Tài liệu giáo dục | Trang 58 trên 66

20Tháng Năm
2020

Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC): Hướng dẫn cầu nguyện trong Tuần Laudato Si’ (16-24/05/2020)

20/05/2020

Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC): Hướng dẫn cầu nguyện trong Tuần Laudato Si’ (16-24/05/2020)

Chúng ta đang sống qua những biến cố mang tính định hình lịch sử. Laudato Si’ dạy chúng ta cách cùng nhau xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn.

Con người ở khắp nơi đang tha thiết mong chờ một niềm hy vọng và niềm tin của chúng ta là một nhu cầu khẩn thiết để thắp sáng con đường.

Tuần lễ Laudato Si’, từ ngày 16 đến ngày 24 tháng 5 năm 2020, người Công giáo sẽ hiệp nhất với nhau trong tình liên đới vì một tương lai công bằng và bền vững hơn.

Trong niềm tin, chúng ta cùng hiệp nhất với mọi người khi cùng nhau bước qua những khủng hoảng để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

Sau đây là những hướng dẫn cầu nguyện trong Tuần Laudato Si’ từ ngày 16 đến ngày 24 tháng 5 năm 2020:

Thứ Bảy 16/5/20: Xét mình

Chủ Nhật 17/5/20: Buổi cầu nguyện – Laudato Si’, cầu cho các thụ tạo, xem và suy tư về những video trên Youtube

Thứ Hai 18/5/20: Cầu nguyện với kinh Mân Côi – Mầu nhiệm Năm sự vui

Thứ Ba 19/5/20: Cầu nguyện với kinh Mân Côi – Mầu nhiệm Năm sự Thương

Thứ Tư 20/5/20: Cầu nguyện với kinh Mân Côi – Mầu nhiệm Năm sự Mừng

Thứ Năm 21/5/20: Cầu nguyện với kinh Mân Côi – Mầu nhiệm Năm sự Sáng

Thứ Sáu 22/5/20: Dấu chân Carbon, Lần chuỗi Lòng Chúa Thương Xót

Thứ Bảy 23/5/20: Cam kết Laudato Si’

Chúa Nhật 24/5/20: Suy tư – Đề xuất cho lối sống thân thiện với môi trường, Ngày Thế giới Cầu nguyện

Thứ Bảy 16/5/20:

Xét mình

Trong thông điệp “Bày tỏ lòng thương xót với ngôi nhà chung của chúng ta” (1/9/2016), Đức Giáo hoàng (ĐGH) Phanxicô nhắc chúng ta rằng việc hồi tâm là một trong những bước đầu tiên hòa nhập tình thương và sự quan tâm đến các thụ tạo, như là một phần của niềm tin Kitô giáo. Để giúp các bạn thực hiện việc xét mình, chúng tôi đưa ra bản hướng dẫn này dựa vào thông điệp của Đức Thánh cha (ĐTC). Bản xét mình này được làm theo mẫu xét mình của Thánh Inhaxio Loyola. Chúng tôi mời gọi các bạn sử dụng mẫu này như một cách đào sâu ơn gọi được làm “người bảo vệ công trình của Thiên Chúa” hoặc trước khi lãnh nhận Bí tích Hoà giải…

Bản xét mình gồm 6 bước:

Đặt mình trước sự hiện diện của Thiên Chúa.

“Hướng lòng về Chúa Cha đầy nhân hậu khoan dung, luôn chờ đợi con cái mình trở về, chúng ta nhìn nhận tội lỗi mình trong việc chống lại các thụ tạo, người nghèo và các thế hệ tương lai.” – ĐTC Phanxicô.

Trước khi bạn bắt đầu, hãy dành ít phút để nhớ rằng bạn đang sống trong sự hiện diện của Đấng Tạo hóa đầy yêu thương. Bạn có thể nhắm mắt lại, hít thở sâu, và cầu nguyện xin ơn biết lắng nghe Lời Chúa.

Tạ ơn Chúa vì công trình sáng tạo và các thụ tạo của Ngài

“Bước đầu tiên… là “tâm tình biết ơn về những ơn nhưng không, và nhìn nhận rằng thế giới này là quà tặng yêu thương của Thiên Chúa” – ĐTC Phanxicô.

Hãy tạ ơn Chúa vì Người đã ban nhiều ơn lành qua các thụ tạo bằng nhiều cách. Điều này có thể bao gồm: thực phẩm bạn ăn, nước bạn uống… hoặc cây xanh bạn yêu thích, âm thanh của tiếng chim hót hoặc một quang cảnh thiên nhiên dành cho bạn.

Tạ ơn vì những người, trong quá khứ lẫn hiện tại, đã góp phần dệt nên cuộc đời bạn. Bạn có thể nghĩ về những người đã giúp nuôi dưỡng bạn, các thầy cô, những người làm ra lương thực, làm ra quần áo cho bạn, và còn vô số những người khác nữa. ĐGH Phanxicô mời gọi chúng ta “ý thức trong yêu thương rằng chúng ta không tách rời với các thụ tạo khác, nhưng tham dự trong sự hiệp thông tuyệt vời mang tính hoàn vũ.” Cuộc sống chúng ta được kết nối với nhau, và phụ thuộc vào nhiều người khác.

Suy tư về những cách bạn lắng nghe “lời kêu của trái đất và tiếng khóc của người nghèo”

“Hầu hết tất cả chúng ta gây ra những thiệt hại nhỏ về sinh thái, chúng ta được mời gọi nhận biết rằng “sự góp phần của ta, dù nhỏ hay lớn, cũng gây ra sự biến dạng và phá hủy sự sáng tạo.” – ĐGH Phanxicô.

Hãy dành thời gian suy tư về những câu hỏi mà ĐGH Phanxicô gợi ý trong thông điệp của ngài như sau:

Tôi có ý thức “tiếng kêu của trái đất và tiếng khóc của người nghèo” không?

Tôi có ý thức rằng thế giới tự nhiên, cây cối, động vật đang đau khổ như thế nào không?

Tôi có dành thời gian học hỏi về những thực tại xã hội và kinh tế mà nhiều người đang phải đối mặt khắp hoàn cầu không?

Tôi đã có những nỗ lực cụ thể nào để quan tâm chăm sóc các thụ tạo của Thiên Chúa? Tôi còn thiếu sót về những mặt nào?

Tôi đã tiêu xài nhiều hơn mức cần thiết lúc nào và cách nào?

Tôi có thể giúp cải thiện những xung đột tôn giáo trong quá khứ và trong hiện tại, cũng như giúp cải thiện những bất công với người thuộc tôn giáo khác, với phụ nữ, thổ dân, người nhập cư, người nghèo và các thai nhi như thế nào?

Xin ơn tha thứ vì những thiếu sót trong việc chăm sóc Công trình sáng tạo của Thiên Chúa và các thụ tạo.

“Sau khi xét mình cẩn thận và dốc lòng ăn năn hoán cải, chúng ta có thể xưng thú tội lỗi của mình vì đã chống lại Đấng Tạo Hóa, các thụ tạo, và anh chị em của chúng ta.” – ĐGH Phanxicô.

Nói với Chúa về những cách bạn thiếu sót trong việc chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta và xin ơn tha thứ. Nếu bạn được đánh động, bạn có thể đem những suy tư của mình đến với Bí tích Hòa giải “nơi mà sự thật sẽ giải thoát chúng ta.”

Sửa đổi

“Xét mình, hối cải và xưng thú với Thiên Chúa Cha, Đấng giàu lòng thương xót, đưa chúng ta đến sự hoán cải thật lòng. Điều này dẫn đến lối suy nghĩ và hành động cụ thể, tôn trọng thụ tạo nhiều hơn.” – ĐTC Phanxicô.

Xin Chúa ban ơn giúp bạn biết mình được mời gọi để chăm sóc các thụ tạo, người nghèo và các thế hệ tương lai tốt hơn. Trong thông điệp, ĐTC Phanxicô đưa ra hướng dẫn sau: Như một công việc của lòng thương xót, việc chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta đòi hỏi “những cử chỉ đơn giản hàng ngày để phá vỡ đi tính hợp lý của bạo lực, bóc lột và ích kỉ” và làm cho từng cử chỉ đó trở thành một hành động để xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn… Một câu hỏi có thể giúp chúng ta giữ vững mục tiêu là: “Chúng ta muốn để lại cho con cháu, cho thế hệ mai sau một thế giới như thế nào?”

Những thay đổi nào bạn có thể thực hiện được trong đời sống cá nhân và cộng đoàn để chăm sóc tốt hơn cho ngôi nhà chung và các thụ tạo trong hiện tại và tương lai?

Lời nguyện kết thúc

Kết thúc buổi xét mình bằng cách tạ ơn vì tình yêu bao dung mà bạn đã lãnh nhận và hãy cầu nguyện theo lời nguyện sau đây của Đức Giáo Hoàng:

Lạy Thiên Chúa của người nghèo, xin giúp chúng con cứu vớt những ai bị bỏ rơi và bị quên lãng trên trái đất này, họ là những người quý giá trong mắt Chúa…

Lạy Thiên Chúa tình yêu, xin tỏ cho chúng con biết địa vị của mình trong thế giới, như là khí cụ tình yêu của Chúa đang dành cho muôn loài thụ tạo.

Lạy Thiên Chúa xót thương, xin tha thứ cho chúng con và thông chuyển lòng thương xót của Chúa trên khắp ngôi nhà chung của chúng con.

Chúng con chúc tụng Chúa! Amen.

[Các trích dẫn lấy từ thông điệp “Bày tỏ lòng thương xót đối với ngôi nhà chung” của ĐGH Phanxicô, Ngày Thế giới cầu nguyện cho việc Chăm sóc Thụ tạo, 1/9/2016)]

Chủ Nhật 17/5/20:

Buổi cầu nguyện – Laudato Si’, cầu cho các thụ tạo,

xem và suy tư về những video trên Youtube

Chủ sự: Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần. Amen.

Lời nguyện mở đầu

Lạy Chúa là Đấng ban cho chúng con món quà sáng tạo, chúng con quy tụ nơi đây, dù nhiều người nhưng một lòng một ý. Xin Chúa giúp chúng con nghe tiếng Chúa, nhờ đó chúng con biết sử dụng những món quà Chúa ban để bảo vệ trái đất và những người nghèo trong thế giới hôm nay. Xin nhậm lời chúng con, xin lấp đầy tâm trí chúng con, và xin giúp chúng con nên một trong Chúa.

Chủ sự: Một trong những nguyên tắc của học thuyết xã hội Công giáo là chăm sóc công trình Tạo dựng. Chúng ta tôn kính Đấng Tạo Hóa bằng cách quản lý các thụ tạo. Chúng ta được mời gọi để bảo vệ con người và hành tinh này, bằng việc sống niềm tin trong mối tương quan với tất cả các thụ tạo của Thiên Chúa.

Nhằm chu toàn trách nhiệm này, chúng ta cam kết có những hành động để bênh vực các thụ tạo.

Lời cầu nguyện có thể giúp chúng ta ý thức hơn về lời kêu gọi này, giúp huấn luyện chúng ta sống theo gương Chúa Giêsu để tự do đáp lại bằng tình yêu.

Trái đất

Người đọc: Toàn bộ vũ trụ vật chất nói về tình yêu của Thiên Chúa và lòng trìu mến vô biên của Người dành cho chúng ta. Đất, nước, núi non: mọi thứ đều là một sự âu yếm của Thiên Chúa, như nó đã là. Lịch sử về tình bằng hữu của chúng ta với Thiên Chúa luôn luôn gắn liền với những địa điểm đặc biệt, có ý nghĩa cá nhân một cách mãnh liệt; tất cả chúng ta đều nhớ những nơi chốn, việc đi thăm lại những chốn ký ức này là điều rất tốt đối với chúng ta. Bất cứ ai đã lớn lên trên những ngọn đồi hoặc ngồi uống nước bên dòng suối, hoặc vui chơi ngoài trời ở các quảng trường, mỗi khi trở lại những nơi này đều là một cơ hội để khôi phục một điều gì đó thực sự của riêng bản thân họ. (Laudato Si’ 84).

Chủ sự: Mời bạn nhắm mắt lại và tưởng tượng mình đang đứng trên một bãi đất trống. Hãy ý thức mặt đất dưới chân bạn. Cảm nhận và biết ơn vì sự nuôi dưỡng mà bạn nhận được từ “Mẹ đất”.

Thinh lặng cầu nguyện

Không khí

Người đọc: Đây là lý do vì sao mà chính trái đất, bị đè nặng và sử dụng lãng phí, lại là một trong số những người bị bỏ rơi và đối xử tàn tệ nhất trong số những người nghèo; chị đang “rên siết và quằn quại” (Rm 8,22). Chúng ta đã quên mất bản thân chúng ta là bụi đất (x. St 2,7); xác thể thực sự của chúng ta được làm từ những yếu tố của đất, chúng ta hít thở bầu khí và lãnh nhận sự sống và sự trong lành từ nguồn nước của trái đất. Mỗi năm hàng trăm triệu tấn chất thải được tạo ra từ các gia đình và cơ sở kinh doanh, từ các mảnh đất xây dựng và phá huỷ, từ các nguồn y tế, điện tử và công nghiệp, trong đó nhiều thứ không thể phân huỷ, độc hại và phóng xạ cao. Trái đất, ngôi nhà của chúng ta đang càng ngày càng giống như một đống rác khổng lồ. (LS 2 và 21).

Chủ sự: Hãy ý thức hơi thở của bạn. Hãy biết ơn vì món quà không khí và quyết tâm lên tiếng bảo vệ sự trong lành của bầu khí quyển Trái đất.

Thinh lặng cầu nguyện

Lửa

Người đọc: Biến đổi khí hậu là một vấn đề mang tính toàn cầu với những hệ quả nghiêm trọng đến môi trường, xã hội, kinh tế, chính trị và đối với việc phân phối các loại hàng hoá. Nó đại diện cho một trong những thách đố chính mà nhân loại ngày nay đang đối diện. Tác động tồi tệ nhất của nó rất có thể sẽ được các quốc gia đang phát triển trải nghiệm trong những thập kỷ tới. Sự thiếu ứng phó của chúng ta trước những thảm kịch của anh chị em dẫn đến đánh mất luôn cảm thức trách nhiệm đối với anh em đồng loại, trong khi mọi xã hội dân sự đặt nền tảng trên điều đó. (LS 25)

Chủ sự: Bạn hãy mở tay ra và nắm lại, ý thức rằng bạn làm được như vậy là do năng lượng mặt trời được tiếp nhận bởi thực vật mà chúng ta ăn. Hãy hân hoan trong năng lượng mặt trời và quyết tâm dùng năng lượng của bạn để đối mặt với biến đổi khí hậu, một trong những thách đố chính của nhân loại hôm nay.

Thinh lặng cầu nguyện

Nước

Người đọc: Việc tiếp cận nguồn nước uống an toàn là quyền căn bản và phổ quát của con người, vì nó thiết yếu cho sự tồn tại của con người, và như thế, nó là một điều kiện cho việc thi hành các quyền khác của con người. Thế giới của chúng ta đang mang một món nợ xã hội lớn đối với người nghèo là những người đang thiếu nguồn nước uống, vì họ bị khước từ quyền được sống vốn đồng nhất với phẩm giá bất khả xâm phạm của họ. (LS 30)

Chủ sự: Hãy hít thở sâu một lần nữa, đón nhận các phân tử nước cũng đã đi vào cơ thể của mọi sinh vật. Hãy biết ơn vì nước là quà tặng của Chúa và quyết tâm sử dụng nước với sự kính trọng và công bằng.

Thinh lặng cầu nguyện

Chia sẻ đức tin

Gia đình hoặc nhóm có thể có một khoảng thời gian ngắn chia sẻ về câu hỏi sau đây: Trong Thông điệp Laudato Si’ , ĐGH Phanxicô đã nhấn mạnh rằng mối quan tâm sinh thái không phải là một tùy chọn hoặc phương diện thứ yếu, nhưng được nối kết với kinh nghiệm đức tin Kitô giáo. Làm thế nào chúng ta đưa vào thực tế thông điệp chăm sóc các thụ tạo của ĐGH?

Lời nguyện kết:

Lời nguyện của thánh Phanxicô (Một suy niệm đăng trên tweeter của ĐTC)

Xướng: “Để lời kêu gọi hòa bình vang khắp cùng thế giới”

Đáp: Lạy Chúa, xin biến con thành khí cụ bình an của Chúa.

Xướng: “Nơi đâu có hận thù và bóng tối, chúng ta nguyện mang đến niềm hy vọng để xây dựng một xã hội nhân văn.”

Đáp: Nơi nào có thù hận, xin để con gieo rắc tình thương.

Xướng: “Chúa thương xót chúng ta vô cùng. Chúng ta cũng nên học biết thương xót, đặc biệt với những người đau khổ.”

Đáp: Nơi nào có tổn thương, xin cho con mang lại sự chữa lành.

Xướng: “Kitô hữu biết cách đối mặt khó khăn, gian khổ và thất bại bằng tâm tình bình an phó thác cho Chúa.”

Đáp: Nơi nào có hoài nghi, xin cho con mang lại niềm tin.

Xướng: “Chúng ta không bao giờ đánh mất niềm hy vọng. Chúa ban cho ta dư tràn ân sủng nếu chúng ta tiếp tục xin Người.”

Đáp: Nơi nào có thất vọng, xin cho con mang lại niềm cậy trông.

Xướng: “Ánh sáng đức tin chiếu soi tất cả các tương quan và giúp chúng ta sống các tương quan đó trong sự hiệp thông với tình yêu Đức Kitô, như Đức Kitô đã sống.”

Đáp: Nơi nào có bóng tối, xin cho con mang lại ánh sáng.

Xướng: “Nếu chúng ta muốn theo sát Đức Kitô, chúng ta không thể chọn lối sống dễ dãi và bình lặng. Đó là một cuộc sống đầy đòi hỏi nhưng cũng đầy niềm vui.”

Đáp: Nơi nào có u sầu, xin cho con mang lại niềm vui.

Xướng: “Hãy để Chúa Giêsu bước vào đời sống chúng ta và để lại sau lưng chúng ta những ích kỉ, thờ ơ và lãnh đạm với tha nhân.”

Đáp: Lạy Thầy Chí Thánh, xin ban cho con biết tìm an ủi người hơn được người ủi an.

