2023
CHÍNH TỘI CON ĐÃ TREO CHÚA TRÊN THẬP GIÁ
CHÍNH TỘI CON ĐÃ TREO CHÚA TRÊN THẬP GIÁ
Một người đàn ông công chức tên X., bình thường, khỏe mạnh, vui tươi, quân bình như bao người khác. Ông rất đúng mực và tận tụy với công việc và được cấp trên trao phó nhiều trọng trách. Ông rất thứ tự và vâng lời luật pháp quốc gia. Ông phục vụ chế độ tận tâm hết khả năng mình.
Nhưng công việc của ông hơi khác thường: Đó là thanh lọc, tổ chức lùng bắt và tiêu diệt dân Do thái trên khắp lục địa Châu Au. Ông giết tất cả chừng sáu triệu người trong đại thế chiến thứ hai. Nhiều năm về sau người ta truy tìm được ông ở Nam Mỹ, tên thật ông là Adolf Eichmann. Lúc bị bắt, ông hoàn toàn bình thường, ăn ngủ tốt, tuy đã luống tuổi. Giả dụ ông bất an hay điên khùng chúng ta còn có thể hiểu được, nhưng không, ông rất bình thường, ông cho là mình chỉ làm theo lệnh cấp trên, thế thôi, không áy náy chi cả.
Điều này làm cho chúng ta choáng ngợp, nhất là trong tuần thánh này. Người ta phạm tội, những tội tày đình mà vẫn cứ bình thản nghĩ mình là phải. Phaolô giết Stêphanô, bẩy giám mục giết cô bé Jeanne d’Arc, thập tự chinh, tòa điều tra, giàn hỏa thiêu rối đạo. Mãi đến tận hôm nay vẫn còn tình trạng đó. Lịch sử nguyên vẹn đấy, làm sao chối cãi. Thì ra, nếu nhìn kỹ vào thế giới chúng ta sẽ thấy một mặt người ta hô hào văn minh tiến bộ, đối xử khoan dung, tha thứ, công bình, bác ái.Nhưng mặc khác lại đầy bất công, bóc lột, áp bức, man rợ, điên khùng, hủy diệt thai nhi, kẻ vô tội mà lương tâm không hề ân hận. Bất cứ ai cũng có thể cảm nghiệm được hai mặt trái ngược nhau này. Có lẽ bản thân mỗi người còn điên khùng hơn. Đó mới là điều đáng lo sợ vì mình hiếm khi nhận rõ vấn đề.
Chúng ta hãy xem xét những kẻ kết án và hành quyết Đức Giêsu hôm nay. Tín hữu thường có thành kiến cho rằng họ là những kẻ độc ác, gian manh hết cỡ, dám giết hại Con Đức Chúa Trời và động lực của họ là tối tăm quỉ quyệt. Nhưng không phải vậy, nghĩ như vậy là theo quan điểm lúc này và là một sai lầm lớn nếu đặt mình vào thời đó. Tình huống tôn giáo, xã hội lúc ấy cho chúng ta thấy rõ hiển nhiên trong con người chúng ta cũng đầy những cảm nghĩ tương tự, có lẽ còn tệ hơn trong vai trò kết án và giết hại Đức Kitô.
Trước hết là phái Pharisêu: Những người này rất đạo đức và nhiệt thành với tôn giáo. Họ tỉ mỉ tuân giữ mọi lề luật Thiên Chúa truyền cho tuyển dân qua Môsê. Một chi tiết nhỏ nhất cũng không dám vi phạm. Hơn nữa còn lập ra những hàng rào vững chắc để bảo vệ lề luật. Họ miệt mài học hỏi lề luật và tuyệt đối tin tưởng vào sự công chính của lề luật. Họ nghĩ sự công chính này làm đẹp lòng Giavê. Họ rất sợ hãi xúc phạm đến lề luật và đền thờ, giống hệt như chúng ta hôm nay. Họ sẵn sàng trừ khử những nguy hiểm phá vỡ lề luật. Lòng kính trọng của quần chúng bình dân đối với họ là bằng chứng: Được chào hỏi ngoài đường, chỗ nhất trong các bữa tiệc. Ngoài ra họ còn sẵn sàng “tử đạo” để đuổi ngoại bang, ngõ hầu đất nước được tinh tuyền. Ai bảo họ không đạo đức?
Caipha, Anna: Những chức sắc tôn giáo, chỉ một lòng gìn giữ cho đất nước an bình, tôn giáo chính thống, dân chúng tự do thờ phượng, trừ khử xáo trộn, nắm giữ chức Tư tế thượng phẩm trong dân, được toàn dân nghe theo và kính trọng. Ai bảo họ tâm địa gian ác? Câu trả lời là hoàn toàn không, tương tự như Giáo hội sau này thiêu chết John Huss và các kẻ rối đạo khác để bảo vệ Tin Mừng.
Philatô: Nhà chính trị tài ba và khéo léo, là toàn quyền Roma ở Palestine, 10 năm, từ năm 26 đến 36. Ông luôn nghĩ đến địa vị và nhiệm vụ của mình. Công việc hàng ngày của ông là giữ an ninh cho thành phố và toàn thể xứ sở. Trong thời buổi nhiễu nhương ông không thể làm khác đi được, mặc dầu biết Đức Kitô là vô tội. Ông tránh cuộc đối đầu với các lãnh tụ tôn giáo, mà ông biết rõ ảnh hưởng to lớn của họ trên đám đông. Nếu làm khác đi, ông sẽ gây nhiều tai họa hơn cho quyền bính Roma và bản thân cùng đám lính trong trại binh sĩ chịu tổn thất nặng nề. Kinh nghiệm đã cho ông hay như vậy, thà nhượng bộ hy sinh một người vô tội còn hơn. Thời nay chúng ta không hành xử như vậy sao? Nhượng bộ sự thật và lẽ phải để được hai chữ “bình an”! Chuyện này đầy rẫy trên thế gian.
