Danh mục: Phụng vụ

SÁM HỐI

13Thứ Bảy Tuần III Mùa Chay

– Hôm nay, kỷ niệm ngày Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô được chọn làm Đấng kế vị thánh Phê-rô (13/3/2013). Chúng ta nhớ cầu nguyện cho ngài. Ý chỉ cầu nguyện đặc biệt cho Đức Thánh Cha được xướng trong Thánh lễ.

– Các bài đọc Lời Chúa: Hs 6,1-6; Lc 18,9-14.

SÁM HỐI

          Chúng ta đã bước vào cuối tuần thứ III Mùa chay, lời kêu gọi sám hối và tin vào Tin Mừng, canh tân đổi mới đời sống của bản thân và gia đình vẫn khẩn thiết được gửi đến từng người trong chúng ta từ linh mục đến tu sĩ và giáo dân. Việc sám hối trở về là việc của mọi người, tuy nhiên có nhiều người trong chúng ta vẫn chưa có một quyết định thay đổi cụ thể nào, lý do vì họ không nhận ra những sai lầm thiếu sót của mình, là vì họ làm sai mà cứ cho là đúng, họ để cho sự kiêu căng tự mãn che khuất nên không thể nhìn thấy rõ thực chất tình trạng con người của mình.

          Thánh Luca cho biết, Chúa Giêsu kể dụ ngôn nhắm đến những người tự hào cho mình là người công chính mà khinh chê người khác. Ông Pharisêu ấy nghĩ rằng, ông được nên công chính nhờ những việc ông làm, nên sinh ra kiêu ngạo mà coi khinh người khác (c.11). Nhưng ông quên rằng con đường đích thực để nên công chính không phải là nhờ công trạng của ông mà là nhờ vào ân sủng của Thiên Chúa. Con đường này được Thiên Chúa vạch ra và hoàn thành qua Con Một yêu dấu của Ngài là Đức Giêsu Kitô: “Người ta được Thiên Chúa làm cho nên công chính nhờ lòng tin vào Đức Giêsu Kitô” (Rm 3,22). Thế nên Chúa Giêsu khẳng định: người thu thuế, khi trở xuống mà về nhà, thì được nên công chính; còn người Pharisêu thì không (c.14).

          Sự kiêu căng tự mãn nó cũng che khuất con mắt của người biệt phái hôm nay, anh ta lên đền thờ với tư thế hiên ngang tự đắc, anh nghĩ rằng các thành tích anh đã làm khiến cho Thiên Chúa phải “nể” anh và mắc nợ anh.

          Thật sự người biệt phái này không hề cầu nguyện, mà anh đang làm một bản báo cáo thành tích của chính mình và kể lể công trạng trước mắt Chúa: Tôi ăn chay mỗi tuần hai lần, và dâng một phần mười thu nhập hằng ngày. Việc làm ấy quá tốt, vượt trên cả luật lệ quy định về ăn chay, thế nhưng, anh ăn chay không phải để đền tội hy sinh, cũng không phải để chuẩn bị đón Đấng Mesia như ý nghĩa ban đầu của nó, mà anh ăn chay và giữ luật chỉ để cho thấy anh hơn người khác. Chính vì thế, ngay từ lời mở đầu anh đã có ý so sánh mình với người khác: Lạy Chúa tôi tạ ơn Chúa vì tôi không như bao kẻ khác, tham lam bất chính, ngoại tình hay như tên thu thuế kia.

          Không chỉ so sánh công trạng của mình với ngưới khác, nhưng anh còn tỏ vẻ khinh miệt người thu thuế kia, và cứ như anh đã nói, thì có thể thấy anh coi nhưng người khác là những người tội lỗi và phạm những cái tội mà anh không hề phạm, chứng tỏ anh tốt hơn họ rất nhiều, anh thầm muốn nói điều đó qua lời cầu của mình.

