2023
Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Ðàng với Ðức Thánh cha: Hãy loại bỏ sự tự vệ và mở lòng ra với Chúa Giêsu.
Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Ðàng với Ðức Thánh cha: Hãy loại bỏ sự tự vệ và mở lòng ra với Chúa Giêsu.
Trưa Chúa nhật, ngày 23 tháng Tư năm 2023, gần 20,000 tín hữu đã tới Quảng trường thánh Phêrô để dự buổi đọc kinh Lạy Nữ Vương Thiên Ðàng với Ðức Thánh cha Phanxicô. Trong phần chào thăm, Ðức Thánh cha bày tỏ quan tâm về tình hình xung đột tại Sudan và kêu gọi gọi đình chiến. Ðức Thánh cha cũng thông báo và mời gọi các tín hữu cầu nguyện cho chuyến viếng thăm Hungary của ngài, từ ngày 28 đến ngày 30 tháng Tư năm 2023.
Huấn dụ của Ðức Thánh cha
Trong bài suy niệm ngắn trước khi đọc kinh, Ðức Thánh cha nói:
Anh chị em thân mến, chào anh chị em!
Trong Chúa nhật thứ III Phục sinh này, Tin mừng kể lại cuộc gặp gỡ của Chúa Giêsu Phục Sinh với các môn đệ trên đường Emmaus (Xc Lc 24,13-35). Ðây là hai môn đệ, cam chịu vì cái chết của Thầy, đã quyết định trong ngày lễ Vượt qua, rời thành Jerusalem và trở về nhà. Và trong khi họ buồn rầu đi trên đường, và nói về những gì xảy ra, thì Chúa Giêsu đến cạnh họ, nhưng họ không nhận ra Ngài. Chúa hỏi làm sao họ buồn như vậy, thì họ đáp: “Chỉ có ông là người xa lạ ở Jerusalem! Ông không biết điều gì đã xảy ra tại đó trong những ngày này sao?” (v. 18). Chúa đáp: “Ðiều gì vậy?” (v.19). Chúa Giêsu yêu cầu kể lại cho Ngài điều mà chính Ngài biết rõ hơn họ, nhưng Ngài không chế giễu họ. Ngài chỉ muốn lắng nghe câu chuyện họ kể. Rồi trong khi họ tiến bước, Chúa giúp họ đọc lại những sự kiện một cách khác, dưới ánh sáng Lời Chúa. Chúng ta hãy dừng lại ở khía cạnh này.
Thực vậy, đối với cả chúng ta: lịch sử cuộc đời chúng ta, trong một giai đoạn nào đó, những ngày của chúng ta, với những thất vọng và hy vọng. Ðàng khác, cả chúng ta, như hai môn đệ ấy, chúng ta cũng có thể ngỡ ngàng lạc hướng trước những biến cố, cảm thấy lẻ loi và bất định, với bao nhiêu câu hỏi và lo âu. Bài Tin mừng hôm nay mời gọi chúng ta hãy kể tại tất cả cho Chúa Giêsu, chân thành, không sợ làm phiền Ngài, không sợ nói những điều sai lầm, không xấu hổ vì sự khó hiểu của chúng ta. Chúa hài lòng khi chúng ta cởi mở với Ngài. Như các môn đệ trên đường Emmaus, chúng ta được kêu gọi trao đổi với Chúa vì, để khi chiều tàn, Chúa ở lại với chúng ta (Xc v.29).
Xét mình mỗi tối
Ðức Thánh cha nói tiếp: “Có một cách thức tốt để làm điều đó và hôm nay tôi muốn đề nghị cách này với anh chị em: đó là mỗi tối dành một lúc, để xét mình vắn tắt. Lúc đó phải làm gì? Là đọc lại ngày của chúng ta với Chúa Giêsu: cởi mở tâm hồn cho Ngài, trình bày với Ngài những người, những chọn lựa, những sợ hãi, những vấp ngã và hy vọng; để dần dần học nhìn sự việc với con mắt khác, với những đôi mắt của Chúa, chứ không phải của chúng ta. Chúng ta có thể sống lại kinh nghiệm của hai môn đệ ấy. Ðứng trước tình thương của Chúa Kitô, cả những gì có vẻ là cơ cực và thất bại cũng có thể xuất hiện dưới một ánh sáng khác: thập giá khó vác, chọn lựa tha thứ đối với một xúc phạm đã chịu, một sự phục thù hụt, vất vả trong việc làm, lòng thành thực phải trả giá, những thử thách của đời sống gia đình có thể xuất hiện trước chúng ta dưới một ánh sáng khác, ánh sáng của Chúa Kitô Phục Sinh, Ðấng biết làm cho mỗi sa ngã thành một bước tiến. Nhưng để làm được điều đó, điều quan trọng là cất bỏ sự tự vệ: dành thời giờ và không gian cho Chúa Giêsu, đừng giấu giếm Chúa điều gì. Hãy trình bày cho Ngài những lầm than, để cho mình bị thương tích vì sự thật của Chúa, để cho con tim rung động trước hơi thở, tiếng nói của Chúa.