Đám lính vệ binh: Đây không phải lính tinh nhuệ của Roma. Lính chính qui không dính dáng chi đến chuyện “nhơ” này. Đám lính hành hạ Đức Giêsu là những kẻ đánh thuê ô hợp thâu gom từ các vùng phụ cận, thuộc nhiều văn hóa khác nhau: Hy lạp, Dothái, Samaria …Họ có nhiệm vụ canh gác và thi hành án. Họ chẳng biết nhiều về bản án Đức Giêsu, nó diễn ra bình thường như hàng chục, hàng trăm vụ khác, làm sao họ để ý cho kỹ mà nhận ra sự thật? Cho nên khi được lệnh thi hành thì là công việc thường xuyên. Dầu sao tử tội Giêsu cũng sẽ bị điệu đi đóng đinh trên gò đất nhỏ ngoài tường thành như nhiều tử tội khác thì cũng là chuyện quen thuộc. Có điều đặc biệt là tử tội Giêsu tự xưng là vua Do thái nên họ bày chút trò chế diễu cho vui, tương tự như trẻ con tìm thấy con cóc ở vệ đường, hành hạ cho thỏa tính, thế thôi chứ không có ân oán gì.
Tuy nhiên tấn kịch thật hảm khốc và phạm thượng. Chủ yếu là do tội của chung loài người và riêng mỗi cá nhân vì mọi người đều phạm tội. Xin đừng trốn tránh trách nhiệm, đổ lỗi cho thiên hạ, còn ta đây thánh thiện lắm cơ có làm chi xấu đâu, hơn nữa còn dâng mình cho Thiên Chúa, khấn hứa đàng hoàng, dấn thân cho công lý và sự thật! Hỡi ôi thực tế khác hẳn: Tìm kiếm lạc thú, tiện nghi, chê bai khổ chế hãm mình, hy sinh. Xin nhớ lời tác gỉa Abert Camus mà mọi người đều quen biết: “Pharisêu là ai đó đòi hỏi kẻ khác nhiều hơn là chính mình”. Lạy Chúa, xin giúp chúng con thành thật trong tuần lễ thánh thiện này, đừng giả hình nữa. Xin cho chúng con kết hợp cụ thể với Chúa trong lời nói, việc làm nhất là tâm tình vâng theo thánh ý Thiên Chúa Cha.
Vì Chúa có thể tránh được nhục nhã này, tránh vào thành thánh nơi từng giết chết các ngôn sứ. Chúa đọc được các dấu hiệu và biết trước số phận đang chờ đón mình. Chúa có đủ tài năng để thay đổi nội dung rao giảng về Nước Trời đang mở rộng cho mọi người, ngay cả cho dân ngọai, về kẻ rốt hết lên hàng đầu và kẻ đang đứng đầu xuống hàng rốt hết, về sự hiện diện của Thiên Chúa trong các kẻ bé mọn, về Thiên Chúa giầu lòng thứ tha, về trời mới đất mới, ngõ hầu tránh khỏi tai họa. Nhưng Chúa đã không làm như vậy, thà lãnh nhận cái chết và giơ mặt chai như đá, để tiến vào Giêrusalem làm chứng cho sự thật.
Chúa đã trung thành với sứ vụ như người tôi tớ Thiên Chúa, phục vụ chân lý để chúng con được tự do. Bọn lính khi hành hạ Chúa đã chế diễu rằng: “Kính chào vua dân Do thái” họ có biết đâu rằng đó là sự thật. Nếu quả là sự thật thì đâu là binh hùng tướng mạnh, đâu là quyền bính và ngai vàng? Con đường giải phóng dân Israel lại là một thất bại hoàn toàn? Chẳng ai tưởng tượng được: “Này vua các ngươi đang ngự đến, hiền hậu ngồi trên lưng lừa, lưng lừa con, là con của một con vật chở đồ”. Cả đến các nhà thông thái nhất trong dân Do thái cũng không thể đoán trước được Thiên Chúa đã chọn con đường như vậy để cứu vớt nhân loại. Chúng ta nên suy nghĩ kỹ bài Tin Mừng để nhìn ra sứ mệnh và sự nghiệp của Đức Giêsu. Người đích thực là người tôi tớ đau khổ và trung thành của Thiên Chúa, cương quyết vâng phục Thiên Chúa trong sứ vụ . Chứ đừng cắt nghĩa theo sở thích rồi hành động lung tung.
Có hai người bạn đi với nhau, một người tên Thắng, người khác tên Hùng. Khi đi qua một con suối, Thắng chỉ xuống nước nói: “Hùng kìa, suối nhiều cá quá”. Hùng nhìn kỹ nhưng chẳng thấy cá đâu, dòng nước trong veo chẩy róc rách. Một lát sau họ đi qua đám dâu dại, Hùng vội bới đám dâu hái quả ăn. Thắng nói: “Tớ chẳng thấy quả nào, cậu hái dâu ở đâu vậy?”. Hùng trả lời: “cũng như bạn trông thấy cá ở dưới suối”.
