2023
Tổng hợp mười năm của Đức Phanxicô

Trên bàn phím thường ôn hòa của nền chính trị Vatican, liệu Đức Phanxicô có sáng tác các biến thể hòa âm riêng của ngài không, như độc tấu trên thang âm “đồng thời”, hơi hơi giống tổng thống Pháp Emmanuel Macron không? Thần học gia Hendro Munsterman thốt lên khi hãng tin Deutsche Welle phỏng vấn: “Tính ngôn sứ và thận trọng nghi ngờ luôn đi đôi với nhau khi nói về ngài”.
Phải thừa nhận “làm giáo hoàng không phải là công việc dễ dàng”, như chính ngài nói. Và đánh giá về triều của ngài cũng không dễ. Ngài biết điều này – ngài cho rằng việc trả lời nhiều cuộc phỏng vấn và cả thâu “popecast” cho dịp kỷ niệm 10 năm của ngài là điều hữu ích cho ngài.
Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông không biết nói gì nhiều về chủ đề của ngài. Gấp gáp viết, nhiều bài báo viết tối thiểu. RTL giữ lại “tính cách của một người nói thẳng và có những cử chỉ mạnh mẽ”; báo Libé mỉa mai về một triều của “những cải cách nhỏ”; báo Slate than phiền về “tiến độ chậm”; báo Le Monde xem ngài ở “dưới làn đạn của những người cải cách và những người bảo thủ” và cũng cùng một quan điểm, nhưng theo một tinh thần khác, báo Le Figaro đưa ra một “chủ nghĩa độc đoán và mong muốn cởi mở của ngài”. Nhà báo Jean-Marie Guénois của Le Figaro cho rằng “Đức Phanxicô làm nhiều người công giáo bối rối vì những quyết định của ngài”.
Những tiếng vang truyền thông này cho thấy sự không chắc chắn trong phán đoán. Có phải những “biến âm” của Bergoglio làm giới truyền thông choáng váng không? Ngay cả báo La Croix cũng thừa nhận đã bối rối khi phóng viên ở Rôma tiết lộ “Đức Phanxicô thúc đẩy mạnh mẽ cho một tinh thần đồng nghị gồm việc lắng nghe nền tảng của người công giáo, nhưng vẫn thực thi quyền lực rất mạnh trong các bức tường Vatican”. Vậy, tin những gì đây? Ngoại vi hay trung tâm, quần đảo hay lục địa, dịu dàng hay khắc nghiệt, đồng cảm hay học thuyết, con người hay giáo quyền? Nhà báo Loup Besmond de Senneville của báo La Croix với các tiêu đề đáng kinh ngạc “Đức Phanxicô có thực sự thay đổi Giáo hội không?”, hay “Phanxicô, giáo hoàng dân chủ?” Tất cả ở nơi dấu chấm hỏi.
Các ký giả cũng giải thích cách diễn tả “đồng thời” được lý giải qua lăng kính của các nhà báo. Những người này lý giải theo cách nói biện chứng và hệ thống: dưới mắt họ, đời sống của Giáo hội tóm tắt trong cuộc đấu tay đôi giữa người cấp tiến và người bảo thủ và những cải cách cơ cấu có thể là kết quả từ đó.
Chỉ có một vấn đề làm họ quan tâm: Giáo hội có bao giờ bớt bảo thủ hơn không? Nếu có, thì Giáo hội đi tới. Nếu không, thì Giáo hội đi lui. Họ ít quan tâm đến lời Chúa Kitô và việc loan báo Tin Mừng, những điều mà họ không hiểu gì và nhất là không muốn hiểu gì suốt. Định đề của giới báo chí không thay đổi: vì công giáo là cổ xưa và áp bức, nên nó phải tự cải cách các niềm tin và các tập tục của mình để phù hợp với các quá trình giải phóng toàn diện mà thời hiện đại đề cao. Đồng tính không còn là một tội, cũng như việc quản lý không nên theo kiểu giáo sĩ và nam tính.