Chúng ta có thể bắt đầu từ ngày hôm nay, dành buổi tối, một khoảng thời gian để cầu nguyện, trong đó chúng ta tự hỏi: ngày của tôi hôm nay ra sao? Ðâu là những hạt trai của hôm nay, những hạt trai giấu ẩn ta cần cám ơn? Có một chút tình thương trong điều tôi đã làm hay không? Ðâu là những sa ngã, buồn sầu, ngờ vực, và sợ hãi cần trình bày với Chúa để Ngài mở ra cho tôi những con đường mới, nâng đỡ tôi lên và khuyến khích tôi?
Và Ðức Thánh cha kết luận rằng: “Xin Mẹ Maria, Ðức Trinh Nữ khôn ngoan, giúp chúng ta nhận ra Chúa Giêsu đang tiến bước với chúng ta và đọc lại trước Chúa mỗi ngày trong cuộc sống của chúng ta.”
Chào thăm và kêu gọi
Sau khi đọc kinh và ban phép lành cho mọi người, Ðức Thánh cha nhắc nhở mọi người về một số biến cố mới xảy ra:
Trước tiên là lễ phong chân phước, hôm thứ Bảy, 22 tháng Tư vừa qua tại Paris, cho năm vị tử đạo người Pháp, bị sát hại vì đức tin trong thời kỳ gọi là “Công xã”. Ðứng đầu là cha Henri Planchat (1823-1871), thuộc Dòng thánh Vinh Sơn Phaolô, các linh mục Dòng Thánh Tâm Chúa Giêsu và Mẹ Maria, là những mục tử tông đồ nhiệt thành, cùng làm chứng tá đức tin đến độ tử đạo tại Paris.
Tiếp đến là ngày Thế giới về đất, cử hành hôm thứ Bảy vừa qua, Ðức Thánh cha nói: Tôi cầu mong rằng sự dấn thân chăm sóc thiên nhiên luôn được liên kết với một tình liên đới thực sự với những người nghèo nhất.
– Và một lần nữa, Ðức Thánh cha kêu gọi cầu nguyện cho nhân dân ở Sudan đang ở trong tình trạng xung đột trầm trọng giữa quân đội chính phủ và dân quân. Cụ thể ngài kêu gọi chấm dứt bạo lực và đối thoại với nhau để tái lập hòa bình.
Rồi, Ðức Thánh cha nói: “Thứ Sáu, ngày 28 tháng Tư tới đây, tôi sẽ trở lại Hungary để hoàn tất chuyến viếng thăm tôi đã khởi sự cách đây hai năm, trong dịp bế mạc Ðại hội Thánh Thể quốc tế hồi tháng Chín năm 2021. Cuộc viếng thăm của tôi cũng diễn ra giữa lòng Âu châu, nơi đang có tình trạng nguy hiểm đối với hòa bình. “Tôi cũng cám ơn tất cả những người ở Hungary đang làm việc để chuẩn bị cuộc viếng thăm của tôi. Xin cám ơn tất cả anh chị em. Sau cùng, tất cả chúng ta hãy cầu nguyện cho Ucraina tiếp tục chịu đau khổ”.
Trần Ðức Anh, O.P.
2023
Thánh giá, thập giá…
Thánh giá, thập giá…
Bài viết của Cha Stêphanô Huỳnh Trụ có sự đóng góp ý kiến và sửa lỗi của anh Phêrô Nguyễn Tâm Thành và bà Bernadette Pauline Lê Kim Ngọc Tuyết.
_______
1. Mỗi lần đọc Kinh Tin Kính, tôi hay bị chia trí khi đọc đến câu “chịu đóng đinh trên cây Thánh giá”. Tôi thường nghĩ quan Phongxiô Philatô lấy đâu cây Thánh giá để đóng đinh Chúa Giêsu? Cây giá đó đã là Thánh thì làm sao gây đau khổ cho Chúa Giêsu? Làm sao lại là một hình phạt được? Cây giá đó trong tiếng Việt có nhiều cách gọi. Chúng ta cần tìm hiểu ý nghĩa của các thuật từ chỉ về cây giá đó: thập tự giá, thập giá, Thánh giá, khổ giá và thập ác.
