2022
Ðức Tổng giám mục Antony Kariyil của Ấn Ðộ từ chức theo lời yêu cầu của Tòa Thánh.
Một vị Tổng giám mục Ấn Ðộ đã từ chức theo yêu cầu của Tòa Thánh, vì không tuân hành quyết định của Giáo hội và Tòa Thánh về việc thống nhất phụng vụ.
Ðó là Ðức Tổng giám mục Antony Kariyil, 72 tuổi, Ðại diện Ðức Hồng y Tổng giám mục trưởng của giáo phận Syro-Malabar, coi sóc Tổng giáo phận Ernakulam-Angamaly, thuộc bang Kerala. Ðức cha từ chức hôm 26 tháng Bảy năm 2022, vài ngày sau khi báo chí đưa tin ngài đã gặp Ðức Sứ thần Tòa Thánh Leopoldo Girelli ở Ấn Ðộ và được thông báo Tòa Thánh yêu cầu từ chức vì từ chối chấp nhận việc thống nhất cách cử hành thánh lễ trong Giáo hội này.
Tranh luận về cách thức cử hành thánh lễ đã kéo dài mấy chục năm rồi. Những người bảo thủ nhất định không chấp nhận việc cải tổ. Hồi tháng Bảy năm 2021, Ðức Thánh cha Phanxicô đã gửi thư nhắn nhủ toàn thể hàng giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân mau lẹ chấp nhận áp dụng cách thức thống nhất trong việc cử hành thánh lễ. Một tháng sau đó, Ðức Hồng y George Alencherry, Tổng giám mục trưởng, gửi thư ngày 27 tháng Tám năm 2021 kêu gọi toàn thế giáo sĩ và giáo dân, gạt qua sở thích riêng, và hoạt động để tiến tới sự hiệp nhất.
Tháng Ba năm 2022, những kẻ chống đối đốt hình nộm Ðức Hồng y Leonardo Sandri, Tổng trưởng Bộ các Giáo hội Công giáo Ðông phương, và Ðức Hồng y Alencherry. Ðức Thánh cha Phanxicô gửi thư hồi tháng Tư năm 2022 cho những người chống đối việc cử hành thánh lễ theo thể thức đồng nhất, đồng thời cho biết Công nghị các Giáo hội Công giáo Ðông phương ở Ấn đã hỗ trợ quyết định này. Tuy nhiên vẫn còn có những nhóm không chịu tuân hành.
Giáo hội Công giáo Syro-Malabar là Giáo hội Công giáo Ðông phương lớn thứ hai sau Công giáo Ucraina, với hơn ba triệu tín hữu tại Ấn Ðộ và nhiều nước.
Cho đến nay chưa có thông cáo chính thức của Tòa Thánh về việc Ðức cha Kariyil từ chức.
(CNA 27-7-2022)
Trần Ðức Anh, O.P.
2022
Ðức Thánh cha kết thúc ba ngày viếng thăm Edmonton
Ðức Thánh cha kết thúc
ba ngày viếng thăm Edmonton
Sáng ngày 27 tháng Bảy năm 2022, Ðức Thánh cha Phanxicô đã kết thúc giai đoạn thứ hai trong cuộc tông du tại Canada: ngài giã từ Edmonton và bay tới thành Québec, thủ phủ của miền Canada Pháp, và là chặng thứ hai trong chuyến tông du.
Lúc 6 giờ 30 sáng, Ðức Thánh cha dâng thánh lễ riêng tại nguyện đường Ðại chủng viện thánh Giuse, rồi giã từ các nhân viên tại đây, trước khi ra phi trường quốc tế của thành phố Edmonton để đáp máy bay lúc 9 giờ hướng về thành phố Québéc, cách đó hơn 3,100 cây số về hướng đông. Sau hơn bốn giờ bay, Ðức Thánh cha đến Québec lúc 3 giờ chiều giờ địa phương.
Thành Québec
Québéc hiện có hơn 530,000 dân cư và là thành phố đông dân thứ hai ở miền đông Canada, sau Montréal, nhưng giữ một vai trò quan trọng hơn về mặt hành chánh. Thành này được tổ chức Unesco của Liệp Quốc tuyên bố là gia sản của nhân loại, có sắc thái Âu châu, đặc biệt là của Pháp, về phương diện kiến trúc, và thuộc vào số những thành phố cổ kính nhất ở Bắc Mỹ.