Xướng: “Xin Chúa ban cho chúng ta sự dịu dàng để nhìn người nghèo với sự thấu hiểu yêu thương, không sợ hãi và so đo tính toán.”

Đáp: Tìm hiểu biết người hơn được người hiểu biết.

Xướng: “Chúa yêu chúng ta. Xin cho chúng ta khám phá ra vẻ đẹp của sự yêu thương và được yêu.”

Đáp: Tìm yêu mến người hơn được người mến yêu.

Xướng: “Mỗi khi chúng ta tỏ ra ích kỉ và nói không với Chúa, ta làm hỏng kế hoạch yêu thương của Người dành cho chúng ta.”

Đáp: Chính lúc cho đi là lúc được nhận lãnh.

Xướng: “Tất cả chúng ta đều là tội nhân, nhưng chúng ta cảm nghiệm được niềm vui khi được Chúa thứ tha và thực sự bước tới trong lòng thương xót của Người.”

Đáp: Chính khi thứ tha là khi được tha thứ, chính lúc chết đi là khi được sống muôn đời. Amen.

Xem và suy niệm những video trên Youtube

Đức Giáo hoàng Phanxicô mời gọi cử hành Tuần Laudato Si’:

10 điều bạn cần biết về Laudato Si’
Laudato Si’ với Đức Hồng y Tagle
Phim hoạt hình Laudato Si – Cafod

Câu hỏi suy tư:

Sứ điệp nào tôi đã nhận được trong thông điệp Laudato Si’?
Tôi có kinh nghiệm về sự hiện diện của Thiên Chúa trong công trình tạo dựng như thế nào?

Thứ Hai 18/5/20:

Cầu nguyện với kinh Mân Côi – Mầu nhiệm Năm sự vui

“Tôi nói với bạn, không có vấn đề gì, dù khó khăn đến đâu, mà chúng ta không giải quyết được bằng lời cầu nguyện với kinh Mân côi.” (Sr. Lucia dos Santos – Fatima)

“Ý định phổ quát của Đức Giáo hoàng Phanxicô là để con người học cách tôn trọng công trình sáng tạo và chăm sóc nó như một món quà từ Thiên Chúa”.

Một trong những cách thế quan trọng để cùng với Đức Giáo hoàng Phanxicô và người Công giáo trên khắp thế giới cầu nguyện cho vấn đề này là cầu nguyện với kinh Mân côi.

Đó là lý do tại sao chúng tôi cung cấp cho quý vị những bài suy niệm kinh Mân côi đặc biệt, giúp chúng ta suy gẫm về tầm quan trọng của phẩm giá con người và giá trị của việc tôn trọng công trình sáng tạo – tất cả những điều này được đặt dưới ánh sáng của những việc Thiên Chúa đã thực hiện để cứu độ trần gian. Những lời cầu nguyện đặc biệt này giúp suy gẫm những mầu nhiệm kinh Mân côi trong cái nhìn của Giáo hội Công giáo về sinh thái học, cũng như trong những lời dạy của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, của Đức Bênêđictô XVI, và của Đức Phanxicô.

Thứ Nhất – Thiên Thần truyền tin

Sứ thần đáp: “Thánh Thần sẽ ngự xuống trên bà, và quyền năng Đấng Tối Cao sẽ rợp bóng trên bà, vì thế, Đấng Thánh sắp sinh ra sẽ được gọi là con Thiên Chúa. Bấy giờ bà Ma-ri-a nói: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.” Rồi sứ thần từ biệt ra đi. (Lc 1, 35-38)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết lắng nghe tiếng Chúa và đáp lời xin vâng với Ngài. Xin cho tiếng thưa Xin Vâng của chúng con luôn nhắc nhở chúng con tuân theo luật pháp của Chúa là điều làm cho mọi sự sống hiện hữu. Xin giúp chúng con nhận biết và hiểu kế hoạch sự sống và tình yêu của Chúa trong trật tự vốn có của thụ tạo. Xin cho chúng con biết tránh xa nỗi sợ hãi và lòng ham muốn để trong mọi việc chúng con làm và trong những gì chúng con đang hưởng dùng, chúng con đều có thể sống hoà hợp với mọi người và mọi vật.

Thứ Hai – Đức Mẹ đi viếng bà Thánh Ê-li-sa-bét

Khi bà Ê-li-sa-bét vừa nghe tiếng bà Ma-ri-a chào, thì đứa con trong bụng nhảy lên, và bà được đầy tràn Thánh Thần, liền kêu lớn tiếng và nói rằng: “Em được chúc phúc hơn mọi người phụ nữ, và người con em đang cưu mang cũng được chúc phúc. (Lc 1, 41-42)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con ơn biết đón nhận và chia sẻ Tin Mừng sự sống của Chúa với tất cả mọi người, để như Mẹ, chúng con có thể tham dự vào chương trình cứu rỗi mọi thụ tạo. Xin Mẹ giúp mỗi người chúng con cải thiện khả năng nhận biết và sống Lời Chúa – Lời của sự sống vĩnh cửu. Và trong cách chúng con sống và yêu thương nhau, xin Mẹ giúp chúng con loan truyền cho thế giới về sự vĩ đại của Đấng là con Mẹ và là Chúa chúng con, Người là Đấng an ủi những ai đau khổ, ban sức mạnh cho những người tội lỗi biết ăn năn và làm cho mọi sự trở nên mới mẻ.

Thứ Ba – Đức Mẹ sinh Chúa Giêsu trong hang đá

Khi hai người đang ở đó, thì bà Ma-ri-a đã đến ngày mãn nguyệt khai hoa. Bà sinh con trai đầu lòng, lấy tã bọc con, rồi đặt nằm trong máng cỏ, vì hai ông bà không tìm được chỗ trong nhà trọ. (Lc 2, 6-7)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con ơn biết làm cho Chúa hiện diện trong thế giới qua cuộc sống của chúng con, qua sự lựa chọn và sự chăm sóc yêu thương của chúng con đối với tất cả mọi người và mọi loài Chúa đã dựng nên. Xin giúp chúng con biết lắng nghe những người đang cần giúp đỡ và ở bên họ. Giúp chúng con bảo vệ sự sống của mọi loài. Xin giúp chúng con chia sẻ những gì chúng con có, nhờ đó Chúa có thể làm chúng con trở thành những người biết bảo vệ anh chị em mình, và là người quản gia chăm sóc khu vườn tươi tốt và trật tự trên mặt đất này.

Thứ bốn – Đức Mẹ dâng Chúa Giêsu trong đền Thánh

Hồi ấy ở Giê-ru-sa-lem, có một người tên là Si-mê-on. Ông là người công chính và sùng đạo, ông những mong chờ niềm an ủi của Israel, và Thánh Thần hằng ngự trên ông. Ông ẵm lấy Hài Nhi trên tay, và chúc tụng Thiên Chúa rằng: “Muôn lạy Chúa, giờ đây theo lời Ngài đã hứa, xin để tôi tớ này được an bình ra đi. Vì chính mắt con được thấy ơn cứu độ. (Lc 2, 25-30)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con ơn biết lắng nghe và để tâm đến tiếng nói của các tiên tri thời đại – những người nói về đức tin, lý chứng khoa học hoặc cả hai. Xin giúp chúng con hiểu những người đã nói lên sự thật của trật tự sáng tạo và bây giờ họ đang nói về sự hy sinh. Lạy Mẹ Maria, xin cầu cho chúng con dám đối diện với những hy sinh và đau khổ hằng ngày như Mẹ.

Thứ Năm – Đức Mẹ tìm được Chúa Giêsu trong đền Thánh

Sau ba ngày, hai ông bà mới tìm thấy con trong Đền Thờ, đang ngồi giữa các thầy dạy, vừa nghe họ, vừa đặt câu hỏi. Ai nghe cậu nói cũng ngạc nhiên về trí thông minh và những lời đối đáp của cậu. (Lc 2, 46-47)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết tìm kiếm, biết nhận ra, biết lắng nghe và hiểu được Chân lý của Chúa. Xin giúp chúng con nhận ra sự thật trong tất cả những gì thiên nhiên biểu lộ qua tiếng nói của người nghèo và người đau khổ. Xin hãy để chúng con, đặc biệt các nhà lãnh đạo thấy rằng công việc của chúng con phải luôn là việc làm theo thánh ý Chúa Cha. Làm như thế, chúng con có thể sống chan hòa với Thiên Chúa, với anh em và với mọi loài thụ tạo.

Thứ Ba 19/5/20:

Cầu nguyện với kinh Mân Côi – Mầu nhiệm Năm sự Thương

Thứ Nhất – Đức Chúa Giêsu lo buồn đổ mồ hôi máu

Rồi Người đem các ông Phê-rô, Gia-cô-bê và Gio-an đi theo. Người bắt đầu cảm thấy hãi hùng xao xuyến. Sau đó, Người nói với các ông: “Tâm hồn Thầy buồn đến chết được. Anh em ở lại đây mà canh thức.” Người đi xa hơn một chút, sấp mình xuống đất mà cầu xin cho mình khỏi phải qua giờ ấy, nếu có thể được. Người nói: “Áp-ba, Cha ơi, Cha làm được mọi sự, xin cất chén này xa con. Nhưng xin đừng làm điều con muốn mà làm điều Cha muốn.” (Mc 14, 33-36)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết chịu đau khổ với những người khổ đau. Xin giúp chúng con biết ôm lấy những người bị bỏ rơi. Giúp chúng con biết thay đổi cách tiêu dùng ích kỷ thành vị tha, hy sinh và tiết độ.

Thứ hai – Đức Chúa Giêsu chịu đánh đòn

Bấy giờ ông Phi-la-tô truyền đem Đức Giêsu đi và đánh đòn Người. (Ga 19, 1)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết xây dựng cơ cấu chính trị, xã hội, đoàn thể và khoa học để tôn trọng phẩm giá sự sống. Lạy Mẹ Maria, xin giúp Giáo hội truyền đạt cho những cộng đồng quốc tế và địa phương ước muốn chăm sóc thổ dân, người di cư và những hệ sinh thái là điều làm cho mọi sự sống phát triển.

Thứ ba – Chúa Giêsu chịu đội mão gai

Chúng khoác cho Người một tấm áo điều, và kết một vòng gai làm vương miện đặt lên đầu Người. (Mc 15, 17)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết tôn trọng công trình sáng tạo, tất cả sự sống và sự thật mà Người đã mang đến cho trần gian. Xin giúp chúng con – với tư cách là cá nhân và như là thành viên của chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng – luôn nhìn ra phẩm giá của anh em đồng loại.

Thứ bốn – Chúa Giêsu vác thập giá

Dân chúng đi theo Người đông lắm, trong đó có nhiều phụ nữ vừa đấm ngực vừa than khóc Người. Đức Giêsu quay lại phía các bà mà nói: “Hỡi chị em thành Giê-ru-sa-lem, đừng khóc thương tôi làm gì, có khóc thì khóc cho phận mình và cho con cháu.” (Lc 23, 27-28)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết nhìn thấy giá trị của mọi tạo vật và mọi sinh linh mỗi khi chúng con gặp gỡ những ai đang chịu ảnh hưởng bởi việc biến đổi khí hậu hoặc bởi sự ô nhiễm của nguồn nước, đất đai và không khí. Lạy Mẹ Maria, khi chúng con nhìn thấy nỗi thống khổ của người khác, xin giúp chúng con thấy được những tác hại do chúng con gây ra cho bản thân và cho các thế hệ tương lai.

Thứ năm – Chúa Giêsu chịu đóng đinh

Khi đến gần Đức Giêsu và thấy Người đã chết, họ không đánh giập ống chân Người. Nhưng một người lính lấy giáo đâm vào cạnh sườn Người. Tức thì, máu cùng nước chảy ra. Người xem thấy việc này đã làm chứng và lời chứng của người ấy xác thực; và người ấy biết mình nói sự thật để cho cả anh em nữa cũng tin (Ga 19, 33-35)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết chết đi cho bản thân để những người khác được sống. Xin giúp chúng con biết trao ban cuộc sống mình để thế giới mà chúng con đã phá đổ được chữa lành cho những người hôm nay và thế hệ mai sau.

Thứ Tư 20/5/20:

Cầu nguyện với kinh Mân Côi – Mầu nhiệm Năm sự Mừng

Thứ nhất – Chúa Giêsu sống lại

Sáng sớm ngày thứ nhất trong tuần, lúc trời còn tối, bà Ma-ri-a Mác-đa-la đi đến mộ, thì thấy tảng đá đã lăn khỏi mộ. (Ga 20, 1)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Con Mẹ ban cho chúng con biết nhìn thấy lời hứa về một thế giới mới trong sự phục sinh của Người. Lạy Mẹ Maria xin giúp chúng con lớn lên trong niềm tin chắc chắn rằng Thiên Chúa, Tác giả của sự sống đã sống lại! Xin cầu cho chúng con luôn thấy Người đang sống trong anh chị em chúng con. Xin cầu nguyện cho chúng con để với ân sủng của Chúa, mọi người thiện chí có thể mạnh dạn đối diện và đánh bại các thế lực tội lỗi, suy đồi và sự chết trong thời đại hôm nay.

Thứ Hai – Chúa Giêsu lên trời

“Nhưng anh em sẽ nhận được sức mạnh của Thánh Thần khi Người ngự xuống trên anh em. Bấy giờ anh em sẽ là chứng nhân của Thầy tại Giê-ru-sa-lem, trong khắp các miền Giuđêa và Samaria và cho đến tận cùng trái đất.” Nói xong, Người được cất lên ngay trước mắt các ông, và có đám mây quyện lấy Người, khiến các ông không còn thấy Người nữa. (Cv 1, 7-9)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết tin cậy nơi Người, ngay cả khi chúng con không nhìn thấy Người. Xin giúp chúng con nhận ra mối tương quan giữa những nỗ lực trần thế của chúng con và sự hiện diện của Chúa Kitô, Đấng hằng sống và hiển trị cùng Chúa Cha và Chúa Thánh Thần, đến muôn thuở muôn đời.

Thứ Ba – Chúa Thánh Thần hiện xuống

Bỗng từ trời phát ra một tiếng động, như tiếng gió mạnh ùa vào đầy cả căn nhà, nơi họ đang tụ họp. Rồi họ thấy xuất hiện những hình lưỡi giống như lưỡi lửa tản ra đậu xuống từng người một. Và ai nấy đều được tràn đầy ơn Thánh Thần, họ bắt đầu nói các thứ tiếng khác nhau, tuỳ theo khả năng Thánh Thần ban cho. (Cv 2, 2-4)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết đón nhận sự sống của Chúa Thánh Thần vào lòng chúng con, để giống như Mẹ, chúng con biết thực hiện Lời Chúa trong mọi việc chúng con làm. Với ơn ban của Chúa Thánh Thần, xin cho tiếng thưa xin vâng của chúng con biết loan truyền sự vĩ đại của Thiên Chúa giống như Mẹ; ước gì tâm hồn chúng con hỷ hoan trong Chúa, Đấng cứu độ chúng con – vì đối với những ai kính sợ Người, Người hứa ban cho sự chữa lành, ngay cả những vết thương do chúng con gây ra cho mọi loài thụ tạo.

Thứ Bốn – Đức Maria lên trời

Sứ Thần liền nói: “Thưa bà Ma-ri-a, xin đừng sợ, vì bà đẹp lòng Thiên Chúa. (Lc, 1:30)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết tìm được niềm hy vọng qua sự lên trời của Mẹ. Xin giúp chúng con có được sự can đảm khi nhân biết Mẹ đang hiện diện với “vị Thượng tế cao cả”. Lạy Mẹ Maria, xưa Mẹ đã nài xin sự giúp đỡ của Chúa Giêsu trong tiệc cưới Cana, nay xin Mẹ giúp chúng con tin tưởng vào lời chuyển cầu tha thiết của Mẹ đối với Chúa Giêsu,, Đấng hiển trị bên hữu Chúa Cha. Lạy Mẹ Maria, chúng con dâng lên Mẹ những nhu cầu của người nghèo, người di cư, người bản địa – và nhu cầu của con người và của chính Trái đất, nơi cung cấp cho chúng con sự sống theo những quy luật của Chúa.

Thứ Năm – Đức Maria được thưởng trên trời, Nữ Vương Thiên đàng

Rồi một điềm lớn xuất hiện trên trời: Một người Phụ Nữ, mình khoác mặt trời, chân đạp mặt trăng, và đầu đội triều thiên mười hai ngôi sao. (Kh 12, 1)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết nhìn thấy nơi Mẹ một sự cảm nếm trước về trời mới đất mới. Xin cho mẫu gương của Mẹ khuyến khích những người ra công làm việc để bảo vệ con người và mọi thụ tạo.

Thứ Năm 21/5/20:

Cầu nguyện với kinh Mân Côi – Mầu nhiệm Năm sự Sáng

Thứ Nhất – Chúa Giêsu chịu phép rửa

Trong những ngày đó, Đức Giêsu từ Na-da-rét miền Ga-li-lê-a đến, và được ông Gio-an làm phép rửa dưới sông Gio-đan. Vừa lên khỏi nước, Người liền thấy các tầng trời mở ra, và thấy Thần khí như chim bồ câu ngự xuống trên mình. Và có tiếng từ trời phán rằng: “Con là Con yêu dấu của Cha, Cha hài lòng về con.” (Mc 1, 9-11)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết thực hiện lời hứa trong bí tích Rửa tội. Xin giúp chúng con biết hiến dâng cuộc đời chúng con cho Chúa – để chúng con ở lại trong Lời Ngài và trong các Bí tích – và qua chúng con, Chúa có thể đi vào lịch sử loài người và mọi thụ tạo, hầu nâng đỡ, bảo vệ và biến đổi thế giới này. Với tình yêu của Chúa, xin giúp chúng con biết “rửa tội” cho những gì chúng con tham gia trong công việc, lãnh vực dân sự, các mối tương quan và gia đình chúng con. Trong mọi việc, xin giúp chúng con làm vui lòng Chúa, Đấng sáng tạo muôn loài.