          Trong khi đó, người thu thuế nhận ra tình trạng khốn khổ tội nghiệp tội lỗi bất xứng của mình, anh không dám ngửa mắt lên trời, mà chỉ đấm ngực cầu nguyện với lòng sám hối chân thành: Lạy Chúa xin thương xót con là kẻ tội lỗi. Anh không dám kể lể gì, vì anh thấy mình chẳng có công trạng gì, anh đã nhìn thấy sự thiếu sót khiếm khuyết và tội lỗi của mình, anh biết rằng vì nghề nghiệp, vì cuộc sống mà anh đã phải làm một cái nghề bị xã hội đương thời kết án là ô uế tội lỗi, vì anh đã thường xuyên phải tiếp xúc với nhiều người và vì sự cuốn hút của đồng tiền khiến anh cũng không thể cầm lòng được. Chính vì ý thức và nhìn thấy thực trạng con người của mình trước mặt Chúa và trước mặt mọi người, nên anh chỉ còn biết kêu xin lòng thương xót và sư tha thứ của Thiên Chúa.

          Về phía Thiên Chúa, Ngài chỉ chờ đợi có như thế Ngài chỉ mong muốn không phải là những thành tích dài dòng, không phải là những báo cáo tổng kết, mà là một “tấm lòng tan nát khiêm cung”, tan nát vì hối hận, vì thấy rằng mình đã làm tổn thương đến tình yêu của Thiên Chúa là Cha, khiêm cung vì nhìn thấy mình hoàn toàn bất xứng đáng bị trừng phạt hơn là được khoan dung, khiêm cung để nhìn thấy được tình yêu và lòng quảng đại tha thứ của Chúa. Thiên Chúa muốn và chờ đợi thái độ như thế, và vì thế, câu chuyện cho thấy Chúa Giêsu tuyên bố: Người thu thuế khi trở về thì được tha thứ và nên công chính, còn người biệt phái thì không.

          Có thể chúng ta chưa sám hối, chưa thay đổi là vì chúng ta cũng giống người biệt phái kia chăng? Chúng ta không nhìn thấy tội lỗi của mình mà chỉ nhìn thấy những thành tích, có khi chúng ta cũng kể lể với Chúa rằng: tôi vẫn đi nhà thờ vẫn đi lễ, vẫn đọc kinh, vẫn đóng góp dâng cúng chỗ này chỗ khác, nên không thấy được khuyết điểm của mình, chúng ta ngủ mê trong một vài thói quen đạo đức vô hồn, hình thức bên ngoài mà không có chiều sâu và không có tâm tình yêu mến, hoặc chúng ta đến với Chúa không phải với thái độ của người con, của người cần sự tha thứ, cẩn được yêu thương đổi mới, nên chúng ta không được tha thứ và chưa được đổi mới.

Thứ Sáu Tuần III – Mùa Chay

 

Thứ Sáu Tuần III – Mùa Chay

Ca nhập lễ

Tv 85,8.10

Lạy Chúa,

không một thần linh sánh kịp Ngài,

vì Ngài thật cao cả

và làm nên những việc lạ lùng ;

chỉ một mình Ngài là Thiên Chúa.

 

Lời nguyện nhập lễ

Lạy Chúa, xin tuôn đổ muôn vàn ơn phúc xuống tâm hồn chúng con; để chúng con hằng biết chế ngự những đam mê trần tục và trung thành tuân giữ Lời Chúa. Chúng con cầu xin …

 

Bài đọc 1

Hs 14,2-10

Chúng con sẽ không gọi là thần những sản phẩm tay chúng con làm ra.

Bài trích sách ngôn sứ Hô-sê.

2 Đức Chúa phán như sau :