Québec được nhà thám hiểm Samuel de Champlain người Pháp, thành lập năm 1608, nhưng lịch sử nơi này đã bắt đầu một thế kỷ trước đó với nhà thám hiểm Jacques Cartier. Québec, trong tiếng của thổ dân địa phương có nghĩa là “nơi mà sông thu hẹp lại”. Qua dòng lịch sử, thành này đã chịu các cuộc chiếm đóng của người Pháp, người Anh, và cuộc tấn công của các nhóm cách mạng Mỹ chống người Anh hồi năm 1775, với toan tính sáp nhập tỉnh này, rồi toàn thể Canada vào lãnh thổ nước Mỹ đang khai sinh. Nhưng dân thành Québec đã kháng cự được cuộc bao vây.
Về mặt Giáo hội, Tổng giáo phận Québec được thành lập hồi năm 1674 và hiện có gần 990,000 tín hữu Công giáo trên tổng số một triệu 300 ngàn dân cư, với 40 giáo xứ, 450 linh mục triều và dòng, 400 tu huynh và 1,600 nữ tu.
Ðón tiếp chính thức
Khi đến sân bay quốc tế Québec, Ðức Thánh cha được năm vị trong chính quyền địa phương đón tiếp rồi dùng xe đến thẳng trụ sở của chính quyền, phủ toàn quyền, gọi là “Citadelle de Québec” cách đó 16 cây số. Ðây là pháo đài lớn nhất do người Anh kiến thiết ở Bắc Mỹ từ năm 1820 đến 1850. Pháo đài khổng lồ có hình ngôi sao năm cánh.
Tại khuôn viên Citadelle de Québec, lúc 3 giờ 40 chiều, Ðức Thánh cha đã được bà toàn quyền Mary May Simon, và với phu quân, đón tiếp với nghi thức ngoại giao: duyệt qua hàng quân danh dự, chào cờ, và giới thiệu hai phái đoàn Tòa Thánh và Canada.
Tiếp đến, Ðức Thánh cha hội kiến riêng với bà toàn quyền Canada. Bà năm nay 75 tuổi (1947), thân phụ là một người Anh, thương gia thuộc công ty thuộc da Hudson’s Bay, và mẹ bà là một phụ nữ thổ dân Inuit. Bà nguyên là một ký giả truyền thanh, rồi dấn thân trong hoạt động bênh vực các quyền của thổ dân. Bà từng làm đại sứ Canada tại Ðan Mạch, rồi làm chủ tịch tổ chức bênh vực các quyền của người Inuit. Ngày 26 tháng Bảy năm ngoái, bà Simon trở thành phụ nữ gốc thổ dân đầu tiên làm Toàn quyền của Canada, tương đương với Tổng thống, đại diện của Nữ Hoàng Anh tại Canada. Hiện bà có ba người con.
Trong khi Ðức Thánh cha hội kiến riêng với bà toàn quyền, thì Ðức Hồng y Quốc vụ khanh Tòa Thánh Pietro Parolin, gặp Thủ tướng Justin Trudeau của Canada, có sự hiện diện của Ðức Tổng giám mục Ngoại trưởng Gallagher và Ðức Tổng giám mục Pena, Phụ tá Quốc vụ khanh Tòa Thánh.
Sau khi gặp bà toàn quyền, Ðức Thánh cha gặp riêng Thủ tướng Canada. Ông năm nay 51 tuổi (1971), con của thủ tướng Pierre Trudeau. Trước khi làm chính trị, ông làm việc tại các giáo xứ trong nhiều năm, rồi được bầu làm đại biểu quốc hội năm 2008; năm năm sau ông trở thành lãnh tụ đảng tự do, và làm thủ tướng lần đầu năm 2015. Bốn năm sau, ông được tái cử.
Trần Ðức Anh, O.P.
