2022
Một vài nhận định về từ “giáo lý viên”
Tôma Nguyễn Như Danh
Bài viết này không nhằm phân tích từ “giáo lý viên” dưới góc độ hình thái học, tức là cấu tạo từ. Trái lại, bài viết thảo luận cụm từ “giáo lý viên” dưới góc độ ngữ học ứng dụng, nghĩa là nó được sử dụng và được hiểu như thế nào. Hai vấn đề chính sẽ được tìm hiểu đó là:
– Từ “giáo lý viên” được sử dụng trong các văn bản chính thức của Tòa Thánh, của Hội Thánh Công giáo Việt Nam.
– Từ ‘giáo lý viên” được áp dụng cho những đối tượng nào.
- Từ giáo lý viên được sử dụng trong các văn kiện quan trọng của Giáo quyền
Vì nguồn tư liệu hạn chế, người viết xin được tìm hiểu từ ngữ này qua một vài văn kiện của Tòa Thánh từ Công đồng Vatican II trở lại đây và một số văn bản của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam.
1.1 Từ “giáo lý viên” được sử dụng trong những văn bản của Tòa Thánh
Các văn kiện quan trọng của Tòa Thánh đề cập đến giáo lý viên hàng ngàn lần.
Công Đồng Vatican II, Hiến chế Mạc Khải Dei Verbum: 1 lần
Công Đồng Vatican II, Hiến chế Phụng vụ Sacrosanctum Concilium 1 lần
Công Đồng Vatican II, Sắc Lệnh Về Nhiệm Vụ Mục Tử Của Các Giám Mục Trong Giáo Hội – Christus Dominus 1 lần
Bộ Giáo sĩ, Chỉ Nam huấn giáo 1971: 40 lần
Đức Thánh Cha Phaolô VI, Tông Huấn Loan Báo Tin Mừng Evangeli Nuntiandi 1975: 4 lần
Đức Thánh Cha Gioan Phaolô 2, Tông Huấn Dạy giáo lý 1979: 24 lần
Giáo luật 1983: 5 lần
Đức Thánh Cha Gioan Phaolô 2, Tông huấn Kitô hữu giáo dân Christifideles Laici, 1988: 2 lần
Bộ Phúc Âm hóa các dân tộc, Hướng dẫn mục vụ dành cho các linh mục triều 1989: 6 lần
Đức Thánh Cha Gioan Phaolô 2, Thông điệp sứ vụ Đấng Cứu Độ Redemptoris Missio, 1990: 13 lần
Bộ Phúc Âm hóa các dân tộc, Hướng dẫn Giáo lý viên 1993: 267
Bộ Giáo sĩ, Chỉ Nam huấn giáo 1997: 221 lần
Bộ Giáo sĩ, Vai trò của linh mục trong việc huấn giáo, 1999: 20 lần
Hội đồng Giáo hoàng về việc thăng tiến Tân Phúc Âm hóa, Chỉ Nam huấn giáo 2020: hàng trăm lần
Đức Thánh Cha Phanxicô, Thừa tác vụ cổ kính Antiquum Ministerium 2021: 20 lần
Như vậy, trong các văn kiện quan trọng của Tòa Thánh, từ Giáo lý viên được sử dụng rất nhiều, nhiều đến cả ngàn lần. Nội dung chính yếu khi các văn bản của Tòa thánh đề cập đến giáo lý viên là ơn gọi, sứ mạng, căn tính, linh đạo dành cho giáo lý viên và đào tạo giáo lý viên[1]. Điều đó nói lên tầm quan trọng của giáo lý viên trong công cuộc dạy giáo lý và truyền giáo của Hội Thánh.
1.2 Từ “giáo lý viên” được sử dụng trong những văn bản của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam và các giáo phận.
Hội đồng Giám Mục Việt Nam cũng dùng từ “giáo lý viên” nhiều lần trong các thư chung và Hướng dẫn dạy giáo lý tại Việt Nam.
Thư chung của HĐGM 2007 cho biết mỗi Kitô hữu đều là giáo lý viên (số 21) và giáo lý viên “giống như những cành nho gắn liền với thân nho là Chúa Kitô, hút nhựa sống Lời Chúa từ thân cây là Chúa Giêsu để chuyển đến các học viên bằng chứng từ rao giảng và thực thi huấn lệnh Chúa” (số 20).