Thứ Hai – Chúa Giêsu dự tiệc cưới Cana

Thân mẫu Người nói với gia nhân: “Người bảo gì các anh cứ việc làm theo.” Ở đó có đặt sáu chum đá dùng vào việc thanh tẩy theo nghi lễ của người Do thái, mỗi chum chứa được khoảng tám mươi hoặc một trăm hai mươi lít nước. Đức Giêsu bảo họ: “Các anh đổ đầy nước vào chum đi!” Và họ đổ đầy tới miệng. Rồi Người nói với họ: “Bây giờ các anh múc và đem cho ông quản tiệc.” Họ liền đem cho ông. (Ga 2, 5-8)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con ơn sủng nâng cao những điều bình thường trong chúng con để chúng con biết chia sẻ những điều tốt đẹp nhất cho những người bên cạnh và những người chúng con chưa bao giờ gặp. Xin biến đổi những sinh hoạt hằng ngày của chúng con nơi trần gian này. Xin giúp chúng con không dừng lại ở những nhu cầu và mong muốn trước mắt, nhưng biết nhận ra những nhu cầu lớn hơn vì ích chung – những nhu cầu của tất cả mọi người và mọi loài.

Thứ Ba – Chúa Giêsu rao giảng nước Trời

“Người nói: “Thời kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sám hối và tin vào Tin Mừng.”(Mc 1,15)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con ơn tin vào những lời hứa và đòi hỏi của Lời Chúa. Xin Mẹ giúp chúng con biết từ bỏ những thói hư tật xấu và những dục vọng không phải từ nơi Chúa nhưng từ một thế giới hưởng thụ. Xin giúp chúng con nhận ra rằng: Đã đến lúc chúng con phải bắt tay vào việc, giúp chúng con bước theo Chúa Kitô, Đấng đưa chúng con đến sự sống đời đời.

Thứ Bốn – Chúa Giêsu biến hình trên núi

Rồi Người biến hình trước mặt các ông. Dung nhan Người chói lọi như mặt trời, và y phục Người trở nên trắng tinh như ánh sáng. Và bỗng các ông thấy ông Mô-sê và ông Ê-li-a hiện ra đàm đạo với Người. Khi ông còn đang nói, chợt có đám mây sáng ngời bao phủ các ông, và có tiếng từ đám mây nói rằng: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người. Các người hãy vâng nghe lời Người!” (Mt 17, 2-5)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con biết nhìn thấy vinh quang Thiên Chúa trong mọi người và trong mọi vật. Xin giúp chúng con không bao giờ quên rằng tất cả những lời cầu nguyện và ơn lành phải thúc đẩy chúng con bước vào một thế giới đang đổ vỡ, biết làm việc cho hoà bình, bác ái, công bình và cho sự phục hồi tất cả những gì mà tội lỗi gây nên. Lạy Mẹ Maria, xin giúp chúng con được biến đổi trong đức tin, hy vọng và tình yêu.

Thứ Năm – Ðức Chúa Giêsu lập phép Thánh Thể

Cũng trong bữa ăn, Đức Giêsu cầm lấy bánh dâng lời chúc tụng, rồi bẻ ra, trao cho môn đệ và nói: “Anh em cầm lấy mà ăn, đây là mình Thầy.” Rồi Người cầm lấy chén, dâng lời tạ ơn, trao cho môn đệ và nói: “Tất cả anh em hãy uống chén này, vì đây là máu Thầy, máu giao ước, đổ ra cho muôn người được tha tội. (Mt, 26, 26-28)

Lạy Mẹ, xin cầu cùng Chúa ban cho chúng con được ở lại trong Người bằng cách hiệp thông với Giáo hội. Xin giúp chúng con nhận ra rằng Bí tích Thánh Thể không chỉ cứu rỗi mỗi người chúng con mà còn toàn thể vũ trụ. Lạy Mẹ Maria, xin giúp chúng con nhận ra rằng bánh và rượu được hiến dâng trong Thánh lễ thực sự là hoa mầu của ruộng đất và lao công của con người.

Thứ Sáu 22/5/20:

Dấu chân Carbon, Lần chuỗi Lòng Chúa Thương Xót

Người chủ sự:

Dấu chân Carbon là năng lượng đã tiêu tốn hoặc phát ra trong quá trình sản xuất và tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ.

Theo dấu chân carbon, 1 lít xăng gồm:

Nguồn lao động, kinh phí lập bản đồ vệ tinh tài nguyên dầu mỏ.
Chi phí đi lại và kinh phí dành cho cuộc họp của giám đốc doanh nghiệp để hoàn thành hợp đồng khoan giếng dầu.
Thuê công ty nghiên cứu để thăm dò địa chất dưới nước.
Việc thuê một giàn khoan dầu để khoan với nhân lực và hàng giờ có người điều khiển.
Trong quá trình khoan dầu tạo một giếng dầu với một vòi dầu gây ra ô nhiễm đại dương.
Thuê một bể chứa dầu để chiết xuất dầu và chuyển dầu lên bờ vào nhà máy lọc dầu trên đất liền.
Nhà máy lọc dầu sử dụng nước và năng lượng để tách dầu thô thành các thành phẩm khác nhau [xăng, dầu diesel, dầu hỏa và các sản phẩm phụ khác].
Dầu tinh chế được đưa vào một tàu chở dầu và phân phối cho mỗi máy bơm.
Xăng được bơm lên và bán cho bạn. Vì vậy, để có 1 lít xăng, phải tiêu hết một triệu lít nhiên liệu. Điều này thật vô lý. Một sự thay thế nhiên liệu hóa thạch là một nhu cầu khẩn thiết lúc này.

Toàn bộ dấu chân carbon của việc mua 1 lít xăng được tóm tắt qua các bước từ 1 đến 9 trong ví dụ nêu trên. Tương tự như vậy, nếu có tiền, chúng ta quyết định mua cá hồi ở quầy thực phẩm trong trung tâm thương mại. Con cá hồi này được nuôi từ một cái ao ở một quốc gia xa xôi, rồi chuyển đến nhà máy chế biến và đóng gói, được vận chuyển từ kho phân phối đến sân bay đưa đến một nước nào đó, ví dụ như đến Ấn Độ, chuyển đến kho, đến nhà phân phối, sau đó, đến đại lý bán lẻ và cuối cùng đến nhà bếp của bạn. Năng lượng đã bỏ ra để chuyển con cá hồi đó đến bếp của bạn là lượng khí thải carbon từ hành động bạn quyết định ăn con cá hồi đó. Chúng ta phải nhận thức được thực phẩm của chúng ta đến từ đâu.

Vì vậy, khi bạn ăn táo từ một nơi khác, nó sẽ thêm vào dấu chân carbon của bạn. Do đó để đảm bảo lượng khí thải carbon thấp, chúng ta phải chọn thực phẩm tại địa phương và theo mùa.

Yêu cầu sản xuất cho 1 kilogram thịt.

121,8 m²đất trồng trọt để chăn thả bò, vv…
1500 lít nước,
160 kg khoai tây,
25 kg ngũ cốc
Xăng để vận chuyển.
Đông lạnh để bảo quản.

Hãy thử tìm hiểu trong phần này, dấu chân carbon của chai nước 1 lít được đóng gói.

Thời lượng: 30 đến 45 phút.

Người hướng dẫn: Cách tính dấu chân carbon cá nhân. Bạn hãy khoanh tròn những câu bạn cho là đúng nhất đối với bạn.

– 1 điểm cho câu trả lời A

– 3 điểm cho các câu trả lời B

Sau đó cộng điểm 5 câu trả lời để xác định mức độ hiệu quả của lượng khí thải carbon của bạn:

Chế độ ăn uống của tôi chủ yếu bao gồm
Thực phẩm chay
Thực phẩm không chay
Tôi xem TV hoặc sử dụng máy tính
Ít hơn 4 giờ một ngày
Từ 4 giờ trở lên một ngày
Trong một tháng, tôi sẽ mua
Ít hơn 5 mặt hàng quần áo / sách / sản phẩm chăm sóc cá nhân
Nhiều hơn 5 mặt hàng quần áo / sách / sản phẩm chăm sóc cá nhân
Việc đi lại hàng ngày của tôi thường bằng
Đi bộ hoặc đi xe đạp / giao thông công cộng
Xe riêng
Khi trời nóng, tôi …
Bật quạt
Sử dụng máy lạnh

Từ 5 đến 10 điểm: Xin chúc mừng! Dấu chân carbon của bạn là ít. Tiếp tục đưa ra quyết định thân thiện với môi trường.

Từ 10 đến 15 điểm: Dấu chân carbon của bạn ở mức trung bình. Hãy cân nhắc việc áp dụng các đề xuất trong phần này để giảm.

15 điểm: Mặc dù lượng khí thải carbon của bạn cao, bạn có thể hạ thấp nó bất cứ lúc nào bằng cách làm theo các bước thân thiện với môi trường mà bạn đã rút ra.

Người hướng dẫn:

Năng lượng: Đó là một tập hợp các dấu chân carbon từ nhiều nguồn khác nhau, ví dụ: Các quy trình công nghiệp, giao thông vận tải, và phát thải điện và nhiên liệu. Các công ty sản xuất năng lượng như dầu mỏ và than đá là nguồn phát ra khí thải nhà kính lớn nhất.

Công nghiệp hóa: Kết quả của quá trình công nghiệp hóa làm tăng khí CO2 lên mức báo động.

Nông nghiệp: Trong các nước phát triển và đang phát triển hầu hết nông nghiệp được thực hiện vì lý do thương mại. Do việc sản xuất hàng loạt gia súc dẫn đến hậu quả là một lượng lớn khí mêtan đã thải vào bầu khí quyển.

Chất thải: Chất thải bắt nguồn từ các quá trình khác nhau và các hoạt động của con người gây hại đến tài nguyên thiên nhiên của trái đất (hệ thực vật, hệ động vật và đại dương). Hành động hoặc không hành động của con người vì tốc độ nhanh của cuộc sống, chúng ta ưa thích làm mọi thứ nhanh hơn và tìm kiếm sự thuận tiện, dẫn đến việc gia tăng mạnh mẽ của dấu chân carbon.

Hành động và cách thức:

Một cuộc thảo luận nhóm về các cách để giảm thiểu lượng khí thải carbon ở mức độ cá nhân.

Tổ chức:

Phác thảo 1 tiểu phẩm “It’s cool to” (Thật tuyệt để)

* Đi bằng phương tiện công cộng.

* Dùng thực phẩm tại địa phương và theo mùa.

* Tái sử dụng và tái chế.

* Chia sẻ kiến thức về bảo tồn thiên nhiên

Lòng Chúa Thương Xót và Ngôi Nhà Chung

Suy niệm Lòng Chúa Thương Xót

Làm Dấu Thánh giá

Hãy cầu nguyện trên hạt lớn đầu tiên: Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã trút hơi thở cuối cùng, nhưng nguồn sống đã tuôn trào đến các linh hồn, và cả một đại dương Lòng Chúa Thương Xót được mở ra cho toàn thế giới. Ôi, Nguồn Mạch Sự Sống là Lòng Thương Xót khôn dò, xin hãy bao trùm toàn thế giới và trút hết toàn thân Ngài trên chúng con.

Tùy chọn: Cầu nguyện ba lần:

Ôi, Máu và Nước tuôn ra từ Trái Tim Chúa Giêsu để nên nguồn mạch Lòng Thương Xót cho chúng con, con tin cậy vào Chúa.

Cầu nguyện với 3 hạt nhỏ tiếp theo:

Kinh lạy Cha
Kinh Kính mừng
Kinh Tin kính

Mỗi chục, hãy cầu nguyện và suy gẫm về 5 mầu nhiệm của lòng thương xót Chúa, theo thứ tự như sau:

Cầu nguyện trên mỗi hạt mở đầu:

Lạy Cha Hằng Hữu, con xin dâng Cha Mình, Máu, Linh hồn, và Thiên tính của Con yêu dấu Cha là Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng con, để đền tạ tội lỗi chúng con và tội lỗi toàn thế giới.

Ở mỗi hạt trong một chục: Vì cuộc tử nạn đau thương của Chúa Giêsu, xin thương xót chúng con và toàn thế giới.

Sau khi đã cầu nguyện với 50 kinh, hãy lặp lại 3 lần câu:

Lạy Đấng chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, xin thương xót chúng con và toàn thế giới.

Cầu nguyện kết thúc:

Ôi, Máu và Nước tuôn ra từ Trái Tim Chúa Giêsu để nên nguồn mạch Lòng Thương Xót cho chúng con, con tin cậy vào Chúa.

Lạy Cha hằng hữu, lòng thương xót của Cha vô tận, và kho tàng lòng trắc ẩn của Cha không hề cạn kiệt, xin thương nhìn đến chúng con và gia tăng lòng thương xót của Cha đối với chúng con, để trong những thời khắc khó khăn, chúng con sẽ không chán nản, tuyệt vọng, nhưng luôn vững tin và phó thác vào Thánh ý Cha, vốn đầy tình yêu và lòng thương xót. Amen.

Suy gẫm 5 mầu nhiệm Lòng Chúa Thương Xót:

Cầu cho người nghèo, người bệnh, thai nhi, người di cư và người bị lãng quên

Lạy Cha hằng hữu, chúng con ý thức chúng con là “một gia đình nhân loại duy nhất. Không có biên giới hay rào cản, về chính trị hay xã hội, không còn chỗ cho sự vô cảm toàn cầu để chúng con có thể ẩn nấp phía sau.” (LS 52) Vì thế, chúng con cầu nguyện cho anh chị em chúng con là những người đang đói khát nhu cầu trần thế; những người ốm đau trong tâm trí, thể xác hoặc tinh thần; và những người bị lãng quên hoặc bị lạm dụng bởi những người có quyền lực. Chúng con cầu nguyện để họ nhận ra sự xót thương nâng đỡ từ gia đình, hàng xóm và cộng đồng, cũng như từ nền kinh tế và chính phủ của họ.

Lạy Cha trên trời, xin cho người yếu đuối trên thế giới cảm nhận được vòng tay yêu thương của Cha không ngừng ôm lấy họ. Xin cho họ nhận ra Lòng Thương Xót của Cha, để họ cũng giống như chúng con, được tha thứ mọi tội lỗi mà chúng con đã phạm vì những cám dỗ của sự đau khổ.

Cầu cho người bản địa

Lạy Cha hằng hữu, chúng con nhìn nhận rằng, điều cần thiết là phải thể hiện sự quan tâm đặc biệt đối với các cộng đồng bản địa và truyền thống văn hóa của họ. Đối với họ, đất đai không phải là hàng hóa mà là một món quà từ Chúa và từ tổ tiên của họ, những người đã an nghỉ nơi đó. (LS 146) Và vì thế, chúng con cầu nguyện cho những người sở hữu đất, nước, không khí, thánh địa, nhà cửa và lối sống đã bị tước đoạt, hoặc bị người khác gây ô nhiễm và phá huỷ.

Xin cho họ nhận được sự yêu thương từ những người thân cận và những người có chức quyền. Xin cho họ được an ủi bởi lời hứa được chia sẻ với Ngài trong ngôi nhà vĩnh cửu. Lạy Chúa, xin cho họ nhận biết Lòng Thương Xót của Chúa; và giống như chúng con, họ cũng được tha thứ mọi tội lỗi đã gây ra vì những cám dỗ của sự đàn áp.

Cầu cho người cố ý gây ô nhiễm

Lạy Cha vĩnh cửu, chúng con nhìn nhận rằng, mức độ can thiệp của con người, thường phục vụ cho lợi ích kinh doanh và chủ nghĩa tiêu dùng, thực sự làm cho trái đất của chúng con trở nên kém giàu đẹp hơn, ngày càng hạn chế và đen tối. (LS 34). Hơn nữa, chúng con thừa nhận rằng, quyền tự do của chúng con mất dần khi nó được trao lại cho các thế lực mù quáng của sự vô thức, những nhu cầu tức thời, vụ lợi và bạo lực. (LS 105) Và vì thế, chúng con cầu nguyện cho anh chị em của chúng con, – đặc biệt là những người lãnh đạo doanh nghiệp và chính phủ, những người tiêu dùng – những người vì muốn lấp đầy những dục vọng thế tục mà cố tình làm hại những thụ tạo mà Chúa đã dựng nên. Chúng con cầu nguyện nhờ ân sủng của lòng Chúa thương xót, trái tim họ sẽ dịu lại, tâm trí họ sẽ mở ra và họ sẽ đáp lại tiếng kêu khóc của trái đất và của người nghèo.

Lạy Cha giàu lòng thương xót, xin cho tất cả những ai cố tình phá hoại công trình tạo dựng – đất, nước, hệ sinh thái và khí hậu khi họ tiếp cận lối sống mới, biết luôn quy hướng về Cha. Lạy Chúa, Xin cho họ nhận ra Lòng Thương Xót của Chúa; và giống như chúng con, họ cũng được tha thứ mọi tội lỗi đã gây ra vì những cám dỗ của sự thịnh vượng.

Cầu cho những người gây ô nhiễm vì sự thiếu hiểu biết

Lạy Cha vĩnh cửu, chúng con nhìn nhận rằng cơn lốc của sự tiêu thụ có thể gây trở ngại cho trái tim và ngăn cản chúng con trân trọng từng việc và từng khoảnh khắc. (LS 222) Vì thế, chúng con cầu nguyện cho tất cả những người tìm kiếm nhu cầu trần thế mà không ý thức về hậu quả của việc tiêu thụ liên tục của họ. Chúng con cầu nguyện để qua lòng thương xót của Chúa, đôi mắt và tâm trí của họ sẽ được mở ra. Chúng con cầu nguyện để cho họ có thể nghe được tiếng khóc từ bên trong họ, nơi xuất phát cơn đói tinh thần.

Lạy Cha giàu lòng thương xót, xin cho những người bị đói khát về tinh thần cảm nhận được vòng tay trìu mến của Cha. Xin cho họ nhận biết Lòng Thương Xót của Cha và giống như chúng con, họ cũng được tha thứ mọi tội lỗi đã gây ra vì những cám dỗ của lòng ham muốn.

Cầu cho toàn thế giới

Lạy Cha vĩnh cửu, chúng con nhìn nhận rằng thụ tạo đang than khóc vì tác hại mà chúng con đã gây ra qua việc sử dụng vô trách nhiệm và lạm dụng các thụ tạo mà Thiên Chúa ban. Chúng ta tự xem mình là chủ nhân của trái đất này và muốn bóc lột ra sao tùy ý. (LS 2)

Lạy Cha của Lòng thương xót, Cha đã dựng nên khu vườn trái đất và lấp đầy nó bằng Chân, Thiện, Mỹ của Cha. Ước gì sự tái tạo của mọi loài thụ tạo, đã được hứa trong mỗi Thánh lễ, sẽ thành hiện thực nhờ sự hợp tác, tình yêu thương và sự lớn mạnh trong đời sống thiêng liêng của chúng con là những thụ tạo của Cha. Lạy Cha, chúng con cầu xin điều này nhờ cuộc Khổ Nạn của Đức Giê-su Con Cha, Người là Chúa và là Đấng Cứu độ chúng con, Đấng đã trở thành xác phàm để gánh lấy tội lỗi trần gian.

Thứ Bảy, 23/5/20:

Cam kết Laudato Sí

Chúng ta có thể làm gì để chăm sóc công trình sáng tạo?

Đáp lại lời mời gọi khẩn thiết của Đức giáo hoàng Phanxicô trong thông điệp Laudato Sí,

Tôi cam kết cầu nguyện cho/và với tạo vật.
Tôi cam kết sống đơn giản hơn.
Tôi cam kết lên tiếng bảo vệ ngôi nhà chung của chúng ta.

Gợi ý cụ thể: Tôi cũng cam kết rằng

– Tôi sẽ tránh lãng phí thực phẩm và nước.

– Tôi sẽ sử dụng phương tiện giao thông công cộng thường xuyên hơn.

– Tôi sẽ sử dụng có trách nhiệm bằng cách chỉ mua những gì tôi cần.

– Tôi sẽ xử lý đúng cách chất thải do tôi tạo ra.

– Tôi sẽ truyền cảm hứng cho những người khác cùng tham gia bảo vệ hành tinh của chúng ta.

Cam kết cá nhân:

Bây giờ tôi sẽ mở lòng trở về với nguồn sinh thái ban đầu và được nên một với các thụ tạo của Chúa.

– Tôi sẽ tìm hiểu về Laudato Si’ của Đức Giáo hoàng Phanxicô, thông điệp về việc chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta.

– Tôi sẽ giảm mức tiêu thụ nhiên liệu xe của tôi bằng cách sử dụng nó ít hơn và ý thức hơn.

– Tôi sẽ giảm việc di chuyển đường dài tiêu tốn nhiều nhiên liệu (chủ yếu là đường bộ và đường hàng không).

– Tôi sẽ giảm thiểu việc sử dụng điện, nước và các sản phẩm giấy. Tôi sẽ tắt các thiết bị điện khi không sử dụng. Tôi sẽ tắt vòi nước trong khi không sử dụng nước. Tôi sẽ giảm việc sử dụng các sản phẩm giấy.

– Tôi sẽ giảm tiêu thụ và xả rác. Tôi sẽ từ bỏ sử dụng, giảm thiểu sử dụng, tái sử dụng, chuyển mục đích sử dụng và sử dụng các vật tái chế. Tôi sẽ từ chối mua các sản phẩm có hại cho sinh thái. Tôi sẽ sửa chữa, và tái sử dụng mọi thứ. Tôi sẽ chuyển mục đích sử dụng của những thứ/ vật liệu đã sử dụng vào những mục đích mới. Tôi sẽ tái chế.

– Tôi sẽ không vô tình làm ô nhiễm trái đất với chất gây hại. Tôi sẽ giảm thiểu tiêu thụ nước / đồ uống được bán trong chai nhựa. Tôi sẽ ngừng sử dụng thùng xốp.

– Tôi sẽ không mua, sử dụng hoặc tiêu thụ bất cứ thứ gì thu được từ các loài thực vật và động vật bị đe dọa hoặc có nguy cơ tuyệt chủng. Tôi sẽ ủng hộ để bảo vệ các loài bị đe dọa và có nguy cơ tuyệt chủng.

– Tôi sẽ ăn ít thịt hơn, đặc biệt là thịt bò và các sản phẩm từ sữa. Tôi sẽ ăn chay ít nhất một tháng, hai tuần hoặc một tuần một lần.

– Tôi sẽ không lãng phí thức ăn, bằng cách tránh nấu hoặc mua quá nhiều thức ăn cho mình. Tôi sẽ chia sẻ thức ăn dư thừa với người nghèo.

– Tôi sẽ học cách trồng thực phẩm sạch và an toàn. Tôi sẽ ủng hộ trang trại / vườn cộng đồng sinh thái. Tôi sẽ ủng hộ thực phẩm địa phương.

– Tôi sẽ dành nhiều thời gian hơn với thiên nhiên. Tôi sẽ tìm cách chăm sóc thiên nhiên, ví dụ: chăm sóc vật nuôi, làm sạch bãi biển, tiết kiệm hạt giống, làm vườn, khôi phục hệ sinh thái xuống cấp, v.v.

Chúa Nhật, 24/5/20:

Suy tư – Đề xuất cho lối sống thân thiện với môi trường,

Ngày Thế giới Cầu nguyện

Những đề nghị cụ thể cho lối sống thân thiện môi trường

Tiếp cận đức tin

Tương tác với tạo vật: Làm thế nào chúng ta có thể đào sâu mối tương quan của chúng ta với thụ tạo? Bằng việc đi bộ, leo núi, cắm trại, v.v…

Cầu nguyện với thụ tạo: Thực hành cầu nguyện giữa thiên nhiên và khám phá sự hiện diện của Thiên Chúa trong các tạo vật.

Cầu nguyện cho thụ tạo: Cầu nguyện cho trái đất bị tổn thương, cho người nghèo, cho tất cả các sinh vật và cho những người đang đấu tranh cho sinh thái thay cho chúng ta.

Tĩnh tâm: tham gia các khóa tĩnh tâm với các đề tài sinh thái.

Nhận thức

Các bài học gây nhận thức: tham gia các buổi học tập gây nhận thức khác nhau để biết thêm về khủng hoảng khí hậu và tác động của nó đối với thế giới.

Thông điệp Laudato Si: suy tư với gia đình hoặc nhóm về các chương khác nhau của Thông điệp.

Công trình tạo dựng trong kinh thánh và truyền thống: Suy gẫm những đoạn văn trích từ Kinh thánh nói về sự tạo dựng cũng như những giáo huấn của Giáo hội.

Chiều kích công bằng: Cố gắng hiểu được mối tương quan giữa tiếng kêu cứu của trái đất và tiếng khóc của người nghèo.

Hành động cụ thể

Hiệu quả năng lượng: Sử dụng năng lượng mặt trời để có nước nóng và chiếu sáng, sử dụng đèn LED v.v… và sử dụng các thiết bị năng lượng hiệu quả.

Bảo quản nước: Thu lại nước, giảm lãng phí. Cố gắng giữ đất tự nhiên ở một số khu vực, giữ cho nó không bị nhựa đường và bê tông hoá.

Phân trộn: Sử dụng cái thùng hoặc cái hố để biến rác hữu cơ thành phân trộn

Thúc đẩy các lễ hội thân thiện với môi trường: Loại bỏ tất cả các hình thức sử dụng duy nhất tại các sự kiện của giáo xứ và cộng đồng.

Giữ đồ dùng bằng thép hoặc thủy tinh để sử dụng chung: Loại bỏ các hộp thức ăn và sử dụng các khay trong phục vụ đồ ăn nhẹ. Điều này có thể được áp dụng rộng rãi hơn nữa trong các dịp lễ kỷ niệm tại nhà hoặc trong cộng đồng.

Tránh tạo ra rác thải: Bất cứ nơi nào có thể, hãy cắt giảm các tờ thánh ca, áp phích và đặc biệt là áp phích nhựa sử dụng một lần.

Vườn bếp: Nếu không gian cho phép thì nên trồng thêm rau quả.

Tái chế các hộp giấy: Có một điểm tập trung để mọi người có thể đặt các hộp giấy đã sử dụng. Chúng có thể được trao cho các tổ chức phi chính phủ để tái chế.

An táng: Thay vì dùng quan tài để chôn cất người chết, chúng ta được khuyến khích nên thực hiện việc chôn cất bằng vải liệm…

Lối sống

Những nỗ lực của chúng ta sẽ đạt được sự tín nhiệm lớn hơn nếu chúng ta thể hiện sự nhạy bén về sinh thái trong lối sống cá nhân. Chúng ta làm quen với câu thần chú: Giảm – Tái sử dụng – Tái chế. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng dễ dàng tái sử dụng hoặc tái chế một số mặt hàng nhất định. Giảm tiêu thụ hàng hóa là thực hành sinh thái tốt nhất để áp dụng. Chúng ta có thể suy xét trước khi mua một cái gì đó mới, hoặc thậm chí trước khi nhận quà tặng. Khi có thể, chúng ta nên sử dụng phương tiện giao thông công cộng hoặc đi bộ. Chúng ta ý thức tìm cách giảm dấu chân carbon và đi bộ nhiều hơn. Điều đó đòi hỏi sự hy sinh cá nhân, nhưng đó là giá trị của nỗ lực.

Cầu nguyện chung nhân dịp kỷ niệm 5 năm Thông điệp Laudato Si’

(Lời cầu nguyện ban trưa theo giờ địa phương, ngày 24 tháng 5, năm 2020)

Lạy Thiên Chúa tình yêu, Đấng sáng tạo đất trời và mọi vật trong đó, Chúa đã dựng nên chúng con theo hình ảnh của Chúa và biến chúng con thành quản gia cho công trình tay Chúa sáng tạo, là ngôi nhà chung của chúng con.

Chúa ban cho chúng con mặt trời, nước và vùng đất trù phú để nuôi dưỡng tất cả chúng con. Xin mở rộng tâm trí và trái tim chúng con, để chúng con có thể chăm sóc món quà sáng tạo của Chúa.

Xin cho chúng con ý thức rằng ngôi nhà chung này không chỉ thuộc về một mình chúng con, mà còn cho thế hệ tương lai, và đó là trách nhiệm để chúng con bảo tồn nó.

Xin cho chúng con biết giúp đỡ người khác để họ được đảm bảo về thực phẩm và tài nguyên mà họ đang cần.

Xin hiện diện với những ai đang gặp gian nan, thử thách, đặc biệt là những người nghèo nhất và những người có nguy cơ bị bỏ lại phía sau.

Xin biến nỗi sợ hãi, lo lắng và cảm giác bị cô lập của chúng con thành niềm hy vọng, để chúng con có thể cảm nghiệm một sự biến đổi thực sự của trái tim.

Xin giúp chúng con thể hiện sự đoàn kết và sáng tạo trong việc giải quyết hậu quả của đại dịch toàn cầu này, xin làm cho chúng con trở nên can đảm, biết nắm lấy những cơ hội để kiến tạo cho lợi ích chung.

Hơn bao giờ hết chúng con cảm thấy rằng tất cả chúng con đều được kết nối với nhau, trong nỗ lực để nâng đỡ tiếng kêu cứu của trái đất và tiếng khóc của người nghèo. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa của chúng con. Amen. Caritas Việt Nam chuyển ngữ từ FABC Laudato Si’ Week Booklet

20Tháng Năm
2020

Hôn nhân- Gia đình: Thách đố và thăng tiến

20/05/2020

Anmai

Giáo dục, Tài liệu giáo dục

DẪN NHẬP:

Nhân loại đang bước vào thế kỷ XXI, một kỷ nguyên đánh dấu bước ngoặt về kinh tế, khoa học và nhất là sự phát triển vượt bậc của ngành công nghệ thông tin, một yếu tố quan trọng đã làm cho cuộc sống con người ngày càng được nâng cao. Nhưng tiếc thay, sự phát triển của khoa học hiện đại làm đời sống đạo đức con người cũng thay đổi, sự hưởng thụ ích kỷ, cạnh tranh, gian dối, bất nghĩa, vô tâm, vô cảm… Hậu quả là các tệ nạn đã tấn công và tàn phá các mối tương quan trong gia đình, xã hội. Đó là một thứ bóng tối khủng khiếp nhất mà các gia đình đang phải đối diện.^[1]

Trước đây, khi đời sống con người còn vất vả, mỗi gia đình đều ra sức làm việc, nhưng cuộc sống vẫn không khá hơn; bữa cơm trong gia đình “cơm độn”, dưa mắm qua loa, cơm không đủ no, mặc không đủ ấm, ăn bữa nay, lo bữa mai… Và một khi nhu cầu sinh hoạt, giải trí, học tập còn đơn sơ, nghèo nàn thì đời sống tâm linh lại ít được chú trọng ngay nơi mái ấm gia đình và lan ra ngoài xã hội. Những giá trị đạo lý làm người cơ bản và những nguyên tắc ứng xử nhân bản dần dần bị xói mòn:

– Trong gia đình phai nhạt đạo hiếu: con cái không còn coi trọng bổn phận làm con đối với các bậc sinh thành, phai lạt tình cha nghĩa mẹ, xem thường tình máu mủ anh em…

– Vợ chồng không còn xem trọng nghĩa “tào khang”, tình chung thuỷ, tính keo sơn của tình nghĩa phu thê.

– Trong môi trường giáo dục, nơi học đường: học trò không còn nghiêm cẩn với nguyên tắc tôn sư trọng đạo, thường xuyên xảy ra bạo lực học đường, thầy cô gây gương mù gương xấu…

– Ngoài xã hội chợ đời thì mạng sống và nhân phẩm con người bị xúc phạm và đe doạ thường xuyên, khắp chốn; khó mà tìm được những mối tương quan giữa con người với nhau thân thiết như được ví trong câu “bán anh em xa mua láng giềng gần” hay “tối lửa, tắt đèn có nhau”.

Những nét đẹp tình cảm, tinh thần và tâm linh, những giá trị đạo đức và luân lý ấy hình như bây giờ chỉ còn là những ký ức đã lui vào dĩ vãng.

Trong thông điệp “TIN MỪNG SỰ SỐNG”, Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã minh giải về tính “tiêu cực đặc trưng và suy đồi nghiêm trọng của xã hội hôm nay bằng cụm từ “nền văn minh sự chết” như sau. Xin trích: “Thực ra, nếu nhiều khía cạnh quan trọng của vấn đề xã hội hiện nay có thể giải thích bằng một cách nào đó bầu khí luân lý bất ổn mù mờ và đôi khi giảm nhẹ trách nhiệm cá nhân nơi một số người, thì cũng không kém phần chân thực rằng chúng ta đang đối đầu với một thực tại rộng lớn hơn mà người ta có thể coi như là một cơ cấu thực thụ của tội lỗi, đặc trưng bởi ưu thế của một nền văn hoá trái nghịch với tình liên đới, nền văn hoá này tự biểu lộ trong nhiều trường hợp như một “nền văn hoá thực thụ của sự chết”. Nền văn hoá sự chết này được tích cực khích lệ bởi những trào lưu văn hoá, kinh tế và chính trị mang phần nào quan niệm thực dụng của xã hội.”^[2]

“Thời đại của nền văn minh sự chết”. Thật vậy, xã hội hôm nay, các giá trị công bằng, chân lý, đạo đức nhân bản bị coi thường trước những tham vọng của con người, giá trị của hôn nhân gia đình bị đảo lộn. Có thể liệt kê một chuỗi những vết thương đau xót: Nạn ly hôn ngày càng tăng cao, thêm rất nhiều trẻ em mồ côi, bị bỏ rơi bơ vơ, một số khác rơi vào tình trạng khủng hoảng tâm lý, dẫn đến nổi loạn hung hăng và bất trị. Nạn yêu cuồng sống vội ngay trong độ tuổi học sinh dẫn đến bạo hành trong học đường, đôi khi gây ra xô xát, án mạng vì tranh giành bạn tình; cũng đẩy tới những trường hợp làm cha, làm mẹ bất đắc dĩ, xói mòn nền tảng hôn nhân gia đình. Nạn nạo phá thai lan tràn khắp nơi vì sai lầm trong yêu đương, vì coi trọng danh dự, tiền bạc, quyền lợi hơn là sự sống con người, chống lại quyền tối thượng của Thiên Chúa trong chương trình sáng tạo và trao ban sự sống của Ngài. Tình trạng tự do sống chung, sống thử trước hôn nhân, nạn bạo hành trong gia đình, ngoại tình… đang làm mai mọt những giá trị và truyền thống của hôn nhân gia đình. Đây quả là một vấn đề nhức nhối cần đặt ra. Vậy đâu là nguyên nhân của những vấn nạn này ?

ĐỐI DIỆN THÁCH ĐỐ (Đi tìm những nguyên nhân gây đổ vỡ):
THAY ĐỔI VỀ MÔI TRƯỜNG SỐNG:

Các thế hệ tiền nhân, là ông bà, cha mẹ chúng ta, bao đời đã quen với nếp sống văn hóa làng xã, yên bình trong “luỹ tre làng” và được điều hướng qua những nẻo đường luân lý từ Khổng Mạnh, tới Phật Giáo và rồi Kitô Giáo….

Với nền văn hóa tương đối “tịnh” này, mọi người thấy mình được bao bọc trong “không gian thuần phong mỹ tục” từ trong gia đình cho đến ngoài xã hội. Nhưng ngày nay, bối cảnh xã hội đã khác rất nhiều; vẫn trên mảnh đất ấy, làng quê ấy, đô thị ấy… chúng ta đang sống với một bối cảnh và môi trường xã hội mà làn sóng văn minh kỹ thuật hiện đại chi phối gần như toàn bộ; đi theo nền văn minh tiến bộ đó, rất nhiều thứ tệ nạn phát sinh và xâm nhập khiến môi trường sống bị “ô nhiễm” nặng nề: mua bán mại dâm, ma túy, trò chơi điện tử – “game”, bạo lực, buôn lậu, ngoại tình, nạo phá thai, cá độ, cờ bạc, rượu chè, đua xe…

THAY ĐỔI VỀ CÔNG ĂN VIỆC LÀM:

Ngày xưa, đa số mọi thành viên trong gia đình đều làm chung một nghề, ví dụ như làm nông nghiệp, làm gia công, làm các việc tại gia đình. Việc làm chung này tạo điều kiện thuận lợi cho mọi thành viên trong gia đình chia sẻ công việc cho nhau, đặc biệt hơn là họ có thể dễ dàng sắp xếp thời gian chung cho các sinh hoạt trong gia đình; ví dụ như ăn cơm chung, đọc kinh, cầu nguyện chung, đi lễ chung, vui chơi chung… Ngày nay thì khác, mỗi người trong gia đình làm một nghề khác nhau. Giờ làm việc nhiều khi ngược nhau: chồng làm ca đêm, vợ làm ca ngày… Vì thế hầu như họ không có những sinh hoạt chung trong gia đình. Gia đình giờ đây chỉ còn là quán trọ. Nơi ấy được họ sử dụng để nạp năng lượng và nghỉ ngơi, dưỡng sức để tiếp tục việc làm ăn.

KHÔNG CÓ THỜI GIAN DÀNH CHO NHAU:

Chính những khác biệt về nghề nghiệp đã khiến các thành viên trong gia đình không có thời gian dành cho nhau. Vì thế họ ít cảm nhận được tình thân thương, ấm áp nơi gia đình. Bên cạnh đó còn có một lý do khác nữa là họ bị nô lệ hóa cho những phương tiện hiện đại của truyền thông: như các chương trình giải trí hấp dẫn trên truyền hình, những trò tiêu khiển trên internet, hoặc tán gẫu với bạn bè qua điện thoại di động, hoặc các trang mạng xã hội… Họ có thế bỏ ra hàng giờ để thưởng thức và sử dụng những phương tiện đó, nhưng nhiều khi không có giờ để tâm sự, trò chuyện hay bàn bạc những vấn đề khúc mắc trong gia đình với các thành viên khác.

CHỦ NGHĨA CÁ NHÂN:

Hoàn cảnh xã hội đã làm cho mỗi người trong cùng một gia đình nhưng sống trong một thế giới riêng, với những sinh hoạt riêng, thú vui riêng, lo âu riêng của mình. Do đó, người ta ít cảm thông, ít quan tâm đến nhau, và chỉ còn nghĩ đến mình, lo cho nhu cầu và trách nhiệm riêng của mình. Những sinh hoạt chung trong gia đình ngày càng trở nên hiếm hoi, cụ thể nhất là các bữa ăn chung trong gia đình. Điều này rất bất lợi cho sự hiệp nhất và tình gia đình giữa các thành viên.

CHỦ NGHĨA HƯỞNG THỤ:

Việc hiện đại hóa và công nghiệp hóa khiến đời sống trở nên tiện nghi, phong phú về vật chất. Nền kinh tế thị trường và sự cạnh tranh kinh tế luôn luôn tìm cách tạo nên những nhu cầu không dừng lại ở “mức cơ bản” mà vươn lên, vươn xa mang tính đua đòi, “thời thượng”; khuyến khích người ta tìm những tiện nghi, hưởng thụ tất cả những gì vật chất và kỹ thuật đem lại. Để thỏa mãn những nhu cầu mang tính “bản năng và quy kỷ” này, người ta phải chạy theo đồng tiền, tìm kiếm và coi trọng nó. Khi đã coi trọng đồng tiền thì người ta sẽ coi nhẹ tình nghĩa, là cái cốt tủy tạo nên tương quan không mấy tốt đẹp trong gia đình.

CHỦ NGHĨA KHOÁI LẠC:

Trong số những nhu cầu mang tính “kích thích và đáp ứng” do nền kinh tế hưởng thụ tạo ra, những nhu cầu thuộc bản năng khoái lạc con người cũng được khai thác triệt để: các quán ăn nhậu và những tụ điểm giải trí mọc lên khắp nơi, trong đó có cũng có những hình thức giải trí thiếu trong sạch, lành mạnh nhưng lại rất dễ lôi cuốn. Vì thế, rất nhiều người bị cám dỗ tìm kiếm và hưởng thụ những lạc thú xác thịt. Điều này đã gây nên bao tang thương đổ vỡ cho các gia đình.

NHỮNG KHÁC BIỆT CỦA CÁC KIỂU MẪU GIA ĐÌNH:

Ngày hôm nay tình trạng văn hóa và tín ngưỡng khác nhau trong các gia đình do hệ lụy của “hôn nhân hỗn hợp” diễn ra phổ biến. Không nghi ngờ gì ngày hôm nay người ta thường nói đến một “kiểu mẫu gia đình mới”. Từ ngữ “gia đình kiểu mới” được nhiều lần nói đến và người ta có khuynh hướng nói đến một khái niệm mới về hôn nhân. Càng ngày người ta càng rời xa khái niệm hôn nhân là một cuộc sống chung giữa hai người khác phái.

Hôn nhân được định nghĩa trong một khái niệm về một “kiểu mẫu gia đình mới”, đó là tình trạng con cái có cha mẹ ly hôn phải sống với ông bà không còn phải là chuyện hiếm hoi, có những gia đình chỉ có cha hoặc chỉ có mẹ ở với con cái, có những gia đình mà cha mẹ chỉ đến thăm con một năm được một hoặc hai lần, có những gia đình cha mẹ không muốn sinh con hoặc trì hoãn sinh con, những cuộc sống chung không cần hôn thú, gia đình đồng giới tính. Những dạng thức gia đình này được gọi là “kiểu mẫu mới”. “Gia đình kiểu mẫu mới” này phá vỡ khái niệm đúng đắn của hôn nhân gia đình.

CHẾ ĐỘ GIA TRƯỞNG TRONG CÁC GIA ĐÌNH:

Do ảnh hưởng của văn hóa Á Đông, nên người nam luôn giữ vai trò quyết định trong các gia đình Việt Nam. Chế độ gia trưởng này đã bén rễ sâu trong mọi cấu trúc xã hội, điều đó đã tạo nên sự bất bình đẳng cơ bản về giới tính và đã tạo ra quyền tối thượng cho nam giới. Chính vì thế không ít người chồng không thủy chung với người vợ, sự vô trách nhiệm của người cha đối với con cái, thường dễ được bỏ qua và dễ được tha thứ hơn là sự phản bội và vô trách nhiệm của người vợ. Vì trọng nam khinh nữ, chỉ chọn con trai, nên trong lúc mang thai nhiều ông bố, bà mẹ đã đi xác định giới tính của người con sắp được sinh ra; nhiều người đã nhẫn tâm loại bỏ thai nhi nữ. Từ quan niệm đó đã có hàng ngàn thai nhi nữ bị sát hại, điều này đã làm băng hoại đời sống hôn nhân gia đình và dẫn đến tình trạng mất cân bằng về giới tính.

LỐI SỐNG CỦA GIỚI TRẺ TRONG GIA ĐÌNH:

Có thể nói thế hệ thanh thiếu niên hôm nay là một thế hệ chú trọng về vật chất nhiều nhất trong lịch sử nhân loại. Trong ba thập niên qua, những sự tiến bộ phi thường về kỹ thuật trong nhiều lĩnh vực, và việc áp dụng kỹ thuật tân tiến vào mọi lãnh vực đã làm cho đời sống của thanh thiếu niên càng bị lệ thuộc vào vật chất nhiều hơn. Chẳng những thế, sự phát triển về công nghệ thật sự đã gây ảnh hưởng mạnh mẽ đến cách suy nghĩ về cuộc sống của giới trẻ, những quan niệm “tự do ngoài khuôn phép”, ngoài những chuẩn mực đạo đức tốt lành, phẩm chất đạo đức của lương tâm…, khiến họ không còn biết phân định đâu là những việc phải làm và đâu là những gì phải tránh. Sự thể hiện tự do của họ đang trở thành một “ung nhọt” ngày càng làm nhức nhối xã hội, mà hậu quả thật là lớn, trở thành một gánh quá nặng cho xã hội đang thời kỳ phát triển như hiện nay. Đó là những trung tâm cai nghiện ma tuý ngày càng nhiều, những bệnh viện dành điều trị cho những bệnh nhân HIV, những trung tâm mồ côi, hoặc những nhà tình thương tập thể làm nơi tá túc cho những chị em đã lỡ lầm… Vì vậy, vấn đề đặt ra là, làm thế nào để bớt đi những điều không hay ấy? Câu hỏi này đang là một thách đố cho những người có trách nhiệm và cho chính đời sống hôn nhân gia đình.

BẠO LỰC TRONG GIA ĐÌNH:

Chuyện bạo hành trong hôn nhân là một chuyện dài không có hồi kết thúc. Nó xảy ra mọi nơi trên thế giới chứ không riêng gì ở Việt Nam, đặc biệt ở những nơi mà dân trí thấp kém, trình độ văn hóa chưa được khai phóng, duy trì những hủ tục và tập quán man khai… Những nơi đó việc vợ bị chồng đánh đập, chà đạp nhân phẩm, hoặc việc vợ tru trếu, chửi bới, cào cấu chồng là chuyện thường ngày xảy ra. Hành động này đã làm tan nát biết bao gia đình, biết bao cặp vợ chồng đã phải ly dị và bao trẻ thơ đang phải sống thiếu tình cảm của cha mẹ.

TỰ DO SỐNG CHUNG:

Với chủ trương thực dụng, hôn nhân ngày nay đang đối diện với nguy hiểm đầu tiên đó chính là tình trạng mỏng manh, không bền vững, vì bản chất của hôn nhân đã bị hiểu sai lạc. Càng ngày các bạn trẻ càng có khuynh hướng sống chung, sống thử trước khi kết hôn. Việc sống chung đã trở thành một sinh hoạt bình thường trong xã hội, và không bị coi như là một hành vi vô luân lý. Hậu quả là con số trẻ em được sinh ra ngoài hôn nhân càng ngày càng đông, số ca phá thai càng ngày càng tăng cao. Những hậu quả của việc tự do sống chung, sống thử thường không lường hết được. Đó là việc gia đình sau này lục đục, bất hòa… và gây hoang mang tinh thần cho những người thân trong gia đình. Bên cạnh nỗi đau về tinh thần, còn có nỗi đau về thể xác, hậu quả của nó, người trong cuộc khó tiên liệu hiện tại, vì câu trả lời chỉ có trong tương lai. Có lẽ chỉ với những người đang và sẽ làm mẹ mới hiểu nỗi đau không thể sinh con mà hậu quả của những lần phá thai để lại.

TÌNH TRẠNG LY HÔN:

Mâu thuẫn về lối sống, chủ nghĩa tự do cá nhân… là những nguyên nhân dẫn đến việc vợ chồng ly hôn. Ly hôn hay ly dị gây ra rất nhiều đau khổ, lo âu và hoảng loạn. Sau một thời gian nào đó, cả nỗi đau khổ lẫn sự khoan khoái nhường chỗ cho sự cô độc. Những người ly hôn thường bị gia đình, bạn bè đặt họ dưới cái nhìn bất bình thường, nghi kỵ. Do đó, từ việc giao tiếp đến việc làm ăn, họ có thể gặp trở ngại do đánh giá không tốt của mọi người. Từ đó cuộc sống tương lai của họ cũng gặp khó khăn cả về tâm lý, tình cảm. Nhiều khi nỗi chán trường lẫn mặc cảm tự ti khiến họ không còn tha thiết, hào hứng với cuộc sống. Từ sự chán chường, bất mãn và hận đời, họ sẽ sống buông thả, tiêu phí thời gian cho những thú vui để lãng quên thực tại phũ phàng mà họ đang phải đối diện: rượu chè bê tha, nghiện ngập ma túy, tệ nạn xã hội…. Và từ tâm lý bất lợi, bất ổn ấy mà họ có thể sao nhãng, xem thường mọi bổn phận đối với con cái và trách nhiệm họ đang gánh vác. Từ đó kéo theo những tác hại luân lý cho đời sống cá nhân, gia đình và xã hội.

Trước các vấn nạn trên, xin nêu vài giải pháp phần nào giúp cho các các gia đình trẻ có được một tình yêu hôn nhân “đẹp đẽ – mạnh mẽ” để có thể đương đầu với những thách đố của thời đại.

CON ĐƯỜNG THĂNG TIẾN (Đi tìm những biện pháp khắc phục):
THÔNG CẢM NHAU:

Dù là vợ hay chồng mỗi người đều có một con tim và một khối óc; và vì thế, tuy là vợ chồng nhưng mỗi người đều có những suy nghĩ và cảm nghiệm khác nhau. Đa số những cuộc cãi vã, hoặc xích mích, bất bình giữa vợ chồng đều đến từ những nguyên nhân trên. Do đó, vợ chồng phải có giờ ngồi với nhau với thái độ lắng nghe và chia sẻ. Ngồi với nhau như lúc mới quen biết. Nói với nhau như thuở mới gặp nhau. Chỉ khi nào ta mở rộng lòng mình lắng nghe với thái độ kính trọng và yêu thương, lúc ấy ta mới khám phá ra tình yêu mà chồng hay vợ mình dành cho mình; mới hiểu rằng, phê phán, trách móc, hoặc nghi ngờ là những hành động tội lỗi, hết sức xấu xa và nguy hiểm.
Tâm lý hôn nhân gia đình cho việc vợ chồng lắng nghe và nói với nhau cách thành thật, tôn trọng là một phương pháp trị liệu tốt nhất, hữu hiệu nhất trong việc hàn gắn và hóa giải những xung khắc trong gia đình.

DÀNH THỜI GIỜ CHO NHAU:

Trong đời sống gia đình, công việc dù bận rộn mấy vợ chồng cũng nên dành thời gian cho nhau, đây cũng là cách vun trồng tình yêu nơi gia đình mình, nhất là “sẵn sàng dành thời giờ cho nhau” để trò chuyện với nhau, lắng nghe nhau, nhìn vào mắt nhau, trân trọng nhau, thân mật với nhau, để ý đến nhau, sống bên nhau một cách ý thức và thắt chặt mối tương quan gia đình. Đừng để đến sinh nhật, ngày kỷ niệm thành hôn, hoặc một biến cố lớn mới tặng vợ mình hay chồng mình một bó hoa, một cánh thiệp, hoặc một nụ hôn vội vàng, nhạt nhẽo. Hãy làm những việc ấy mỗi ngày trong khi bạn có thể làm được.

CẦU NGUYỆN:

Cầu nguyện là phương pháp tối hảo để hóa giải những bất bình, tranh cãi và hiểu lầm giữa vợ chồng. Đây chính là điều cần thiết và hết sức quan trọng, khởi đi từ giáo huấn mạc khải, từ Kinh Thánh; đặc biệt, được thể hiện trong “dấu chỉ” tiệc cưới tại Cana: qua sự bầu cử của Mẹ Maria, Chúa Giêsu đã làm phép lạ nước lã hóa thành rượu ngon, làm cho niềm vui đôi tân hôn được trọn vẹn. Điều này chứng tỏ sự quan trọng của cầu nguyện, và sự hiện diện của Thánh Gia trong hạnh phúc hôn nhân.

Cầu nguyện giúp cho vợ chồng thêm dầu vào chiếc đèn tình yêu, và rượu yêu thương vào bầu rượu hạnh phúc của gia đình mình.

KẾT LUẬN:

Gia đình là món quà tuyệt vời mà Thiên Chúa ban cho mỗi người chúng ta nơi đó mỗi thành viên trong gia đình được gắn kết với nhau bằng một tình cảm thiêng liêng không thể tách rời, tình cảm ấy được ví như những tia sáng diệu kì dẫn dắt chúng ta. Tia sáng ấy sẽ sưởi ấm cho tâm hồn mỗi người.

Vì thế, để có một gia đình hạnh phúc, một nơi để chúng ta được dừng chân nghỉ ngơi, như mọi người thường nói, nhất thiết, phải xây dựng gia đình thành một bến đỗ bình yên và an toàn; là nơi mà những “thủy thủ”, sau những cuộc hải hành vượt qua giông bão có thể tìm về để “neo đậu bình yên”. Gia đình còn là nơi luôn được che chở nâng đỡ yêu thương, nơi tạo ra những tiếng cười mà mỗi thành viên trong đó đều có vai trò và trách nhiệm giữ gìn, nâng niu, trân trọng; đừng để đánh mất rồi mới đi tìm lại; lúc đó đã muộn lắm rồi.

Sau cùng, chỉ cần việc đơn giản này thôi, đó là hàng ngày quan tâm nhau bằng những việc nhỏ nhất; hay nói theo ngôn ngữ của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong tông huấn Gaudete et Exsultate (Hãy Vui mừng Hoan hỉ) đó là “lưu ý đến những chi tiết nhỏ”:

“Chúng ta đừng quên rằng Chúa Giêsu đã mời gọi các môn đệ chú ý đến những chi tiết:
Chi tiết nhỏ về chuyện hết rượu tại một tiệc cưới;
Chi tiết nhỏ về chuyện một con chiên lạc mất;
Chi tiết nhỏ về việc người goá phụ dâng cúng hai đồng xu nhỏ;
Chi tiết nhỏ về việc mang dầu dự trữ cho đèn, phòng trường họp chàng rể đến chậm;
Chi tiết nhỏ về việc hỏi xem các môn đệ có bao nhiêu ổ bánh;
Chi tiết nhỏ về việc nhóm bếp lửa và nướng cá khi Người chờ đợi các môn đệ lúc tinh sương.
Một cộng đoàn biết trân trọng những chi tiết nhỏ của tình yêu,nơi đó các thành viên chăm sóc lẫn nhau và tạo ra một môi trường mở và đầy tinh thần Phúc âm, là nơi Chúa Phục Sinh hiện diện, thánh hóa cộng đoàn theo kế hoạch của Chúa Cha. Có đôi khi, nhờ món quà tình yêu của Chúa giữa những chi tiết nho nhỏ này, chúng ta được Thiên Chúa ban cho những kinh nghiệm an ủi.”^[3]

Vâng, chính “những chi tiết nhỏ” đó sẽ làm cho mái ấm gia đình càng đẹp hơn, ý nghĩa hơn và gắn kết mọi người gần nhau hơn. “Dù là vua chúa hay dân cày, kẻ nào tìm thấy được sự an bình trong gia đình là người sung sướng nhất”. Goethe thật đúng khi nói về gia đình như thế.

Nguồn: gpquinhon.org

^[1] HĐGMVN, Môi trường giáo dục Kitô giáo, thư chung 2008, số 9.

^[2] ĐGH GIOAN-PHAOLÔ II, Thông điệp TIN MỪNG VỀ SỰ SỐNG (EVANGELIUM VITAE) ban hành ngày 25.3.1995,

^[3] ĐGH PHANXICÔ, Tông huấn “hãy Vui mừng Hoan hỉ” (Gaudete et Exsultate). Bản dịch: Giám mục Gioan Đỗ Văn Ngân, nxb. Tôn Giáo 2018. Số 144-145, tr. 96-97.

Nt. Isave Dương Thị Bích Nga
Dòng Mến Thánh Giá Qui Nhơn

19Tháng Năm
2020

7 điều con gái cần nhất từ người cha.

19/05/2020

Anmai

Giáo dục, Tài liệu giáo dục

7 điều con gái cần nhất từ người cha.

Mối quan hệ cha – con đóng vai trò quan trọng trong hành trình trưởng thành của con gái. Khi lớn lên, rất nhiều người đàn ông sẽ xuất hiện trong cuộc sống của một cô gái, nhưng có một người đàn ông sẽ luôn ở đó, chính là cha. Con gái cần cha quan tâm đến cuộc sống của mình.

Con gái cần cha tích cực quan tâm đến cuộc sống của mình như sở thích, những hoạt động thường ngày. Điều này sẽ tạo ra một kết nối lành mạnh, giúp con gái phát triển niềm tin và hình ảnh bản thân. Cha hãy khuyến khích, có mặt trong cuộc sống của con gái, tôn trọng cảm xúc, lắng nghe ý kiến của con gái mình.

Con gái cần cha chứng minh một cuộc hôn nhân lành mạnh.

Mối quan hệ đầu tiên mà con gái trải qua là mối quan hệ giữa cha mẹ. Nếu thấy cha tôn trọng mẹ, yêu thương mẹ, con gái sẽ muốn đó là tấm gương phản chiếu trong cuộc sống của chính mình.

cha va con gai Giadinhvietnam (1)

Con gái cần sự ủng hộ của cha.

Mặc dù cha có thể không phải lúc nào cũng đồng ý với con gái mình nhưng con luôn cần một sự ủng hộ. Khi một người cha hoàn toàn và hết lòng ủng hộ con gái, con sẽ phát triển lòng tự trọng mạnh mẽ. Điều này không có nghĩa là bạn luôn phải đồng ý với con, nhưng hãy cho con thấy rằng bạn luôn tin tưởng vào khả năng của con.

Con gái cần tình yêu vô điều kiện của cha.

Thế nào là tình yêu vô điều kiện: Là dù thế nào đi chăng nữa, cha vẫn sẽ ở đó yêu thương, bao dung, tha thứ cho con gái.

Cha mẹ luôn có một tình yêu thương đủ lớn dành cho con, một vòng tay đủ rộng để khi con mệt mỏi vẫn có thể trở về.

cha va con gai Giadinhvietnam (2)

Con gái cần một người cha có tinh thần mạnh mẽ.

Một người cha nên là một trụ cột trong gia đình, chịu trách nhiệm giáo dục con cái. Cha sẽ là tấm gương cho con về tinh thần mạnh mẽ qua những bài học làm người, biết vươn lên sau những thất bại, không ngại khó khăn, thử thách trong cuộc sống.

Con gái cần một hình mẫu tích cực.

Nhiều cô gái trẻ ngày nay thiếu một hình mẫu nam tích cực trong cuộc sống của mình. Cha là người đàn ông đầu tiên xuất hiện trong cuộc đời con. Mọi cô con gái đều tin rằng cha mình là tiêu chuẩn vàng của một người đàn ông. Cách cha cư xử, đưa ra quyết định và đối xử với người khác sẽ ảnh hưởng đến nhận thức của con gái về thế giới. Một người cha là hình mẫu nam chính trong cuộc đời của con gái, và quyết định những gì con sẽ tìm kiếm ở người chồng tương lai. TN

18Tháng Năm
2020

350 năm Dòng Mến Thánh Giá: Lịch sử thời kỳ tử đạo (thế kỷ XVIII – XIX)

18/05/2020

Anmai

Giáo dục, Tài liệu giáo dục

350 NĂM DÒNG MẾN THÁNH GIÁ

Bài 3: LỊCH SỬ DÒNG MẾN THÁNH GIÁ THỜI KỲ TỬ ĐẠO (THẾ KỶ XVIII – XIX)

Nhóm Nghiên Cứu Linh Đạo Mến Thánh Giá

Tình hình chung

Nếu người ta ví thế kỷ XVIII và XIX như một bức phông nền, thì hiện trên phông nền ấy là bức tranh Giáo Hội Việt Nam với màu sắc u buồn và đen tối bởi những cuộc bách hại đạo, bởi các cuộc chiến tranh và thiên tai, và còn bởi sự tranh chấp nội bộ giữa các thừa sai. Tuy nhiên, trong bức phông nền ảm đạm ấy, lại bừng lên ánh sáng bởi những tâm hồn quả cảm, chấp nhận tù tội, đòn roi, gông cùm, ngay cả cái chết để minh chứng niềm tin vào Đức Giêsu Kitô Cứu Thế.

1.1. Bị bách hại

Từ thời Chúa Trịnh đến Chúa Nguyễn, sang Nhà Tây Sơn, đặc biệt là dưới các triều đại của Vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức, những sắc chỉ cấm đạo được liên tục ban hành, gây nên những đợt bách hại kéo dài và đưa đến những hậu quả bi thương cho Giáo Hội Công Giáo Việt Nam^[1].

Cũng vậy, từ những ngày đầu của Giáo Hội địa phương, nữ tu Mến Thánh Giá được diễm phúc chịu bách hại hoặc hiến dâng mạng sống để làm chứng cho đức tin trên mảnh đất quê hương của mình.

1.2. Chiến tranh và thiên tai

Việc cai trị ở Đàng Ngoài, trên danh nghĩa thuộc Vua Lê nhưng thực quyền lại là Chúa Trịnh. Những cuộc xung đột giữa Chúa Trịnh và Chúa Nguyễn, rồi cuộc nổi dậy của anh em Tây Sơn vào cuối thế kỷ XVIII, thảm cảnh nội chiến xảy ra liên miên và lan rộng khắp nơi. Cuối cùng, vào cuối thế kỷ XIX, nước Việt lại phải đối diện với cuộc chiến chống ngoại xâm, khiến dân nước chìm vào trong chiến tranh khói lửa. Cũng trong thời kỳ này, nhiều trận lũ lụt, rồi hạn hán kéo dài, khiến đời sống của người dân rất khốn cùng.

Cuộc chiến càng lan rộng, thiên tai càng nhiều thì cuộc sống của nữ tu Mến Thánh Giá càng bấp bênh và khó khăn.

1.3. Tranh chấp giữa các thừa sai

Tại Đàng Ngoài, lúc bấy giờ, có các thừa sai thuộc nhiều quốc tịch và dòng tu khác nhau như Hội Thừa Sai Hải Ngoại Paris, Dòng Đa Minh, Dòng Tên, Dòng Augustinô và Dòng Phanxicô. Chính vì sự đa dạng này đã nảy sinh những cuộc tranh chấp, chủ yếu từ vấn đề quyền hành và quản trị địa hạt^[2]. Đầu tiên là sự tranh chấp giữa các thừa sai của Thánh Bộ và các thừa sai của chế độ Bảo Trợ; tiếp đến là giữa các thừa sai cùng Dòng Đa Minh nhưng khác quốc tịch và Tỉnh Dòng; cuối cùng là các thừa sai khác Dòng, khác quốc tịch.

Tương tự như vậy, tại Đàng Trong, những bất hòa giữa các thừa sai trong việc cai quản, về sự khác biệt quốc tịch, phân biệt giữa linh mục triều và dòng, dẫn đến việc tố cáo lên Tòa Thánh và những cuộc kinh lý sau đó^[3]. Những bất hòa giữa các thừa sai vẫn còn âm ỉ cho đến một ngày Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát trục xuất tất cả thừa sai nước ngoài, trừ một linh mục Dòng Tên là ngự y của triều đình^[4].

Ngoài những tranh chấp như đã kể, các thừa sai thời đó còn tranh chấp cả về thẩm quyền trên Dòng Mến Thánh Giá, khiến các nữ tu trở thành nạn nhân của việc tranh chấp ấy.

Dòng Mến Thánh Giá thế kỷ XVIII

Trải qua thế kỷ XVIII đầy khó khăn, Dòng Mến Thánh Giá đã gánh chịu nhiều nỗi gian truân, có lúc tưởng như không còn đất sống. Hầu như cộng đoàn nào cũng gánh chịu tai hoạ, có khi bị xoá sổ. Nhưng như một mầm sống mạnh mẽ, nếu phần ngọn bị bão tố vùi dập, thì ngay khi có thể, chồi non lại mọc lên. Các nữ tu Mến Thánh Giá, từ thế hệ này đến thế hệ khác, kiên trì với đặc sủng Mến Thánh Giá, không phải chỉ trên danh xưng nhưng bằng chính cuộc sống của mình.

2.1. Tại Đàng Ngoài

Năm 1679, Tòa Thánh chia Địa Phận Đàng Ngoài thành Tây Đàng Ngoài và Đông Đàng Ngoài. Dòng Mến Thánh Giá cũng được phân chia như vậy.

Tại Tây Đàng Ngoài – Sự hợp tan của nữ tu Mến Thánh Giá

Dòng Mến Thánh Giá ở Tây Đàng Ngoài đã phát triển đáng kể. Tuy nhiên, cuộc sống của nữ tu Mến Thánh Giá gặp nhiều khó khăn, khi bình an, các chị quy tụ lại trong các Nhà Mến Thánh Giá; khi bị bách hại, các chị phân tán đi nhiều nơi, chờ ngày đoàn tụ.

Những năm đầu thế kỷ, các chị đã được Đấng Bản Quyền quan tâm cách đặc biệt, vì thế, các Nhà Mến Thánh Giá tiếp tục gia tăng. Ngày Lễ Đức Mẹ Lên Trời năm 1714, Đức Cha Bélot quy tụ 50 nữ tu Mến Thánh Giá về Trang Nứa để cầu nguyện cho Đức Cha Jacques de Bourges vừa mới qua đời^[5].

Trong bản báo cáo ngày 08/06/1751, Đức Cha Louis Néez cho biết, Dòng có khoảng “400 thiếu nữ nghèo, chia thành 25 Nhà”^[6], trong đó 18 Nhà thuộc tỉnh Nghệ An, số còn lại thuộc các tỉnh Thanh Hóa Nội, Thanh Hóa Ngoại và Nam Định^[7].

Thế nhưng, sau đó không lâu, Đức Cha Reydellet mô tả rằng, sắc chỉ cấm đạo 1765 đã khiến “chúng ta không còn cộng đoàn, không còn chủng viện, không còn nhà ở, không còn nhà thờ, tất cả đều bị triệt hạ. Các nữ tu Mến Thánh Giá bị giải tán, những người trẻ tuổi về nhà cha mẹ, những người lớn tuổi trốn ẩn nơi nhà các tín hữu”^[8].

Chị em Mến Thánh Giá Tây Đàng Ngoài đã chịu những khó khăn cùng với Giáo Hội trong vùng lúc bấy giờ. Với thời gian, những khó khăn ấy giảm dần. Vào thập niên cuối của thế kỷ XVIII, trong báo cáo ngày 14/03/1795 gửi Thánh Bộ Truyền Bá Đức Tin, Đức Cha Longer Gia cho biết Dòng Mến Thánh Giá hiện đã có 30 Nhà, mỗi Nhà có 15 đến 40 chị^[9]; và vào năm 1797, hai Nhà nữa cũng đã được xây dựng, mỗi Nhà có hơn 20 chị^[10].

Mặc dù chị em Mến Thánh Giá đã góp phần không nhỏ trong việc sống “tốt đạo đẹp đời”, thế nhưng, cuộc bách hại trong thời kỳ 1795-1798 tại Nghệ An và Thanh Hóa lại khiến “các nữ tu Mến Thánh Giá có những Thánh Giá mà các chị không vác nổi”. Dẫu vậy, Dòng vẫn có nhiều thanh thiếu nữ nhiệt thành xin gia nhập, thừa sai La Mothe Hậu đã nêu con số gần 1.000 nữ tu trong bức thư đề ngày 31/03/1795^[11].

Tại Đông Đàng Ngoài – Việc nữ tu Dòng Mến Thánh Giá chuyển sang Dòng Ba Đa Minh tại viện

Từ khi Địa Phận Đông Đàng Ngoài được giao cho các thừa sai Dòng Đa Minh cai quản, đời tu của các chị Mến Thánh Giá không còn được bình an bởi chính quyền bính trong Giáo Hội địa phương gây nên.

Chủ trương của các thừa sai Dòng Đa Minh là muốn chuyển các nữ tu Mến Thánh Giá ở Đông Đàng Ngoài thành các nữ tu Dòng Ba Đa Minh với những cách thức như: chiêu dụ bỏ kiêng thịt, dùng áp lực bắt buộc phải chuyển dòng, hoặc ra thời hạn nếu chị em nào không tuân theo ý các ngài sẽ bị đuổi ra khỏi nhà. Trong tình hình như thế, nhiều rắc rối đã xảy ra cho các chị Mến Thánh Giá. Việc này cũng làm cho các Đấng Bản Quyền phải bận tâm^[12].

Do những vấn đề trên, Đức Cha Hilario Costa Hy, thuộc Dòng Augustinô, triệu tập Công Nghị Đàng Ngoài lần thứ hai tại Lục Thủy Hạ, nhằm ổn định tình thế. Công Nghị này đã đưa ra 21 quyết định, trong đó, có các điều liên quan đến Dòng Mến Thánh Giá, cụ thể như: “Cấm các nữ tu Mến Thánh Giá chuyển sang Dòng Ba Đa Minh; […] Các Giám Mục có quyền lập Tu Viện Mến Thánh Giá bất cứ ở đâu trong Địa Phận; và các ngài có quyền giải quyết các vụ tranh chấp giữa hai Dòng nữ [Dòng Mến Thánh Giá và Dòng Ba Đa Minh], mà mọi người phải tuân theo cho đến khi Tòa Thánh quyết định cách khác”^[13]. Tuy nhiên, Công Nghị này không được Tòa Thánh công nhận.

Chị em Mến Thánh Giá lại phải đối diện với những khó khăn như trước. Các chị bị vu khống, bị đe doạ, và điều tệ hại nhất là các chị còn bị hành hạ về mặt thiêng liêng như không được xưng tội, rước lễ, vì các chị không chịu tố cáo cha Adriano^[14]là kẻ rối đạo và đã bị mắc vạ. Không nản chí, ngày 16/08/1759, các chị đại diện cho sáu Nhà Mến Thánh Giá tiếp tục làm đơn khiếu nại lên Tòa Thánh^[15].

Sau khi phái vị Kinh Lược đến Đàng Trong để điều tra và nhận được báo cáo về tình trạng của các nữ tu tại đó, năm 1764, Thánh Bộ gửi cho các nữ tu Mến Thánh Giá một chỉ dụ cam kết bảo vệ và ưu đãi các chị. Tuy thế, các chị Mến Thánh Giá vẫn còn bị ép chuyển sang Dòng Ba Đa Minh^[16]. Vì vậy, ngày 05/03/1787, Thánh Bộ đưa ra quyết định dứt khoát:

– Các chị Mến Thánh Giá Trung Lao đã gia nhập Dòng Ba Đa Minh, nay ai muốn thì có thể tự do trở lại Dòng Mến Thánh Giá;

– Từ đây, việc chuyển từ Dòng Mến Thánh Giá sang Dòng Ba Đa Minh là điều bất hợp pháp, “nếu đi ngược lại quyết định trên đều bất thành sự và sẽ có hình phạt riêng do Thánh Bộ áp đặt”^[17].

Tuy Thánh Bộ đã đưa ra quyết định như thế, nhưng vào cuối thế kỷ XVIII, Đông Đàng Ngoài chỉ còn ba Tu Viện Mến Thánh Giá: Kiên Lao, Trung Linh và Bùi Chu^[18].

2.2. Tại Đàng Trong

Vào năm 1711, Đàng Trong có 20 cộng đoàn nữ tu Mến Thánh Giá. Vài năm sau đó, đạo bị bách hại dữ dội, nên tất cả các cộng đoàn trên bị giải tán và tàn lụi^[19] đến độ người ta không tìm được bản luật nào của Đức Cha Pierre Lambert de la Motte^[20]. Sau thời gian ngưng trệ, các Đấng Bản Quyền đã tìm cách phục hồi, và nhờ đó mà Dòng Mến Thánh Giá ở Đàng Trong được khôi phục và phát triển một cách kỳ diệu. Những Tu Viện Mến Thánh Giá tiêu biểu thời bấy giờ là Thợ Đúc, Hà Dừa, Nha Ru và Chợ Mới.

Tuy vậy, nhiều cuộc cấm đạo lại liên tiếp xảy ra, đó là lý do khi Đức Cha Guillaume Piguel trả lời những câu hỏi của Thánh Bộ Truyền Bá Đức Tin về Địa Phận Đàng Trong vào ngày 19/07/1765 cho biết: “hoàn toàn không có một dòng nữ nào cả”^[21]. Tưởng như sẽ không còn tồn tại, vậy mà Dòng Mến Thánh Giá ở Đàng Trong lại được hồi sinh dù các khó khăn vẫn còn đó. Nhờ lòng nhiệt thành giúp đỡ của Đức Cha Labartette, Dòng Mến Thánh Giá đã phát triển trở lại khá nhanh. Như một điệp khúc, Dòng được phục hồi chưa bao lâu sau một cuộc bách hại thì cuộc bách hại khác lại đến.

2.3. Số nữ tu Mến Thánh Giá vào cuối thế kỷ XVIII

Về con số nữ tu Mến Thánh Giá, chúng ta không có những bản thống kê chính xác, chỉ dựa vào bản báo cáo của các thừa sai. Con số này thường bị dao động bởi các cuộc bắt đạo.

Vào cuối thế kỷ XVIII, ở Địa Phận Tây Đàng Ngoài còn tới 30 cộng đoàn với hàng trăm nữ tu. Số ơn gọi xin vào Dòng nhiều đến độ Giám Mục Đại Diện Tông Tòa phải ra lệnh tuyển chọn kỹ lưỡng.

Còn ở Địa Phận Đông Đàng Ngoài, nơi Dòng Mến Thánh Giá không được các thừa sai Đa Minh ưu ái, khoảng năm 1777, còn năm cộng đoàn với 84 nữ tu; và cuối thế kỷ XVIII, còn ba cộng đoàn Kiên Lao, Trung Linh và Bùi Chu^[22].

Tính chung cả Đàng Ngoài, con số nữ tu Mến Thánh Giá đã có lúc lên tới khoảng 1.000 người^[23]. Còn ở Đàng Trong, có tám cộng đoàn với khoảng 200 nữ tu^[24].

Dòng Mến Thánh Giá thế kỷ XIX

3.1. Tình hình chung

Bước sang thế kỷ XIX, Giáo Hội Công Giáo Việt Nam được tạm ổn trong ba thập niên đầu dưới thời Vua Gia Long; sau đó là thời kỳ bị bách hại tàn khốc kéo dài hơn 50 năm dưới các triều Vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, tiếp đến là phong trào Văn Thân và Cần Vương với chủ trương Bình Tây Sát Tả đã gây ra những tổn thất rất to lớn về nhân mạng và tài sản cho Giáo Hội^[25]; vào thập niên cuối, Giáo Hội được bình yên và mở ra các triển vọng tươi sáng cho tương lai.

Trước năm 1844, cả Việt Nam chỉ có ba Địa Phận Đại Diện Tông Tòa: Tây Đàng Ngoài, Đông Đàng Ngoài và Đàng Trong. Trong thời kỳ gian khó nhất và bị bách hại ác liệt nhất, Giáo Hội Việt Nam vẫn có những tiến triển đáng kể, cụ thể là sự gia tăng con số các Địa Phận.

Ở Đàng Ngoài có các Địa Phận: Tây Đàng Ngoài (1679), Đông Đàng Ngoài (1679), Nam Đàng Ngoài (1846), Trung (1848), Bắc Đàng Ngoài (1883), và Thượng Bắc Kỳ (Đoài) (1895).

Ở Đàng Trong có các Địa Phận: Đông Đàng Trong (1844), Tây Đàng Trong (1844) và Bắc Đàng Trong (1850).

Cho đến thời kỳ này, Dòng Mến Thánh Giá đã hiện diện hầu như trên tất cả các Địa Phận tại Việt Nam.

3.2. Thống kê chung về Dòng Mến Thánh Giá

Vì các Địa Phận độc lập với nhau nên chúng ta không có được con số thống kê chung cho Giáo Hội Việt Nam. Riêng Dòng Mến Thánh Giá, chúng ta biết được con số nữ tu như sau:

– Năm 1838: Đông Đàng Ngoài có 21 Nhà Dòng với khoảng 400 nữ tu, nhưng phần lớn là nữ tu của Dòng Ba Đa Minh tại viện; Tây Đàng Ngoài có 40 Nhà Dòng; Ở Đàng Trong, 20 Nhà đã biến mất một phần dưới sự tàn phá của những kẻ bách hại^[26].

– Năm 1850: dựa theo Niên Giám của Thánh Bộ Truyền Bá Đức Tin, linh mục Đinh Thực cho biết: có 72 Nhà Dòng với 1.600 nữ tu trong cả nước Việt Nam^[27].

– Năm 1859: Linh mục Migne cung cấp số thống kê về các cộng đoàn và nữ tu Mến Thánh Giá trên khắp các Địa Phận của Việt Nam: “Ngày nay, các nữ tu Mến Thánh Giá gồm 72 cộng đoàn, với khoảng 1.680 nữ tu. Ở Đông Đàng Trong, có sáu cộng đoàn Mến Thánh Giá với khoảng 120 nữ tu; ở Tây Đàng Trong có sáu cộng đoàn với khoảng 160 nữ tu, và tại Bắc Đàng Trong có tám cộng đoàn với 300 nữ tu. Ở Tây Đàng Ngoài có 24 cộng đoàn với 509 nữ tu, ở Trung (Nam) Đàng Ngoài có 23 cộng đoàn và 556 nữ tu, và ở Đông Đàng Ngoài có một cộng đoàn với 37 nữ tu”^[28].

Thực ra, điều quan trọng không phải là sự chính xác của số lượng các nhà hay con số các nữ tu, vì như chúng ta biết trong hoàn cảnh khó khăn và đầy bất trắc trong các thời kỳ bách hại, thì sự hợp tan của các cộng đoàn là điều dễ hiểu. Tan đó rồi lại hợp đó. Khi tan, các chị trở về nhà cha mẹ hay tìm nơi ẩn trốn; khi tạm yên, các chị lại tìm về bên nhau, gầy dựng lại cộng đoàn. Cơ sở của cộng đoàn chỉ là những căn nhà tranh vách đất thô sơ như bao nhà của dân quê nghèo khó, bỏ đi cũng chẳng mấy tiếc mà xây dựng lại cũng không mấy khó khăn.

Điều quan trọng là ơn gọi Mến Thánh Giá, đặc sủng Mến Thánh Giá từ khi được thành lập, không bao giờ biến mất hoàn toàn trong đời sống Giáo Hội tại Việt Nam. Từ thế hệ này đến thế hệ khác, các chị vẫn kiên trì trong ơn gọi của mình, ứng phó linh hoạt với hoàn cảnh. Do vậy, có thể nói rằng nữ tu Mến Thánh Giá luôn luôn hiện diện trên mảnh đất quê hương này.

3.3. Đời tu

Các nữ tu Mến Thánh Giá ít được học vì “người ta không có thói quen dạy cho trẻ nữ học đọc, học viết”, các chị sống không có nội vi, các Nhà độc lập với nhau tuy cùng theo một Bản Luật. Chứng từ của các thừa sai ghi nhận rằng các nữ tu Mến Thánh Giá “sống một cuộc đời rất vất vả, rất siêng năng và rất hãm mình […]; giữ các nhân đức chính là khiết tịnh, nghèo khó và vâng phục, họ không thua kém gì các cộng đoàn nữ tu Châu Âu. Lại nữa, họ chỉ khấn đơn […] từng năm một”^[29]. Các chị đã “cảm hóa nhiều người bằng cuộc sống ngay lành”. Bên cạnh đó, các chị năng đi thăm viếng và an ủi những người đau yếu, dạy dỗ các phụ nữ dự tòng, tìm kiếm các trẻ em ngoại trong cơn nguy tử để tái sinh các em trong nước Thánh Tẩy^[30].

Trong thời kỳ đạo Công Giáo bị bách hại, ngoài những công việc được kể trên, các nữ tu Mến Thánh Giá còn giúp các thừa sai có nơi trú ẩn; chuyển thư từ và đem lương thực cho các ngài. Khi cần, các chị đã tìm cách vào tận các nhà giam để thăm nuôi và động viên các tù nhân đức tin. Can đảm hơn, các chị còn đồng hành cùng các chứng nhân đức tin từ tòa án đến pháp trường. Chính vì lẽ đó, các chị là một trong các đối tượng bị truy bức một cách đặc biệt, đã có rất nhiều chị là nạn nhân của chính sách cấm đạo, và không ít chị đã hiến thân chịu chết vì đức tin.

Nữ tu Mến Thánh Giá trong cơn thử thách bách hại

Điểm lại những biến cố trong suốt chiều dài lịch sử Dòng Mến Thánh Giá mới thấy rằng, hầu như không lúc nào đời sống các nữ tu của Dòng vắng bóng Thánh Giá, nhất là trong thời bị bách hại.

Trong các thời kỳ Công Giáo bị cấm cách, đối tượng được triều đình và quan quân truy nã gay gắt là các Giám Mục và các thừa sai, kế đó là các linh mục người Việt, theo chủ trương “đánh rắn đập đầu”, nhưng các tín hữu nhiệt tình cũng chẳng được tha. Các nữ tu Mến Thánh Giá, vì là nữ giới nên có khi được châm chước, nhưng cũng là đối tượng bị truy lùng và nhà của các chị cũng bị triệt phá. Đến một lúc mà triều đình nhận thấy vai trò của nữ tu trong việc che giấu các thừa sai, các linh mục; nhà của các chị là nơi cất giấu các đồ đạo, và các chị lại là những người thông tin liên lạc cho những người phải lẩn trốn hay là người tiếp tế cho những kẻ phải tù đày, thì triều đình đã xếp các chị vào một loại đối tượng đặc biệt phải theo dõi. Quả vậy, chỉ dụ ngày 17/01/1859 của Vua Tự Đức đã nói đến việc phải truy lùng và bắt giam cả những phụ nữ mang thư từ và tin tức. Hơn một năm sau, trong chỉ dụ tháng 07/1860, các phụ nữ này được xác định rõ là những phụ nữ đồng thân, nghĩa là những phụ nữ khấn giữ đồng trinh, ám chỉ cụ thể các nữ tu Mến Thánh Giá, và truyền lệnh phải bắt giam những phụ nữ này^[31]. Hậu quả, có nhiều nữ tu Mến Thánh Giá trở thành nạn nhân của các chính sách cấm đạo, và có nhiều chị phải tù tội hoặc đã hiến thân chịu chết vì đức tin.

4.1. Ở Đàng Ngoài

Ngay từ đầu thế kỷ XIX, trong năm 1800, chúng ta đã có được chứng từ về việc các nữ tu Mến Thánh Giá bị bắt vì đức tin, qua thư của thừa sai La Bissachère gửi cho thừa sai Chaumont và Blandin: “Trong số khoảng 50 phụ nữ bị dẫn tới quan, chỉ có hai nữ tu trẻ Mến Thánh Giá đã đồng ý bước qua Thánh Giá và chúng tôi đã đuổi ngay cả hai ra khỏi cộng đoàn, […] tất cả các nữ tu và các phụ nữ có đạo khác đã làm cho cánh đàn ông phải xấu hổ vì lòng can trường của họ”^[32].

Sau khi có lệnh cấm đạo của Vua Minh Mạng năm 1833, tình hình ngày càng trở nên khó khăn hơn cho các nữ tu.

– Trong thư ngày 29/03/1839, thừa sai Jeantet cho biết: . bốn nhà của các nữ tu bị phá huỷ. Các nữ tu đáng thương của chúng ta, sau khi mất hết ruộng, vườn, nhà cửa và hầu như tất cả những gì họ có, […] mặc cho tình trạng đó, họ vẫn tuân giữ tu luật và tinh thần cộng đoàn”^[33].

– Vào lễ Phục Sinh, ngày 11/04/1841, dưới thời tổng đốc Nam Định là Trịnh Quang Khanh, bà Anê Lê Thị Thành và hai nữ tu Mến Thánh Giá là Anna Khiêm và Anê Thanh cùng bị bắt, bị đeo gông, bị tra khảo, bị thả rắn vào quần áo, nhưng cả ba luôn kiên vững trong đức tin. Tuy nhiên, do bị lừa nên hai chị Khiêm và Thanh đã in dấu tay lên tờ giấy chối đạo mà các chị không biết. Còn bà Anê Thành, sau đó, chết trong tù và được tôn phong Hiển Thánh^[34].

– Tại Đông Đàng Ngoài, trong phúc trình ngày 23/04/1839, thừa sai Hermosilla cho biết: “Các cư sở của các thừa sai bị triệt hạ. Hai chủng viện, 22 tu viện của các nữ tu Dòng Ba Đa Minh, ba nhà của các nữ tu Mến Thánh Giá cùng chung một số phận”^[35].

4.2. Ở Đàng Trong

So sánh với Đàng Ngoài, các nữ tu Mến Thánh Giá ở Đàng Trong chịu nhiều thiệt hại hơn trong các thời kỳ bách hại đạo Công Giáo.

– Qua thừa sai Delamothe, trong thư ngày 14/01/1834, chúng ta được biết tình hình chung của các Nhà Dòng Mến Thánh Giá: “Có thể nói rằng nhà của các nữ tu đã bị phân tán hoàn toàn, các nữ tu về nhà cha mẹ. Tại những nơi có ba nhà, người ta phá bỏ đi hai, và tại những nơi có hai nhà, người ta phá bỏ đi một…”^[36]. Tuy nhiên, vào những lúc cao trào của cuộc bách hại, tất cả các nhà này không còn nữa^[37], 18 nhà nữ tu bị phân tán^[38], bị phá đổ^[39], có nhà bị san bình địa^[40].

– Sau khi Pháp đánh chiếm Sài Gòn, sự bách hại càng gay gắt hơn. Chỉ trong ba năm, từ tháng 09/1859 đến tháng 06/1862, đạo Công Giáo Việt Nam đã trải qua một giai đoạn đau thương, với những tổn thất hết sức nặng nề về nhân mạng và tài sản. Trong đó, chỉ riêng Dòng Mến Thánh Giá “80 Tu Viện bị triệt phá với 2.000 nữ tu người Việt của chúng ta đã bị phân tán và khoảng 100 đã hiến mạng sống vì đức tin”^[41].

– Số nữ tu nạn nhân chưa dừng lại đó, vì vào thời Văn Thân và Cần Vương, “khoảng 50% tổng số tín hữu của Địa Phận Đông Đàng Trong bị sát hại một cách thảm thương”, trong đó có “270 nữ tu bị thảm sát”^[42].

Một tổng kết bi thương cho các nữ tu Mến Thánh Giá ở Đông Đàng Trong được ghi lại: “Trước lúc xảy ra cuộc thảm sát năm 1885, ở Địa Phận Đông Đàng Trong có 12 cộng đoàn với 442 nữ tu; sau các cuộc tàn sát năm 1885, chỉ còn ba cộng đoàn: một ở Trà Kiệu và hai ở Qui Nhơn, tổng cộng 120 nữ tu”^[43]. Như vậy, có đến chín cộng đoàn đã bị triệt phá và 322 nữ tu đã bị sát hại hoặc chạy trốn.

Nữ Tu Mến Thánh Giá: Chứng nhân đức tin

Như đã trình bày trên đây, rất nhiều nữ tu Mến Thánh Giá đã chấp nhận tù tội, gông cùm, tra tấn, để trung thành với đức tin Kitô Giáo. Tuy thế, chỉ có một số ít trường hợp được ghi vào sổ sách. Sau đây, xin được nêu lên một số trường hợp điển hình mà các nữ tu Mến Thánh Giá đã chung phần tô điểm thêm cho bức tranh chứng nhân đức tin của Giáo Hội Việt Nam.

5.1. Tại Đàng Ngoài: Bà Paula

Bà Paula có thể là một trong hai nữ tu Mến Thánh Giá tiên khởi tại Đàng Ngoài, được đặt làm “Bà Mụ Cả” của một Nhà Mến Thánh Giá (có thể là Nhà Kiên Lao) từ khi Nhà này được thành lập. Bà bị bắt và bị giải lên tận Phố Hiến vào một ngày trong tháng 06/1686. Tuy bị tra khảo nhiều lần, bà không tỏ vẻ sợ hãi nhưng luôn ứng xử rất can đảm. Quan đã ra lệnh cho lính đánh bà 30 roi và đốt tất cả sách vở và đồ dùng trong việc đạo được tìm thấy trên chiếc thuyền mà bà Paula tự nhận là của mình, để những người có liên quan không bị bách hại^[44].

5.2. Tại Đàng Trong

Các nữ tu Mến Thánh Giá Thợ Đúc-Huế

Cuộc nội chiến giữa Nhà Tây Sơn và Chúa Nguyễn gây biết bao tang thương cho người dân Việt. Song song đó, việc bách hại đạo vẫn tiếp tục xảy ra. Các nữ tu Mến Thánh Giá vẫn là mục tiêu của các cuộc truy lùng và phân tán^[45]. Năm 1795, tình hình trở nên gắt gao hơn, tại Tu Viện Mến Thánh Giá Thợ Đúc-Huế, các chị bị bắt, bị canh giữ, bị đánh đập một cách tàn nhẫn vì đã che giấu cha Emmanuel Nguyễn Văn Triệu^[46]. Trong số đó, có Bà Bề Trên Thục^[47], 72 tuổi, và 10 chị em trẻ bị trói, bị đem về đồn Phú Xuân. Nhờ thân nhân lo lót tiền cho lính canh, nên sau năm ngày bị canh giữ, các chị được tha và bị đuổi ra khỏi Tu Viện với vỏn vẹn y phục trên mình. Toàn bộ tài sản của các chị bị tịch thu, nhà cửa thì bị phá bình địa.

Nữ Tu Maria Mađalêna Nguyễn Thị Hậu^[48]

Khi nói về nữ tu Mến Thánh Giá, chứng nhân đức tin can trường và anh dũng trong thời gian đạo Công Giáo bị bách hại khốc liệt thời Vua Minh Mạng, không thể không nhắc đến chị Maria Mađalêna Nguyễn Thị Hậu, một nữ tu Mến Thánh Giá trẻ trung và kiên cường, thuộc Tu Viện Nhu Lý-Huế. Đêm 12 rạng ngày 13/04/1839, chị Maria Mađalêna Hậu đã bị bắt cùng với cha Delamotte Y và một số người khác trên thuyền khi đang đi trốn. Chị bị giải về nhà tù Trấn Phủ, Huế. Tại đây, chị bị đưa ra tra khảo, chịu nhiều đòn vọt và nhiều trò tra tấn dã man. Dù rất đau đớn và sợ hãi, nhưng chị vẫn can trường, kiên trung trong đức tin. Chị bị kết án làm nô tỳ, rồi đổi thành lưu đày. Đầu năm 1841, sau khi được giáo dân giải cứu và lén đưa về Tu Viện Mến Thánh Giá Phủ Cam-Huế, chị trở bệnh nặng và đã bình an đi về Nhà Cha ngày 20/01/1841, lúc mới 27 tuổi. Chị Maria Mađalêna Hậu đã được công nhận là chết vì đạo, vì chị đã chết do hậu quả những cực hình phải chịu trong tù vì đức tin^[49].

Hai nữ tu Anê Soạn và Anna Trị^[50]

Khi chiếu chỉ Phân Tháp^[51] của Vua Tự Đức được ban hành^[52], người Công Giáo bị phân tán hoặc phải lẩn trốn khắp nơi. Các nữ tu Mến Thánh Giá không chỉ bị cô lập trong làng, mà còn bị nghiêm cấm không cho đi lại để ngăn ngừa việc đưa thư cho các thừa sai từ tỉnh này sang tỉnh khác^[53]. Nhiều chị đã chịu chết vì Danh Chúa Kitô, nhất là vào những năm 1860-1862. Trong số đó, có hai nữ tu Anê Soạn và Anna Trị, cùng bị bắt ở Nhà Phước Bình Thuận. Dù là chốn lao tù, hay nhục hình, bao tra tấn, gông cùm, đòn roi, cũng không khuất phục được hai chị giẫm đạp lên Thánh Giá. Ít lâu sau đó, khi bản án từ triều đình gửi về, hai chị cùng bị xử giảo với 12 vị tử đạo khác tại Phan Rí, năm 1862.

Bà Nhất Matta Lành và nữ tu Ysave Ngọ^[54]

Lịch sử Hội Dòng Mến Thánh Giá Cái Mơn cũng ghi nhận hai chứng nhân đức tin đã từng bị bắt bớ, tra tấn và tù tội trong thời cấm cách, đó là Bà Nhất Matta Lành và chị Ysave Ngọ. Ngày 09/12/1858, binh lính ập vào Nhà Phước Cái Mơn, bà Matta Lành và chị Ysave Ngọ bị bắt cùng với một vài kỳ hào bên cạnh Nhà Phước, vì bị phát hiện đang cất giấu các đồ đạo. Tất cả bị đeo gông và bị giải về nhà giam Vĩnh Long. Hơn ba năm trong chốn lao tù, bà Matta và chị Ysave phải chịu nhiều tra tấn, đòn vọt, đến độ da thịt bị rách nát, với những vết thương hằn sâu. Mang trên mình sự đau đớn khó có thể diễn tả hết thành lời, thế mà Bà Nhất Matta còn chinh phục được nhiều tù nhân trở lại đạo Chúa. Ngày 28/03/1862, khi thành Vĩnh Long thất thủ, quân Pháp tràn vào phá cửa ngục, bà Matta và chị Ysave được trả tự do cùng với các tù nhân khác. Tuy không được phúc đón nhận cành thiên tuế tử đạo, nhưng hậu quả của những tra tấn, đòn roi đã để lại thương tật nơi thân thể mà bà Matta và chị Ysave phải mang suốt đời, đã nói lên sự kiên trung và là một dấu chứng về sự can trường của những chứng nhân đức tin, sẵn sàng hiến tế thân mình vì Đức Kitô.

5.3. Các cuộc tàn sát dưới thời Văn Thân và Cần Vương

Cuộc tàn sát các Kitô hữu càng trở nên khốc liệt, dã man hơn trong thời Văn Thân và Cần Vương. Nhất là, trong Năm Kinh Hoàng từ tháng 07/1885 đến tháng 07/1886, khắp 12 tỉnh thành miền Bắc, Trung, Nam xứ Việt, biết bao tín hữu, trong đó có ba nữ tu Maria Hồi, Anna Nhiên, Matta Mến thuộc Nhà Phước Mến Thánh Giá Lưu Mỹ^[55] và hàng trăm nữ tu Mến Thánh Giá vô danh khác đã dùng máu đào để minh chứng niềm tin của mình^[56].

Riêng Đàng Trong, có khoảng 270 nữ tu bị sát hại vì đức tin tại Qui Nhơn, và khoảng 60 chị Mến Thánh Giá Nhu Lý bị thiêu sống với giáo dân trong nhà thờ Dương Lộc, Triệu Phong, Quảng Trị^[57].

Một cuộc tàn sát man rợ xảy ra ở Tu Viện Mến Thánh Giá Phú Hoà, Quảng Ngãi: có 40 nữ tu bị lột quần áo và bị tàn sát ngay dưới mắt cha Louis Guégan. Ngay sau đó, cha cũng bị tra tấn và hành quyết^[58].

Trên đây chỉ là một vài sự kiện điển hình. Còn những cuộc tàn sát tập thể cùng với giáo dân xảy ra nhiều nơi khác như Trí Bưu – Quảng Trị, Gia Hựu – Bình Định, Phương Chuối – Quảng Ngãi… Thật đáng tiếc, hầu hết những cái chết can trường của các chị không được sử liệu ghi lại một cách đầy đủ.

5.4. Thời kỳ kháng chiến (1945-1954)

Năm 1945, đất nước đang trong bom đạn chiến tranh thì quân đội Nhật lật đổ chính quyền bảo hộ Pháp tại Việt Nam, sau đó đầu hàng Đồng Minh, rồi nhiều phong trào cách mạng nổi dậy, làm cho tình hình lại càng trở nên bất ổn, gây nhiều tang thương và chết chóc hơn.

Trong thời gian này, Hội Dòng Mến Thánh Giá Chợ Quán đã hy sinh hai nữ tu là chị em ruột, Maria Nguyễn Thị Nương và Catarina Nguyễn Thị Trượng. Gắn bó cuộc sống của mình với người dân Cái Bèo chân lấm tay bùn từ tháng 02/1943 đến ngày 23/09/1946, hai chị đã san sẻ với họ những vất vả, những khó khăn thiếu thốn trong hoàn cảnh chiến tranh loạn lạc. Mặc cho tình cảnh nguy hiểm và khắc nghiệt, hai chị vẫn trung thành với sứ mạng của người nữ tu Mến Thánh Giá và kiên vững cho đến cùng trong niềm tin Kitô Giáo.

Ngày 23/09/1946, hai chị Maria Nương và Catarina Trượng bị bắt với tội danh nấu cơm cho linh mục sở tại, người bị coi là Việt gian. Họ đem hai chị vào nhà làng tra khảo, rồi giải ra chân cầu xử bắn. Chị Nương chết ngay bởi loạt đạn đầu tiên. Bị thêm lưỡi lê đâm vào bụng, chị Trượng chịu sự đau đớn kéo dài đến khoảng 7 giờ tối hôm đó mới trút hơi thở cuối cùng^[59].

5.5. Hai Chân Phước Mến Thánh Giá Tử Đạo Thái Lan^[60]

Thái Lan, phần đất được xem là nơi được tự do tôn giáo, nhất là thời Đức Cha Pierre Lambert de la Motte. Chính vì thế mà khi các Giám Mục Đại Diện Tông Tòa và các thừa sai được gửi đến vùng Viễn Đông thì Thái Lan luôn là điểm dừng chân an toàn, vì vùng truyền giáo thuộc thẩm quyền các ngài đang trong tình trạng đạo bị cấm cách và bắt bớ.

Thế nhưng, những thời kỳ sau Đức Cha Lambert^[61], và cả vào đầu thập niên 40 của thế kỷ XX, đạo Công Giáo cũng bị đàn áp tại Thái Lan, nhiều vị thừa sai bị bắt bớ, tù đày, tra tấn và trục xuất; nhiều Kitô hữu, trong đó có các nữ tu Mến Thánh Giá bị tù tội hoặc phải trốn tránh.

Hai nữ tu Mến Thánh Giá là Agnès Phila Thipsuc và Lucia Khambang Sikhampong^[62] được sai đến phục vụ tại nhà thờ Đức Mẹ Cứu Chuộc Nô Lệ thuộc Songkhon, hiện nay thuộc Tổng Giáo Phận Tharae-Nongsaeng,Thái Lan.

Năm 1940, ở Thái Lan, cuộc bách hại đạo Công Giáo lan đến nhiều nơi. Tại giáo xứ Songkhon, sau khi cha sở bị trục xuất và một giáo lý viên là anh Philip Siphong bị bắn chết vì đức tin, hai nữ tu Agnès và Lucia trở thành trụ cột cho giáo dân, với trách nhiệm dẫn dắt, trấn an, chăm sóc cho cộng đoàn Công Giáo và điều hành ngôi trường làng, dù bị nghiêm cấm và đe dọa. Cuối cùng, vì từ chối mệnh lệnh phải loại bỏ Danh Thiên Chúa, không được giảng dạy về Chúa Giêsu, hai nữ tu cùng với bốn phụ nữ khác đã bị cảnh sát đem ra nghĩa trang xử bắn ngày 26/12/1940 tại Songkhon.

Ngay sau khi tự do tôn giáo trở lại trên đất Thái Lan, các Đấng Bản Quyền địa phương bắt đầu lập hồ sơ xin tuyên thánh cho bảy anh hùng tử đạo Thái Lan. Chúa Nhật Truyền Giáo, ngày 22/10/1989, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tuyên phong Chân Phước cho bảy vị tử đạo Thái Lan trong đó có hai nữ tu Mến Thánh Giá là Agnès Phila Thipsuc và Lucia Khambang Sikhampong.

Qua dòng lịch sử trải dài trong suốt thế kỷ XVIII-XIX, các nữ tu Mến Thánh Giá đã được các Đấng Bản Quyền xem là “phần tốt nhất của đoàn chiên” và là “một trong những trang sức xinh đẹp nhất của Đạo Công Giáo”^[63]. Sự hiện diện và hoạt động của các chị đã đóng vai trò quan trọng trong đời sống của Giáo Hội Việt Nam, đặc biệt là trong những lúc khốn cùng nhất của thời kỳ đạo bị bách hại. Đời sống phục vụ lẫn tinh thần tu trì của các chị Mến Thánh Giá đã được xây nên bằng máu, nước mắt và đức hạnh. Nền móng các chị xây dựng vẫn còn vững bền cho đến hôm nay và chắc chắn đến tận mai sau. Các chị luôn là niềm tự hào của các thế hệ nữ tu Mến Thánh Giá.

WHĐ, 17-05-2020

Trích Tập san Hiệp Thông / HĐGM VN số 116 (Tháng 1 & 2, năm 2020)

[1] X. Vũ Thành, Giòng Máu Anh Hùng – Lịch Sử Những Cuộc Bách Hại Đạo Công Giáo Trong Thế Kỷ XVII – XVIII, tập I, Hoa Kỳ, 1987.

[2] Cf. M. Gispert, Historia de las Missiones Dominicanas en Tungkin, Avila, 1928, pp.189-191.

[3] Cf. L. E. Louvet, La Cochinchine religieuse, tome I, Paris, Ernest Leroux, p.341.

[4] X. Trương Bá Cần, Lịch Sử Phát Triển Công Giáo Ở Việt Nam, tập I, Tp.HCM, nxb Tôn Giáo, 2008, tr.267.

[5] Cf. AMEP, vol. 685, pp.230-232.

[6] Néez, Documents historiques sur le clergé Tonkinois aux XVII^e et VIII^e siècles, Paris, Téqui, 1925, p.237.

[7] Cf. AMEP, vol 690, p.464.

[8] Nouvelles Lettres Édifiantes des Missions de la Chine et des Indes Orientales (NLE), Paris, Le Cler, 1821, vol. VI, p.273.

[9] Cf. AMEP, vol. 692, p.595.

[10] Cf. Ibib., p.811.

[11] Cf. Ibib., vol. 701, p.102.

[12] Cf. A. Launay, Histoire de la mission du Tonkin: Documents Historiques I,Paris, Téqui, 1894, pp.462-463.

[13] Bùi Đức Sinh, Dòng Đa Minh Trên Đất Việt, Sài Gòn, 1993, tr.64-65.

[14] Cha Adriano còn được gọi là Cụ Chính Tri, đã bị cha Campos, Bề Trên các thừa sai Dòng Tên ở Đàng Ngoài, với tư cách là thẩm phán thừa ủy của các cha Đa Minh, ra vạ tuyệt thông cuối năm 1758, nhưng vạ này bị Tòa Thánh bác bỏ năm 1761, điều này chứng tỏ các chị Mến Thánh Giá đã hành động đúng.

[15] X. Kỷ Yếu Giáo Phận Bùi Chu, 1533-1999, tr.69.

[16] X. Đào Quang Toản, Cái Nôi Dòng Mến Thánh Giá, Lịch Sử Hội Dòng Mến Thánh Giá Kiên Lao-Bùi Chu, 2017, tr.126-136.

[17] X. nt., tr.140.

[18] X. Đinh Thực, Les Soeurs Amantes de la Croix au Vietnam – Các Nữ Tu Mến Thánh Giá Tại Việt Nam, Sài Gòn, 1994, tr.151.

[19] Nhóm NCLĐMTG, Lịch Sử Dòng Mến Thánh Giá, 2017, tr.259.

[20] X. Đinh Thực, sđd., tr.65-66.

[21] A. Launay, Histoire de la mission de Cochinchine, tome II, Paris, Téqui, 1923, p.401.

[22] Gispert, Historia de las Missiones Dominicanas en Tungkin, Avila, 1928, p.287.

[23] Cf. AMEP, vol. 701, p.102; x. Trương Bá Cần, tập II, sđd., tr.192-283.

[24] Cf. A. Launay, Histoire de la mission de Cochinchine, tome III,op.cit., p.275.

[25] Cf. Compte Rendu des Travaux du Séminaire des Missions Étrangères de Paris (CRTSMEP),1886.

[26] Cf. APF, Acta CP, vol. 12, 1838, pp.121-122.

[27] X. Đinh Thực, sđd., tr.99.

[28] Abbé Migne, “Religieuses annamites des Amantes de la Croix”, dans Dictionnaire des Ordres religieux, tome IV, Paris, Éditeur Migne, 1859, col. 94-95.

[29] Cf, AMEP, vol. 749, p.222.

[30] Cf. Ibib., vol. 693, pp.1059-1060.

[31] X. Đại Nam Thực Lục, tập 115, tr.232-235.

[32] AMEP, vol. 693, p.318.

[33] Ibib., vol. 701, p.1269.

[34] X. Trương Bá Cần, tập II, sđd., tr.85.

[35] APF, vol. 12, pp.397-398.

[36] Ibid., vol. 1259, p.138A.

[37] Cf. Archives des Oeuvres Pontificales Missionnaires (AOPM), vol. E-80, p.E13651.

[38] Cf. AMEP, vol. 805, p.182.

[39] Cf. Ibib.,vol. 748, p.688.

[40] Cf. Ibib.,vol. 748, p.819.

[41] L. E. Louvet, La Cochinchine religieuse, tome II, op,cit., p.295.

[42] Trương Bá Cần, tập II, sđd., tr.285.

[43] Trương Bá Cần, tập II, sđd., tr.382.

[44] X. Đỗ Quang Chính, Dòng Mến Thánh Giá Những Năm Đầu, sđd., tr.78.

[45]Cf. A. Launay, Histoire de la mission de Cochinchine, tome III, op.cit.,p.271.

[46] Cha Emmanuel Triệu đã được phúc tử đạo ngày 17/09/1798, được tuyên phong Hiển Thánh ngày 19/06/1988 (x. Nguyễn Văn Ngọc, Lịch Sử Các Phước Viện Chị Em Mến Thánh Giá Địa Phận Huế, 1970, tr.17).

[47] Theo Lịch sử Hội Dòng Mến Thánh Giá Huế, thì bà Bề Trên này tên là Thục, nhưng theo A. Launay, thì Bà tên là “Thoc” (cf.A. Launay, Histoire de la mission de Cochinchine, tome III, op.cit., p.253).

[48] Những chi tiết về chị Maria Mađalêna Nguyễn Thị Hậu được trích trong Đào Quang Toản, Nữ Tu Nguyễn Thị Hậu (1814-1841), lưu hành nội bộ, Toulouse, 2000.

[49] X. Nguyễn Văn Ngọc, sđd., tr.28.

[50] Những chi tiết về hai chị Anê Soạn và Anna Trị được trích trong Đào Quang Toản, Cha Durand và Dòng Mến Thánh Giá – Anê Soạn Và Anna Trị, sđd., tr.13-27; 123-126.

[51] Chiếu chỉ Phân Tháp do Vua Tự Đức ban hành năm 1860, theo đó: tất cả người Công Giáo buộc phải bỏ quê quán đến tháp nhập vào các làng lương dân, năm người lương canh giữ một người Công Giáo, các làng Công Giáo bị phá huỷ, tài sản phải chia cho những người lương, gia đình phải phân tán mỗi người một nơi, trước khi đi phải khắc vào má phải 2 chữ “Tả Đạo”, khắc vào má trái tên tổng và huyện họ phải đày tới để họ không thể trốn đi.

[52] X. Cao Thế Dung, Việt Nam Công Giáo Sử Tân Biên 1553-2000, tập III, Dân Chúa, 2005, tr.1980.

[53] Nt., tr.1956.1960.

[54] X. Đào Quang Toản, Cha Durand Và Dòng Mến Thánh Giá – Anê Soạn Và Anna Trị, sđd., tr.45-48.

[55] Theo sử liệu của giáo xứ Lưu Mỹ, Giáo Phận Vinh.

[56] X. Đỗ Quang Chính, Dòng Mến Thánh Giá Những Năm Đầu, sđd., tr.145.

[57] X. Jabouille, Một Trang Huyết Lệ Tỉnh Quảng Trị, Trung Hòa, Hà Nội, 1941.

[58] X. Đào Quang Toản, Cha Durand Và Dòng Mến Thánh Giá – Anê Soạn Và Anna Trị, sđd., tr.64.

[59] Theo sử liệu Hội Dòng Mến Thánh Giá Chợ Quán.

[60] Theo tài liệu của The Finance Committee of the Seven Blessed Martyrs of Thai.

[61] Năm 1688, cuộc cách mạng xảy ra, Vua mới là Pra Petracha, có thái độ chống Pháp nên ra lệnh bách hại đạo Công Giáo tại Thái Lan (x. F. F. Buzelin, Tìm Về Nguồn Gốc Hội Thừa Sai Hải Ngoại, sđd.,tr.353-354).

[62] Hai nữ tu này là người Thái Lan, gia nhập Dòng Mến Thánh Giá Xieng Wang, Lào, được sai đến phục vụ tại một cộng đoàn ở Thái Lan.

[63] Đinh Thực,sđd., tr.85-86.

Chuyên mục

From Gallery

Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC): Hướng dẫn cầu nguyện trong Tuần Laudato Si’ (16-24/05/2020)

Hôn nhân- Gia đình: Thách đố và thăng tiến

7 điều con gái cần nhất từ người cha.

Con gái cần tình yêu vô điều kiện của cha.

Con gái cần một người cha có tinh thần mạnh mẽ.

Con gái cần một hình mẫu tích cực.

350 năm Dòng Mến Thánh Giá: Lịch sử thời kỳ tử đạo (thế kỷ XVIII – XIX)

Danh mục: Tài liệu giáo dục

Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC): Hướng dẫn cầu nguyện trong Tuần Laudato Si’ (16-24/05/2020)

Hôn nhân- Gia đình: Thách đố và thăng tiến

7 điều con gái cần nhất từ người cha.

Con gái cần tình yêu vô điều kiện của cha.

Con gái cần một người cha có tinh thần mạnh mẽ.

Con gái cần một hình mẫu tích cực.

350 năm Dòng Mến Thánh Giá: Lịch sử thời kỳ tử đạo (thế kỷ XVIII – XIX)