2022
Ðức Thánh cha gặp gỡ chính quyền Canada
Trong cuộc gặp gỡ chính quyền Canada, cùng với các đại diện thổ dân và ngoại giao đoàn, chiều ngày 27 tháng Bảy năm 2022, Ðức Thánh cha Phanxicô cảnh giác chống lại trào lưu thực dân ý thức hệ hiện nay, đồng thời bênh vực các quyền của thổ dân và người nghèo, xây dựng hòa bình chống lại chủ trương tái võ trang, chiến tranh lạnh.
Tại khu vực chính phủ ở thành Québec, Citadelle de Québec, sau khi gặp riêng bà toàn quyền và thủ tướng, Ðức Thánh cha đã gặp gỡ chung các vị lãnh đạo chính quyền, cùng với các đại diện thổ dân và ngoại giao đoàn, tất cả khoảng 100 người vào lúc gần 5 giờ.
Diễn văn của Ðức Thánh cha
Sau lời chào mừng của bà toàn quyền Mary May Simon, Ðức Thánh cha đã đọc một diễn văn dài: ngài đi từ biểu tượng của Canada là hình lá cây phong (Erables, Maples) màu đỏ trên lá cờ nước này, với nhiều đặc tính, để rút ra những áp dụng cụ thể cho thực trạng thế giới và xã hội ngày nay, một xã hội có nhịp sống dồn dập, ngày càng phải trở nên mau lẹ hơn, rốt cuộc trở thành một xã hội mệt mỏi và thất vọng.
Ðức Thánh cha nói: “Chúng ta rất cần lắng nghe nhau và đối thoại để tránh xa chủ nghĩa cá nhân đang lan tràn, tránh những xét đoán vội vã, thái độ hung hăng, cám dỗ muốn phân chia thế giới thành bên tốt bên xấu! Những lá lớn của cây phong, hấp thụ không khí ô nhiễm và nhả ra dưỡng khí, mời gọi chúng ta hãy ngạc nhiên vì vẻ đẹp thiên nhiên và để cho mình được thu hút vì những giá trị hiện hữu trong các nền văn hóa thổ dân: chính họ gợi hứng cho tất cả chúng ta và có thể góp phần chữa lành những thói quen tai hại là bóc lột. Bóc lột, không những thiên nhiên, nhưng cả những tương quan và thời giờ, tệ nạn điều hành hoạt động của con người chỉ dựa trên tiêu chuẩn ích lợi và lợi lộc”.
Chống thực dân hóa ý thức hệ
Ðức Thánh cha nhận xét rằng những giáo huấn này đã bị mạnh mẽ ngăn chặn trong quá khứ, do chính sách đồng hóa và khai phóng thổ dân, kể cả hệ thống các trường nội trú thổ dân, gây thiệt hại cho nhiều gia đình dân bản địa, đe dọa ngôn ngữ, văn hóa và vũ trụ quan của họ. (…). Về điểm này, Ðức Thánh cha cùng với các giám mục tái xin lỗi vì sự ác mà nhiều Kitô hữu đã phạm chống lại các thổ dân…. Ngài nói: “Tòa Thánh và các cộng đoàn Công giáo địa phương nuôi dưỡng ý chí cụ thể thăng tiến các nền văn hóa thổ dân, với những hành trình tinh thần thích hợp, quan tâm đến các truyền thống văn hóa, phong tục và các tiến trình giáo dục của họ, trong tinh thần Tuyên ngôn của Liên Hiệp Quốc về các quyền của dân bản địa. Chúng tôi ước mong canh tân tương quan giữa Giáo hội và các thổ dân Canada, một tương quan thấm đượm tình thương đã mang lại những thành quả rất tốt, nhưng cũng có những vết thương mà chúng tôi đang dấn thân hiểu và chữa lành….”