Trên hai lãnh vực này, Đức Phanxicô dùng lời nói và cử chỉ. “Tôi là ai mà phán xét (những người đồng tính đang tìm kiếm Chúa)?” là câu nổi bật nhất của ngài. Cách giao tiếp của ngài ‘trái tim và lắng nghe’ chiếm ưu thế hơn tính cách một chiều và huấn quyền. Báo Le Figaro nhắc lại, nhưng bằng cách biến các thượng hội đồng thành một không gian tự do của lời, giáo hoàng mở đường cho một biến động lớn được những người nhiệt tình cho một “công đồng Vatican III” mong muốn, với ý định đã được biết rõ: “Tiếp nhận những người ly hôn tái hôn, phong chức cho các ông đã có gia đình, một cái nhìn mới về người đồng tính, chấp nhận ngừa thai, một quản trị mới cho Giáo hội.”
Con đường đồng nghị của Đức thăm dò bối cảnh này với bốn nội dung về thẩm quyền, luân lý tính dục, đời sống linh mục và vị trí của phụ nữ. Giáo hội giàu có Đức muốn thích nghi với thời điểm hiện tại để giữ lối sống của họ vốn được hệ thống thuế tài trợ. Trái ngược với chủ trương đi trước thời của mình lúc đầu, Đức Phanxicô cảnh báo chống lại “sự cám dỗ để nghĩ rằng các giải pháp (…) chỉ có thể thông qua những cải cách cơ cấu”. Còn phải xem, liệu sự kiên nhẫn của Đức Phanxicô với nguy cơ ly giáo ở Đức, có như sự cứng rắn của ngài với các nhóm theo chủ nghĩa truyền thống, đi xa tinh thần đồng nghị và bị hạn chế trong việc muốn được làm lễ theo nghi thức la-tinh.
Cách đối xử mất lòng này tạo sự phẫn nộ của Giáo hội Mỹ, một nhà tài trợ khác của Vatican. Vì vậy, “đồng thời” đổ nhiều hơn vào bên này hơn bên kia. Sau triều ổn định của Đức Bênêđictô XVI, triều Đức Phanxicô làm phân cực thêm những vấn đề nhạy cảm.
Để hiểu nhân vật, chúng ta có cần phải giải tập trung không? “Đồng thời” của ngài dựa trên hai nguồn gốc Mỹ-Latinh: chủ nghĩa dân túy theo Péron, quyền lực hóa cá nhân nhưng vẫn đề cao cơ sở, và tinh thần hội ý rộng rãi của Dòng Tên để kiên quyết quyết định. Trong bài báo tham khảo, Jean-Benoỵt Poulle, một người trẻ của trường uy tín Cao đẳng hành chánh Pháp, đã xuất sắc đưa ra “nguyên nhân của những phản đối với Đức Phanxicô có lẽ là vấn đề về phong cách” và rằng ngài không có giải pháp nào khác ngoài việc cải cách “bằng những đường vòng, kết hợp một thẩm quyền cá nhân rộng lớn với việc khuyến khích các sáng kiến địa phương”.
Marta An Nguyễn dịch
2023
Bức Tượng ”Đức Mẹ Đen”
Bức Tượng ”Đức Mẹ Đen”
Câu chuyện xảy ra tại thành phố Hal nằm dọc theo kênh đào Charleroi. Hal chỉ cách Bruxelles – thủ đô vương quốc Bỉ– khoảng vài cây số. Tại đây có nhà thờ Công Giáo kiểu gô-tích tôn kính bức tượng ”Đức Mẹ Đen”. Bức tượng tạc từ thế kỷ XIII và nổi tiếng vì làm nhiều phép lạ.
Tại thành phố Hal cạnh con kênh Charleroi đã xảy ra tai nạn thảm thương. Một bà mẹ góa sống với đứa con trai duy nhất. Một ngày, cậu bé chơi với bạn cạnh con kênh. Không hiểu hai cậu bé rượt đuổi nhau thế nào mà cậu trai con bà góa trượt chân rớt xuống kênh. Cậu bạn hoảng hốt chỉ biết gào lên kêu cấp cứu. Bà mẹ càng hoảng hốt hơn và cũng chỉ biết hét lên những lời kêu cứu thảm thiết.
May mắn vào ngay lúc đó có một thanh niên đi về hướng này. Nghe tiếng kêu chàng đoán ngay sự việc. Chàng tức tốc nhảy xuống kênh và lặn sâu dưới dòng nước. Mấy phút sau chàng vớt được cậu bé và mang lên bờ, trước đôi mắt đẫm lệ của bà mẹ. Người ta xúm lại cấp cứu cậu bé. Cậu từ từ hồi tỉnh. Cậu thoát chết nhờ hành động mau mắn và dũng cảm của người thanh niên lạ mặt.