“Hỡi Ít-ra-en, hãy trở về với Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi.
Chính vì tội ác của ngươi mà ngươi đã vấp ngã.
3Hãy trở về với Đức Chúa, mang theo lời cầu nguyện.
Hãy thưa với Người :
‘Xin thứ tha mọi gian ác, xin vui nhận lời ngợi khen
chúng con dâng lên Ngài làm lễ vật thay thế bò tơ.
4Chúng con sẽ không cầu cứu với Át-sua,
sẽ không cậy nhờ vào chiến mã,
cũng chẳng gọi là thần những sản phẩm tay chúng con làm ra,
vì chỉ ở nơi Ngài, kẻ mồ côi mới tìm được lòng thương cảm.’
5Ta sẽ chữa chúng khỏi tội bất trung,
sẽ yêu thương chúng hết tình,
vì cơn giận của Ta sẽ không còn đeo đuổi chúng.
6Với Ít-ra-en Ta sẽ như làn sương mai
làm nó vươn lên như bông huệ,
cho bén rễ sâu như cây ngàn Li-băng.
7Họ sẽ đâm chồi nẩy lộc, sum sê tựa ô-liu tươi tốt,
toả hương thơm ngát như rừng Li-băng.
8Chúng sẽ trở về cư ngụ dưới bóng Ta,
sẽ làm cho lúa miến hồi sinh nơi đồng ruộng,
tựa vườn nho, chúng sẽ sinh sôi nẩy nở,
danh tiếng lẫy lừng như rượu Li-băng.
9Ép-ra-im còn liên hệ gì với các ngẫu tượng ?
Còn Ta, Ta đã nhậm lời và đoái nhìn đến nó.
Ta như một cây trắc bá xanh tươi,
chính nhờ Ta mà ngươi trổ sinh hoa trái.
10Ai đủ khôn ngoan để hiểu được điều này,
đủ thông minh để biết được điều ấy ?
Quả thật đường lối Đức Chúa rất mực thẳng ngay.
Trên con đường này, người công chính sẽ hiên ngang tiến bước,
còn kẻ gian ác sẽ phải té nhào.”

Đáp ca

Tv 80,6c-8a.8bc-9.10-11ab.14 và 17 (Đ. x. c.11 và

Đ.Chính Ta là Thượng Đế Chúa ngươi :
hãy nghe Ta cảnh cáo.

6cMột giọng nói tôi nghe khác lạ,7rằng : “Gánh nặng vai dân, Ta đã cất cho,
tay họ thôi cầm chiếc ki người nô lệ.8aLúc ngặt nghèo, ngươi đã kêu lên, Ta liền giải thoát.”

Đ.Chính Ta là Thượng Đế Chúa ngươi :
hãy nghe Ta cảnh cáo.

8bcGiữa mây mù sấm chớp, Ta đã đáp lời,
bên mạch nước Mê-ri-ba, Ta thử lòng ngươi.

9Dân Ta hỡi, nghe Ta cảnh cáo,
Ít-ra-en này, phải chi ngươi chịu nghe Ta.

Đ.Chính Ta là Thượng Đế Chúa ngươi :
hãy nghe Ta cảnh cáo.

10Ngươi đừng đem thần lạ về nhà,
thần ngoại bang, chớ hề cúng bái.

11abChính Ta là Thượng Đế Chúa ngươi,
đã đưa ngươi lên tự miền Ai-cập.

Đ.Chính Ta là Thượng Đế Chúa ngươi :
hãy nghe Ta cảnh cáo.

14Ôi dân Ta mà đã nghe lời,
Ít-ra-en chịu theo đường Ta chỉ,17Ta sẽ nuôi bằng lúa mì tinh hảo,
mật ong rừng, Ta cho hưởng thoả thuê.

Đ.Chính Ta là Thượng Đế Chúa ngươi :
hãy nghe Ta cảnh cáo.

Tung hô Tin Mừng

Mt 4,17

Chúa nói : anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần.

Tin Mừng

Mc 12,28b-34

Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta là Đức Chúa duy nhất ; ngươi phải yêu mến Người.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

28b Khi ấy, có một người trong các kinh sư đến gần Đức Giê-su và hỏi rằng : “Thưa Thầy, trong mọi điều răn, điều răn nào đứng hàng đầu ?” 29 Đức Giê-su trả lời : “Điều răn đứng hàng đầu là : Nghe đây, hỡi Ít-ra-en, Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, là Đức Chúa duy nhất. 30 Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi. 31 Điều răn thứ hai là : Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Chẳng có điều răn nào khác lớn hơn các điều răn đó.” 32 Ông kinh sư nói với Đức Giê-su : “Thưa Thầy, hay lắm, Thầy nói rất đúng. Thiên Chúa là Đấng duy nhất, ngoài Người ra không có Đấng nào khác. 33 Yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết trí khôn, hết sức lực, và yêu người thân cận như chính mình, là điều quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ.” 34 Đức Giê-su thấy ông ta trả lời khôn ngoan như vậy, thì bảo : “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa đâu !” Sau đó, không ai dám chất vấn Người nữa.

