2023
Đức Thánh cha tiếp tân Tổng trưởng Bộ Giám mục
Hôm thứ Bảy, ngày 15 tháng Tư vừa qua, Đức Thánh cha Phanxicô đã tiếp kiến Đức Tổng giám mục Robert Francis Prevost, tân Tổng trưởng Bộ Giám mục, về Roma chính thức nhậm chức vụ này, thay thế Đức Hồng y Ouellet người Canada, chính thức mãn nhiệm 13 năm.Trần Đức Anh, O.P. | RVA
2023
Tính Cộng đoàn và Linh động trong cử hành phụng vụ thánh lễ
Xem trước(mở trong cửa sổ mới) 1- NHẬP ĐỀ
Phụng vụ, mà đỉnh cao là Thánh lễ, là hành vi của cộng đoàn những người nhờ Đức Tin Thiên Chúa ban cho mà có thể nhận biết, cảm tạ, ca ngợi và thờ phượng Thiên Chúa. Tuy nhiên, từ thời Trung cổ, giáo dân hầu như đã bị loại ra khỏi việc tham dự sống động vào Thánh lễ, trong khi đó, giáo sĩ lại thâu tóm hầu hết các lời nguyện và bài hát của cộng đoàn trong Thánh lễ. Kể từ thời Công đồng Trento, để ngăn chận nguy cơ phủ nhận chức linh mục thừa tác, Hội Thánh đã nêu bật tầm quan trọng của chức vụ này, nhưng việc làm đó đã vô tình tạo thêm khoảng cách giữa giáo sĩ và giáo dân, cũng như làm trầm trọng thêm tính thụ động của giáo dân trong việc tham dự Thánh lễ.
Thế nhưng, Hiến chế Phụng vụ thánh của Công đồng Vatican II ra đời vào năm 1963 đã mở đường cho cuộc canh tân Phụng vụ của Hội Thánh. Cuộc canh tân Phụng vụ này đã phục hồi chiều kích cộng đoàn của các thành phần Dân Chúa trong Thánh lễ (x. PV 27), cũng như đã đề ra nhiều phương thế hữu hiệu giúp các giáo dân tham dự Thánh lễ cách ý thức, trọn vẹn và sống động hơn (x. PV 14).
2. TÍNH CỘNG ĐOÀN TRONG CỬ HÀNH THÁNH LỄ
Có thể nói rằng, tự bản chất, Phụng vụ luôn đòi hỏi phải mang tính cộng đoàn. Cộng đoàn này không chỉ dành riêng cho một hạng người thánh thiện nào, nhưng bao gồm mọi hạng người. Hiến chế Phụng vụ thánh của Công đồng Vatican II dạy rằng mỗi khi cử hành các nghi lễ, đặc biệt trong việc cử hành Thánh lễ, nên quý chuộng việc cử hành cộng đồng hơn việc cử hành đơn độc và riêng rẽ (x. PV 27). Thực thế, chính trong khi cử hành Thánh lễ mang tính cộng đoàn, các tín hữu tạ ơn Thiên Chúa và dâng lên Ngài lễ phẩm tinh tuyền, không những nhờ tay vị tư tế, nhưng còn cùng với ngài, cũng như để học cho biết dâng chính mình nữa (x.QC 95).
Theo sự hướng dẫn của Hội Thánh, kể từ sau Công đồng Vatican II, tính cộng đoàn trong Thánh lễ đã được thể hiện bằng nhiều phương cách phong phú. Trước hết, Công đồng cho phép đưa ngôn ngữ địa phương vào trong cử hành Thánh lễ (x. PV 36). Việc làm này đã mở đường để giáo dân có thể tham gia vào những lời tung hô, những câu đối đáp, những bài thánh ca trong Thánh lễ. Thứ đến, việc Công đồng yêu cầu các linh mục năng giảng Kinh Thánh (x. PV 52) đã khiến cho Lời Chúa trở thành yếu tố liên kết cộng đoàn các tín hữu với nhau trong cùng một Đức Tin. Thêm vào đó, việc Công đồng tái lập Lời nguyện tín hữu sau bài giảng các ngày lễ Chúa Nhật và lễ buộc (x. PV 53) cũng đã góp phần thăng tiến tinh thần liên đới của các tín hữu với toàn thể Hội Thánh và thế giới. Một điểm rất quan trọng nữa là việc Công đồng khuyến khích giáo dân rước lễ cũng như cho phép hiệp lễ dưới hai hình thức trong một vài trường hợp nhất định (x. PV 55). Việc làm này đã làm hiển lộ sự hiệp thông sâu xa giữa các thành phần Dân Chúa khi cùng lãnh nhận Mình Máu Thánh Chúa trong một Thánh lễ.