Đây là chuyện ngụ ngôn của một đấng đáng kính về tuần thánh. Tín hữu thường đi qua tuần lễ mà không có ích lợi gì. Thản hoặc người được ơn này, kẻ ơn khác, chứ không tận dụng cuộc thương khó của Chúa để thâu lượm hoa trái thiêng liêng. Chúng ta hãy thật sự cảnh giác về thói vô tình của mình, thú nhận tội lỗi, thực hành khổ chế để thu lượm kho tàng ơn cứu độ do cuộc thương khó Chúa mang đến thế gian. Thu lượm sự giầu có ấy không khó lắm đâu, nếu chúng ta biết hy sinh bản thân cùng với những đòi hỏi của xác thịt.
Trong vườn Cây Dầu, Chúa Giêsu nhắn nhủ các tông đồ hãy cầu nguyện luôn. Chúng ta hãy nghe lời Người bền bỉ trong kinh nguyện, thánh lễ và đừng bao giờ nản lòng. Cầu nguyện trong tuần thánh này là đi theo Chúa trong suốt cuộc khổ nạn của Người. Đọc và suy gẫm kỹ lưỡng các tường thuật thương khó, mỗi chữ, mổi câu đều mang ý nghĩa cho linh hồn. Thí dụ: Hãy dùng bữa tiệc với Người ở Bêtania sáu ngày trước lễ vượt qua và chứng kiến người phụ nữ đổ dầu lên đầu và xức thuốc thơm cho thân xác Người, rồi lấy tóc mà lau chân Người tiên báo sự mai táng của Người. Giuđa kết án bà là phí phạm nhưng cử chỉ của bà còn lưu truyền cho đến hôm nay. Cử chỉ thống hối và yêu thương ấy liệu có phải là một phí phạm? Chúng ta thì sao? Làm được hành động yêu mến nào đối với Thầy Chí Thánh?
Ngày hôm sau Người tiến vào thành thánh từ cổng phía đông, có đám đông tung hô vang dội vì họ đã được chứng kiến phép lạ Lazarô sống lại. Liệu Chúa đã phục sinh chúng ta khỏi tội lỗi và chúng ta tung hô Người vì biết ơn? Và bao nhiêu người trong họ lại hô lớn đòi xử tử Người cho máu đào của Người đổ trên đầu họ và con cháu họ! Sự lật lọng này phải chăng là của chúng ta khi gặp gian truân?
Lắng nghe bài giảng đanh thép của Người trong đền thờ: Nhà Cha Người là nhà cầu nguyện chứ không phải hang trộm cướp, buôn bán kiếm lời. Liệu chúng ta có buôn thần bán thánh, lợi dụng chức quyền để thu vét của cải danh vọng?
Hãy đồng bàn với các Tông đồ trong phòng tiệc ly để lắng nghe tâm huyết cuối cùng của Người. Trong đó Người tuôn đổ tình yêu xuống trên Giáo Hội mới, ban cho Giáo Hội thịt máu Người như lương thực nuôi linh hồn cho đến cõi sống muôn đời, quỳ xuống rửa chân cho các cán bộ của Giáo Hội mới và sai họ đi phục vụ thế gian. Liệu chúng ta theo nổi gương khiêm hạ của Người, hay vênh váo ta đây nhà rao giảng? Đòi ăn trên ngồi trưóc và buộc người ta kính trọng?
Hãy theo Gioan và Phêrô khi vệ binh đền thờ điệu Người đến nhà Caipha xem chúng ta có can đảm hơn Phêrô không? Ai trong chúng ta sẵn lòng vác đỡ thập tự Chúa trên đường ra núi sọ? Hoặc chí ít bớt đi một nết xấu, một tội lỗi để thánh giá Người đỡ nặng nề?
Mọi người đều tưởng rằng thập ác là kết liễu sự nghiệp của Người. Liệu chúng ta có can đảm tin rằng đau khổ và hấp hối chỉ tăng thêm lòng nhiệt thành vì tình yêu Chúa Cha và nhân loại của Người. Nó là khởi đầu chứ không phải là kết thúc công trình cứu chuộc? Vì thế chúng ta đứng đấy cùng với Đức Mẹ, thánh Gioan và các phụ nữ để cùng dâng thánh lễ với Chúa. Còn nhiều sự kiện khác nữa chúng ta phải suy gẫm và cầu nguyện. Các thánh đã từng làm như vậy, cho đến tận thế các linh hồn đạo đức còn sẽ thi hành. Đó là cốt yếu nền thánh thiện của Giáo Hội. Liệu chúng ta noi gương hay cho là cổ hủ để tìm kiếm những hình thức ồn ào khác? Ước mong mọi ngươi phân định được rõ ràng. Amen.
2023
Ai là kẻ phản bội
5.4 Thứ Tư Tuần Thánh
Is 50:4-9; Tv 69:8-10,21-22,31,33-34; Mt 26:14-25
Ai là kẻ phản bội
Trong cuộc sống, không ai thoát được đau khổ. Tuy nhiên, có nhiều loại đau khổ. Đau khổ nhất vẫn là sự phản bội của chính người mà chúng ta đã từng ra tay nâng đỡ…!