Thư chung HĐGM 2019, chủ đề năm 2020 hướng đến người trẻ “Đồng hành với người trẻ trong tiến trình hướng tới sự trưởng thành toàn diện” HĐGM mời gọi các mục tử và giáo lý viên cần canh tân việc dạy giáo lý cho người trẻ để người trẻ có thể trưởng thành về đời sống tâm linh (số 7).
Hướng dẫn Tổng Quát việc dạy giáo lý tại Việt Nam 2017 của Ủy ban Giáo lý Đức tin, trực thuộc Hội Đồng Giám Mục Việt Nam đã đề cập đến giáo lý viên 41 lần.
Nội dung chính yếu khi Hội Đồng Giám Mục Việt Nam đề cập đến về giáo lý viên là những chỉ nam của Tòa Thánh về dạy giáo lý và Đào tạo giáo lý viên[2].
Linh mục Giuse Vũ Đức An trong bài viết “Tầm quan trọng của Giáo lý trong đời sống Đức tin” đăng ngày 28/3/2022 trên trang web của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam đã nêu bật tầm quan trọng của giáo lý trong đời sống đức tin của dân Chúa. Ngài đã cho thấy được tầm quan trọng của dạy giáo lý trong lịch sử Hội Thánh và lịch sử loan báo Tin Mừng tại Việt Nam. Điểm đặc biệt là từ thế kỷ 17, các vị thừa sai đã quan tâm soạn sách giáo lý bằng tiếng Việt và quan tâm đến việt đào tạo giáo lý viên:
“Các vị thừa sai không những quan tâm đến việc soạn thảo sách giáo lý mà còn trú trọng đến việc đào tạo các giáo lý viên. Đó là việc đào tạo các thầy giảng để chuyên lo việc dạy giáo lý cách hiệu quả hơn.”[3]
Trong số các thầy giảng này có Anrê Phú Yên, người giáo lý viên được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II phong chân phước ngày 05/3/2000. Ngài cũng là bổn mạng của các giáo lý viên Việt Nam[4].
Tổng giáo phận Sài Gòn vẫn dùng từ giáo lý viên trong Bộ sách giáo lý Hiệp thông, gồm 12 trình độ, có sách dành cho giáo lý viên và học viên. Giáo phận Xuân Lộc sử dụng từ giáo lý viên trong các tài liệu của Ban Huấn giáo, trong các văn bản gửi cho các giáo xứ. Tất cả 27 giáo phận tại Việt Nam đều sử dụng từ “giáo lý viên” để gọi chung những người giáo dân, có cả tu sĩ tham gia dạy giáo lý. Nhiều văn bản, thư chung và hướng dẫn ở cấp giáo phận dùng từ “giáo lý viên” nhiều vô số, không thể đếm hết được.
- Từ giáo lý viên được áp dụng cho những đối tượng nào
Từ “Giáo lý viên” được sử dụng lâu đời trong Hội Thánh với dưới nhiều tên gọi khác nhau như thầy dạy[5], người chỉ dẫn[6]. Từ giáo lý viên được nhắc đi nhắc lại hàng trăm lần trong nhiều văn kiện của Tòa Thánh như đã đề cập ở trên.
Theo nghĩa thông thường, giáo lý viên nói chung là người dạy giáo lý. Thế nên tất cả những ai dạy giáo lý đều có thể gọi là giáo lý viên. Họ có thể là Giám mục, linh mục, tu sĩ hoặc giáo dân. Từ điển bách khoa công giáo nói về giáo lý viên như sau:
“Trong bối cảnh Kitô giáo, giáo lý viên là giáo sĩ, tu sĩ hoặc giáo dân, những người hướng dẫn người khác trong đức tin Công giáo. Bằng lời nói và gương sáng, giáo lý viên chia sẻ đức tin cá nhân của mình với các thành viên khác trong cộng đồng và/hoặc với những người tìm gia nhập Hội Thánh”[7].
Như thế, qua định nghĩa trên chúng ta thấy rõ hơn rằng tất cả mọi thành phần dân Chúa đều được mời gọi trở nên giáo lý viên.
Thật vậy, nhiệm vụ dạy giáo lý liên hệ đến tất cả mọi thành phần dân Chúa[8]: Giám mục[9], linh mục[10], tu sĩ nam nữ tức những người sống đời thánh hiến[11], giáo lý viên giáo dân[12], các bậc phụ huynh[13] và tất cả mọi Kitô hữu[14]. Bởi thế mọi tín hữu Kitô đều có thể là một giáo lý viên cách nào đó[15].