2. Nghĩa của những chữ thập, tự, giá, thánh, khổ, ác.
2.1 Thập.
Có những chữ Hán này: 十, 什, 拾. Trong thuật từ thập tự giá là chữ 十 (thập), nghĩa là: (dt.) (1) Tên số một cộng chín: thập nhân (mười người); (2) Một trong 214 bộ của chữ Hán. (tt.) (3) Số nhiều: thập mục sở thị (ai ai cũng thấy). (pt.) (4) Rất, hết mức: thập phân, thập nhị phân (ngoại hạng); (5) Hoàn toàn: thập toàn thập mỹ.
2.2 Tự.
Có nhiều chữ Hán: 字, 似, 佀, 寺, 自, 叙, 敘, 嗣, 序, 姒, 嶼, 屿, 祀, 禩, 牸, 緒, 緖, 飴, 饴, 飼, 饲,飤, 漵, 溆, 鱮, 沮. Ở đây là chữ 字 (tự), nghĩa là: (dt.) (1) Chữ, ký hiệu ghi ngôn ngữ: văn tự; tự điển; (2) Biệt danh (tự là tên được đặt khi đủ 20 tuổi làm lễ đội mũ và công khai gia nhập xã hội người lớn): Đức Khổng Tử có “tự” là “Trọng Ni”; (3) Họ Tự. (đt.) (4) Người con gái đã hứa hôn.
2.3 Giá.
Có nhiều chữ Hán: 架, 這, 这, 嫁, 價, 価, 价, 柘, 駕, 驾, 鷓, 稼, 蔗, 假, 仮, 叚. Trong trường hợp này là chữ 架, nghĩa là: (dt.) (1) Khung để treo: y giá (khung áo); (2) Gác (để đặt đồ vật): thư giá (kệ sách); (3) Cấu trúc của vật: cốt giá; (4) Giàn: đậu giá (giàn đậu); (đt.) (5) Bắt cóc: cường hành giá tẩu (dùng sức mạnh bắt đi); (6) Xây dựng cầu, bắc cầu: giá kiều; (7) Đánh lộn: đả giá; (8) Chống lại: giá bất trú (đấu không lại; không chịu nổi); (9) Tranh cãi: khuyến giá (can đôi bên); (10) Làm điệu, ra vẻ ta đây: bài giá tử. (lt., lgt.) (11) Cỗ, chiếc: nhất giá phi cơ (một chiếc máy bay).
2.4 Thánh[1] (聖).
Có những nghĩa sau đây: (dt.) (1) Người tu dưỡng nhân cách tới cõi cùng cực; (2) Phàm cái gì mà tới tột bực đều gọi là thánh; (3) Lời nói tôn kính nhất; (4) Người hiểu thấu mọi việc; sáng suốt, cái gì cũng biết rõ; (5) Họ Thánh; (6) Tôn xưng ông vua; (7) Người học thức hoặc đạo đức thâm cao; (8) Nhân vật được tôn thờ hoặc thần linh; (9) Đấng tạo ra trời, đất, chúa tể của muôn loài, theo một số tôn giáo. (tt.) (10) Cái gì thuộc về nhà vua thời phong kiến; (11) Chữ trong Kitô giáo dùng để gọi Chúa Giêsu và những gì thuộc về Chúa (Ví dụ: tượng thánh, chén thánh, nước thánh, Toà Thánh…).
2.5 Khổ.
Khổ chỉ có hai chữ Hán: 苦, 楛. Trong trường hợp khổ giá là chữ 苦, nghĩa là: (dt.) (1) Trà; (2) Đắng, một trong ngũ vị: điềm 甜 (ngọt), toan 酸 (chua), khổ 苦 (đắng), lạt 辣 (cay), hàm 鹹 (mặn); (3) Khó chịu đựng: đồng cam cộng khổ. (đt.) (4) Lao lực; (5) Ghét; (6) Cảm thấy không đủ: xuân tiêu khổ đoản nhật cao khởi (Đêm xuân chưa thấy gì thì mặt trời đã mọc lên). (tt.) (7) Gian lao; (8) Vị đắng; (9) U sầu; (10) Buồn sầu; (11) Làm cho người ta buồn. (pt.) (12) Cố gắng: mai đầu khổ đọc (cắm đầu cố gắng học).
2.6. Ác.