Hôm nay, thánh sử Mátthêu cũng gợi lại cho chúng ta tấm thảm kịch bi thương khi họa lại khung cảnh của một bữa tiệc cuối cùng của Thầy Giêsu với các môn sinh của mình, để rồi chính trong bữa ăn thân tình và huynh đệ này lại diễn ra một sự phản bội trắng trợn của ngay học trò Giuđa, kẻ đã được tin tưởng trao cho trách vụ quản lý. Tệ hơn nữa, âm mưu này lại bị hắn che lấp bằng câu hỏi: “Rápbi, (thưa Thầy) chẳng lẽ con sao?” Ngay sau lời loan báo về sự phản bội của Chúa Giêsu: “Thầy nói thật với các con, có một người trong các con sẽ nộp Thầy”.
Nếu các môn đệ khác khi hỏi cùng câu hỏi như Giuđa, thì trong tâm hồn của các ông là lo lắng, buồn rầu và đau đớn, còn Giuđa thì không, bởi hắn đã dùng hình thức này nhằm đánh lạc hướng để mọi người không còn nghi ngờ về hành vi bỉ ổi của hắn và để hắn dễ bề hành động. Chính vì thế mà làm cho Chúa Giêsu trong tư cách là người thi ân giáng phúc, là thầy, là Thiên Chúa càng thêm đau khổ!
Tin Mừng theo thánh Matthêu hôm nay thuộc về chương đầu trong phần “Thương khó và Phục Sinh” của Chúa Giêsu. Trước khi bước vào cuộc Thương khó, có nhiều đám mây đen tối bao phủ trên Chúa Giêsu và nhóm 12- nhóm môn đệ thân tín của Ngài. Sự phản bội không đến từ những kẻ căm ghét, thù hằn nhưng lại xuất phát từ cõi lòng xấu xa, tội lỗi của đám bạn bè thân tín “cùng sống, cùng chết” trong sứ mệnh của Ngài. Chúng ta hãy cùng bước vào tâm tình của Chúa Giêsu, khi Ngài đứng trước những đau khổ ấy.
Với 3 câu đầu của bài Tin Mừng, thánh sử Matthêu đã nói rõ thái độ bán đứng của Giuđa Itcariốt: “Quý vị muốn cho tôi bao nhiêu? Tôi sẽ nộp ông ấy…”. Họ quyết định 30 đồng (c.14-15). Một cuộc ngã giá sòng phẳng. Đây là cái giá của một tên nô lệ theo luật định (Xh.21,32). Lời ngôn sứ xưa kia đã được ứng nghiệm: Thiên Chúa bị chính dân Người ruồng bỏ. Họ giễu cợt Người mà trả cho Người số tiền công đáng giá 1 tên nô lệ. Trong Chúa Giêsu, Thiên Chúa bị người ta bán rẻ. Thánh sử viết tiếp: “Từ lúc đó, hắn cố tìm dịp thuận tiện để nộp Chúa Giêsu” (c.16). Đây là một việc làm có mục đích, có chuẩn bị và có rắp tâm kiên quyết thực hiện”. “Hắn cố tìm” một hành vi bán Thầy, phản bạn. Giuđa không muốn để lộ âm mưu ấy, nên đã cố tạo ra một bức tranh ngẫu nhiên, khiến các môn đệ khác không thể nghi ngờ.
Xen giữa 2 đoạn văn nói về cuộc phản bội, thánh sử lại xen vào quang cảnh ăn lễ Vượt Qua của Chúa Giêsu với các môn đệ. “Ngày thứ nhất trong tuần bánh không men (c.17). Đây là cách nói theo kiểu bình dân vì ngày thứ nhất trong tuần bánh không men bắt đầu sau bữa ăn Vượt Qua, và người DoThái tính ngày từ buổi chiều hôm trước, lúc mặt trời lặn.. Có lẽ Chúa Giêsu theo lịch quần chúng, chứ không theo lịch chính thức của các tư tế Xa-đốc.
Các môn đệ chủ động đến hỏi Chúa Giêsu về nơi chốn để mừng lễ Vượt Qua (x.c.17), khi đã trả lời cho họ địa điểm rồi, Ngài còn nhắn thêm với chủ nhà: “Thời của Thầy đã gần tới (c.18). Đây như một lời tiên báo và cũng là ý thức của Chúa Giêsu về cuộc khổ nạn mà Ngài sắp Vượt Qua. Lúc này, các môn đệ không thắc mắc, không bàn hỏi như họ có linh tính sắp có chuyện gì đó xảy ra. Họ tuân lệnh Chúa và làm y theo lời Ngài dặn.
Có phải Giuđa đã phản bội Chúa không? Giuđa có thực sự nghĩ rằng ông ta không phải là người phản bội Chúa Giêsu không? Chúng ta không biết chắc chắn những gì đang diễn ra trong tâm trí của Giuđa, nhưng có một điều rõ ràng là ông ta đã phản bội Chúa Giêsu. Và điều đó xuất hiện từ những lời nói của Giuđa rằng Giuđa đã không nhận ra hành động của mình như một sự phản bội và do đó ông ta đã phản bội.
Sự phản bội nếu được viết ra như một từ viết tắt thì nó có nghĩa là “tôi không hề biết tôi đang nói dối.” Có lẽ Giuđa đã chìm đắm trong tội lỗi của mình đến nỗi ông ta không thể thừa nhận rằng ông ta đang nói dối và chuẩn bị phản bội Chúa Giêsu vì tiền. Đây là một suy nghĩ đáng sợ.