Từ giáo lý viên được áp dụng trước hết và trên hết cho đức giám mục giáo phận bởi vì “Giám Mục là nhà rao giảng Tin Mừng đầu tiên bằng lời nói và chứng từ của đời sống mình”[16]. Giám mục là người có trách nhiệm hoàn toàn, đầu tiên về việc huấn giáo. Ngài là giáo lý viên đầu tiên của giáo phận[17]. Đầu tiên ở đây nghĩa là ngài là giáo lý viên trước hết và trên hết mọi giáo lý viên, nhờ ngài mà mọi thành phần khác trong giáo phận được tham dự vào sứ vụ rao giảng Tin mừng của Giám mục. Nói cách khác, không có ngài hoặc không hiệp thông với ngài thì không có giáo lý viên đúng nghĩa trong giáo phận của ngài. Chính ngài chọn gọi các tín hữu để trở thành giáo lý viên và các giáo lý viên thực thi công cuộc huấn giáo trong giáo phận dưới sự chỉ đạo của ngài. Điều này được thể hiện rõ trong chức vụ của giám mục đặc biệt nhiệm vụ giáo huấn, trình bày học thuyết Kitô giáo và tổ chức dạy giáo lý[18].
Các linh mục là giáo lý viên vì các linh mục “là cộng sự viên đầu tiên của Giám Mục và qua sự ủy nhiệm của ngài, trong khả năng là nhà giáo dục đức tin” (x. PO 6), có nhiệm vụ làm sống lại, điều hợp và hướng dẫn hoạt động dạy giáo lý của cộng đồng đã được trao phó cho mình (GDFC 2020, số 115). Tân chỉ nam huấn giáo 2020 nói rõ hơn “Vị linh mục của giáo xứ hay cha xứ là giáo lý viên hàng đầu trong cộng đồng giáo xứ” ngài là “giáo lý viên của các giáo lý viên” (số 116).
Các Phó tế và phó tế vĩnh viên cũng là giáo lý viên vì chức phó tế liên quan đến phục vụ Lời. Tân chỉ nam huấn giáo, số 117 và 118 của nói về trách nhiệm của các phó tế trong việc dạy giáo lý cho các tín hữu ở mọi giai đoạn của đời sống người Kitô hữu. Các phó tế phải tham gia vào các chương trình dạy giáo lý của Giáo phận hay của giáo xứ, trên hết là những chương trình liên quan đến những sáng kiến liên hệ với việc rao giảng Tin Mừng[19].
Tu sĩ nam nữ, những người sống đời thánh hiến được mời gọi dạy giáo lý:
“Trong lịch sử Hội Thánh, họ được kể vào số những người tận tâm nhất với việc ra ngoài dạy giáo lý. Hội Thánh đặc biệt mời gọi những người được thánh hiến vào hoạt động dạy giáo lý, trong đó sự đóng góp độc đáo và đặc biệt của họ không thể được thay thế bằng các linh mục hay giáo dân” (GDFC 2020, số 119).
Chính đời sống thánh thiện của họ là bài giáo lý sống động. Hơn thế nữa, sự tham gia dạy giáo lý của các tu sĩ nam nữ đã thực hiện trong lịch sử huấn giáo cho thấy họ đóng góp nhiều cho chiều sâu tôn giáo, sư phạm và phục vụ cho sự phát triển của huấn giáo (GDGC 2020, số 120)
Giáo lý viên giáo dân: Giáo lý viên áp dụng cho giáo dân thật rõ ràng qua các Chỉ nam huấn giáo, Tông huấn Dạy giáo lý và đặc biệt Thừa tác vụ giáo lý viên giáo dân được Đức Thánh cha Phanxicô thiết lập ngày 10/5/2021[20]. Nhờ bí tích Rửa tội và được củng cố qua bí tích Thêm sức, Giáo lý viên giáo dân là người được Chúa Thánh Thần mời gọi, được Hội Thánh sai đi, được cộng tác với Đức Giám mục trong sứ vụ tông đồ và liên kết chặt chẽ với hoạt động truyền giáo của Hội Thánh[21].
Dựa theo những chỉ dẫn của Thánh Kinh, Thánh Truyền và Huấn quyền, chúng ta thấy rằng giáo lý viên là một ơn gọi khởi đi từ sáng kiến và lời mời gọi của Thiên Chúa, được Giáo hội nhìn nhận, cụ thể là qua Đức Giám mục giáo phận. Đó là lời mời gọi sống và loan báo Tin mừng cho muôn dân, cho người có đạo cũng như cho những người chưa biết Chúa.