Có nhiều chữ: 惡, 恶, 堊, 垩, 喔, 幄, 渥, 握, 齷, 龌, trong thuật từ thập ác là chữ 惡, nghĩa là: (dt.) (1) Việc xấu: vô ác bất tác (không việc xấu nào mà không làm); (2) Người chuyên làm việc xấu: thừa thiên tru ác (thừa lệnh trời giết người ác); (3) Bệnh tật; (4) Vấy bẩn; (5) Cứt (phân); (6) Tà khí; (7) Kém hèn. (tt.) (8) Hung dữ; (9) Không lương thiện; (10) Xấu xa; (11) Thô thiển. (pt.) (12) Rất.
3. Nghĩa của thuật từ thập tự giá, thập giá, thánh giá, khổ giá và thập ác.
3.1. Thập tự giá (十 字 架).
Thập là mười; tự là chữ; giá là đồ dùng để treo cái gì lên. Như vậy thập tự giá là cái giá có hình chữ thập. Chữ “thập” là chữ thập của chữ Hán, gồm hai nét ngang và dọc: 十, chỉ số 10. Số mười thường viết là 10. Đây là điểm quan trọng cho thấy muốn hiểu tiếng Việt không thể không biết chữ Hán. Đối với những ai không muốn dùng chữ Hán, có lẽ phải nói là “giá dấu cộng” (+) chứ không thể nói “thập tự giá”.
Thập tự giá là một dụng cụ hành hình tàn nhẫn thời xưa, thịnh hành nhất tại Persia, Đamas, Giuđêa, Israel, Carthage, Rôma. Thông thường dùng để xử tử những người phản nghịch, dị giáo, nô lệ và những người không có quyền công dân của Đế quốc Rôma.
Thập tự giá tiếng Anh là cross, bắt nguồn từ chữ Latinh crux. Trong Tân Ước dùng chữ Hy Lạp là stauros, chữ này có hai nghĩa: khúc cây bình thường và cây thập tự giá đóng đinh Chúa Giêsu. Một số giáo phái Tin Lành, như “Chứng nhân Yehowa”, thì chỉ dịch là khúc cây và họ từ chối nhìn nhận thập tự giá của Chúa Giêsu. Trong tiếng Anh cổ xưa cũng dùng chữ rood (thập tự giá) hay rod (cây). Sách Bách Khoa Berry kể ra đến 385 loại thập tự giá.
Trong văn học phương Tây, coi thập tự giá như tượng trưng cho sự đau khổ, nhưng đối với Kitô hữu, đó là thể hiện ơn cứu chuộc của Chúa Kitô.
3.2. Thập giá (十 架).
Thập là mười; giá là khuôn treo. Thập giá: là mười cái khuôn treo hay mười chiếc, không có nghĩa là cái giá hình chữ thập. Thập tự giá nói tắt thành “thập giá” thì không đúng chút nào, cũng như chúng ta không thể rút ngắn thuật từ “chữ thập đỏ” thành “thập đỏ”, hay “hồng thập tự” thành “hồng thập”. Thuật từ “thập giá” thay cho thuật từ “thập tự giá” đã có từ lâu và sử dụng quá phổ biến, nên đã trở thành thuật ngữ chuyên biệt của Kitô giáo, đạo Cao Đài thì chỉ dùng thuật từ “thập tự giá”. Đối với Kitô hữu, ai ai cũng chấp nhận “thập giá” đồng nghĩa với “thập tự giá”, cho nên khi ban đầu dùng sai rồi, nay kể như là đúng, mà cũng không ai thắc mắc, được kể như một thuật từ chuyên dùng. Đây là một trong những trường hợp ngoại lệ. Nói như vậy không có nghĩa là tất cả các thuật từ dùng sai rồi, đã phổ biến, thì đương nhiên trở thành thuật từ đúng, đổi trắng thay đen được. Cũng vậy thuật từ “tạo vật” nghĩa là Đấng “Tạo Hoá”, không thể vì không hiểu mà trở thành “thụ tạo” được. Về phương diện nghiên cứu, không nên chỉ theo cảm tính, mà phải theo lý trí.
3.3. Thánh giá (聖 架).
Thánh nghĩa là thuộc về Chúa, dâng hiến cho Chúa; giá: đồ dùng hay khuôn để treo lên. Thánh giá nghĩa là khuôn được thánh hiến. Thuật từ thánh giá không nói đến “giá” có hình dáng gì, mà chỉ nói đến cái giá được thánh hiến mà thôi.
Chúng ta biết Chúa Kitô đã bị đóng đinh vào cây giá (Lc 24,39; Ga 20,25), nhưng không biết cây giá đó có hình chữ T hay có phần trồi lên trên thanh ngang như hình chữ “thập” (十), truyền thống Giáo Hội thì thường là hình chữ thập. Tuy nhiên cũng có lưu truyền loại hình chữ T (gọi là crux commissa hay là thánh giá của Thánh Antôn).