Điều này rất đáng sợ vì nó cho thấy một trong những ảnh hưởng của tội dai dẳng. Tội dai dẳng làm cho chúng ta dễ phạm tội hơn. Và cuối cùng, khi một người ở mãi trong tội đó, tội đó dễ dàng được hợp thức hóa, được biện minh và được phủ nhận như là tội chung chung. Khi một người bị mắc kẹt trong vòng xoáy tội dai dẳng này, rất khó để họ thoát ra. Và thường thì cách duy nhất để sống sót sau căng thẳng tâm lý là duy trì trong sự phủ nhận.
Đây là một bài học quan trọng cho chúng ta trong Tuần Thánh này. Tội lỗi không bao giờ có gì hay để chúng ta phải chú ý và chúng ta phải lấy hết can đảm để làm như thế. Nhưng chúng ta hãy tưởng tượng nếu như Giuđa thực sự đã thú nhận những gì ông ta sắp làm; nếu như ông ta đã suy sụp trước mặt Chúa Giêsu và các Tông đồ khác và nói với họ toàn bộ sự thật thì hành động trung thực đó có lẽ đã cứu mạng Giuđa và linh hồn của ông. Giuđa sẽ đau đớn và nhục nhã để làm như vậy, nhưng đó sẽ là điều đúng đắn để làm.
Điều này cũng đúng với chúng ta. Có lẽ chúng ta không ở thời điểm mà tội lỗi dẫn chúng ta đến sự phản bội hoàn toàn của Chúa Giêsu, nhưng mọi người đều có thể tìm thấy một số mô hình tội lỗi trong cuộc sống của họ trong Tuần Thánh này. Với sự trợ giúp của Chúa, chúng ta phải tìm cách khám phá một số mô hình hoặc thói quen chúng ta đã hình thành. Thật là một khám phá tuyệt vời nếu chúng ta có thể đối mặt với tội lỗi này bằng sự trung thực và can đảm. Điều này sẽ giúp chúng ta rũ bỏ mọi sự phản bội liên quan đến tội lỗi chúng ta và giúp chúng ta khắc phục tội lỗi đó để khám phá sự tự do mà Chúa ban cho chúng ta!
Hôm nay chúng ta hãy suy ngẫm điều Giuđa nói với Chúa Giêsu, “ Thưa Thầy, chắc không phải con chứ?” Câu nói buồn bã này của Giuđa đã làm tổn thương sâu sắc Chúa Giêsu khi chứng kiến sự phản bội của Giuđa. Chúng ta hãy suy ngẫm nhiều lần chúng ta chối bỏ tội lỗi của mình, không thành tâm sám hối. Hãy làm cho Tuần Thánh này là thời gian cho sự trung thực và liêm chính. Lòng thương xót của Chúa rất bao la và thuần khiết đến nỗi nếu chúng ta hiểu lòng thương xót Chúa, chúng ta sẽ không cần phải ở lại dưới bất kỳ hình thức chối bỏ tội lỗi nào.
Trong những ngày cuối cùng của Mùa Chay này, xin Chúa ban cho chúng ta ý thức được căn tính và mục đích của cuộc đời, từ đó biết hiệu chỉnh lương tâm và những lựa chọn sao cho phù hợp với vai trò môn đệ của Đức Giêsu.
2023
Loan báo Giuda phản bội
4.4 Thứ Ba Tuần Thánh
Is 49:1-6; Tv 71:1-2,3-4,5-6,15,17; Ga 13:21-33,36-38
Loan báo Giuda phản bội
Giuda Iscario là một trong 12 tông đồ mà chính Chúa đã chọn, mặc dù Chúa biết ông sẽ phản bội. Nhưng Chúa qua đó muốn dạy con cái Ngài bài học.
Giuda có tên cuối cùng trong danh sách các tông đồ (Mt 10, 2-4). Giuda quê ở làng Iscari nên người ta gọi luôn là Giuda Iscrio để phân biệt với những người khác mang tên Giuda. Trong số 12 tông đồ chỉ có Giuda Iscario là quê hơng ở miền Nam của nước Do thái, còn đa số thuộc miền Bắc. Giuda Iscario đã trở thành môn đệ của Chúa từ biển hồ Tibêria. Nhưng từ sau khi Chúa tuyên bố về phép thánh Thể là Mình Máu Thánh Chúa thì Giuda thất vọng, vì trước đến nay ông theo Chúa vì tưởng đâu Chúa là Đấng cứu thế trong lãnh vực của cải như ông mong tưởng. Từ đó ông không tin. Và cũng từ đó ông biï gọi là “quỉ nhập” (6, 70). Và ông đã mất lòng tin đến chỗ phản bội Chúa…
Chính ông đã lợi dụng chức vụ quản lý và bữa ăn để ra đi phản bội (c. 27). Trong khi các môn đệ ngồi dự tiệc thì Giuda ra đi. Việc đó đối với các môn đệ dễ hiểu, vì Giuda làm quản lý phải đi lấy thêm đồ ăn thức uống hoặc có thể Giuda đi giúp đỡ kẻ nghèo khó chăng. Nhưng Chúa Giêsu biết và biết rõ đến nỗi Chúa bảo Giuda “ngươi tính làm gì thì làm mau đi” (c. 27).