Ðức Thánh cha nhận xét rằng: “Chữa lành lịch sử đau thương và coi rẻ ấy”, do một não trạng thực dân, không phải là điều dễ dàng. Ðồng thời, nó cảnh giác chúng ta về điều này: “nạn thực dân hóa không ngưng lại, trái lại, tại một số miền, nó biến đối, đeo mặt nạ và ẩn nấp.” (Querida Amazonia, 16). Ðó là trường hợp sự thực dân hóa ý thức hệ. Trước đây não trạng thực dân lơ là đối với đời sống cụ thể của dân chúng, áp đặt những kiểu mẫu văn hóa tiền chế, ngày nay cũng không thiếu những thứ thực dân ý thức hệ, đối nghịch với thực tại của cuộc sống, bóp nghẹt lòng gắn bó tự nhiên đối với những giá trị của các dân tộc, toan tính xóa bỏ gốc rễ các truyền thống, lịch sử và những liên hệ tôn giáo. Ðó là một não trạng, mệnh danh là đã vượt tháng những trang sử đen tối, nó mở rộng đường cho thứ “cancel culture”, văn hóa xóa bỏ, chỉ đánh giá quá khứ dựa trên những thể loại hiện tại. Vì thế, người ta vun trồng một thứ thời trang văn hóa đồng nhất, biến mọi sự trở nên giống nhau, không dung túng những khác biệt và chỉ tập trung vào hiện tại, vào những nhu cầu và các quyền của cá nhân, thường coi nhẹ những nghĩa vụ đối với người yếu thế và mong manh hơn, đó là những người nghèo, di dân, người già, bệnh nhân, trẻ em chưa sinh ra… Chính họ là những người bị quên lãng trong xã hội sung túc; chính họ, trước sự dửng dưng chung, đang bị gạt ra ngoài như những lá cây khô cần đốt bỏ”.
Ðức Thánh cha nhận xét rằng những giá trị phong phú của các thổ dân có thể dạy chúng ta về sự bảo tồn và gìn giữ gia đình. Và ngay từ nhỏ đã học thế nào là điều phải, điều trái, nói sự thật, chia sẻ, sửa chữa những lỗi lầm, bắt đầu lại, khích lệ, hòa giải. Những sự ác mà các thổ dân đã chịu, có thể là những cảnh giác cho chúng ta ngày nay, để sự chăm sóc và các quyền của gia đình không bị gạt qua một bên, nhân danh những đòi hỏi do sản xuất và lợi lộc cá nhân”.
Chống chiến tranh
Cũng trong diễn văn trước chính quyền, các thổ dân và ngoại giao đoàn ở Canada, Ðức Thánh cha nói rằng: “Trở lại lá cây phong. Trong thời chiến tranh, các binh sĩ đã dùng lá này để băng bó và dùng làm thuốc chữa các vết thương. Ngày nay, đứng trước sự điên rồ của chiến tranh, chúng ta lại cần phải thoa dịu những đối nghịch cực đoan và chữa lành các vết thương oán ghét. Một nữ chứng nhân về những bạo lực bi thảm quá khứ mới đây đã nói rằng “hòa bình có bí quyết của đó là không bao giờ oán ghét ai” (Phỏng vấn bà E. Bruck, báo “Avvenire”, 8-3-2022). Chúng ta không cần chia thế giới thành bạn và thù, không cần thái độ xa cách và tái võ trang tột cùng: không phải sự chạy đua võ trang và những chiến lược khiến cho đối phương nể sợ đưa tới hòa bình và an ninh. Không cần tự hỏi làm cách nào để tiếp tục chiến tranh, nhưng làm sao chặn đứng nó. Và cần ngăn chặn đừng để cho các dân tộc tái trở thành con tin của những chiến tranh lạnh kinh khủng lan rộng. Cần có những chính sách có tinh thần sáng tạo và nhìn xa trông rộng, biết ra khỏi những khuôn khổ của các phe phái để mang lại câu trả lời cho những thách đố hoàn cầu”.