Như vậy, bằng những điều chỉnh thích đáng, Công đồng Vatican II đã làm cho tính cộng đoàn trong cử hành Thánh lễ được phục hồi và trở nên ngày một thăng tiến. Nhưng không dừng lại ở đó, Công đồng còn khuyến nghị các chủ chăn phải chú trọng và kiên tâm theo đuổi việc huấn luyện Phụng vụ cho các tín hữu (x. PV 19) để tạo điều kiện giúp họ có thể tham dự Thánh lễ ngày một tích cực hơn.
3. MỘT VÀI PHƯƠNG THẾ KHẢ DĨ GIÚP CÁC TÍN HỮU THAM DỰ THÁNH LỄ CÁCH Ý THỨC, TRỌN VẸN VÀ SỐNG ĐỘNG HƠN
Thực thế, một trong những ưu tư của Công đồng là làm sao để các chủ chăn không những chỉ chú tâm cử hành Phụng vụ thành sự và hợp pháp mà thôi, nhưng còn lo sao cho các tín hữu có thể tham dự Thánh lễ một cách ý thức, trọn vẹn và sống động, vì do chính bản tính, Thánh lễ đòi hỏi cách thức tham dự như thế (x. PV 11 và 14).
3.1. Tham dự Thánh lễ cách ý thức
Quả vậy, Hội Thánh hằng bận tâm lo lắng để các giáo dân đừng tham dự vào mầu nhiệm đức tin trong Thánh lễ như những du khách bàng quang, câm lặng, nhưng nhờ hiểu thấu đáo mầu nhiệm đó, họ tham dự các kinh nguyện và nghi lễ thánh cách ý thức hơn (x. PV 48). Do đó, Hội Thánh muốn việc chuẩn bị các bản văn bài đọc, lời nguyện và bài ca trong Thánh lễ phải thích ứng thoả đáng với nhu cầu cũng như não trạng của những giáo dân hiện diện (x. QC 352)
3.2. Tham dự Thánh lễ cách trọn vẹn
Về phía người giáo dân, Hội Thánh khuyên nhủ họ phải tham dự đầy đủ và trọn vẹn, cả hai phần Thánh lễ gồm phụng vụ Lời Chúa và Thánh Thể, nhất là trong ngày Chúa nhật và các ngày lễ buộc. Bởi lẽ hai phần trên được liên kết chặt chẽ với nhau đến nỗi làm thành một hành vi thờ phượng duy nhất (x. PV 56). Để giúp người giáo dân tham dự thánh lễ cách trọn vẹn hơn, các vị hữu trách được yêu cầu tìm cách xếp đặt cho người tín hữu có được vị trí thích hợp trong thánh đường, để họ có thể dự phần xứng đáng vào những nghi thức thánh. Ngoài ra, cũng phải liệu làm sao cho giáo dân không những nhìn thấy vị chủ tế hay các người đọc sách, mà nhờ những phương tiện kỹ thuật hiện đại, còn nghe rõ được các bài đọc, lời nguyện… (x. QC 311).