Mặc dầu thế, Giuda vẫn không sợ gì tội ác mà cứ khăng khăng ra đi mà tưởng không ai biết. Những người phản bội và dối trá mấy khi tưởng mình bị lộ diện vạch mặt đâu. Giuda vào trường hợp ấy. Giuda không ngờ hành động của ông trong đêm tối lại bị phơi bày trên sách vở của Kinh thánh cho đến tận thế.
Đây cũng là một bài học đắt giá cho cuộc đời con cái Chúa. Có bao giờ chúng ta nghĩ rằng mọi sự thật một ngày nào đó sẽ được phơi bày hết không ? Những gì được giấu giếm trong thời gian, cuối cùng cũng chính thời gian tiết lộ ra. Kinh thánh nói rằng: “Chẳng có vật nào được giấu kín trước mặt Chúa. Tất cả sẽ phải phơi bày trần trụi trước mặt Đấng mà chúng ta phải trả lẽ với Ngài”, “Ta là Thiên Chúa, ta thấu suốt mọi tâm can ngươi từng gang tấc…”, “Thiên Chúa là Đấng thấu suốt nơi kín nhiệm…” (Mt 6, 6) cho nên không một ai chạy tội được với Ngài đâu.
Chúng ta chiêm ngắm Chúa Giêsu và đi sâu vào tâm tư Chúa trong giây phút quan trọng này, có hai đặc điểm quan trọng được nêu bật ở đây: Ngài là một vị Thiên Chúa nhập thể làm người như chúng ta; là con người, Chúa Giêsu xúc động mạnh mẽ, tâm hồn xao xuyến sâu xa trước cuộc Thương Khó sắp trải qua, trước sự không hiểu và sắp phản bội của các đồ đệ, của Giuđa phản bội và của Phêrô tự phụ chối Chúa. Là một vị Thiên Chúa, Chúa Giêsu ý thức rõ ràng điều sắp xảy ra cho mình và gọi đó là việc tôn vinh Thiên Chúa. Giờ tử nạn là giờ tôn vinh, Thiên Chúa được tôn vinh, chính Chúa được tôn vinh và con người được tôn vinh, được hòa giải với Thiên Chúa, được lãnh nhận sự sống đời đời.
Nơi chương17 sau đó, Chúa Giêsu nói rõ ra nội dung chính của việc tôn vinh này như sau: “Lạy Cha, giờ đã đến, xin Cha tôn vinh con Cha để con Cha tôn vinh Cha theo quyền năng Cha đã ban cho Người trên mọi phàm nhân, để Người ban sự sống đời đời cho tất cả những ai Cha đã ban cho Người. Mà sự sống đời đời, đó là nhận biết Cha, Thiên Chúa duy nhất và chân thật và nhận biết Ðấng Cha sai đến là Giêsu Kitô. Phần con, con đã tôn vinh Cha ở dưới đất, khi hoàn tất công trình Cha đã giao cho con làm”. Chúa Giêsu ý thức rõ ràng về chương trình Thiên Chúa Cha muốn thực hiện, Chúa muốn thực hiện điều đó cách hoàn hảo, nhưng đồng thời ý thức rõ ràng điều tệ hại mà các môn đệ của Ngài đang liều sa vào. Giuđa sắp phản bội, Phêrô sắp chối bỏ Ngài, nên Chúa xao xuyến sâu xa.
Nhưng tội lỗi của con người không thể làm hư chương trình của Thiên Chúa. Cho đến tận cùng, Chúa làm những gì có thể làm được để thức tỉnh người tội lỗi. Chúa hành xử với mỗi người một cách khác nhau, ngấm ngầm, âm thầm với Giuđa và công khai với Phêrô. Nhưng quyết định cuối cùng vẫn là quyết định tự do của con người. Giuđa mở tâm hồn, đón nhận Satan, từ bỏ ánh sáng, tự ý bước vào trong tối tăm và càng ngày càng lún sâu vào đó cho đến mức tuyệt vọng, vì trong tâm hồn ông không còn chút tình yêu nào đối với Chúa nữa. Phêrô cũng sẽ sa ngã, nhưng tình yêu Chúa nơi ông giúp ông ăn năn trở lại, bắt gặp cái nhìn của Chúa.
Dưới ngòi bút của Gioan, ánh sáng và bóng tối mang một ý nghĩa thật đặc biệt. Nhưng ở đây bóng tối được sử dụng để diễn tả đúng hoàn cảnh và tâm trạng của Giuđa trong âm mưu đen tối của y nơi đoạn Tin mừng hôm nay. Bóng đêm luôn ngự trị khi con người chủ ý quay lưng lại với Chúa Giêsu, bóng đêm luôn xâm chiếm tâm hồn khi con người nghe theo sự xúi giục của sự dữ hơn là lời mời gọi của Thiên Chúa. Bóng đêm luôn giữ phần thắng khi hận thù, gian tham bóp chết sức mạnh của tình yêu. Bóng đêm xâm chiếm cõi lòng khi con người khước từ tình yêu Thiên Chúa như trường hợp của Giuđa.