Trước công ơn to tát như thế, làm sao cám ơn cho đủ người đã cứu mạng sống con mình? Bà mẹ góa lại quá nghèo! Nghĩ lui nghĩ tới bà thấy không gì quý hơn là tặng chàng trai, ảnh đeo có hình Đức Mẹ Đen của nhà thờ gô-tích thành phố Hal. Bà đưa tặng chàng và nói:
– Chắc chắn Đức Mẹ MARIA nghe lời tôi cầu cứu nên đưa đẩy cậu đến và cứu vớt kịp thời con trai tôi bị nạn.
Chàng thanh niên lúng túng trả lời:
– Tôi không biết là có đúng như thế không, bởi vì, thú thật với bà, tôi là người không tin!
Tuy nói thế nhưng trước cái nhìn khẩn thiết của bà mẹ chàng chấp nhận ảnh thánh Đức Mẹ MARIA. Chàng cũng hứa sẽ mang ảnh như lời bà xin để ghi nhớ cuộc gặp gỡ với cậu bé con bà ..
Gần mấy chục năm trôi qua .. chàng thanh niên dũng cảm năm xưa, nay là người đàn ông lớn tuổi. Ông bị bệnh nặng và được điều trị tại một nhà thương bên Thụy Sĩ. Nhà thương do các nữ tu điều khiển. Cùng vào thời kỳ đó, tại vùng này, có vị Linh Mục người Bỉ về đây nghỉ ngơi.
Thỉnh thoảng Cha đến thăm viếng các bệnh nhân theo lời xin của các nữ tu. Một ngày, Cha đang trên đường gần nhà thương thì thấy một nữ tu chạy đến xin Cha tới giúp một bệnh nhân đang hấp hối. Chị nói:
– Xin Cha đến mau! Ông ta đang mê sảng!
Khi vị Linh Mục đến bên giường, Cha hiểu rằng người bệnh nói tiếng Flamand. Ông muốn bịt tai và xua đuổi tất cả những gì có liên hệ đến tôn giáo. Bằng tiếng Flamand vị Linh Mục nói vào tai người bệnh:
– Xin ông an tâm, không ai dám làm trái ý ông! Chúng tôi chỉ cầu nguyện cho ông thôi!
Nói xong vị Linh Mục thoáng thấy nơi cổ bệnh nhân có lấp lánh ảnh đeo Đức Mẹ MARIA. Không giữ được bình tĩnh Cha ngạc nhiên nói:
– Ông mang một ảnh đẹp như vậy mà ông lại không muốn tôi nói với ông về Đức Chúa GIÊSU KITÔ và về Đức MARIA, Mẹ của Ngài và cũng là Mẹ của chúng ta sao?
Người hấp hối bỗng chốc như hồi tỉnh. Bằng từng câu rời rạc, ông kể lại câu chuyện vớt một cậu bé và lời hứa với bà mẹ cậu bé, là sẽ mang ảnh Đức Mẹ MARIA suốt đời, để ghi dấu cuộc gặp gỡ. Và ông đã giữ lời hứa.
Vị Linh Mục thật cảm động. Ngài cúi xuống cầm tay người bệnh và nói:
– Chú bé mà ông cứu sống chính là tôi! Mẹ tôi vẫn kể lại câu chuyện ấy và nhắc tôi nhớ đến ông luôn. Chúng tôi suốt đời ghi ơn ông .. Và ông không thấy là chính Đức Mẹ MARIA đưa tôi đến đây gặp lại ông để giúp ông trong giây phút trọng đại cuối đời sao?
Người bệnh cũng cảm động không kém vị Linh Mục. Ông bỗng trở nên an bình hơn. Ông chấp nhận xưng tội và xin rước Mình Thánh Đức Chúa GIÊSU làm của ăn đàng. Sau đó, ông nhắm mắt an nghỉ trong vòng tay trìu mến ghi ơn của vị Linh Mục.