Như vậy, từ “giáo lý viên” vừa có tính phổ quát vừa có tính đặc thù. Tính phổ quát vì là áp dụng được cho tất cả mọi thành phần dân Chúa: Giám mục, linh mục, phó tế, tu sĩ nam nữ và giáo dân. Đặc thù là khi nói giáo lý viên, người tín hữu Kitô sẽ không lẫn lộn với bất cứ công việc, hay nghề nghiệp nào[22] vì họ sẽ nghĩ ngay đó là những người dạy giáo lý.
Mặt khác, từ này cũng có nét hay của nó là tính trung dung, không phân biệt giới tính vì áp dụng được cho cả nam lẫn nữ. Điều này càng thích hợp trong thế giới ngày nay khi nhân loại đề cao sự bình đẳng giữa nam và nữ. Điều này càng giúp từ “giáo lý viên” trở nên thiện cảm hơn khi sử dụng.
Tóm lại, từ giáo lý viên có thể xuất hiện nhiều trong tiếng Việt chưa đầy 100 năm, nhưng nó là từ quen thuộc, phổ biến và có giá trị đặc biệt của nó vì đã đi vào lịch sử của Hội Thánh và của Hội thánh Công giáo Việt Nam qua các văn bản của Tòa Thánh, của nhiều chỉ dẫn quan trọng của Hội đồng Giám mục Việt Nam, của nhiều thư chung và hướng dẫn liên quan đến giáo lý viên của các Giám mục và các Ban Huấn giáo các giáo phận.
Giả sử có ai đó muốn thay đổi từ “giáo lý viên” bằng một từ khác thì không biết kết quả có tốt hơn không nhưng điều chắc chắn là nó sẽ gây xáo trộn rất lớn cho dân Chúa, có thể phức tạp và xáo trộn như điều chỉnh năm tháng lịch Công Nguyên cho đúng năm Chúa Giáng sinh. Hơn thế nữa, nó cũng xóa đi một phần ký ức đức tin của thế hệ trẻ khi mà từ ‘giáo lý viên” đã đi vào lòng dân Chúa cả gần thế kỷ nay.
DANH MỤC VIẾT TẮT
AM : Thừa tác vụ cổ kính “Antiquum Ministerium”. 2021
DGL : Tông Huấn Dạy giáo lý “Catechesi Tradendae”. 1979
GC : Guide for Catechists, 1993 (Hướng dẫn giáo lý viên 1993)
GCD : General Catechetical Directory, 1971. (Chỉ Nam Huấn giáo 1971).
GDFC : General Directory for Catechesis), 1997. (Chỉ Nam Huấn giáo 1997
GDFC 2020 : Directory for Catechesis (Tân chỉ nam Huấn giáo), 2020.
GL : Bộ Giáo luật 1983.
KTHGD : Tông huấn Kitô hữu giáo dân “Christifideles Laici”.1988
LBTM : Thông điệp Loan báo Tin Mừng “Evangeli Nuntiandi ”.1975
MK : Hiến chế tín lý về Mạc khải của Thiên Chúa “Dei Verbum”. 1965
GM : Sắc lệnh về nhiệm vụ của các Giám Mục trong Giáo hội: Christus Dominus.
PV : Hiến chế Phụng vụ “Sacrosanctum Concilium”. 1963
SVĐCĐ : Sứ vụ Đấng Cứu Độ “Redemptoris Missio”. 1990
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Code of Canon Law, 1983. Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
Congregation for the Clergy, General Catechetical Directory. 1971. Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
Congregation for the Clergy, General Directory for Catechesis, 1997. Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
Congregation for the Clergy, the Role of the Priest in Catechesis (Bộ Giáo sĩ, Vai trò của linh mục trong việc huấn giáo). 1999. Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022.
Congregation for Evangelization of Peoples, Pastoral Guide for diocesan priests in Churches dependent on the Congregation for Evangelization of Peoples (Bộ Phúc Âm hóa các dân tộc, Hướng dẫn mục vụ dành cho các linh mục triều). Rome, June 1989.