Trước khi Giuđa đứng dậy bỏ bàn tiệc thân hữu để đi vào bóng đêm, Chúa Giêsu đã dùng mọi phương thế để cảnh tỉnh Giuđa : trước tiên là lời tiên báo công khai : “Quả thật, quả thật, Ta bảo các ngươi: một trong các ngươi sẽ nộp Ta”, nhưng Giuđa giả điếc làm ngơ không, nghe lời cảnh tỉnh ấy. Tiếp đến, Chúa Giêsu chấm bánh trao cho Giuđa, đó là cử chỉ thân tình, nhưng Giuđa đã ăn miếng bánh ấy không chút rung động, đến độ thánh Gioan diễn tả hậu quả trái ngược :”Aên miếng bánh rồi, Satan đã nhập vào y”. Sau cùng, Chúa Giêsu dóng lên tiếng chuông cảnh tỉnh cuối cùng qua câu nói : “Người tính làm gì, thì làm mau đi”, câu này ngụ ý rằng âm mưu của người, Ta đã biết, làm sao môn đệ lại có thể âm mưu phản Thày”. Tuy nhiên, những lời nói và cử chỉ thân tình ấy đã không cầm chân được Giuđa khỏi tiến vào bóng đêm tội lỗi.
Ngày thứ ba tuần thánh, khi đưa ra một Giuđa cứng lòng bướng bỉnh, tiến vào bóng đêm của phản bội, của tội lỗi, Giáo Hội mời gọi chúng ta hãy tỉnh thức để chấp nhận lời cảnh tỉnh và nhất là đón nhận những cử chỉ thân tình yêu thương của Chúa Giêsu, để bừng sống dậy nhập đoàn những người đã và đang thực hiện một cuộc cách mạng tình thương mà Ngài đã khởi xướng khi tuyên bố : “không có tình yêu nào lớn hơn tình yêu hiến mạng sống vì bạn hữu”, “Ta ban cho các con một điều răn mới là hãy yêu mến nhau như Ta đã yêu mến các con”.
Ước gì sự hiến thân chết vì tình yêu trên Thập giá của Chúa dẫn chúng ta từng bước thoát khỏi bóng đêm của tội lỗi để tiến vào ánh sáng của Chúa Nhật Phục sinh.
2023
Lời Cảnh Tỉnh Của Chúa Giêsu
3.4 Thứ Hai Tuần Thánh
Is 42:1-7; Tv 27:1,2,3,13-14; Ga 12:1-11
Lời Cảnh Tỉnh Của Chúa Giêsu
Chúa Giêsu ở giữa nhân loại vỏn vẹn 33 năm trời ngắn ngủi. Ba mươi năm trước là quãng đường lao động Chúa ân thầm sửa soạn cho 3 năm cuối cùng. Nhưng rồi Ngài đã thu gặt được những gì ? Thưa sự phản bội vô ơn của một dân tộc, sự chống đối và sự chết từ phía người biệt phái. Các môn đệ thân tín thì bỏ trốn, Giuda thì nối giáo cho giặc nộp thầy mình. Và cái chết nơi vườn cây dầu luôn luôn là một ám ảnh. Giữa những đau thương cay đắng ấy, đời Chúa còn gặp được một niềm vui nho nhỏ nhưng đầy an ủi. Đó là bình thuốc thơm của chị Maria, quê ở Betania (khác với Maria Madalêna ở Galile Lc 7, 46). Cả 3 thánh sử đều ghi nhận việc xức dầu thơm này của chị Maria (Mt 26, 7. Mc 14, 3).
Theo thánh Matheu và Marcô, đó là một bình nước hoa bằng đá ngọc rất quí, dùng cho người quyền quí. Bình này chứa khoảng 327 gr nước hoa hảo hạng rút từ nguyên chất cây tùng hương, là thứ cây dùng tẩm liệm. Thánh Gioan lại kể rằng thánh nữ đây đã rưới thuốc thơm trên chân Chúa. Đáng lẽ người ta dùng vài giọt nước lã là quá đủ rồi. Thánh Mc (14, 3) còn nói là chị ta đã đập bể cổ bình và dốc đổ hết đến nỗi cả nhà thơm nực ngào ngạt, rồi chị Maria lấy tóc lau đi.
Trước sự phung phí ấy, Giuda không giữ được miệng. Ông đã bộc lộ chân tướng để phản bội. Lòng dạ đã bị tiền bạc đầu độc lại viện cớ giúp kẻ nghèo thì tốt hơn. Đó là một cách che đậy giả hình thôi, chứ chưa chắc Giuda đã thương kẻ nghèo bằng thương lọ nước hoa. Thấy lọ nước hoa đập bể, Giuda đã tiếc xót như là xé rách 300 đồng bạc hơn một tấm lòng thống hối… Và hẳn là Giuda cũng thầm nghĩ tới 30 đồng mà ông sẽ bán được thầy mình. Phải rồi, tiền bạc làm con người mù quáng, dễ phản bội. Trong cuộc đời có những đứa con từng phản bội lại cha mẹ… Nhưng ít khi học trò phản bội thầy mình. Hiếm có, Giuda là một trong số hiếm có đó. Giuda đã quyết định phản bội Chúa, đã sa ngã vì tiền của vì trước đó Giuda đã có những tham lam nho nhỏ như tiếc xót bình dầu đây chẳng hạn.