3.1. Tham dự Thánh lễ cách sống động
Bên cạnh việc mong muốn người giáo dân tham dự Phụng vụ cách ý thức và trọn vẹn, Hội Thánh còn muốn khuyến khích sự chủ động của họ trong cử hành Thánh lễ như việc tích cực đối đáp trong các nghi thức và kinh nguyện (x. QC 35 và 36). Đặc biệt, ca hát là một trong những cách thế hàng đầu giúp người giáo dân tham gia cách sống động vào Phụng vụ, thế nên, các chủ chăn cũng được mời gọi năng khích lệ giáo dân tham gia vào những lời tung hô, những bài thánh vịnh, tiền xướng và thánh ca (x. TN 27).
Như vậy, việc người tín hữu tham gia Thánh lễ một cách ý thức, trọn vẹn và sống động không chỉ khiến họ không còn cảm thấy nhàm chán hay buồn tẻ trong mỗi giờ lễ cũng như không còn cảm thấy cô đơn hay lạc lõng giữa cộng đoàn, mà lại còn có thể dẫn đưa tâm hồn họ hướng về Thiên Chúa và tạo nên sự biến đổi trong chính con người họ. Và một khi nội tâm người tín hữu đã được biến đổi cách thâm sâu, thì đời sống đạo đức và hoạt động tông đồ của họ mới có thể trở nên một niềm vui đích thực.
4. KẾT LUẬN
Quả thực, việc phục hồi và thăng tiến tính cộng đoàn trong cử hành Phụng vụ Thánh lễ kể từ sau Công đồng Vatican II đã giúp tái khẳng định bản tính Công giáo của Hội Thánh, đồng thời cũng giúp các tín hữu chủ động hiệp thông chính mình vào Nhiệm Thể Chúa Kitô. Qua từng ngày, việc Hội Thánh hằng mời gọi các tín hữu tham dự vào Phụng vụ Thánh lễ cách ý thức, trọn vẹn và sống động hơn đã góp phần thúc đẩy các thành phần Dân Chúa không ngừng vươn tới mức sung mãn của Chúa Kitô (x. PV 2).
Chính nhờ mang trong mình những tâm tình của Chúa Kitô đó (x. Pl 2, 5), mà trong mọi nơi mọi lúc, người Kitô hữu luôn biết đón nhận tha nhân trong niềm cảm thông tha thứ thực sự, để xứng đáng cùng với những người anh chị em chung một Đức Tin ấy chia sẻ Một Lương Thực Thần Linh. Và trong niềm hy vọng về Ơn Cứu Độ mai hậu, họ tin tưởng rằng vào ngày tận thế sẽ được Thiên Chúa cho vào dự bàn tiệc nơi Thiên Quốc cùng với tất cả những người anh chị em mà mình đã từng cùng nhau hiệp thông tham dự Thánh lễ khi còn ở trần thế này.
Lạc Vũ Thái Bình
Huế, 2-2023
Các chữ viết tắt trong bài viết:
– Hiến chế Phụng vụ thánh của Công đồng Vatican II: PV
2023
Đức Phanxicô nói chuyện với Cộng đoàn Các Mối Phúc Thật sau cánh cửa đóng kín
Ngày 17 tháng 4, Đức Phanxicô tiếp Cộng đoàn Các Mối Phúc Thật mà một số lãnh đạo của họ có liên quan trực tiếp đến các vụ bạo lực tình dục và lạm dụng quyền lực. Một cuộc gặp mà chỉ có bài diễn văn “chính thức” của ngài được công bố và không có một đề cập nào về các sự kiện bị cáo buộc.
Ngày thứ hai 17 tháng 4, Đức Phanxicô tiếp các thành viên của cộng đoàn Các Mối Phúc Thật. Kể từ năm 2010, Cộng đoàn bị đặt dưới sự giám sát của Rôma vì có những lo ngại về việc nhiều thành viên đã rời cộng đoàn sau khi các vụ bê bối tình dục bị phanh phui. Ảnh: TIZIANA FABI/AFP
Đức Phanxicô đã chuẩn bị bài phát biểu nhưng ngài không đọc, khi tiếp cộng đoàn ngài để bài diễn văn qua một bên và nói chuyện với các thành viên sau cánh cửa đóng kín. Những năm gần đây, một số trường hợp bạo lực tình dục và lạm dụng quyền lực bị đưa ra ánh sáng và năm 2010, cộng đoàn bị đặt dưới quyền giám sát của Rôma. Cuối cùng, bài diễn văn được phát cho khoảng mười lăm người hiện diện, gồm một cặp vợ chồng cùng với năm người con của họ, Đức Phanxicô ca ngợi các đức tính của cộng đoàn được thành lập năm 1973 này: “Cộng đoàn của quý vị đã đóng góp tích cực cho đối thoại liên tôn, thúc đẩy hòa bình và bảo vệ nhân quyền, chứng từ của quý vị là nguồn cảm hứng cho nhiều người trong việc hình thành các thế hệ trẻ và trong đối thoại liên tôn. Quý vị là một món quà cho Giáo hội.”