Thánh giá cũng có nghĩa là xe của vua[2]. Vì là chữ 駕 (giá) này, là xe cộ.
Đây cũng là một trường hợp thuật từ thánh giá được sử dụng quá phổ biến mà trở thành một thuật từ riêng biệt của Kitô giáo.
Nếu chúng ta muốn dùng thuật từ thánh giá để chỉ cái giá có hình chữ thập theo truyền thống Công giáo, thì thuật từ thập tự thánh giá mới đúng hơn. Bằng không thì thuật từ thánh giá cũng rất hay, vì không cần tranh luận cái giá đóng đinh Chúa có hình dáng gì.
3.4. Khổ giá.
Nghĩa là cái giá đau khổ, gây đau khổ cho Chúa Giêsu. Chính vì Chúa Giêsu chịu đóng đinh trên cái giá đó, nên trở thành khổ giá. Chúa Giêsu đã đem lại cho đau khổ và sự chết một ý nghĩa lớn lao nhờ chia sẻ sâu xa thân phận bi đát của con người. Đau khổ và sự chết của Đức Giêsu trở thành cần thiết cho một mùa màng lớn lao tức là ơn cứu chuộc muôn dân.
Để cho rõ nghĩa hơn, nên nói “thập tự khổ giá”, nhưng chúng ta cũng quen dùng khổ giá để chỉ thập tự khổ giá.
3.5. Thập ác.
Thập là mười, ác là việc xấu, thập ác là mười việc xấu hay mười tội ác. Nguyên từ này có hai nghĩa:
(1) Mười tội ác theo đạo Phật, do thân, khẩu, ý gây ra:
- Thân (thân thể) gây ra ba tội ác: sát sanh (giết hại sinh vật), du đạo (trộm cướp), tà dâm (lấy vợ hay chồng người).
- Khẩu (miệng) gây ra bốn tội ác: vọng ngữ (nói dối), ỷ ngữ (nói nhơ nhớp, tục tĩu), lưỡng thiệt (hai lưỡi, nói đâm thọc), ác khẩu (nói điều ác độc).
- Ý (tư tưởng) gây ra ba tội ác: tham (tham lam), sân (giận hờn), si (mê muội, tà kiến).
(2) Mười tội ác theo pháp luật Trung Quốc ngày xưa: Mưu phản, mưu đại nghịch, mưu bạn, ác nghịch, bất đạo, đại bất đạo, bất hiếu, bất mục, bất nghĩa, nội loạn[3]. Cho nên tục ngữ Trung Quốc có nói: “Thập ác bất xá” (mười việc ác không được tha thứ).
Nhưng sau này một số người dân ngoại dùng chỉ cây thập tự, với ý khinh miệt các Kitô hữu[4], nên chúng ta không thể dùng thuật từ này để chỉ thập tự giá hay thập giá. Chính Gs. Nguyễn Lân cũng nói “thập ác: (dt.) Từ mà người không theo đạo Thiên Chúa gọi cái Thánh giá: Ở địa phương, muốn bảo đảm đoàn kết, không nên gọi cây thánh giá là thập ác[5]”.
4. Khác biệt của thập giá và thánh giá.
4.1. Thập giá.
Trước khi Chúa Giêsu chịu khổ hình trên cây thập tự thì cây thập tự chỉ được gọi là cây THẬP TỰ GIÁ, là một cái giá hành hình có kiểu dáng chữ thập, là một cực hình của thế giới phương Tây.
Biểu tượng của cây thập tự giá đối với những người không có niềm tin vào Đức Giêsu Kitô là một biểu tượng của sự chết, là sự ô nhục, điên rồ và ngu xuẩn (1 Cr 1,23).
Thập tự giá cũng là biểu tượng của việc hy sinh hãm mình của Kitô hữu: “Ai muốn theo Tôi, hãy từ bỏ mình, vác thập giá hằng ngày mà theo!” (Lc 9,23).
4.2. Thánh giá.
Sau khi Chúa Giêsu phục sinh từ cõi chết, lên trời vinh hiển thì cây THẬP TỰ GIÁ trở thành một báu vật của nhân loại và được gọi là THÁNH GIÁ bởi vì cây thập giá ấy đã được diễm phúc làm nơi cho Thánh Tử Giêsu yên nghỉ. Đối với những người có niềm tin vào Đức Giêsu Kitô thì cây thập giá biến thành cây THÁNH GIÁ và là biểu tượng của niềm tin. Khi dâng thánh lễ, trên bàn thờ phải có cây thánh giá.