 

Lời nguyện tiến lễ

Lạy Chúa, đây là bánh rượu chúng con dâng. Xin Chúa thương nhìn đến và làm cho của lễ này đáng được Chúa ưng nhận để trở thành bí tích cứu độ chúng con. Chúng con cầu xin …

 

 

Lời tiền tụng mùa chay

Lạy Chúa là Cha chí thánh là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.

Chúa đã thương ấn định cho con cái Chúa một thời gian đặc biệt/ để phục hồi sự trong sạch các tâm hồn, để khi lòng trí được thoát khỏi những tâm tình bất chính, con cái Chúa sử dụng của cải chóng qua/ mà gắn bó hơn với những thực tại bền vững muôn đời.

Vì thế, cùng với toàn thể Thiên thần và các thánh, chúng con hợp tiếng ca ngợi Chúa và tung hô rằng:

Thánh! Thánh! Thán

 

Ca hiệp lễ

1. Mc 12,33

Hết lòng yêu mến Thiên Chúa

và yêu người thân cận như chính mình

thì hơn là dâng mọi hy lễ.

 

Lời nguyện hiệp lễ

Lạy Chúa, chúng con vừa kết hợp với Ðức Ki-tô trong bí tích Thánh Thể. Xin Chúa dùng Thần Khí của Người mà đổi mới chúng con, để hồn xác chúng con được hưởng ơn cứu độ. Chúng con cầu xin …

 

YÊU NGƯỜI NHƯ YÊU TA

12Thứ Sáu Tuần III Mùa Chay

– Các bài đọc Lời Chúa: Hs 14,2-10; Mc 12,28b-34.

YÊU NGƯỜI NHƯ YÊU TA

Thiên Chúa là tình yêu. Ngài yêu thương tất cả mọi người và vì yêu thương, Ngài đã sai Con Một của Ngài xuống trần để mặc khải cho con người biết về tình yêu của Ngài và mời gọi con người hãy sống yêu thương để được hạnh phúc thật sự. Tất cả mọi giới răn và lề luật của Chúa được tóm gọn trong hai chữ yêu thương ấy, đó chính là:  “Yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết trí khôn, hết sức lực, và yêu người thân cận như chính mình, là điều quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ”.

Qua cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và vị kinh sư trong trình thuật Tin Mừng hôm nay cho chúng ta biết, trước hết : “Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, là Đức Chúa duy nhất. Ngươi phải yêu mến Đức Chúa….và yêu người thân cận…”

Đây mới chỉ là bước đầu tiên là nhận biết đối tượng ta hướng tới. Nhưng khi ta nói ‘tôi yêu mến Thiên Chúa và yêu mến người thân cận’, thì cũng chưa nói lên được điều gì cả. Điều này cũng tương tự như ta nói : ‘tôi học, tôi ăn, tôi suy nghĩ…’ Ta chưa có được câu trả lời trọn vẹn. Vế tiếp theo của câu trả lời của Chúa Giêsu cho ta biết, ta phải yêu với như thế nào : “Yêu mến Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi…Yêu người thân cận như chính mình.” Đây mới là bước quan trọng nhất để ta tìm được giá trị đời sống của mình.

Ta phải dành cho Thiên Chúa vị trí ưu tiên, vì chính Người đã cho ta được sống, và sẽ cứu độ ta. Đồng thời, ta sống ở đời là sống với, nên ta không được yêu cách vị kỷ, nhưng ta cũng phải yêu người thân cận như chính mình. Chính Chúa Giêsu cũng nói cho ta khuôn vàng thước ngọc, khi sống tương quan với tha nhân, là : “Vậy tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta.” (Mt 7,12). Hay “Lòng bác ái không được giả hình giả bộ…Thương mến nhau với tình huynh đệ, coi người khác trọng hơn mình”(Rm 12,9a-10) ; Đức Khổng Tử cũng đã nói, với một ý nghĩa hơi khác một chút : “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân” – “Điều gì con không thích, thì cũng đừng làm cho ai cả” (Tb 4,15).