“Thực vậy, những thách đố lớn ngày nay, như hòa bình, những thay đổi khí hậu, những hậu quả của đại dịch và những cuộc di dân quốc tế có một yếu tố chung, đó là chúng có đặc tính hoàn cầu, liên hệ tới tất cả mọi người. Và nếu mọi người đều nói cần phải chung với nhau, cùng nhau, thì chính trị không thể tiếp tục là tù nhân của những lợi lộc phe phái. “Cần biết nhìn xa tới bảy thế hệ mai sau”, như triết lý của thổ dân vẫn dạy, chứ không nhìn tới những lợi lộc thiển cận, những cuộc bầu cử, sự hỗ trợ của các nhóm vận động. Và cũng cần đánh giá cao những ước muốn về tình huynh đệ, công lý và hòa bình của các thế hệ trẻ…”
Nâng đỡ người nghèo
Sau cùng, trong diễn văn, Ðức Thánh cha cho biết trong những ngày này, ngài đã nghe nói có nhiều người túng thiếu đến gõ cửa các giáo xứ, và ngài nhận xét rằng:
“Cả trong một nước phát triển và tiến bộ cao như tại Canada, vốn đặc biệt quan tâm tới sự trợ giúp xã hội, cũng không thiếu những người vô gia cư, cậy nhờ các nhà thờ và các ngân hàng lương thực để được sự giúp đỡ và hỗ trợ cần thiết, không phải chỉ về vật chất mà thôi. Những anh chị em ấy làm chúng ta cứu xét cần cấp thiết hoạt động để chữa lành bất công trầm trọng làm ô nhiễm thế giới chúng ta, trong đó những hồng ân dồi dào của công trình sáng tạo bị phân chia quá chênh lệch. Thật là gương mù gương xấu vì thiện ích do sự phát triển kinh tế mang lại không giúp ích cho mọi lãnh vực trong xã hội. Và thật là buồn vì chính nơi những người dân thổ địa thường có nhiều tỷ lệ nghèo đói cao, cũng như chỉ số học hành thấp, không dễ tìm được nhà ở và trợ giúp y tế. Ước gì biểu tượng lá cây phong, thường xuất hiện như nhãn hiệu trên các sản phẩm của đất nước này, là một kích thích cho tất cả mọi người hãy thực hiện những chọn lựa kinh tế và xã hội nhắm đến sự chia sẻ và chăm sóc những người túng thiếu”.
Diễn văn trên đây kết thúc cuộc gặp gỡ của Ðức Thánh cha với chính quyền Canada và ngoại giao đoàn tại nước này. Bấy giờ là quá 5 giờ chiều. Ðức Thánh cha về Tòa Tổng giám mục Québec cách đó 2 cây số dùng bữa tối và qua đêm tại đây.
Tòa Tổng giám mục này cổ kính, được kiến thiết cách đây 175 năm (1847), có ba lầu. Trong thời gian dài được dùng làm trung tâm hành chánh và mục vụ của giáo phận. Ngày nay được dùng làm nơi cư ngụ của Ðức giám mục giáo phận.
Trần Ðức Anh, O.P.
2022
Ðức Thánh Cha viếng thăm Ðền thánh quốc gia Sainte Anne de Beaupré và nhà thờ chính tòa giáo phận Québec
Ðức Thánh Cha viếng thăm
Ðền thánh quốc gia Sainte Anne de Beaupré
và nhà thờ chính tòa giáo phận Québec
Chương trình hoạt động của Ðức Thánh cha ngày 28/7/2022: Ðức Thánh Cha viếng thăm Ðền thánh quốc gia Sainte Anne de Beaupré và nhà thờ chính tòa giáo phận Québec.
Québec (RVA News 28-07-2022) – Thứ Năm 28 tháng Bảy năm 2022, các hoạt động của Ðức Thánh cha đều diễn ra tại Québec. Ban sáng ngài đến Ðền thánh quốc gia Sainte-Anne-de-Beaupré, cách Tòa Tổng giám mục 35 cây số, để cử hành thánh lễ lúc 10 giờ cho các tín hữu. Ðây là nơi hành hương cổ kính nhất ở Bắc Mỹ, mỗi năm thu hút gần một triệu tín hữu đến kính viếng. Thánh đường dâng kính thánh Anna bổn mạng của tỉnh Québec. Thánh đường đầu tiên được xây cất năm 1658 đến đón nhận tượng thánh Anna làm phép lạ, về sau được nới rộng và trùng tu nhiều lần. Năm 1922, nhà thờ bị hỏa hoạn rồi sau đó được tái thiết và được chính thức thánh hiến hồi năm 1976.
Ban chiều cùng ngày, lúc 5 giờ, Ðức Thánh cha đến nhà thờ chính tòa giáo phận Québec để chủ sự Kinh chiều với các giám mục, linh mục, phó tế, tu sĩ, chủng sinh và các nhân viên mục vụ. Ðây là hoạt động chót của ngài tại thành Québec.
Trần Ðức Anh, O.P.