Congregation for Evangelization of Peoples, Guide for Catechists. Document of vocational, formative and promotional orientation of Catechists in the territories dependent on the Congregation for Evangelization of Peoples.1993. Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
Francis, Antiquum Ministerium (10 May, 2021). Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, Thư chung 2007. Trích từ https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/thu-chung-2007-cua-hoi-ong-giam-muc-viet-nam-ve-giao-duc-kito-giao-giao-duc-hom-nay-xa-hoi-va-giao-hoi-ngay-mai-17878
Hội Đồng Giám Mục Việt Nam-Ủy Ban Giáo lý Đức tin, Hướng Dẫn Tổng Quát Việc Dạy Giáo Lý Tại Việt Nam 2017. 2017. Trích từ https://giaolyductin.net/huong-dan-tong-quat-viec-day-giao-ly-tai-viet-nam-2017.html
Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, Thư chung 2019. Trích từ https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/hdgm-vn-thu-chung-35356
John Paul II, Apostolic Exhortation Catechesi Tradendae (16 October 1979). Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
John Paul II, Post-synodal Apostolic Exhortation, Christifedeles Laici (30 December 1988). Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
John Paul II, Encyclical Letter Redemptoris Missio (7 December 1990). Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
Lm. Giuse Vũ Đức An, Tầm quan trọng của Giáo lý trong đời sống Đức tin, 2022. Trích từ https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/tam-quan-trong-cua-giao-ly-trong-doi-song-duc-tin-44752
Nguyen Nhu Danh, Investigating a catechist spirituality and solutions to enhance their spiritual life. Luận án tiến sĩ thần học, Trường đại học NCU, USA, 2022.
Paul VI, Apostolic Exhortation Evangeli Nuntiandi (08 December1975). Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
Pontifical Council for the promotion of the New Evangelization, Directory for Catechesis, 2020.
Vatican Council II, Dogmatic Constitution on Divine Revelation Dei Verbum (18 November 1965). Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
Vatican Council II, Constitution on the Sacred Liturgy Sacrosanctum Concilium (4 December 1963). Retrieved from Vatican.va on 21 March 2022
[1] Nguyen Nhu Danh, Investigating a catechist spirituality and solutions to enhance their spiritual life. Luận án tiến sĩ thần học, Trường đại học NCU, USA, 2022.
[2] Ủy Ban Giáo Lý Đức Tin, Hướng dẫn Tổng Quát việc dạy giáo lý tại Việt Nam 2017
[3] Linh mục Giuse Vũ Đức An trong bài viết “Tầm quan trọng của Giáo lý trong đời sống Đức tin”. 2022
[4] Ủy Ban Giáo Lý Đức Tin, Hướng dẫn Tổng Quát việc dạy giáo lý tại Việt Nam 2017, số 79
[5] x 1 Cor 12:28-31
[6] x Gal 6:6
[7] Reverend Peter M.J. Stravinskas, Ph.D., Catholic Encyclopedia, mục Catechist, Our Sunday visitor, Inc. 1991, tr. 181
[8] x. GL 757 – 759. 774 – 780
[9] x. DGL 16; 63; GL 756. 775
[10] x. DGL 16; 64; GL 757. 776 – 777
[11] x. DGL 16; 65; GL 758. 776. 778; GC 4 khuyến khích các tu sĩ dấn thân vào việc huấn giáo, và kêu gọi họ sẵn sàng và chuẩn bị chuyên môn để lãnh nhận trách vụ huấn giáo:
“Các tu sĩ hoàn tất vai trò giáo lý viên và do cộng tác chặt chẽ với các linh mục, thường chủ động trong việc điều hành. Vì các lý do trên, Bộ Phúc Âm Hoá các dân tộc cũng yêu cầu tu sĩ dấn thân vào các lãnh vực trong yếu của đời sống các giáo đoàn, đặc biệt trên bình diện huấn luyện và đồng hành với các giáo lý viên.”
[12] x. DGL 66; Gl 759
[13] x. DGL 16; 68; Gl 774
[14] x. DGL 15; 16; 63 – 68
[15] Nguyen Nhu Danh, Investigating a catechist spirituality and solutions to enhance their spiritual life. Luận án tiến sĩ thần học, Trường đại học NCU, USA, 2022. Trang 18-35
[16] Gioan Phaolô II, Tông Huấn Hậu Thượng Hội Đồng Pastores Gregis (16 tháng 10 năm 2003). GDC số 222.
[17] DGL số 63; GDFC 1997, số 222, GDFC 2020 số 114
[18] Christus Dominus số 12-14
[19] GDFC 2020, số 117
[20] AM số 11
[21] GC 2
[22] Từ giáo lý viên dù được áp dụng cho các giám mục, linh mục, phó tế và tu sĩ nhưng người giáo dân nói chung và trong ngôn ngữ của Hội Thánh, các ngài được gọi bằng danh xưng giám mục, linh mục, phó tế, tu sĩ vì nó diễn tả tốt hơn, rõ hơn, bao quát hơn ơn gọi và sứ mạng của các ngài.
2022
Các giám mục CHDC Congo kêu gọi đình chiến trước cuộc viếng thăm của ĐTC
Các giám mục CHDC Congo kêu gọi đình chiến trước cuộc viếng thăm của ĐTC
Vài tuần trước khi Đức Thánh Cha viếng thăm Công hoà Dân chủ Congo, các giám mục nước này đã bày tỏ quan ngại về tình trạng an ninh ngày càng xấu đi tại tỉnh Bắc Kivu ở phía Đông của quốc gia, và đưa ra lời kêu gọi đình chiến. Trong một tuyên bố, các giám mục Congo nói rằng “Cơn ác mộng chiến tranh đã diễn ra quá lâu. Chúng tôi yêu cầu những người hiếu chiến suy nghĩ lại.”
Tình trạng an ninh ở Bắc Kivu, đặc biệt là tại các vùng lãnh thổ Rutshuru và Nyiragongo, trở nên tồi tệ hơn sau cuộc giao tranh ngày càng khốc liệt giữa FARDC (Lực lượng vũ trang Congo) và phiến quân M23, gây ra nhiều thiệt hại về nhân mạng cho cả hai bên.
M23 là một nhóm phiến quân đã hạ vũ khí vào tháng 12/2013, nhưng tái hoạt động vào năm 2021. Việc nhóm M23 hoạt động tấn công lại đang làm gia tăng căng thẳng giữa Cộng hoà Dân chủ Congo và Rwanda. Trong khi Rwanda bị Cộng hoà Dân chủ Congo cáo buộc ủng hộ phiến quân Congo thì Rwanda cáo buộc Cộng hoà Dân chủ Congo cung cấp viện trợ cho Lực lượng Dân chủ Giải phóng Rwanda, một nhóm phiến quân Rwanda có trụ sở tại Bắc Kivu. Căng thẳng giữa hai nước gia tăng khi chính phủ Rwanda tố cáo Cộng hoà Dân chủ Congo đồng lõa trong vụ bắt cóc hai binh sĩ của Lực lượng Dân chủ Giải phóng Rwanda. Nhờ sự trung gian của Angola, hai người lính, những người rõ ràng đã bị quân đội Congo chính quy bắt giữ, đã được thả.
Trong tuyên bố gửi tới hãng tin Fides, các giám mục Congo nhấn mạnh sự bất ổn ở Bắc Kivu đang khiến an ninh khu vực căng thẳng như thế nào và nói rằng các ngài “ngạc nhiên vì giao tranh xảy ra vài tuần sau các cuộc họp ở Nairobi, trong đó các Nguyên thủ quốc gia của vùng Đại Hồ và các nhóm vũ trang cam kết đoàn kết nỗ lực của họ để thiết lập hòa bình ở phía đông của Cộng hoà Dân chủ Congo”.
Các giám mục nói: “Các dân tộc ở khu vực Hồ lớn mong muốn có được hòa bình lâu dài thông qua sự hợp tác tốt hơn mà từ đó các thế hệ tương lai có thể được hưởng lợi. Nhất là khi người dân Congo đang vận động để đón tiếp Đức Thánh Cha Phanxicô vào tháng 7, người đến với tư cách là kiến trúc sư của hòa bình và là tông đồ của hòa giải. Thật không công bằng và cũng không xứng đáng khi cố gắng chối bỏ khoảnh khắc hạnh phúc này của dân tộc, điều sẽ là nguồn phúc lành cho toàn bộ Cộng hoà Dân chủ Congo”. (Fides 1/6/2022)
Hồng Thủy
2022
Tổ chức Cứu Trẻ em tại Yemen: Trẻ em yêu cầu hoà bình
Tổ chức Cứu Trẻ em tại Yemen: Trẻ em yêu cầu hoà bình
Tổ chức Cứu Trẻ Em đã đưa ra thông cáo yêu cầu gia hạn hiệp định đình chiến ở Yemen như những bước khởi đầu để kết thúc chiến tranh. Trẻ em yêu cầu hoà bình.
Hiệp định đình chiến kéo dài 2 tháng kết thúc vào ngày 2/6. Tổ chức Cứu Trẻ em đã làm cuộc phỏng vấn với nhiều trẻ em trong nước và đưa ra tuyên bố rằng: “Các bên tham chiến ở Yemen phải hành động ngay lập tức để gia hạn thỏa thuận hòa bình của họ, để tránh tiếp tục tước đoạt tương lai của cả một thế hệ. Đây là yêu cầu của trẻ em Yemen”.