Khi nghe tin Thầy Giêsu đã làm cho nhóm Xađốc bị khóa miệng, thì những người Pharisêu họp nhóm lại với nhau. Rồi một người thông luật trong nhóm giơ tay hỏi (ý kiến) Chúa Giêsu để thử Người: “Thưa Thầy, trong mọi điều răn, điều răn nào đứng đầu?” (Mc 12,28b). Phải chăng đây là cơ hội để làm Thầy Giêsu mất mặt? Họ hỏi xem Thầy có hiểu biết gì về luật và có tôn trọng luật lệ không? Nhưng Thầy nhanh chóng “tóm tắt nội dung” rõ ràng: “Điều răn đứng đầu là: Nghe đây hỡi Israel, Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, là Đức Chúa duy nhất. Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi. Điều răn thứ hai là: “Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Chẳng có điều răn nào lớn hơn các điều răn đó” (Mc 12,29-31). Toàn bộ lề luật được tóm gọn lại trong hai giới răn quan trọng nhất: mến Chúa-yêu người. Hôm nay Thầy nối kết hai điều răn này là một, như một sự bất khả phân ly.

Giới răn thứ nhất: Kính mến Thiên Chúa trên hết mọi sự là điều răn quan trọng đối với người Dothái. Để nhắc nhớ, họ dán trên cửa, đeo trên đầu như thẻ kinh và đeo trên cánh tay mỗi khi cầu nguyện sáng chiều. Điều răn phổ cập toàn dân như vậy mà họ còn đem ra hỏi Thầy Giêsu, chứng tỏ họ khinh thường muốn làm khó Thầy. Một điều răn đã “khắc ghi trên trán” như vậy, nhưng chỉ dễ nhớ mà không dễ thực hành. Người Do Thái vẫn đúc bê vàng để thờ hoặc chạy theo thần ngoại bang. Ngày nay chúng con cũng thuộc nằm lòng từ bé: “Thứ nhất thờ phượng một Đức Chúa Trời và kính mến người trên hết mọi sự.” (Kinh Mười điều răn). Nhưng có lúc chúng con lại đặt các thứ khác lên trên Thiên Chúa như tiền, danh, lợi, thú…

Giới răn thứ hai: yêu người thân cận như chính mình. Ai mà không yêu chính mình? Tình yêu đối với tha nhân được đo lường bằng tình yêu đối với chính mình. Đó thực sự là “khuôn vàng thước ngọc”. “Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta , vì luật Môsê và các sách ngôn sứ dạy như thế” (Mt 7, 12). “Chớ làm cho người điều chi mà con không chịu được”(Tb 4, 15). Lý thuyết thì hay và dễ nhưng khi đối diện với hoàn cảnh cuộc sống thực tế thì xem ra rất khó.

Khi người ta yêu Chúa với tất cả tâm hồn, bằng cả con tim với tình yêu đậm đà mật thiết với Chúa, Chúa sẽ chỉ cho biết phải yêu thương anh em như thế nào, “yêu như Chúa yêu”, hiến dâng cả mạng sống… Tình yêu Chúa như ánh mặt trời. Ta thu nhận sức nóng tình yêu của Chúa qua cầu nguyện, ở lại với Chúa và sống trong Lời Chúa. Để rồi trong Chúa ta được hâm nóng tình người bằng tình yêu Chúa qua những hành động cụ thể, những cử chỉ yêu thương nho nhỏ, một nụ cười, một lời ủi an khích lệ, một ý kiến xây dựng, hành động sẻ chia vật chất, một sự tha thứ bao dung…

Quả vậy, giáo huấn của Chúa Giêsu không đi ra ngoài con đường tình yêu. Và chính Ngài đã bước vào con đường tình ấy trước, hầu nêu gương cho hết thảy chúng ta. Như trong Bữa Tiệc Ly, Chúa Giêsu nói : “Thầy ban cho anh em một điều răn mới là anh em hãy yêu thương nhau, như Thầy đã yêu thương anh em.” (Ga 13,34) Tuy nhiên, tôi lại cảm thấy có một sự mâu thuẫn ngay trong chính con người mình. Một đàng, lý trí tôi xác định rằng : ‘tôi phải sống thánh thiện’, đàng khác thì cung cách sống của tôi lại biểu hiện ngược lại. Chân thực mà nói, nhiều khi tôi chỉ mới xác định phương hướng, nhưng chưa nhiệt thành sống phương hướng đó.