5. Kết luận.
Kitô hữu luôn kính mến cây giá đóng đinh Chúa Giêsu là thánh giá, bất kể vật chất hay phi vật chất. Ví dụ chúng ta thường nói làm dấu thánh giá, hay khi chúc lành, giáo sĩ cũng dùng tay làm dấu thánh giá.
Không chỉ trong Kinh Tin Kính ghi là Chúa Giêsu “chịu đóng đinh trên cây thánh giá[6]”, mà các kinh xưa của Giáo Hội tại Việt Nam, khi nhắc đến cây thập giá đều dùng thuật từ thánh giá. Như khi ngắm Năm Sự Thương “Thứ bốn thì ngắm: Đức Chúa Giêsu vác cây thánh giá “. Hay chặng đàng thánh giá, chặng thứ hai: “Đức Chúa Giêsu xê vai lại mà vác lấy thánh giá”; chặng thứ năm: “Quân dữ bắt ép ông Simon vác đỡ thánh giá với Chúa[7]”.
Đây là một ý nghĩa hay của Giáo Hội tại Việt Nam, nhưng nên chăng chúng ta cần phân biệt cái giá trước và sau khi đóng đinh Chúa, tức là thập giá và thánh giá.
______________________
[1] x. nghĩa chữ thánh ở các trang 265, 411, 564, 574, 580, 584, 589, 593.
[2] Lê Văn Đức, TỪ ĐIỂN VIỆT NAM, Nhà sách Khai Trí, Sài Gòn, 1970.
[3] Đào Duy Anh, HÁN VIỆT TỪ ĐIỂN, in lần thứ ba, nxb. Trường Thi, Sài Gòn, 1957.
[4] Lm. Eugène Gouin, MEP, DICTIONNAIRE VIETNAMIEN CHINOIS FRANÇAIS, D’Extrême Orient, Sài Gòn, 1957.
[5] Nguyễn Lân, TỪ ĐIỂN TỪ VÀ NGỮ HÁN VIỆT, nxb. TP.HCM, TP.HCM, 1989.
[6] MỤC LỤC NHỰT KHOÁ, nxb. Tôn giáo, Hà Nội, 2004, tr. 94.
[7] sđd. tr. 190, 193.
Cha Stêphanô Huỳnh Trụ
2023
Thứ bảy sau Chúa Nhật III Phục Sinh
Thứ bảy sau Chúa Nhật III Phục Sinh
Ca nhập lễ
Trong phép Rửa tội, anh em đã được mai táng làm một với Đức Kitô, anh em cũng được sống lại với Người bởi đã tin vào quyền năng Thiên Chúa, Đấng đã cho Người từ cõi chết sống lại – Allêluia.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, Chúa đã cho những ai tin vào Chúa được tái sinh nhờ nước thánh tẩy để nên một với Ðức Kitô, xin Chúa thương phù trì giúp họ luôn chiến thắng tội lỗi và trung thành đáp lại tình thương của Chúa. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc I: Cv 9, 31-42
“Hội thánh được tổ chức và đầy ơn an ủi của Thánh Thần”.
Trích sách Tông đồ Công vụ.
Trong những ngày ấy, Hội Thánh được bình an trong khắp miền Giuđêa, Galilêa và Samaria, sống trong sự kính sợ Chúa, được tổ chức và đầy ơn an ủi của Thánh Thần.
Phêrô đi khắp các miền, đến với các thánh đang ở Lyđa. Ở đó ngài gặp một người tên là Ênêa, bị bất toại đã liệt giường suốt tám năm. Phêrô nói với anh ta: “Ênêa, Chúa Giêsu Kitô chữa anh lành bệnh; hãy chỗi dậy và dẹp giường đi”. Lập tức anh ta đứng lên. Tất cả dân cư ở Lyđa và Sarôna thấy vậy, đều trở lại cùng Chúa.