(Albert Pfleger, ”FIORETTI DE LA VIERGE MARIE”, Mambré Éditeur 1992, trang 57-58)
2023
Để nuôi dưỡng đức tin của con cái
Để nuôi dưỡng đức tin của con cái
Đức tin là một phần quan trọng trong cuộc hành trình tâm linh của chúng ta trên trái đất này để đạt tới quê hương vĩnh cửu. Theo Sách Giáo lý của Giáo hội Công giáo, Đức tin là sự đáp trả của chúng ta đối với Thiên Chúa, Đấng tỏ mình ra và hiến mình cho chúng ta, đồng thời Đức tin mang lại ánh sáng dồi dào giúp chúng ta tìm kiếm ý nghĩa tối hậu của cuộc đời mình. Hơn nữa, Đức tin không chỉ đơn thuần là tin một cách lý thuyết rằng Thiên Chúa là Đấng sáng tạo, là Chủ nhân và là Vua của chúng ta, mà còn đòi hỏi chúng ta thể hiện Đức tin trong cuộc sống qua những lựa chọn hàng ngày để trung thành làm theo ý Chúa và hướng tới cứu cánh của cuộc đời của chúng ta.
Do đó, là bậc cha mẹ, chúng ta có trách nhiệm chia sẻ đức tin của mình cho con cái và dạy dỗ chúng theo đường lối của Thiên Chúa. Nói cách khác, một phần của việc trở thành cha mẹ Công giáo tốt liên quan đến việc vun trồng và nuôi dưỡng đức tin của con cái.
Nhưng liệu chúng ta thực hiện việc này như thế nào?
Dưới đây là một vài gợi ý:
1. Đọc những câu chuyện trong Kinh Thánh
Lời Chúa là nguồn khôn ngoan tốt lành để đào sâu sự hiểu biết của con cái về đức tin. Hãy biến việc đọc Kinh thánh thành một phần trong các hoạt động của trẻ. Có vô số câu chuyện trong Kinh Thánh về những người đã vượt qua những thử thách lớn bằng đức tin. Chẳng hạn, trong Cựu ước, có thể kể đến câu chuyện về Đavít và Gôliát. Trong 1Sm 17 cho thấy Đavít, dù là một cậu bé nhưng đã trở thành nhà vô địch khi đánh bại tên không lồ Gôliát của dân Philitin. Cậu bé Đavít đã chiến thắng Gôliát bằng một chiếc ná với vài cục đá nhờ vào niềm tin kiên định vào Thiên Chúa.
Trong Tân Ước, câu chuyện Chúa Giêsu dẹp tan cơn bão khi đang ở trên thuyền với các tông đồ, như được tường thuật trong Tin Mừng Mt 8, 23-27. Câu chuyện này là một lời nhắc nhở tuyệt vời về sự quyền năng của Thiên Chúa, không có gì là không thể đối với Thiên Chúa, và Ngài là chủ tể mọi sự, ngay cả sức mạnh tự nhiên.
Tin Mừng Mt 9, 20-22 cũng kể về một người đàn bà bị băng huyết đã 12 năm, nhưng nhờ đức tin mạnh mẽ, bà đã được Chúa Giêsu chữa lành chỉ bằng cách chạm vào áo choàng của Người.
Từng bước một, chúng ta hãy để cho trẻ tưởng tượng chính mình đang trò chuyện với Chúa Giêsu trong một số sự kiện nhất định trong Phúc âm hoặc sau khi đọc một đoạn Phúc âm nào đó.
Ngoài Kinh thánh, còn có những câu chuyện về Hạnh các Thánh cũng là nguồn phong phú giúp trẻ dần trải nghiệm sự lớn mạnh của Đức tin và đời sống thánh thiện.
2. Chia sẻ những trải nghiệm cá nhân
Cha mẹ có thể dạy con cái tốt nhất bằng cách làm gương. Đừng chỉ dừng lại ở việc đọc những câu chuyện về đức tin, hãy chia sẻ những kinh nghiệm cá nhân trong đó đức tin của chúng ta được thử thách và củng cố như thế nào. Chẳng hạn như, khi còn trẻ, kinh nghiệm sớm nhất của chúng ta về việc đức tin của mình bị thử thách là gì? Chúng ta trau dồi đức tin cá nhân của mình như thế nào?
Trong thực tế, chúng ta cần phải là những tấm gương sống động về đức tin cho trẻ và một cách để làm điều này là trung thành sống theo các mệnh lệnh của Thiên Chúa.
3. Cầu nguyện mỗi ngày
Cầu nguyện là một phần quan trọng trong hành trình đức tin của chúng ta. Cách tốt nhất để dạy con bạn cách cầu nguyện là cầu nguyện với chúng.
