họ dường như không nhạy cảm với nỗi đau của chúng tôi. Nhiều khi họ phớt lờ nỗi đau của chúng tôi. Vậy làm sao chúng tôi có thể khuyến khích người công giáo da đen ở lại?”
Giáo hoàng lan man một chút nhưng cuối cùng ngài cũng nói những gì cần nói. Ngài nói: “Những người công giáo da đen nên chống lại và không bỏ đi. Phân biệt chủng tộc là tội chống Chúa không thể dung thứ. Giáo hội, các mục tử và giáo dân phải tiếp tục chiến đấu để triệt nó và để có một thế giới công bằng hơn.”
Đức Phanxicô cần một cách tốt hơn để nói về các hội đồng giám mục. Đúng, Chúa Giêsu không tạo ra các giám mục, nhưng Ngài cũng không tạo ra nhiều thứ khác trong Giáo hội, kể cả các công đồng đại kết và Vatican.
Bà Weber đã hỏi về các giám mục Hoa Kỳ, nhưng giáo hoàng đã khôn ngoan tránh tranh luận công khai về hội đồng giám mục. Tuy nhiên, ngài đã ném các hội đồng giám mục vào gầm xe buýt một cách đáng ngạc nhiên. Ngài nói: “Chúa Giêsu không tạo ra các hội đồng giám mục, Chúa Giêsu đã tạo ra các giám mục, và mỗi giám mục là mục tử của dân tộc mình.”
Những người cấp tiến Hoa Kỳ có trí nhớ ngắn có thể hoan nghênh việc hạ bệ này, nhưng họ nên nhớ Đức Joseph Ratzinger đã hạ thấp vai trò thần học của các hội đồng giám mục trong thời kỳ vàng son của hội đồng giám mục Hoa Kỳ, khi ngài viết những lá thư mục vụ về hòa bình và nền kinh tế. Vatican luôn lo sợ các hội đồng giám mục vì khó đối phó với các giám mục với tư cách một nhóm hơn là với tư cách cá nhân.
Đức Phanxicô cần một cách tốt hơn để nói về các hội đồng giám mục. Đúng, Chúa Giêsu không tạo ra các giám mục, nhưng Ngài cũng không tạo ra nhiều thứ khác trong Giáo hội, kể cả các công đồng đại kết và Vatican.
Mọi người đều biết tôi yêu mến giáo hoàng và tôi sẽ bảo vệ ngài cho đến ngày tôi chết. Cuộc phỏng vấn đầu tiên ngài trả lời trong tư cách là giáo hoàng là cuộc phỏng vấn với trang America, là kiệt tác về truyền thông và truyền giáo.
Cuộc phỏng vấn gần đây của ngài là bản nháp đầu tiên cần chỉnh sửa. Có lẽ do nghề biên tập viên có trong người tôi nên tôi muốn làm cho văn bản tốt hơn. Nhưng trong việc biên tập, luôn có nguy cơ bóp nghẹt tiếng nói của tác giả.
Có lẽ tốt hơn nên để Phanxicô là Phanxicô. Điều đó không có nghĩa là tôi sẽ thích mọi điều ngài nói hay cách ngài nói, nhưng tôi sẽ tiếp tục thích ngài và chú ý đến từng lời ngài nói.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch