2021
Lịch sử của vắc xin
Lịch sử của vắc xin
Lịch sử chủng ngừa bắt đầu từ vài thế kỷ gần đây, từ một số phương thức dân gian thời xưa, đến kỹ thuật chủng đậu vào thế kỷ 17 ở Trung Quốc…
Năm 1796, bác sĩ Edward Jenner, thành viên của Hội Hoàng gia London (Anh), đã được công nhận là cha đẻ của vắc xin. Sau khi tình cờ phát hiện bệnh đậu bò (bệnh đậu mùa ở bò), ông đã nghiên cứu và thực hiện chủng ngừa siêu vi gây bệnh đậu bò cho một cậu bé 13 tuổi. Em bé này sau đó miễn dịch trước vi rút gây bệnh đậu mùa. Năm 1798, vắc xin đầu tiên ngừa đậu mùa được phát triển.
Ðến thế kỷ 19, nhà khoa học Công giáo Louis Pasteur đã thực hiện các cuộc thí nghiệm đi đầu cho nỗ lực phát triển vắc xin bệnh tả dựa trên vi rút sống giảm độc lực và vắc xin ngừa bệnh than (lần lượt vào năm 1897 và 1904). Vắc xin dịch cũng được phát minh vào cuối thế kỷ 19. Từ năm 1890 đến 1950, nỗ lực phát triển vắc xin được tăng tốc, cho phép ra đời những dòng vắc xin cứu sống hàng triệu người, trong đó có vắc xin ngừa lao Bacillis-Calmette-Guerin (BCG).
Năm 1923, nhà miễn dịch học người Anh Alexander Glenny đã hoàn thiện biện pháp khử hoạt độc tố uốn ván bằng formaldehyde. Phương pháp tương tự đã được áp dụng để phát triển vắc xin ngừa bệnh bạch hầu vào năm 1926. Bên cạnh đó, vắc xin ho gà mất nhiều thời gian hơn để điều chế, và phải đợi đến năm 1948, Mỹ mới cấp phép vắc xin đầu tiên liên quan đến căn bệnh này.
Giai đoạn 1950-1985 chứng kiến sự xuất hiện của các biện pháp cấy mô siêu vi, dẫn đến sự ra đời của vắc xin ngừa sốt bại liệt Salk (hiện không còn sử dụng) và Sabin. Công tác chủng ngừa sốt bại liệt trên diện rộng đã giúp xóa sổ căn bệnh này ở nhiều vùng của thế giới. Cũng trong thời gian này, các chủng vi rút gây bệnh sởi, quai bị và rubella được xử lý để chế tạo vắc xin. Hiện bệnh sởi nhiều khả năng sẽ là mục tiêu bị xóa sổ kế tiếp thông qua các chiến dịch tiêm phòng.
Hai thập niên qua chứng kiến các lợi ích của di truyền học phân tử và việc tăng cường ứng dụng công nghệ mới vào lĩnh vực miễn dịch học, vi sinh vật học và gien di truyền cho các dự án phát triển vắc xin. Nhân loại đang gặt hái những thành công trong việc phát triển các vắc xin kết hợp để ngừa viêm gan siêu vi B, sự ra đời của những kỹ thuật mới cho khâu sản xuất vắc xin cúm mùa…
2021
Kinh Mân Côi bản tóm tắt Tin Mừng
Kinh Mân Côi bản tóm tắt Tin Mừng
Theo Đức Giáo Hoàng Léon XIII, chuỗi Mân Côi là bản tóm lược hoàn hảo của Tin Mừng, rất gọn gàng, dễ nhớ về những biến cố quan trọng trong cuộc đời Chúa Cứu Thế, từ lúc nhập thể với những năm tháng ẩn dật tại Nazareth, qua những ngày tháng rao giảng Tin Mừng Nước Thiên Chúa, đến cao điểm là cuộc khổ nạn, rồi phục sinh và vinh thăng. (x. Fanjeaux, Prions avec le Rosaire, Lyon 1956, tr. 25).
Kinh Mân Côi là “cuốn Tin Mừng rút gọn”. Đức Giáo Hoàng Phaolô VI đã diễn tả điều này: “Kinh Mân Côi là kinh nguyện đậm chất Kinh Thánh… Chuỗi Mân Côi rõ ràng hướng về Đức Kitô và Ba Ngôi Thiên Chúa”. (x.Tông Huấn Lòng tôn sùng Đức Trinh Nữ Maria, số 46).
Trong phần mở đầu của Tông thư Kinh Mân Côi Trinh Nữ Maria, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II viết :“Mặc dù rõ ràng mang đặc tính Thánh Mẫu, Kinh Mân Côi tự bản chất là một kinh nguyện có trọng tâm là Chúa Kitô. Qua những yếu tố bình dị của nó, Kinh Mân Côi chất chứa tất cả những gì sâu xa của toàn thể sứ điệp Phúc Âm. Có thể nói rằng Kinh Mân Côi là một tổng hợp của Phúc Âm”.
Chuỗi Kinh Mân Côi được dệt nên từ kinh Lạy Cha, kinh Kính Mừng và kinh Sáng Danh, đây là những kinh nguyện rất đẹp, có truyền thống từ xa xưa và có nguồn gốc trong Tin Mừng. Kinh Lạy Cha là lời kinh Chúa Giêsu dạy các môn đệ cầu nguyện (Mt 6, 9-13; Lc 11, 2-4). Kinh Kính Mừng là sự nối kết giữa lời chào của Tổng Lãnh Thiên Thần Gabriel trong buổi truyền tin và lời bà Êlisabet mừng Đức Mẹ trong ngày Mẹ thăm viếng gia đình ông Giacaria (Lc 1,39-44; Lc 1,28-30). Câu “Thánh Maria Đức Mẹ Chúa Trời, cầu cho chúng con là kẻ có tội khi này và trong giờ lâm tử, Amen” là lời cầu khẩn của Hội Thánh. Kinh Sáng Danh là vinh tụng ca, Hội Thánh ca tụng Thiên Chúa Ba Ngôi, là mục tiêu của mọi chiêm ngưỡng Kitô giáo. Bởi vì Đức Kitô là con đường dẫn chúng ta đến Chúa Cha trong Chúa Thánh Thần.(x.Tông Thư Kinh Mân Côi,số 43).
![]() |
Khi lần hạt, chúng ta đọc Kinh Lạy Cha, Kinh Kính Mừng và Kinh Sáng Danh. Đọc 1 kinh Lạy Cha, 10 kinh Kính Mừng, 1 kinh Sáng Danh, thì gẫm một mầu nhiệm. Chuỗi Mân Côi đan kết 20 biến cố cứu độ của Tin Mừng được chia làm 4 nhóm:
– Năm sự Vui: gồm 5 sự kiện trong cuộc đời thơ ấu của Đức Giêsu.
– Năm sự Sáng: gồm 5 sự kiện trong cuộc đời công khai của Đức Giêsu.
– Năm sự Thương: gồm 5 sự kiện trong cuộc thương khó của Đức Giêsu.
– Năm sự Mừng: gồm 5 sự kiện vinh quang.
20 mầu nhiệm ấy là những sự kiện cốt yếu trong Tin Mừng. Đó chính là bản tóm tắt cuộc đời của Chúa Giêsu Kitô và cũng là của Đức Maria. Sau khi đã chiêm ngắm những mầu nhiệm ấy, chúng ta còn cầu xin những ơn cần thiết để làm người và làm con Chúa cho xứng đáng.
20 mầu nhiệm kinh Mân Côi kết thành một chuỗi các biến cố cứu độ quan trọng trong Tin Mừng. Khi đọc kinh Mân Côi, cùng với Đức Maria, chúng ta tôn thờ Thiên Chúa Ba Ngôi. Như thế, Kinh Mân Côi là phương thế đưa chúng ta đến trung tâm điểm của phụng tự Kitô Giáo là tôn thờ, ca ngợi, khẩn cầu Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.
Ngày nay, Lời Chúa được nhấn mạnh rất nhiều và được đề cao đặc biệt trong đời sống tín hữu. Công đồng Vatican II canh tân phụng vụ, mong muốn lòng đạo đức Kitô hữu phải có một căn bản khách quan và vững vàng hơn. Căn bản đó là Kinh Thánh và Phụng Vụ (x. Hiến chế về Phụng vụ thánh, 24). Ngoài Thánh Lễ và Các Giờ Kinh Phụng Vụ, Chuỗi Mân Côi đáp ứng được những đòi hỏi này.Vì các kinh đọc trong Chuỗi Mân Côi, là những kinh lấy từ Kinh Thánh và Phụng Vụ. Còn các mầu nhiệm cũng có nội dung suy ngắm là cuộc đời Chúa Cứu Thế, rút ra từ các sách Tin Mừng (x. Tông huấn về Lòng tôn sùng Đức Trinh Nữ Maria, số 44).
Chuỗi Mân Côi là bản tóm tắt gọn gàng, dễ nhớ về những biến cố quan trọng trong cuộc đời Chúa Cứu Thế. Mân Côi là những bông hồng đẹp được tượng trưng bằng các kinh Kính Mừng để tôn vinh Người. Đức Mẹ đã có mặt trong cuộc đời Chúa Cứu Thế từ những giây phút đầu cho đến những giây phút cuối.
Kinh Mân Côi là lời kinh phổ cập, đó là kinh nguyện của mọi tín hữu. Ai cũng đọc được, từ người trẻ cho đến người già, người thông thái cũng như người ít học, người giàu hay người nghèo, người khỏe mạnh cũng như người đau yếu, khi vui cũng như lúc buồn, khi làm việc cũng như lúc nghỉ ngơi. Kinh Mân Côi có thể đọc được ở bất cứ đâu hay trong hoàn cảnh nào, ở nhà thờ, ở nhà mình, ở ngoài đường, trong nơi yên lặng hay giữa chốn ồn ào náo động và nhất là đọc chung với nhau trong gia đình hay những khi có đông người công giáo họp nhau lại. Đọc Kinh Mân Côi với ý thức là mình đang làm một công việc có chất Tin Mừng, được Giáo Hội công nhận và nhiệt tình khuyến khích, một công việc thu tóm lại tất cả cuộc đời Chúa Cứu Thế.
Đức Giáo Hoàng Phaolô VI khích lệ: “Bản chất việc đọc kinh Mân côi đòi hỏi nhịp điệu phải chậm rãi và có thời gian thư thả, để người ta có thời gian suy gẫm sâu xa về các mầu nhiệm cuộc đời Chúa Giêsu được nhìn qua Trái Tim của Đấng gần gũi nhất với Chúa”. Chuỗi Mân Côi nuôi dưỡng đời sống nội tâm phong phú. Chuỗi Mân Côi làm lòng người lắng dịu, thanh thản bình an để chiêm ngắm cuộc đời Chúa Giêsu và ca ngợi Mẹ Maria. Cầm Chuỗi Mân Côi trên tay, chúng ta sẽ thấy mình được tăng thêm nghị lực, sống vươn lên với niềm Tin, Cậy, Mến.Chuỗi Mân Côi mang đến vô vàn ơn phúc huyền diệu cho mỗi người, mỗi gia đình.
![]() |
Đức Giáo Hoàng Phaolo VI viếng Đức Mẹ Fatima, năm 1967 |
Kinh Mân Côi là kinh hạt phổ quát cho hết mọi người, phổ cập cho mọi trình độ và phổ biến trong bất cứ hoàn cảnh nào.đức mẹ dạy trong sứ điệp Fatima “Hãy siêng năng lần hạt Mân Côi”. Lần hạt mỗi ngày. Lần hạt một mình. Lần hạt chung với nhau trong gia đình. Không buộc phải đọc 50 Kinh Mân Côi một lần mà có thể đọc bao nhiêu tuỳ vào thời gian ta có. Ta cũng có thể vừa làm việc vừa đọc Kinh Mân Côi, không nhất thiết phải có tràng hạt trên tay. Ta cũng có thể thì thầm bất cứ lúc nào: khi chờ xe bên đường, lúc đi học, khi giải trí, khi đau bệnh…thay vì đưa mắt nhìn chung quanh, thay vì nghe những chuyện không đâu, ta cũng có thể lần hạt. Dù bận bịu đến đâu ta cũng có thể lần hạt. Đó là cách cầu nguyện mà triết gia Jacques Maritain gọi là “chiêm niệm bên vệ đường”. Kinh Mân Côi chính là người bạn chân tình, dễ tính, trung thành luôn sẵn sàng hiện diện mọi lúc, mọi nơi.
Nếu nhân đức là việc tốt lành được tập tành lập đi lập lại thành thói quen phản xạ tự nhiên, thì Kinh Mân Côi chính là một bửu bối không thể thiếu được cho người tu thân luyện đức theo gương Đức Mẹ và theo chân Chúa Giêsu từ Máng cỏ, ấp ủ qua Thập giá trui rèn, tới Nhà Tạm chiêm ngưỡng. Mỗi một mầu nhiệm xướng lên là một nhân đức khơi gợi, để theo lời kinh nhả nhẹ và dưới tác động của ơn thánh, lòng người được bớt bất xứng hơn, tạo điều kiện thuận lợi dần dần cho việc nên thánh.
Những nhà thông thái có sách vở chữ nghĩa, những nhà cai trị có sức mạnh quyền hành, những nhà tu trì có bầu khí ổn định làm phương tiện, còn người tín hữu là những nhà “tu hành” nghĩa là “tu thân bằng việc hành đạo”, thì Kinh Mân Côi chính là hành trang gọn nhẹ đeo cổ tay, giúp thánh hóa bản thân gia đình và xã hội. Theo nghĩa này, Kinh Mân Côi không khác gì điện thoại di động hòa đời ta vào mạng sự sống thiêng liêng.
Suốt tháng 10, mỗi lời Kinh Mân Côi là một đóa hoa hồng diễn tả tình yêu của đoàn con thảo dành cho Mẹ hiền. Qua Kinh Mân Côi, đoàn con thảo hiếu đọc đi đọc lại cả trăm cả ngàn lần kinh Kính Mừng, như trăm ngàn đóa hoa hồng dâng kính Mẹ từ ái.
Chất lượng kinh nguyện của từng gia đình tỷ lệ thuận với đời sống hạnh phúc. Mẹ thánh Têrêxa Calcutta đã từng nhắn nhủ: “Chúng ta hãy thương yêu nhau như Thiên Chúa đã yêu thương mỗi một người chúng ta. Mà tình yêu này được bắt đầu ở đâu? Ở ngay gia đình của chúng ta. Nó được bắt đầu ra sao? Ở việc gia đình cùng nhau cầu nguyện”.
Chuỗi Kinh Mân Côi được xem như là bản tóm lược Tin Mừng, vậy chúng ta sẽ thấy lời nhắc nhở của thánh Phaolô thật quan trọng: “Khốn cho tôi nếu tôi không rao giảng Tin Mừng!” (1Cr 9,16). Ước chi, lời Kinh Mân Côi không chỉ là bí quyết đem lại hạnh phúc cho mỗi gia đình mà còn là một sứ điệp mang Tin Mừng cho nhân loại.
Theo lời mời gọi của Đức Thánh Cha Phanxicô, chúng ta quyết tâm sống theo lời Mẹ trong dịp hiện ra lần cuối tại Fatima là “Hãy siêng năng lần hạt”. “Ai mến Mẹ thì yêu thích chuỗi Mân Côi. Bởi vì chỉ có người yêu mới lặp lại một chuyện, một lời mà không biết nhàm chán” (Đường Hy vọng số 947).
![]() |
Đức Giáo Hoàng Phanxiôc viếng Đức Mẹ Fatima, tháng 5.2017 |
Theo lời mời gọi của Đức cha Giuse, Giám mục Giáo phận Phan thiết, trong thư Mục vụ tháng 10/2021 “Với sự giãn cách xã hội trong tháng Mười này, tôi mời gọi anh em chị em hãy cầu nguyện chung trong gia đình bằng chuỗi Mân côi cho việc truyền giáo. Chính Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã khẳng định: ‘Kinh Mân Côi vẫn còn giữ nguyên sức mạnh và vẫn tiếp tục là một nguồn mạch mục vụ có giá trị cho bất cứ một người loan báo Tin Mừng tốt lành nào’ (Tông thư Kinh Mân Côi, số 17), mỗi gia đình hãy sốt sắng lần Chuỗi Mân Côi.
Lạy Mẹ Maria, xin Mẹ giúp chúng con siêng năng lần hạt Mân Côi trong mỗi ngày sống, nhờ đó chúng con được hiệp thông nối kết với nhau và cầu nguyện cho nhau. Amen.
Lm Giuse Nguyễn Hữu An
2021
Dấu chỉ và công dụng của nhà thờ Công giáo
Dấu chỉ và công dụng của nhà thờ Công giáo
Khi các Kitô hữu Công Giáo quyết định tụ họp lại với nhau thành cộng đoàn phụng vụ, lúc đó họ phải tìm một nơi thích hợp cho việc cử hành các nghi lễ. Đầu tiên người ta hội họp nhau trong những nhà tư, nhưng dần dà họ đã bắt đầu xây những ngôi nhà chung, và đặt tên cho những nơi đó là ‘Nhà Thờ’. Vậy, ngày nay nhà thờ Công Giáo mang những dấu chỉ, hình ảnh và công dụng ra sao? Xin được trình bày vài nét như sau.
➥ Nhà thờ Công giáo dù đẹp hay không, dù cổ kính hay tân thời, thì tự bản chất, mục đích của nó không phải là để tham quan, du hí… không phải là một địa điểm tham quan, một bảo tàng viện, mà là nơi linh thiêng, nơi thờ phượng Đấng Tối Cao! (Ảnh: nhà thờ giáo xứ Đồng La,)
- Dấu chỉ của nhà thờ
Trong thời Cựu ước, Thiên Chúa đã muốn dùng những dấu chỉ hữu hình để biểu thị sự hiện diện của Ngài giữa dân Israel. Sau khi tỏ mình ra tại núi Sinai (Xh 19), Ngài cư ngụ giữa dân của Ngài nơi ‘Hòm Bia’ và trong ‘Lều hội ngộ’ (Xh 25,8 và 22). Khi Israel trở thành một vương quốc, Thiên Chúa chấp nhận để họ xây cho Ngài một đền thờ tại Sion (1V 6-7). Ngài chứng tỏ sự hiện diện đặc biệt của Ngài ở đó bằng cách tỏ cho người ta thấy vinh quang của Ngài (1V 8,11). Nhưng trong thời lưu đày đền thờ đã bị phá hủy, Ezechiel đã tiên báo một đền thờ mới. Lời tiên báo của ông làm cho người ta nghĩ tới một đền thờ khác, vượt quá đền thờ thứ hai mà Zorababel sẽ xây tại Giêrusalem (Ez 43,7).
Quả thực, Chúa Giêsu, sự hiện diện của Thiên Chúa giữa loài người (Ga 1,14), đã rõ ràng tuyên bố cho thiếu phụ Samaritana rằng, trong tương lai, người ta sẽ không còn thờ Thiên Chúa tại núi Garizim hay tại Giêrusalem nữa, nhưng sẽ thờ Ngài trong tinh thần và chân lý (Ga 4,22-23). Ngài báo trước cho dân Do thái là Ngài sẽ xây một đền thờ mới trong 3 ngày (Ga 2,19). Đền thờ mới chính là ‘Thân xác phục sinh của Ngài’. Ngài đã phá hủy, trong cái chết của Ngài, mọi ranh giới hạn hẹp sự hiện diện thiêng liêng của Ngài.
Từ đây, qua Chúa Kitô, ‘Thiên Chúa sẽ hiện diện bất cứ nơi đâu có nhiều người họp lại vì danh Ngài’ (Mt 18,20). Ngài hiện diện trong Giáo hội là Thân Thể của Ngài (1Cr 12,27). Ở trong Giêrusalem thiên quốc (messianico), sẽ không còn đền thờ nào khác ngoài chính Thiên Chúa và Con Chiên (Kh 21,22).
Bởi vậy, thánh Phaolô đã thốt lên tại Atena: ‘Thiên Chúa không ở trong những đền thờ do bàn tay người ta làm nên’ (Cv 17,24). Điều đó cũng được các nhà Minh giáo nhắc lại dưới nhiều hình thức. Khác với những đền thờ ngoại giáo, là những nơi thần linh hiện diện, thì Nhà thờ Kitô giáo là nơi hội họp của những người tin vào Chúa Kitô. Tuy nhiên, Thiên Chúa sẽ cư ngụ ở những nơi mà những kẻ thờ phượng Ngài trong chân lý tụ họp lại. Chính nhờ họ và nhờ sự hiện diện của Thiên Chúa ở giữa họ mà nơi họ hội họp được gọi là ‘Nơi Thánh’.
- Hình ảnh của nhà thờ
Nhà thờ trước tiên là nhà của Cộng đoàn Kitô giáo địa phương, và sau là nhà của tất cả những người Kitô hữu đang hội họp tại đó. Bởi vậy, theo lẽ tự nhiên, nhà thờ phải trở thành hình ảnh của cộng đoàn mà nó tiếp nhận, như là sự trải dài trong không gian và sự diễn tả theo hình thể của cộng đoàn này. Nó phản ánh cho những người bên trong cũng như những người ở ngoài hình ảnh của Giáo hội tại một nơi và một thời gian nhất định.
Đối với những người ở ngoài Giáo hội, thì trong một môi trường ngoại giáo, nhà thờ chính là nhà của các tín hữu. Ở thời Trung cổ, nhà thờ đã trở thành trung tâm của cộng đồng nhân loại và tôn giáo. Nó là tài sản của xã hội cũng như của Giáo hội, là biểu tượng của nền văn hóa cũng như lý tưởng của cộng đồng, là nơi ưu tuyển của nghệ thuật. Trong xã hội hiện đại, đa dạng và tục hóa, hình ảnh bên ngoài mà nhà thờ đã thừa kế được của quá khứ không còn có cùng một ý nghĩa nữa. Nó không phải là nơi cần được hay xin được xếp hạng lọt vào danh sách di sản văn hóa, hay được chứng nhận trở thành điểm du lịch nhằm mang thu nhập cao hơn cho người dân địa phương. Hình ảnh này cần phải được xác nhận theo bộ mặt mà Giáo hội muốn cống hiến cho thế giới chung quanh mình. Vì thế, thường thường nó cần được thay đổi.
Đối với những người ở trong Giáo hội, nhà thờ luôn luôn hơn kém phản ánh đức tin của những cộng đoàn quy tụ tại đó. Thường người ta đã sử dụng lối kiến trúc và nghệ thuật của một thời đại và hội nhập kiến trúc địa phương của cộng đoàn. Chính vì thế, mà những miền mới nhận được ánh sáng Tin Mừng đã cố gắng tìm ra những kiểu nhà thờ hợp với nền văn hóa và nghệ thuật của một vùng hay của đất nước họ.
- Công dụng của nhà thờ
Khi nói tới nhà thờ, một đàng chúng ta phải để ý tới những công dụng của nó trong việc cử hành phụng vụ, đàng khác phải để ý tới những ý nghĩa của toàn bộ cũng như từng phần của tòa nhà. Bất cứ nơi thờ phượng nào, dù nó có công dụng nhiều hay ít, nó vẫn biểu thị một cái gì đối với những người hội họp tại đó. Đàng khác, chính những nghi thức cũng có chức năng trở thành dấu chỉ của mầu nhiệm chúng cử hành.
Công dụng của nhà thờ được thể hiện dưới ba khía cạnh:
✠ Khía cạnh thực dụng
Trước hết, nhà thờ là nơi chốn để cử hành phụng vụ nói chung và cử hành thánh lễ nói riêng. Mà nơi chốn thì phải tốt và hữu dụng đối với các tín hữu để thực hiện những nghi thức dự liệu, như: hội họp, chiêm ngắm, nghe Lời Chúa, tung hô, ca hát, di chuyển, đứng, ngồi v.v.; còn đối với thừa tác viên, thì phải tốt để chủ tọa các nghi lễ, công bố Lời Chúa, giảng dạy, cầu nguyện v.v. Ngoài ra nhà thờ còn phải tốt để cử hành các bí tích và á bí tích khác.
✠ Khía cạnh xã hội – nhân vị
Nhà thờ là nhà của một cộng đoàn thiêng liêng. Cũng gần giống như ngôi nhà của gia đình không phải chỉ là nơi để ăn, ngủ và lao động…, nhưng nó còn phải được xây dựng thế nào để có thể phát triển được tinh thần gia đình, đồng thời giúp cho việc tăng trưởng nhân vị của mỗi thành viên gia đình; thì nhà thờ cũng không phải chỉ là một nơi cần thiết, thực dụng và thích hợp để cử hành các nghi lễ. Nó còn có trách nhiệm củng cố tinh thần huynh đệ, thân mật và tôn trọng lẫn nhau, tinh thần thán phục và hồi tâm, tinh thần vui tươi và tự do. Mỗi người phải tự cảm thấy ở trong đó bản thân của mình rõ ràng hơn, đồng thời cũng thấy gần gũi với anh chị em mình hơn.
✠ Khía cạnh mầu nhiệm
Hơn hết, nhà thờ là nơi gặp gỡ, trao đổi giữa Thiên Chúa và Giáo hội trần thế. Nó mang một ý nghĩa huyền nhiệm và là biểu tượng của Thiên Chúa hiện diện giữa loài người, là hình ảnh của dân được cứu độ, là sự nhắc nhở của một lịch sử cứu độ, là sự tiên báo của một Giêrusalem thiên quốc. Tắt một lời, nhà thờ là ‘Bí tích của thụ tạo mới trong Chúa Kitô Phục sinh’. Nó là nơi thánh theo nghĩa: Thiên Chúa là Đấng Thánh dùng các bí tích thánh để thánh hóa con người tại đó, để đến lượt họ, họ sẽ thánh hóa thế giới.
Lm. Giuse Trần Thiện Tĩnh
2021
THỬ BÀN VỀ VẤN ĐỀ TRUYỀN GIÁO QUA MẠNG XÃ HỘI
THỬ BÀN VỀ VẤN ĐỀ TRUYỀN GIÁO QUA MẠNG XÃ HỘI
Theo bản tin của trang điện tử Vatican News ngày 01-10-2021 vừa qua, Đức Thánh Cha Phan-xi-cô dựa theo ý cầu nguyện trong tháng 10-2021 đã mời gọi các tín hữu Công Giáo trên thế giới “cầu nguyện để tất cả những người đã lãnh nhận bí tích Thánh Tẩy biết dấn thân trong việc loan báo Tin Mừng, luôn sẵn sàng thi hành sứ vụ bằng một đời sống chứng tá thấm đẫm Tin Mừng”. [[1]]
Cũng theo bản tin trên, trong video được Mạng lưới Cầu nguyện Toàn cầu của Đức Thánh Cha phổ biến, ngài bắt đầu với lời mời gọi, “Chúa Giêsu mời gọi hết thảy mọi người, và cả bạn nữa, trở thành những nhà truyền giáo. Bạn đã sẵn sàng chưa?” Theo Đức Thánh Cha Phan-xi-cô, để trở thành môn đệ truyền giáo, chúng ta cần sẵn sàng đáp lại lời mời gọi của Chúa Giêsu và sống hiệp nhất với Người trong những sự kiện của đời sống hàng ngày của chúng ta. Ngài nhấn mạnh: “Công việc, gặp gỡ người khác, các bổn phận hàng ngày, những điều tình cờ mỗi ngày” là những cơ hội mà chúng ta cần để cho Chúa Thánh Thần hướng dẫn.
Đức Thánh Cha lưu ý rằng, người khác sẽ dễ dàng nhận ra khi các hành động của chúng ta được Chúa Kitô hướng dẫn, đồng thời ngài nhấn mạnh: “Chứng tá cuộc sống của chúng ta sẽ khiến người khác ái mộ, và từ đó khiến họ tự hỏi, ‘Làm thế nào người này có thể trở thành như vậy? Đâu là nguồn yêu thương mà người này đối xử với mọi người – lòng tốt và sự hài hước?’.” Đức Thánh Cha cũng nhắc nhở rằng truyền giáo là loan báo Tin Mừng chứ không phải chiêu dụ tín đồ. Nó dựa trên cuộc gặp gỡ giữa người với người, trên chứng tá của những người nói rằng “Tôi biết Chúa Giêsu và tôi muốn bạn cũng biết Người”.
Nhân đây, cũng xin nhắc lại “Sứ điệp của Đức Thánh Cha Phan-xi-cô cho Ngày Thế Giới Truyền Giáo năm 2021” ban hành tại Roma ngày 6-1-2021, trong đó có đoạn ngài nhắc nhở các tín hữu:
“Chủ đề của Ngày Thế Giới Truyền Giáo năm nay – “Chúng tôi không thể không nói về những gì chúng tôi đã thấy và đã nghe” (Cv 4:20) – là một lời kêu gọi mỗi người chúng ta “sở hữu” và đem đến cho người khác những gì chúng ta mang trong tim mình. Sứ mạng này đã luôn luôn là dấu chứng nhận của Hội Thánh, vì “Hội Thánh hiện hữu là để loan báo Tin Mừng” (Thánh Giáo Hoàng Phaolô VI, Evangelii Nuntiandi, 14). Đời sống đức tin của chúng ta yếu đi, mất sức mạnh tiên tri và khả năng đánh thức sự ngạc nhiên và lòng biết ơn, khi chúng ta trở nên cô lập và rút vào thành những nhóm nhỏ. Tự bản chất của nó, đời sống đức tin kêu gọi một sự mở rộng ngày càng nhiều hơn để bao gồm mọi người, mọi nơi.
“Các Kitô hữu đầu tiên, thay vì chiều theo cám dỗ trở thành một nhóm tinh hoa, họ được Chúa soi sáng và được Người đề nghị một cuộc sống mới là ra đi để đến với các dân tộc và làm chứng về những gì họ đã thấy và đã nghe: tin mừng rằng Nước Thiên Chúa đã ở gần. Họ đã làm như thế với lòng quảng đại, biết ơn và tính cách cao thượng tiêu biểu của những người gieo giống luôn biết rằng những người khác sẽ vui hưởng hoa trái của các cố gắng và hy sinh của họ. Tôi thích nghĩ rằng “ngay cả những người yếu đuối nhất, giới hạn nhất và gặp rắc rối nhất cũng có thể là những người truyền giáo theo cách riêng của họ, vì sự tốt lành có thể được chia sẻ, cả khi nó đi kèm với nhiều giới hạn” (Christus Vivit, 239)”.” [[2]]
Mọi Ki-tô hữu chúng ta đều biết rằng truyền giáo hay loan báo Tin Mừng là nhiệm vụ trọng tâm của mọi người tín hữu, bởi vì công cuộc ấy thuộc về bản chất của Hội thánh như CĐ Va-ti-ca-nô II đã khẳng định (x.Vat II, AG 2). Do đó, phần đông tín hữu trong Hội thánh luôn thao thức về bổn phận truyền giáo của mình và không ngừng tìm mọi cách để thực thi bổn phận ấy một cách tích cực, hiệu quả và thích hợp nhất. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người trong chúng ta vẫn còn lúng túng không biết phải làm gì, làm như thế nào, làm với ai và khi nào để thực thi nhiệm vụ truyền giáo mà Chúa và Hội thánh đã giao phó cho mọi Ki-tô hữu.
Thực ra, ngày nay, có khá nhiều phương thế giúp chúng ta có cơ hội tham gia vào công việc truyền giáo, chẳng hạn như truyền giáo qua các phương tiện truyền thông. Như Sắc lệnh Inter Mirifica của Công đồng Vatican II về các phương tiện truyền thông xã hội, số 4 đã viết như sau: “Vì Giáo hội Công giáo được Chúa Kitô thiết lập để mang lại ơn cứu độ cho hết mọi người do đó có nhiệm vụ phải rao giảng Phúc Âm, nên Giáo hội Công giáo cũng nhận thấy mình có bổn phận dùng cả phương tiện truyền thông xã hội để loan báo ơn cứu độ và dạy con người sử dụng chúng cách đúng đắn. Như thế, Giáo Hội đương nhiên có quyền sử dụng và sở hữu bất cứ loại nào trong các phương tiện truyền thông xã hội, tuỳ theo sự cần thiết hay lợi ích cho việc giáo dục Kitô hữu và cho việc phục vụ ơn cứu độ các linh hồn.” [[3]]
Được biết, cách đây gần hai tháng, ngày 17-7-2021 trên trang web của HĐGMVN (WHĐ), UB Truyền Thông thuộc HĐGMVN đã đăng tải thông tin phổ biến danh sách trang web và mạng xã hội chính thức của Hội đồng Giám mục VN và các giáo phận tại VN. [[4]] Mở đầu bản tin, UBTT đã viết như sau:
Giáo hội luôn kêu gọi các tín hữu Công giáo sử dụng mọi phương tiện truyền thông sẵn có để loan báo Tin Mừng. Vì thế, Giáo hội luôn trân trọng mọi trang web và mạng xã hội do cá nhân các tín hữu trong và ngoài Công giáo thực hiện, nếu các phương tiện truyền thông ấy thể hiện được chân lý, công bằng và bác ái.
Song song với các trang web và mạng xã hội tốt đẹp do những cá nhân tín hữu thực hiện, còn có những trang web và mạng xã hội chính thức của các Giáo phận. Bản tin đã liệt kê danh sách những trang chính thức của 27 Giáo phận tại Việt Nam. Danh sách này sẽ tiếp tục được cập nhật, vì các Giáo phận có thể thực hiện những thay đổi hoặc làm thêm những trang mới tùy theo nhu cầu của từng hoàn cảnh. Kế tiếp, danh sách các trang web và mạng xã hội chính thức của các Ủy ban trực thuộc HĐGMVN và các Dòng tu tại Việt Nam cũng sẽ được đăng lên để mọi người có thể truy cập mà đón nhận được những điều phong phú tốt đẹp của Tin Mừng. Ngoài ra, danh sách các trang web và mạng xã hội chính thức của các giáo xứ, đoàn thể… trong các Giáo phận tại Việt Nam cũng có thể được đăng lên nếu cần thiết.
Như vậy, ta có thể thấy rằng từ cấp cao nhất là Hội Đồng Giám Mục VN cho đến các giáo phận trong cả nước đều có riêng các trang Website, kênh Youtube và trang mạng xã hội Facebook. Ngoài ra cũng phải kể đến một số không nhỏ các Dòng tu, Chủng viện, Trung tâm Mục vụ giáo phận, các giáo xứ, các hội-đoàn-nhóm Công giáo, các cá nhân linh mục, tu sĩ, tín hữu giáo dân…đều sở hữu các kênh truyền thông nêu trên. Riêng về mạng Facebook, các giáo phận và các đơn vị riêng lẻ cũng đang sử dụng một cách rộng rãi.
Trong bài viết tựa “Truyền thông Công Giáo với Facebook” đăng trên trang dongten.net ngày 27-8-2020, tác giả đã cho biết: “Truyền thông về đạo ở Việt Nam cơ bản vẫn là những Website chính thống của Giáo hội Công Giáo, nhưng sức mạnh loan truyền rộng rãi của nó lại nhờ mạng xã hội Facebook (Fb). Thường mỗi Giáo phận, dòng tu, tu hội đều có Website riêng (27 Giáo phận, hơn 300 dòng tu), là những trang truyền thông chính thức trong Giáo hội. Mỗi trang đều có Ban Truyền Thông mang tính chuyên hoặc bán chuyên nghiệp, tùy theo nhu cầu và tầm mức của nó.” [[5]]
Trong phạm vi bài viết này, chúng ta thử bàn về mối tương tác giữa Ki-tô hữu và mạng xã hội, đặc biệt là mạng Facebook, đồng thời chia sẻ về việc liệu chúng ta có thể truyền giáo qua mạng xã hội được hay không. Nhưng trước hết, ta hãy tìm hiểu xem mạng xã hội là gì?
1.- MẠNG XÃ HỘI LÀ GÌ?
Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống hằng ngày của đa số chúng ta, nhất là đối với các bạn trẻ. Mạng xã hội, hay gọi là mạng xã hội ảo, là dịch vụ nối kết các thành viên cùng sở thích trên Internet lại với nhau với nhiều mục đích khác nhau không phân biệt không gian và thời gian. Những người tham gia vào mạng xã hội còn được gọi là cư dân mạng. Mạng xã hội là một trang web cho phép bạn kết nối với bạn bè và gia đình. Ở đó, bạn có thể chia sẻ hình ảnh, video, âm nhạc và các thông tin cá nhân một cách nhanh chóng.
Mạng xã hội có những tính năng như chat, email, phim ảnh, voice chat, chia sẻ file, blog và xã luận. Mạng đổi mới hoàn toàn cách cư dân mạng liên kết với nhau và trở thành một phần tất yếu của mỗi ngày cho hàng trăm triệu thành viên khắp thế giới. Các dịch vụ này có nhiều phương cách để các thành viên tìm kiếm bạn bè, đối tác: dựa theo group (ví dụ như tên trường hoặc tên thành phố), dựa trên thông tin cá nhân (như địa chỉ e-mail hoặc screen name), hoặc dựa trên sở thích cá nhân (như thể thao, phim ảnh, sách báo, hoặc ca nhạc), lĩnh vực quan tâm: kinh doanh, mua bán…
Thống kê của các nhóm nghiên cứu cho biết về một số mạng xã hội lớn nhất thế giới và phổ biến hiện nay (năm 2018), như sau:
Facebook: Ra đời năm 2006. Số người dùng hoạt động hằng tháng hiện nay là: 2,070,000,000. Con số 60 triệu người dùng active hằng tháng của Facebook đã tăng đến 1,95 tỉ (Tháng 3/2017) và có sự đột phá mạnh mẽ đến con số 2,01 tỉ (Tính đến tháng 6/2017). Sau đó Facebook tiếp tục có cập nhật rằng con số này đã đạt 2,07 tỉ. Tốc độ tăng trưởng này được dự đoán là sẽ chưa dừng lại ở đó. Điều này đã giúp cho Facebook trở thành mạng xã hội dẫn đầu trong danh sách mạng xã hội lớn nhất thế giới về lượt truy cập của năm nay. Riêng tại Việt Nam hiện có khoảng trên 64 triệu người dùng (hơn 50% dân số cả nước).
YouTube: Số người dùng hoạt động hằng tháng: 1,500,000,000. Về nhì trong danh sách mạng xã hội lớn nhất thế giới chính là kênh Youtube với kho video đa dạng, nhiều lĩnh vực. Youtube thu hút được lượt người dùng lớn bởi nhiều chương trình partner hay và chính sách đãi ngộ hấp dẫn.
Instagram: Số người dùng hoạt động hằng tháng: 800 triệu. Instagram là ứng dụng chia sẻ ảnh và video miễn phí trên Apple iOS, Android và Windows Phone. Người dùng có thể tải ảnh hoặc video lên mạng xã hội này.
Twitter: Số người dùng hoạt động hằng tháng: 330,000,000. Twitter là một mạng xã hội trực tuyến theo kiểu những “blog nhỏ” cho phép người dùng gửi và đọc các tin nhắn văn bản lên đến 140 ký tự, hay còn gọi là “tweet”.
Riêng tại VN hiện nay, ta có thể ghi nhận mặt tích cực khá lớn của Facebook qua nhận định của tác giả bài viết đã dẫn, như sau: [[6]]
“Facebook (Fb) là mạng xã hội thịnh hành nhất ở Việt Nam, nó có sức sống lan tỏa mạnh mẽ và là món ăn tinh thần không thể thiếu với cộng đồng xã hội, nhất là đối với lớp trẻ. Theo gso.gov.vn, tính đến tháng 6-2020, tại Việt Nam đã có hơn 69 triệu tài khoản Facebook, chiếm 2/3 dân số. Facebook như chiếc cầu nối để mọi người cùng trao đổi, chia sẻ, kết nối mọi thông tin trong đời sống thường ngày. Nó rất tiện lợi cho các thành viên kết bạn, liên lạc riêng tư (Private) qua thư thoại (Messenger), hoặc công khai (Public) với mọi người, trong đó tìm thấy một số bạn chung sở thích, chung suy nghĩ, nó là tường (wall) để tỏ bày, chia sẻ kinh nghiệm, những niềm vui nỗi buồn trong cuộc sống, góp phần phong phú cho cuộc đời đỡ cô đơn và buồn tẻ, hơn nữa còn là nơi học hỏi được nhiều điều bổ ích, nhiều thông tin thú vị, kiến thức phổ thông phong phú và đa dạng.
“Nhiều người, nhiều nhóm trong tổ chức xã hội cũng như tôn giáo sử dụng Fb hoặc trang nhóm (Fanpage) làm phương tiện đắc lực trong việc truyền thông, đăng bài (post), chia sẻ (share) những thông tin (news), câu chuyện (story), trạng thái (Status), thông điệp (Message), sự kiện (Event), đăng ảnh-video (up), gắn thẻ (Tag) … mà bạn bè hoặc nhiều người quan tâm, tạo được thành quả tốt lành cho xã hội và tôn giáo. Bởi vậy nó là một trong những phương tiện truyền thông đại chúng hiệu quả (lợi hại) nhất trong xã hội.
“Ngày nay nhờ mạng xã hội, mỗi cá nhân hoặc một nhóm đều có thể thiết lập cho mình một trang riêng (Nick, Fanpage), giống như một trang báo nhỏ thật dễ dàng mà không tốn kém gì cả. Nhưng mỗi bạn trẻ nên “đầu tư’ chất xám để thể hiện nội dung trang của mình được giá trị, hữu ích và phong phú, vì nó không chỉ liên đới với những thành viên đã kết bạn, mà trang của mình còn lan rộng đến nhiều người khác. Ngoài những người đã sành sỏi, có những người mới làm quen hoặc chưa biết rõ “luật chơi” mạng xã hội này, họ tự tìm tòi hoặc nhờ người quen lập cho mình một trang Fb, đặc biệt những người lớn tuổi cũng được con cháu lập cho cái tài khoản để làm quen với mạng để hội nhập cho cuộc đời đỡ tẻ nhạt…”
Ngày nay, không ít Ki-tô hữu có tài khoản Facebook riêng và coi đó như một kênh truyền thông kết nối phong phú đa dạng không chỉ để giải trí mà còn là một phương tiện hữu ích để chia sẻ hay tiếp nhận thông tin, để giáo huấn chỉ dạy, để học hỏi, giao lưu, tâm sự, kết bạn, kêu gọi tương trợ từ thiện vv… Ngoài ra, các bạn Facebookers còn tìm hiểu, học hỏi về giáo lý, về Thánh kinh, về các vấn đề liên quan đức tin và đời sống đạo. Tất nhiên, không thể không kể đến các linh mục, tu sĩ đã tham gia mạng Facebook và kết bạn với nhiều thành viên tín hữu khác.
2.- KI-TÔ HỮU VÀ MẠNG XÃ HỘI
Bây giờ chúng ta bàn về sự tương tác giữa Ki-tô hữu và mạng xã hội. Nói cách khác, đó là tìm hiểu xem tín hữu chúng ta đã gắn bó và sử dụng mạng xã hội như thế nào.
Trước hết chúng ta biết rằng, ĐTC Bê-nê-đic-tô XVI và ĐTC Phan-xi-cô đều đã và đang sử dụng mạng Twitter và các ngài đã trở thành những thành viên tích cực của mạng xã hội này. Nguồn tin báo chí cho hay: [[7]]
Kể từ thời ĐTC Bê-nê-đic-tô XVI, mạng xã hội đã trở thành một phương tiện quen thuộc để Tòa Thánh mở rộng vòng tay với cộng đồng. Các vị đứng đầu Giáo hội Công giáo đã không “làm ngơ” mạng xã hội khi nó ngày càng trở nên quen thuộc với các “công dân mạng”. Ngày 12-12-2012, ĐTC Bê-nê-đic-tô XVI đã chính thức gia nhập mạng xã hội Twitter với tên truy cập là Benedict XVI, để cập nhật tình trạng cũng như những thông điệp của mình tới giáo dân. Bất cứ ai cũng có thể đăng ký để theo dõi các thông điệp của ĐTC bằng nhiều thứ tiếng thông qua địa chỉ @Pontifex. Từ đó, Tòa Thánh đã trở thành thành viên “tích cực” của truyền thông xã hội.
Trong thông điệp đưa ra trong ngày Truyền thông Thế giới 24-1-2013, ĐTC Bê-nê-đic-tô XVI đánh giá: “Mạng xã hội chính là cánh cửa của sự thật và đức tin, không gian mới cho việc chia sẻ Tin Mừng và hy vọng”. Sự kiện ĐTC tham gia Twitter được xem là phương thức để kết nối hiệu quả hơn với giới trẻ. Twitter của ngài lúc đó thu hút khoảng 2,5 triệu người đăng ký theo dõi.
Tiếp sau ĐTC Bê-nê-đic-tô là ĐTC Phan-xi-cô, ngài cũng quan tâm đến vai trò và hiệu quả của mạng xã hội. Ngài cũng đã thường xuyên sử dụng mạng Twitter. Báo giới nước ngoài từng ví von ĐTC Phan-xi-cô như một “siêu sao” trên mạng xã hội, nhưng người làm nên “huyền thoại” ấy lại không chú trọng đến những sự nổi danh. Cha Lombardi khẳng định: “ĐTC Phanxicô không tìm kiếm sự nổi danh cũng như thành công. Ngài chỉ thực hiện nhiệm vụ loan báo Tin mừng Phúc âm, để bày tỏ tình yêu của Thiên Chúa đối với mọi người trên Trái đất”.
Tài khoản Twitter của ĐTC @Pontifex hiện có 9 ngôn ngữ, kể cả tiếng Ả Rập. Theo một nghiên cứu năm 2015 từ Twiplomacy, tài khoản Twitter của ĐTC có trên 25 triệu người theo dõi bằng các ngôn ngữ khác nhau, bỏ xa các nhà lãnh đạo thế giới hay những ngôi sao hàng đầu có ảnh hưởng nhất trên mạng xã hội. Tài khoản @Pontifex trong phiên bản tiếng Anh của ngài đạt mức trung bình khoảng 8.200 lượt chia sẻ với mỗi câu tweet của ĐTC.
Vị chủ chăn đứng đầu Giáo hội luôn hy vọng rằng sự hiện diện của ngài trên Twitter sẽ giúp truyền bá Phúc Âm đến nhiều nơi trên địa cầu. Ngài đã lan truyền thiện ý khắp thế giới, đã viết những câu tweet đầy cảm hứng từ twitter của mình, nhận định về nhiều vấn đề của xã hội và đưa ra những nhận định thẳng thắn về bản thân Giáo hội Công giáo. Thử đan cử một ví dụ, lời nhắn nhủ (tweets) của ĐTC Phan-xi-cô ngày 7-10-2021 vừa qua, nhân lễ Đức Mẹ Mân Côi: “Hôm Nay Giáo Hội mừng lễ Đức Mẹ Mân Côi. Trong tháng mười này, tôi mời gọi anh chị em đọc kinh Mân Côi này, để cho Mẹ Maria dẫn chúng ta đến với Chúa Giê-su, Con của Mẹ.” (Nguyên văn tiếng Anh: @Pontifex: “Today, the Church celebrates the Feast of Our Lady Of The Rosary. In this month of October, I invite you to recite this prayer, allowing yourselves to be led by Mary toward Jesus, her Son”) (Nguồn: Fb Lê Hải Nam ngày 8-10-2021).
Theo hiểu biết của người viết thì hiện nay tại VN hầu hết các giáo phận, khá nhiều giáo xứ, dòng tu, cộng đoàn, nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân tham gia mạng xã hội YouTube và Facebook. Về con số thống kê chính xác thì chúng ta chưa có nhưng thực tế cho thấy hằng ngày có nhiều bạn Facebookers Công giáo vào mạng để theo dõi và chia sẻ. Có người nhắn tin hỏi thăm người thân bạn bè (qua Messenger). Có người chia sẻ suy tư, suy niệm hay phổ biến một câu Thánh Kinh chọn lọc (qua Status). Có bạn giới thiệu những bài giảng hay, chia sẻ những bài thánh ca chọn lọc hay những câu chuyện liên quan đời sống đạo (qua Youtube). Có thể nói thông tin, tư liệu rất phong phú đa dạng và đã được nhiều bạn theo dõi, bình luận (Comment) và chia sẻ (Share)…Quả vậy, sự tương tác giữa các Facebookers Công giáo đã tạo nên một sức hấp dẫn vô hình (nhưng không ảo) có khả năng đem lại cho cuộc sống sự tươi mới, phấn khởi và hy vọng.
Một Ki-tô hữu thuộc Giáo phận Long Xuyên đã khẳng định rằng “có thể biến tài khoản Facebook cá nhân thành một ‘thánh đường online’ giúp mọi người dễ dàng bước vào gặp gỡ Chúa trong tình liên đới, hiệp thông và cầu nguyện cho nhau. Đó không chỉ là những thông tin về Công giáo Việt Nam mà cả Công giáo thế giới. Đó còn là những bài viết cung cấp kiến thức về đạo cho mọi người như giáo dục đức tin cho giới trẻ, đời sống hôn nhân của người Kitô hữu hay tin người thật việc thật, đó là những giáo hữu làm những việc tử tế, đối xử cao đẹp với mọi người.” (Nguồn: cgvdt.vn 01-8-2017)
Thực vậy, nếu tín hữu chúng ta khôn ngoan biết tận dụng mạng xã hội như là một kênh truyền thông để rao giảng Tin Mừng thì hiệu quả truyền giáo đạt được sẽ không nhỏ.
3.- TRUYỀN GIÁO QUA MẠNG XÃ HỘI
Ngày 13-10-2021 vừa qua, linh mục Đan Vinh (Hiệp Hội Thánh Mẫu) trên trang Công Giáo Info đã chia sẻ bài viết “Thi hành Sứ vụ Loan báo Tin Mừng trong thế giới hôm nay” khi đề cập đến việc truyền giáo bằng phương tiện truyền thông, đã kể câu chuyện như sau: [[8]]
Năm 1939, tại Nữu Ước, một tối kia, cha Hall nghe một cú điện thoại. Lạ thay, người đang nói với cha là một người cha chưa quen biết. Ông nói ông đang có chuyện buồn trong gia đình và muốn được tâm sự. Cho rằng ông ta đã quay lầm số, cha Hall định xin lỗi ông và gác máy. Nhưng được ơn Chúa soi sáng, cha đã cầm lấy cây Thánh Giá trên bàn viết của cha và dịu dàng nói tiếp với người đàn ông kia: “Xin ông cứ việc nói, tôi xin lắng nghe đây”.
Sau một tiếng đồng hồ tâm sự, ông khóc nức nở và cám ơn cha Hall rối rít. Và từ đó, một cách truyền giáo mới bắt đầu: truyền giáo bằng điện thoại. Mỗi tuần, cha Hall được người ta gọi đến hỏi han tới ba ngàn lần! Cha Hall đã được Giáo Quyền cho phép truyền giáo bằng việc tư vấn lắng nghe điện thoại để nói Lời Chúa với những ai cần được an ủi, hướng dẫn họ qua phương tiện truyền thông đại chúng nầy.
Tác giả bài viết kết luận: Ngày nay các bạn trẻ công giáo còn có thể loan báo Tin Mừng qua Facebook. Có thể tải lên những câu chuyện ngắn hay và có ý nghĩa tìm thấy trên mạng, những bài thơ nội dung súc tích, những lời bình luận với cái nhìn đức tin dựa vào Lời Chúa về những vấn đề thiết thực giữa đời thường vv…
Như vậy, việc truyền giáo qua mạng xã hội là khả thi đối với nhiều người Công giáo, đó là công việc đơn giản, trong tầm tay và trong khả năng của nhiều người. Chúng ta biết rằng, số bạn trẻ Ki-tô sử dụng mạng Facebook không nhỏ vì đó là trào lưu phổ biến và hấp dẫn. Thậm chí ngay những người tín hữu lớn tuổi cũng ham thích mạng xã hội vì thấy được các mặt tích cực của nó.
Thực vậy, với công nghệ wifi phủ rộng khắp nơi các bạn trẻ có thể linh hoạt trong việc sử dụng, tại nhà (95,8%), tại nơi làm việc và trường học (17,3%), quán net (9,5%). Tần suất sử dụng mạng xã hội của giới trẻ ngày càng gia tăng vì họ có thể truy cập mọi lúc, mọi nơi nhờ các thiết bị công nghệ hiện đại như smartphone (85,3%), máy tính xách tay (24%), máy tính để bàn (20,5%), máy tính bảng (6,8%).
Kết quả khảo sát cho thấy, thời gian sử dụng mạng xã hội hàng ngày của giới trẻ chiếm tỷ lệ cao nhất là: từ 1-3 tiếng (35,7%); từ 3-5 tiếng (25,7%); trên 5 tiếng chiếm (22,6%); ít hơn 1 tiếng (16,0%). Qua số liệu cho thấy, giới trẻ đang dành khá nhiều thời gian cho mạng xã hội, đó là nguyên nhân gây nên tình trạng “nghiện” mạng xã hội đang ngày càng tăng… Mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của rất nhiều bạn trẻ với mục đích sử dụng khác nhau, việc đăng ký tham gia vào mạng xã hội đơn giản, dễ dàng, tiện lợi đã khiến cho mạng xã hội ngày càng thu hút cả giới trẻ ở các thành phố lớn và những vùng nông thôn. [[9]]
Riêng trong phạm vi sống đạo và truyền đạo của Ki-tô hữu, ta nhận thấy rằng “Ngày nay, mạng xã hội cũng là một ‘mảng đất’ rất lớn, rất thích hợp để rao giảng Lời Chúa. Công đồng Vatican II đã chân nhận rằng: Được Chúa Kitô thiết lập để mang ơn cứu rỗi đến cho tất cả mọi người, Giáo Hội Công Giáo có nhiệm vụ phải rao giảng Tin Mừng, và do đó nhận thấy mình có bổn phận phải sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội để loan truyền sứ điệp cứu độ và hướng dẫn con người biết sử dụng đúng đắn các phương tiện ấy.” [[10]]
Vậy xét về ý hướng và mục tiêu truyền giáo trên mạng xã hội của tín hữu Công giáo, chúng ta có thể ghi nhận điều này là việc truyền giáo và tái truyền giáo là khả thi. Thực tế cho thấy hằng ngày tín hữu có thể thực hiện một số việc cụ thể như:
– Chúng ta có thể nhắc nhở nhau đi tham dự thánh lễ các ngày CN và lễ trọng (nếu là thánh lễ trực tiếp);
– Trong thời kỳ giãn cách do dịch Covid-19, chúng ta có thể phổ biến cho nhau lịch các giờ phát trực tuyến thánh lễ ngày thường, Chúa Nhật và lễ trọng tại các giáo phận trên toàn quốc;
– Chúng ta có thể nghe và chia sẻ những bài giảng của các ĐGM, các linh mục trên kênh YouTube;
– Chúng ta có thể chia sẻ những câu Thánh Kinh để làm “Ý lực sống” hằng ngày;
– Chúng ta có thể chia sẻ các bài suy niệm thánh lễ CN, lễ về Chúa, về Đức Mẹ, về các thánh;
– Chúng ta có thể chia sẻ những học hỏi, suy tư về các vấn đề trong Hội thánh, về đức tin, về hoạt động truyền giáo và tông đồ vv…;
– Chúng ta có thể chia sẻ những bài thánh ca hay những chương trình truyền thông Công giáo thông qua kênh YouTube;
– Vừa qua, trong cơn đại dịch Covid, chính mạng xã hội đã thông tin nhanh chóng, cổ vũ nhiệt tình và liên kết chặt chẽ nhiều thành phần Dân Chúa tham gia làm tình nguyện viên tại các bệnh viện tiếp nhận và điều trị bệnh nhân Covid. Cũng qua mạng xã hội, ta biết được rằng có nhiều hội-đoàn-nhóm Công giáo tình nguyện làm việc từ thiện, trong đó có sự tham gia của không ít linh mục và tu sĩ. Những việc này đã chẳng những làm sáng lên tinh thần bác ái Ki-tô giáo trong Hội thánh, mà còn gây được tiếng vang lớn trong giới chính quyền và ngoài xã hội.
Tóm lại, ngày nay, việc loan báo Tin Mừng qua mạng xã hội facebook là một cách truyền thông niềm tin hữu hiệu mà nhiều bạn trẻ hướng đến. Việc chia sẻ niềm tin Công giáo trên mạng xã hội, trước tiên cũng là một cách để người tín hữu tuyên xưng đức tin của mình trước cộng đồng mạng, đồng thời mời gọi mọi người cùng ý thức hơn trong việc sống đạo. Là Kitô hữu, chúng ta được lớn lên với Lời Chúa, việc chia sẻ đức tin của mình trên mạng xã hội là cách nhanh chóng để mang Chúa đến gần hơn với mọi người. Một tín hữu Công giáo đã tâm sự như sau: “Việc chia sẻ đức tin của mình lên Facebook cũng là một cách tôi nhắc nhở chính bản thân mình luôn sống đúng tinh thần Kitô hữu, đồng thời truyền tải niềm hy vọng và tin tưởng vào tình yêu của Thiên Chúa đến với anh em”./.
Aug. Trần Cao Khải
[[1]]https://www.vaticannews.va/vi/pope/news/2021-10/dtc-phanxico-y-cau-nguyen-thang-10-thang-truyen-giao.html
[[2]]https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/su-diep-cua-duc-thanh-cha-phanxico-cho-ngay-the-gioi-truyen-giao-2021-42805
[[3]]http://giaophanmytho.net/truyen-thong-xa-hoi/truyen-thong-cong-giao-va-su-menh-truyen-giao-9947.html
[[4]]https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/danh-sach-trang-web-va-mang-xa-hoi-chinh-thuc-cua-cac-giao-phan-viet-nam-42223
[[5]] https://dongten.net/2020/08/27/truyen-thong-cong-giao-voi-facebook/
[[6]] https://dongten.net/2020/08/27/truyen-thong-cong-giao-voi-facebook/
[[7]] http://www.cgvdt.vn/cong-giao-the-gioi/duc-giao-hoang-va-mang-xa-hoi_a2405
[[8]] http://conggiao.info/thi-hanh-su-vu-loan-bao-tin-mung-trong-the-gioi-hom-nay-d-63196
[[9]]https://tapchicongthuong.vn/bai-viet/nang-cao-tinh-tich-cuc-cua-mang-xa-hoi-cho-gioi-tre-79778.htm
[[10]]http://daminhrosalima.net/ky-nang-song/nguoi-song-doi-thanh-hien-mang-xa-hoi-va-su-vu-truyen-giao-24258.html