Cắt làn sóng truyền tải
Đức Phanxicô đã không đọc bài phát biểu nhưng phát bài phát biểu này cho các thành viên hiện diện, ngài nói chuyện tự do với họ. Như mỗi lần ngài ứng khẩu, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cắt phần ứng khẩu nên thính giả không thể theo dõi được cuộc trao đổi. Theo thông tin của chúng tôi, Vatican không có ý định công khai nội dung cuộc trao đổi này.
Vì thế bài tường thuật của các phương tiện truyền thông Vatican chỉ đăng bài phát biểu chính thức và phần Đức Phanxicô ứng khẩu không có. Bài phát biểu chính thức không đề cập đến bạo lực tình dục hoặc lạm dụng quyền lực liên quan đến một số thành viên của cộng đồng.
Hiếp dâm và cố ý hiếp dâm
Vào tháng 1, báo La Croix tiết lộ có ít nhất 10 cựu học sinh của một trường nội trú ở Autrey (Vosges) bị những hành vi có thể đủ tiêu chuẩn để cho đây là những hành hung hoặc tấn công, hãm hiếp của hai linh mục Dominique Savio và Henri Suso. Linh mục Henri Suso đã rời cộng đoàn Các Mối Phúc Thật năm 2009 để về nhập giáo phận Fréjus-Toulon.
Trong một thông cáo báo chí, Cộng đoàn xác nhận “rất xem trọng thông tin” của báo La Croix tiết lộ và quyết tâm làm việc để làm sáng tỏ các nghi vấn càng nhanh càng tốt của cuộc điều tra này nêu ra.
Như thường lệ, kết thúc buổi tiếp kiến, Đức Phanxicô đã chào từng người một trong cộng đoàn như ngài vẫn thường làm.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2023
Linh mục Marcos García Bếp trưởng trên chương trình truyền hình Tây Ban Nha
Linh mục Marcos García Bếp trưởng trên chương trình truyền hình Tây Ban Nha
Linh mục Marcos García là người Venezuela tham dự chương trình Bếp trưởng Tây Ban Nha ngày 27 tháng 3 năm 2023. Mục tiêu của linh mục là để thấy “Chúa ở đó, trong nồi niêu son chảo”.
Cho đến nay, một linh mục nấu bếp là chuyện bình thường nhưng một linh mục nấu bếp trên truyền hình lại là một chuyện khác. Linh mục Marcos García, 44 tuổi Dòng Đa Minh người gốc Venezuela đam mê nấu nướng, cha quyết định tham gia vào chương trình truyền hình ẩm thực nổi tiếng “Master Chef” của Tây Ban Nha, bắt đầu ngày 27 tháng 3 và khán giả sẽ xem các thí sinh cạnh tranh nhau qua các món ăn được các đầu bếp Tây Ban Nha nổi tiếng Pepe Rodríguez, Jordi Cruz và Samantha Vallejo-Nágera chấm điểm.
Trong số hơn 70.000 đơn ghi tên, chỉ có 1.000 đơn được nhận. Và linh mục García đã làm ba giám khảo ngạc nhiên khi lần đầu tiên họ thấy có một linh mục tranh đua với các thí sinh khác.