Tại Gióp-pê, có một nữ môn đồ tên là Tabitha, nghĩa là Sơn Dương. Bà làm nhiều việc lành và hay bố thí. Xảy ra trong những ngày ấy bà lâm bệnh mà chết; người ta rửa xác bà, rồi đặt trên lầu. Vì Lyđa ở gần Gióp-pê, các môn đồ nghe tin Phêrô đang ở đó, liền sai hai người đến xin ngài rằng: “Xin ngài hãy mau đến với chúng tôi”. Phêrô chỗi dậy đi với họ. Ðến nơi, người ta dẫn ngài lên lầu; tất cả các quả phụ bao quanh ngài, khóc nức nở, chỉ cho ngài xem các áo trong áo ngoài mà chị Sơn Dương may cho họ. Phêrô bảo mọi người ra ngoài, rồi quỳ gối cầu nguyện, và quay mặt về phía thi thể mà nói: “Tabitha, hãy chỗi dậy”. Bà liền mở mắt, thấy Phêrô và ngồi dậy. Phêrô đưa tay đỡ bà đứng dậy, rồi gọi các thánh, và các quả phụ đến, và chỉ cho thấy bà đã sống lại. Cả thành Gióp-pê hay biết việc ấy, nên nhiều người tin vào Chúa. Phêrô lưu lại Gióp-pê nhiều ngày tại nhà Simon thợ thuộc da.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 115, 12-13. 14-15. 16-17
Ðáp: Tôi lấy gì dâng lại cho Chúa, để đền đáp những điều Ngài ban tặng cho tôi?
Hoặc đọc: Alleluia.
Xướng: Tôi lấy gì dâng lại cho Chúa, để đền đáp những điều Ngài ban tặng cho tôi? Tôi sẽ lãnh chén cứu độ, và tôi sẽ kêu cầu danh Chúa.
Xướng: Tôi sẽ giữ trọn lời khấn xin cùng Chúa, trước mặt toàn thể dân Ngài. Trước mặt Chúa thật là quý hoá, cái chết của những bậc thánh nhân Ngài.
Xướng: Ôi lạy Chúa, con là tôi tớ Chúa, con là tôi tớ Ngài, con trai của nữ tỳ Ngài, Ngài đã bẻ gãy xiềng xích cho con. Con sẽ hiến dâng Chúa lời ca ngợi làm sinh lễ, và con sẽ kêu cầu danh Chúa.
Alleluia: Mt 28, 19 và 20
Alleluia, alleluia! – Các con hãy đi giảng dạy muôn dân: Thầy sẽ ở cùng các con mọi ngày cho đến tận thế. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Ga 6, 61-70
“Chúng con sẽ đi đến với ai? Thầy mới có những lời ban sự sống”.
Trích Phúc Âm theo Thánh Gioan.
Khi ấy, có nhiều môn đệ của Chúa Giêsu nói rằng: “Lời này chói tai quá! Ai nghe được!” Tự biết rằng các môn đệ đang lẩm bẩm về chuyện ấy, Chúa Giêsu nói với họ: “Ðiều đó làm các ngươi khó chịu ư? Vậy nếu các ngươi thấy Con Người lên nơi đã ở trước thì sao? Chính thần trí mới làm cho sống, chứ xác thịt nào có ích gì? Nhưng lời Ta nói với các ngươi là thần trí và là sự sống. Nhưng trong các ngươi có một số không tin”. Vì từ đầu Chúa Giêsu đã biết ai là những kẻ không tin, và kẻ nào sẽ nộp Người. Và Người nói: “Bởi đó, Ta bảo các ngươi rằng: Không ai có thể đến với Ta, nếu không được Cha Ta ban cho”. Từ bấy giờ có nhiều môn đệ rút lui không còn theo Người nữa. Chúa Giêsu liền nói với nhóm Mười Hai rằng: “Cả các con, các con có muốn bỏ đi không?” Simon Phêrô thưa Người: “Lạy Thầy, chúng con sẽ đi theo ai? Thầy mới có những lời ban sự sống đời đời. Phần chúng con, chúng con tin và chúng con biết rằng: Thầy là Ðấng Kitô, Con Thiên Chúa”.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin đón nhận lễ vật của chúng con là con cái trong nhà, và thương tình bảo vệ chúng con luôn mãi. Ước gì chúng con không để mất những ơn đã lãnh nhận trong lễ Vượt Qua này, và được hưởng phúc lộc muôn đời Chúa hứa ban. Chúng con cầu xin…
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa, chúng con tuyên xưng Chúa mọi lúc, nhất là trong đêm (ngày, mùa) cực thánh này, chúng con càng hãnh diện tung hô Chúa khi Ðức Ki-tô đã được hiến tế làm Chiên Vượt Qua của chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Nhờ Người con cái sự sáng được sinh ra để sống muôn đời, và khi các cửa Nước Trời được mở ra đón các tín hữu, vì nhờ sự chết của Người, chúng con khỏi phải chết, và trong sự sống lại của Người, chúng con được phục sinh.
Vì thế, với niềm hân hoan chứa chan trong lễ Phục Sinh, toàn thể nhân loại trên khắp địa cầu đều nhảy mừng. Cũng vậy, các Dũng thần và các Quyền thần không ngừng hát bài ca chúc tụng vinh quang Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!.