Tin Mừng hôm nay gợi lên trong chúng ta nhiều ý nghĩ. Sự hiện diện của Chúa Giêsu luôn luôn là một dấu gây mâu thuẫn. Nhiều người tin Chúa, mến Chúa, thương Chúa, mà cũng có nhiều người khác dèm pha, chống đối và muốn loại trừ. Những kẻ thuộc nhóm ủng hộ Chúa trong đoạn Tin Mừng hôm nay là những người dọn tiệc đãi Chúa ở Bêtania là Lazarô, là Maria – người lấy dầu thơm xức chân Chúa. Những kẻ chống đối Chúa hay sắp đi vào con đường chống đối Ngài là các thượng tế ganh tị, là Giuđa Iscariốt – người thủ quĩ của nhóm môn đệ chung quanh Chúa Giêsu. Chúng ta hãy quan sát thêm thái độ của những kẻ chống đối Ngài, các thượng tế, những người lãnh đạo của dân Do Thái và là những kẻ được dân chúng kính nể như những trí thức và đạo đức. Nhưng phải chăng đây là cái vẻ bên ngoài, vì bên trong tâm hồn xem ra như chứa đầy những chuyện xấu xa, mưu mô, ganh tị, tham quyền, sợ dân bỏ họ mà theo Chúa Giêsu? Vì thế, họ có ý định giết luôn cả Lazarô, xóa bỏ luôn cả dấu chỉ hiển nhiên của Thiên Chúa quyền năng hiện diện giữa con người.
Quyền năng Thiên Chúa được thể hiện nơi dấu lạ cho Lazarô đã chết được sống lại. Ghét Chúa, những thượng tế kia muốn xóa bỏ cả những dấu chỉ, những chứng tá về Chúa để lương tâm họ được yên, không còn bị quấy rầy nữa. Chúng ta có hành xử giống như những vị thượng tế Do Thái này hay không, hay chúng ta hành xử giống như Giuđa Iscariốt. Giuđa chưa phản bội Chúa, nhưng đang trên đường phản bội Chúa với những hành động xấu được nhắc đến trong đoạn Tin Mừng hôm nay, ham mê tiền của, lấy của công để lo cho tư lợi riêng, lạm dụng danh nghĩa người nghèo, miệng nói lo cho người nghèo nhưng hành động ngược lại. Ðây là tội mà ngày nay có thể gọi là kinh doanh trên sự nghèo cùng của anh chị em.
Hơn nữa, khi phê bình hành động tốt lành của cô Maria, xức dầu thơm nơi chân Chúa như là một việc làm phí của, thì Giuđa cho thấy tâm địa hẹp hòi của mình, Giuđa xem đồng tiền lợi lộc vật chất trọng hơn chính Chúa Giêsu và mối tương quan thân thiện với Ngài. Thường tình, nếu là bạn tốt với nhau, thì khi một người sắp ra đi, kẻ ở lại phải làm vừa ý người ra đi, để nói lên lòng quí mến của mình, nhưng Giuđa đã không hành xử như vậy với Chúa Giêsu.
Là một trong mười hai tông đồ sống bên cạnh Chúa, chắc chắn Giuđa đã nghe nói đến sự ra đi đầy đau thương của Ngài tại Giêrusalem, nhưng Giuđa xem ra lãnh đạm vô tâm, vô tình với biến cố, vả lại Giuđa đã công kích hành động tốt của Maria, cho đó là một việc làm phung phí, vô ích. Giuđa đã mất đi ý thức bén nhạy để phán đoán điều gì tốt, điều gì không. Giuđa xét đoán không theo sự việc khách quan mà theo tâm tình hèn hạ của mình. Tâm hồn Giuđa thì xấu, nên xét việc tốt cũng thành xấu. Chúng ta có hành xử đúng như vậy hay không.
Tin mừng cho chúng ta gặp lại Marta và Maria. Tuy lần ghé trước Marta đã nghe Chúa Giêsu nói chỉ có một việc cần đó là lắng nghe lời Chúa. Nhưng lần này, Marta cũng chẳng dừng được, đã biến cuộc hội ngộ với Chúa Giêsu thành một yến tiệc, bởi lẽ theo chị nầu những món ăn thiết thiết đãi Chúa và các môn đệ là để tỏ lòng hiếu khách, Thiên Chúa là tỏ lòng biết ơn Chúa đã cải tử hoàn sinh cho Lazarô. Phần Maria còn đi xa hơn : chị lấy dầu thơm hảo hạng xức chân Chúa và lấy tóc mình mà lau.
Qua cử chỉ ấy chúng ta thấy rõ chiều âu mốii tình của chị đối với Chúa Giêsu. Mối tình không tính toán khiến chị sử dụng dầu thơm quí giá mà theo ước tính củ Giuđa có thể lên tới 300 đồng bạc Chúa Giêsu tức 300 ngày công. Mối tình khiêm nhu, vì theo tục lệ thời đó, chủ nhà hay bất cứ phần tử nào trong gia đình thường xức thuốc thơm trên đầu người khác để tỏ lòng quí mến, nhưng Maria khiêm tốn nghĩ mình chỉ đáng xức dầu thơm vào chân Thầy thôi. Mối tình tự hạ, thể hiện qua việc lấy tóc mình để lau chân Chúa. Chúa Giêsu chấp nhận cử chỉ nói lên lòng kính trọng, yêu thương của Maria, cũng như vui lòng ngồi vào bàn tiệc do Marta khoản đãi
Với mẫu gương yêu mến của Marta và Maria đối với Chúa Giêsu, Giáo Hội mời gọi chúng ta mở rộng tâm hồn để ôn lại, để chấp nhận và để đáp lại mối tình bao la của Thiên Chúa đã thí ban người Con Một vị phần tỗi nhân loại, cũng như để đáp lại mối tình của Chúa Giêsu đã sẵn lòng đón nhận cái chết ô nhục vì tình yêu đối với Chúa Cha và đối với mỗi người chúng ta.