Các trẻ em ở Taiz và Sana’a đã kể với tổ chức Cứu Trẻ em về việc ngừng bắn đã ảnh hưởng tích cực thế nào đến cuộc sống của chúng và những gì trẻ em ở đây hy vọng cho các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai. Đối với nhiều trẻ em, đình chiến đã cho thấy lần đầu tiên chúng cảm thấy tự tin về tương lai của mình.
Maya, 10 tuổi, bị biến chứng sức khỏe nghiêm trọng trong cuộc chiến, nói rằng: “Mọi thứ đều bị phá hủy trong chiến tranh, trường học và nhà cửa. Con đã mất chú và anh họ của con”. Em đã bị thương do một số mảnh đạn ở cánh tay trái, lưng và bụng.
Yemen vẫn là một trong những nơi diễn ra cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới và là một trong những nơi nguy hiểm nhất đối với trẻ em.
Kể từ khi cuộc đình chiến bắt đầu, số trẻ em chết đã giảm đáng kể theo số liệu của Dự án Giám sát Tác động Dân sự. Trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 3, 50 trẻ em đã thiệt mạng hoặc bị thương trong cuộc chiến ở Yemen so với 18 trong thời gian đình chiến, giảm gần 65%. Tuy nhiên, vào tháng Giêng, tháng chết chóc nhất ở Yemen trong năm nay, 136 trẻ em đã chết hoặc bị thương, gấp hơn bảy lần so với hai tháng đình chiến.
Bà Rama Hansraj, Giám đốc Tổ chức Cứu Trẻ em cho biết: “Hai tháng hòa bình vừa qua đã thắp lên hy vọng mới về việc chấm dứt những đau khổ khôn lường của hàng triệu trẻ em ở Yemen. Trẻ em xứng đáng được lắng nghe và tham gia vào các quyết định về tương lai của chúng và đất nước của chúng”.
Bà nói thêm: “Trẻ em ở Yemen phải đưa ra những lựa chọn khó khăn hàng ngày: đi học hay không, đi học hay chơi với bạn bè hay ở nhà, vì bên ngoài quá nguy hiểm. Đây là những quyết định mà không đứa trẻ nào nên làm, nhưng đó là những gì đang xảy ra hằng ngày ở Yemen.”
Tổ chức Cứu Trẻ em kêu gọi các bên tham chiến gia hạn thỏa thuận ngừng bắn để bảo vệ hơn nữa cuộc sống của trẻ em, đồng thời nỗ lực chấm dứt cuộc khủng hoảng nhân đạo. Các bên trong cuộc xung đột phải tôn trọng Luật Nhân đạo Quốc tế và Quyền Con người, bảo vệ trẻ em và gia đình của chúng khỏi nỗi kinh hoàng của bạo lực đang diễn ra, tránh sử dụng vũ khí nổ trong các khu vực đông dân cư và thực hiện các biện pháp cụ thể và tức thì để giảm tác động đến nhà cửa, trường học, bệnh viện và cơ sở hạ tầng dân sự quan trọng.
Văn Yên, SJ
2022
Cha Francesco Cristofaro, vị linh mục chào đời với đôi chân khuyết tật
Cha Francesco Cristofaro, vị linh mục chào đời với đôi chân khuyết tật
“Đôi chân tôi thỉnh thoảng vẫn còn loạng choạng nhưng trái tim tôi vững vàng và ý chí tôi rất mạnh mẽ”. Đó là những lời của cha Francesco Cristofaro, từ một đứa trẻ không thể bước đi hay chơi đùa như những đứa trẻ khác, một cậu bé đã náu mình trong lời cầu nguyện để cầu xin một phép lạ và phép lạ đã diễn ra với tâm hồn cậu, và cậu bé ấy nay đã trưởng thành, đã trở thành linh mục, một trong những linh mục nổi tiếng nhất trên các mạng xã hội ở Ý.
Cha Francesco Cristofaro sinh tại Catanzaro ngày 10 tháng 11 năm 1979, với đôi chân bị liệt, trong gia đình của một thợ mộc và một bà nội trợ, những người lao động bình dân với công việc thường bấp bênh vào thời đó. Tuy không hiểu nhiều về căn bệnh của cậu con trai nhưng cha mẹ của cha hiểu ngay rằng đó sẽ là một thử thách. Trên thực tế, họ đã thực hiện nhiều chuyến hành trình hy vọng, từ nam chí bắc, để chữa bệnh cho con trai, nhưng nhiều khi cũng chỉ là những hy vọng hão huyền.