Ca hiệp lễ
Chúa phán: “Lạy Cha, Con cầu xin cho chúng, để chúng nên một trong Ta, và để thế gian tin rằng Cha đã sai Con” – Allêluia.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa là Cha rất nhân từ, xin không ngừng bảo vệ chúng con Chúa đã muốn cho Con Một Chúa chịu khổ hình để cứu chuộc chúng con, xin cho chúng con cũng được chia sẻ phần vinh quang phục sinh của Người. Người hằng sống và hiển trị muôn đời.
2023
Liên Hiệp Quốc lên án các vụ oanh kích thường dân tại Myanmar
Liên Hiệp Quốc lên án
các vụ oanh kích thường dân tại Myanmar
Liên Hiệp Quốc lên án các vụ oanh kích thường dân tại Myanmar.
Liên Hiệp Quốc, nhiều nước Tây phương và các tổ chức nhân quyền quốc tế lên án chính quyền quân phiệt ở Myanmar đã dùng trực thăng chiến đấu MI-35 oanh kích thường dân tại nước này làm cho hàng trăm người bị thiệt mạng.
Vụ oanh kích xảy ra hôm 11 tháng Tư năm 2023 tại Kanbalu, thuộc miền Sagaing. Trong số các nạn nhân, có các trẻ em, người già, phụ nữ mang thai. Cuộc tấn công xảy ra vào dịp lễ của “Chính quyền thống nhất quốc gia” (National Unity Government, NUG), là chính phủ song song dân chủ.
Ông Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres mạnh mẽ lên án vụ này. Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố trong một twitter rằng những hành động bạo lực như thế chứng tỏ sự coi rẻ của chế độ quân phiệt tại Myanmar đối với mạng sống con người và họ phải chịu trách nhiệm về cuộc khủng hoảng trầm trọng nhất về nhân đạo tại nước này, từ sau cuộc đảo chánh hồi tháng Hai năm 2021. Bà Nabila Massrali, Phát ngôn viên của Ủy ban hành pháp Liên hiệp Âu châu, nói rằng: ‘Liên hiệp Âu châu kinh hoàng vì những tin tức liên quan đến những hành vi tàn bạo của chế độ quân phiệt Myanmar tại Sagaing, làm cho hàng chục thường dân vô tội bị thiệt mạng. Chúng tôi tiếp tục làm việc để những kẻ có trách nhiệm về vụ này phải hoàn toàn trả lẽ về việc làm của họ”.
Chính phủ song song dân chủ của Myanmar thì coi vụ sát hại này là “sự sử dụng độc đoán tột độ bạo lực để chống các thường dân vô tội và là một tội ác chiến tranh của tập đoàn quân nhân ở nước này”.
Phát ngôn viên của quân đội Myanmar, tướng Zaw Min Tun, trong cuộc phỏng vấn dành cho các cơ quan truyền thông nhà nước địa phương, đã nhìn nhận trách nhiệm của chính phủ quân đội: không quân đã tấn công làng Pa Zi Gya, thuộc tỉnh Kanbalu, trong miền Sagaing, vì tại đó có buổi lễ khánh thành Văn phòng của Lực lượng bảo vệ nhân dân (Pdf), một số dân quân thuộc lực lượng kháng chiến mà quân đội Myanmar coi là những nhóm khủng bố.
Lực lượng bảo vệ nhân dân được thành lập cách đây hai năm, sau cuộc đảo chánh của quân đội Myanmar và là cánh tay võ trang của Chính phủ thống nhất quốc gia lưu vong.
Từ đầu tháng Hai năm 2021 đến tháng Giêng năm 2023, chính phủ quân phiệt Myanmar, nhờ những máy bay của Nga và Trung Quốc, đã thực hiện ít nhất 600 vụ oanh kích và dội bom chống các làng do các lực lượng kháng chiến kiểm soát tại nhiều miền. Làng Kitô Chaung Yoe, thuộc miền Sagaing đã bị tấn công lần thứ ba, hôm 11 tháng Tư năm 2023, trong vòng hơn một năm. Các binh sĩ đã phá hủy các ghế dài trong nhà thờ địa phương, thiêu rụi một số xe máy, trong khi dân chúng bỏ chạy không thể mang theo của cải nào. Trong những tuần gần đây, tại bang Chin có đa số dân theo Kitô giáo, hằng ngày đều có những cuộc đụng độ giữa quân chính quy và dân quân địa phương, thuộc lực lượng kháng chiến.
(Asia News 12-4-2023, KNA 12-4-2023)
G. Trần Ðức Anh, O.P.