Đó là chưa nói nhiều lần tôi không xác định được hướng sống nữa. Đã có những ngày tháng tôi sống hời hợt, không xác định được đâu là điều quan trọng nhất. Tôi chạy theo những cái nhỏ nhen, tùy phụ. Tôi mong đợi một sự tình cờ may rủi, ngẫu nhiên hơn là tìm cho mình một hướng đi và nỗ lực, gắng sức đạt cho được đích điểm đó. Còn nữa, tôi biết mình yếu đuối, và hay rất hay thay đổi. Tôi bị cuốn theo những mục đích rất trần tục, như : khi còn nhỏ tôi cho rằng gia đình là quan trọng nhất ; khi đang học hành tôi cho rằng bạn bè là quan trọng nhất ; lớn thêm một chút, tôi lại cho rằng tiền là quan trọng nhất ; lớn thêm chút nữa tôi lại nghĩ rằng sức khỏe là quan trọng nhất… Và cứ như thế, tôi không thể nào thoát ra được cái vòng luẩn quẩn tầm thường của thân phận con người. Sứ điệp bài Tin Mừng hôm nay như thức tỉnh tôi, kéo tôi trở lại con đường yêu thương, con đường mà chính Chúa Giêsu-vị Thầy mà tôi đang dõi bước theo trong con đường tu trì-đã đi, đã nêu gương cho tôi.

Trong Tin Mừng, khi người luật sĩ hỏi Chúa Giêsu: “Trong các giới răn, điều nào trọng nhất?”. Chúa Giêsu đã trả lời: “Điều răn đứng đầu là: Nghe đây, hỡi Israel, Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, là Đức Chúa duy nhất. Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi. Điều răn thứ hai là: Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Chẳng có điều răn nào khác lớn hơn các điều răn đó”. Hai điều răn này liên kết chặt chẽ với nhau vì cùng xuất phát từ một tình yêu. Mến Chúa một cách tuyệt đối và yêu thương tha nhân cũng phải tới mức cao độ.

Chỉ khi nào sống trong tình yêu của Chúa, chúng ta mới nhận ra mọi người là anh em với nhau. Như vậy tình yêu mến đối với Thiên Chúa sẽ dẫn đưa chúng ta về với anh chị em của mình, còn tình yêu thương đối với anh chị em lại chính là biểu hiện của lòng yêu mến Chúa. Tóm lại chỉ có một tình yêu mà thôi: “Yêu thương tha nhân trong Chúa và yêu mến Chúa nơi tha nhân”.

Tin Mừng hôm nay Chúa Giê-su chỉ cho chúng ta con đường về cõi trường sinh. Đó là phải chu toàn, thi hành hai giới răn quan trọng mà Chúa Giê-su đã truyền ban. Đó là; kính mến Thiên Chúa trên hết mọi sự và phải yêu thương mọi người như mình vậy. Toàn bộ lề luật của Đạo Chúa được tóm gọn trong hai giới răn này mà thôi.

Tôn thờ kính mến Chúa là điều phải lẽ. Bởi vì chính Chúa đã tạo tác nên  mình, cùng ban cho biết bao ơn lành hồn xác.

Yêu thương mọi người như chính mình vì lẽ mọi người đều được Chúa sinh ra, như vậy mọi người là anh em cùng một Cha. Vì lẽ đó chúng ta phải thương yêu nhau.

Sống thờ phượng kính mến Chúa và yêu thương mọi người như anh em đó là thực thi trọn vẹn mệnh lệnh của Chúa và với đời sống như vậy chúng ta sẽ có một của lễ để dâng lên Ngài, một của lễ làm cho Thiên Chúa hài lòng hơn mọi của lễ khác!