Đầu bếp Pepe Rodríguez hỏi: “Một linh mục làm gì ở MasterChef?” Linh mục Marcos trả lời ngay: “Thánh Têrêsa Avila nói, Chúa ở đó giữa nồi niêu son chảo!” Được hơn 10.000 người theo dõi trên tài khoản Instagram, cha thường xuyên đăng các video ngắn nói về Tin Mừng.
Cha Marcos nói với trang web của Dòng Đa Minh Tây Ban Nha: “Khi ghi tên, tôi không nghĩ tôi ghi với tư cách là linh mục Dòng Đa Minh. Sau đó tôi giải thích với ban tổ chức, tôi phải đi dâng thánh lễ cho giáo dân.” Nếu thắng cuộc thi, linh mục sẽ giúp đỡ cộng đồng Venezuela và một nhà dưỡng lão ở biên giới Colombia-Venezuela.
Linh mục Marcos vào Dòng Đa Minh năm 1995 khi vừa học xong trung học. Sau ba năm tập sinh, cha trải qua khủng hoảng ơn gọi, cha khát khao thành nhà báo, cha rời chủng viện để thực hiện ước mơ này. Linh mục nói với trang Aleteia Tây Ban Nha: “Đôi khi chúng ta không lắng nghe Chúa, tiếng nói chúng ta cần lắng nghe trong cơn bão giữa những lúc khó phân định.” Cha học truyền thông và làm nhiều việc khác nhau, lễ tân, giáo viên, dạy võ để giúp gia đình trang trải việc học, và cuối cùng cha là nhà báo cho kênh NTN 24 ở Colombia. Cha nói: “Đó là giai đoạn thanh tẩy. Chúa có đường lối của Ngài, không phải đường lối của tôi.”
Đi lại từ đầu
Dù có một đời sống giàu có và đầy đủ, nhưng Marcos thấy khao khát của mình chưa thực hiện được. Cuối cùng Marcos nhận ra Chúa vẫn tiếp tục gọi anh, chàng trai trẻ quay lại. Linh mục giải thích: “Khi Thiên Chúa yêu, Ngài không nghỉ ngơi cho đến khi chúng ta thuộc về Ngài!”, cha muốn nói đến câu nói nổi tiếng của Thánh Augutinô “Chúa đã dựng nên con cho Chúa, trái tim con khắc khoải cho đến khi nào nó được nghỉ yên trong Chúa”. Marcos quyết định về lại Dòng để học thần học, nhưng vẫn chưa quyết định sẽ làm linh mục. Chỉ đến năm 2020, những câu hỏi của anh mới tìm được câu trả lời. Khi được gởi đến tu viện Avila Tây Ban Nha học, Marcos khám phá cuộc đời Thánh Têrêxa Avila vĩ đại này. Khi đang sốt sắng cầu nguyện, đột nhiên anh có cảm giác như Thánh Têrêxa hỏi anh: “Sao con chưa là linh mục?”
Ngày 15 tháng 11 năm 2020, anh được giám mục José María Gil Tamayo giáo phận Avila truyền chức phó tế khi anh 42 tuổi. Thánh lễ ít người dự vì đại dịch Covid. Vài tháng sau khi sắp đến ngày chịu chức thì mẹ của anh vì sức khỏe yếu sẽ có thể không đến dự được. Marcos đến gặp bề trên và xin hoãn ngày chịu chức, bề trên trả lời: “Đừng để Chúa đợi con lâu hơn nữa!” Cha Marcos giải thích: “Tôi đã khóc khi chầu Thánh Thể lúc ba giờ sáng, tôi nghe tiếng lương tâm là tiếng của Chúa trong tâm hồn khi chúng ta thực sự muốn nghe. Tôi cảm nhận lòng thương xót Chúa an ủi tâm hồn tôi và nói với tôi: “Cha đã đợi con bao nhiêu năm rồi, trong suốt thời gian này Cha đã để con làm theo cách của con. Bây giờ con để Cha làm theo cách của Cha.”
Và ngày 24 tháng 5 năm 2021, Marcos chịu chức và làm cha xứ San Pedro Mártir.
Marta An Nguyễn dịch