Căn bệnh đối với cậu bé Francesco cũng là một nỗi đau khổ sâu sắc trong nội tâm. Cha chia sẻ: “Tôi đã đấu tranh trong nhiều năm để chấp nhận bản thân và để được chấp nhận. Tôi đã phải né tránh sự thương hại của mọi người và của những đứa trẻ ở độ tuổi của tôi, những người thường nói với tôi: ‘Bạn không thể đến chơi với chúng tôi vì khi đó bạn sẽ bị ngã và bị thương’”.
Francesco đã sống một thời niên thiếu đầy đau đớn và bị loại trừ. Cậu than khóc cho bản thân, nghĩrằng mình không có ích cho ai. Ban đêm, cậu mơ thấy mình được đi chơi cùng bạn bè, được đá bóng với họ, nhưng sau đó khi tỉnh dậy, cậu thấy không có gì thay đổi. Cậu tức giận với Thiên Chúa, tự hỏi tại sao Người lại cho phép tất cả những điều này xảy ra với một đứa trẻ.
Vị linh mục trẻ khuyết tật thú nhận rằng cha đã cầu nguyện rất nhiều với Đức Mẹ để xin được chữa lành. Điều này đã không xảy ra và rồi cha nói với Đức Mẹ: “Tại sao Mẹ không lắng nghe con? Có phải con là một đứa trẻ hư?”. Cha chia sẻ: “Đức Mẹ với sự dịu dàng của một người Mẹ đã nắm lấy tay tôi và giúp cho tôi biết Chúa Giêsu. Người đã ban phép lạ cho tôi. Không phải sự chữa lành về thể chất, mà là sự chữa lành của trái tim và suy nghĩ. Trước đó tôi đã tin chắc rằng tôi chẳng có ích gì cho bất cứ ai”.
Cuộc sống của Francesco đã thay đổi khi cậu được rước lễ lần đầu và được đón rước Đấng giúp cậu hiểu rằng một người không phải là căn bệnh mà người đó đang mắc phải, nhưng có giá trị hơn chính căn bệnh đó. Cậu cũng gặp gỡ với Phong trào Tông đồ nơi cậu được đón nhận và hiểu rằng cậu có thể là một khí cụ, cậu có nhiều thứ khác hơn là căn bệnh của cậu. Khi đó Francesco không còn cầu xin được chữa lành nhưng xin được biết yêu thương tha nhân và dần dần nỗi buồn của cậu tan biến.
Kế hoạch của Thiên Chúa đang mở ra trước mắt Francesco. Cha chia sẻ: “Bây giờ tôi hiểu rằng tôi cũng là một khí cụ. Từ từ tôi lớn lên, tôi hội nhập vào giáo xứ, tôi là thừa tác viên và giáo lý viên. Trái tim tôi đã bình an. Tôi muốn trở thành tất cả của Chúa Giêsu và Người đã chúc lành cho ước muốn này. Hôm nay tôi là một linh mục. Đôi chân tôi thỉnh thoảng vẫn còn loạng choạng nhưng trái tim tôi rất kiên định và ý chí kiên cường. Tôi muốn trở thành một linh mục mỗi ngày cho đến giây phút cuối cùng”.
Hiện nay cha Francesco Cristofaro là cha sở của Giáo xứ Đức Mẹ Hồn xác Lên trời ở Simeri Crichi, một xứ nhỏ ở trung tâm của miền Calabria, nước Ý. Cha tổ chức chương trình “Trong ánh sáng của niềm tin” trên Radio Mater. Trong khi trên tivi Padre Pio, cha tổ chức các chương trình phát sóng “Trong đức tin của Giáo hội” và “Được tạo ra cho Thiên Đàng”. Cha cộng tác với Tv2000 trong chương trình L’Ora Solare – Giờ Mặt trời, viết bài cho tuần báo Phép lạ.
Cha rất năng động trên mạng xã hội. Tài khoản Facebook của cha có gần 200 ngàn người theo dõi; mỗi video trên kênh Youtube của cha đều có hàng ngàn lượt xem. Cha cũng được biết đến nhiều trên Twitter và Instagram. Cha là một trong những linh mục nổi tiếng nhất trên các mạng xã hội vào thời điểm hiện tại. Cha cũng có trang web chính thức của riêng mình, trên đó cha kể về câu chuyện của mình.
Hồng Thủy