Trong thư 1 Tx 5, 17, chúng ta được thánh Phaolo nhắc nhở phải “Cầu nguyện không ngừng”. Chúng ta cần dạy trẻ rằng, cầu nguyện không chỉ là cầu xin Chúa ban cho chúng ta điều chúng ta muốn. Nhưng còn là mở rộng tâm hồn ra với Ngài, luôn biết ơn đối với các ơn lành mà chúng ta đã nhận được, và đơn sơ bày tỏ những mối quan tâm dù là đơn sơ, nhỏ bé nhất của mình với Cha trên trời.
Hãy dạy trẻ rằng Thiên Chúa của chúng ta là Thiên Chúa hằng sống. Ngài quan tâm đến chúng ta và muốn chúng ta ngày càng đến gần Ngài hơn. Giống như việc cần thường xuyên giữ liên lạc với những người thân yêu của mình, chúng ta cũng cần thường xuyên liên lạc với Thiên Chúa, và chúng ta chỉ có thể làm được điều này nếu biết dành đủ thời gian cho việc cầu nguyện.
4. Hỗ trợ ước mơ của trẻ
Mỗi đứa trẻ đều có những ước mơ và với tư cách là cha mẹ và người giám hộ, chúng ta có trách nhiệm hỗ trợ những ước mơ đó. Khi khuyến khích ước mơ của trẻ, chúng ta đang cho chúng một minh chứng đơn giản về ý nghĩa của việc tin tưởng. Đồng thời, chúng ta cũng đừng quên nhắc nhở trẻ rằng các phúc lành và cơ hội đến từ Thiên Chúa, nên cùng với sự tin tưởng, cần có sự khiêm tốn và biết ơn.
5. Suy gẫm những câu Kinh Thánh
Chúng ta có thể nuôi dưỡng đức tin của trẻ bằng cách tập cho chúng suy ngẫm những câu Kinh Thánh. Một cách cụ thể, chúng ta khuyến khích trẻ tập thói quen đọc và suy ngẫm các câu Kinh Thánh khoảng vài phút mỗi ngày sau khi thức dậy hoặc trước khi đi ngủ.
Dưới đây là một và câu Kinh Thánh về đức tin để giúp chúng ta bắt đầu:
– “Vì thế, Thầy nói với anh em: tất cả những gì anh em cầu nguyện và xin, anh em cứ tin là mình đã được rồi, thì sẽ được như ý” (Mc 11, 24)
– “Xin Thiên Chúa là nguồn hy vọng, ban cho anh em được chan chứa niềm vui và bình an nhờ đức tin, để nhờ quyền năng của Thánh Thần, anh em được tràn trề hy vọng” (Rm 15, 13)
– “Nhưng người ấy phải cầu xin với lòng tin không chút do dự, vì kẻ do dự thì giống như sóng biển bị gió đẩy lên vật xuống” (Gc 1, 6)
Trên hành trình đức tin, chúng ta hãy kiên nhẫn hướng dẫn, đồng hành và nâng đỡ đỡ trẻ, như lời dạy khôn ngoan của sách Châm ngôn:
“Hãy dạy đứa trẻ đi con đường nó phải đi,
để đến tuổi già, nó vẫn không lìa bỏ”. (Cn 22, 6)
Nt. Anna Ngọc Diệp, OP
Dòng Đa Minh Thánh Tâm
Tác giả: Nt. Anna Ngọc Diệp, OP (Chuyển ngữ)
Nguồn tin: Daily bread.com
2023
Đức Thánh Cha PHANXICÔ, đã 10 năm rồi!
Đức Thánh Cha PHANXICÔ, đã 10 năm rồi!
Mười năm triều đại giáo hoàng của Đức Thánh Cha Phanxicô là cơ hội để lắng nghe lại lời kêu gọi của ngài về một « Giáo hội đi ra ».
Ngày 13 tháng Ba sẽ đánh dấu mười năm triều đại giáo hoàng của Đức Phanxicô. Và mỗi người đã đến đó với lời bình luận của mình để đánh giá các quyết định khác nhau, các văn kiện, các lần bày tỏ quan điểm, các cử chỉ của Đức Giáo hoàng người Argentina từ khi ngài lên ngai tòa thánh Phêrô. Đối với một số người, vị Giáo hoàng này đã đi quá xa và dẫn Giáo hội vào một bức tường ; đối với những người khác thì trái lại, ngài không đi đủ xa hay không đủ nhanh hay không đưa ra những chọn lựa đúng đắn : cải cách Giáo triều, đấu tranh chống tội phạm ấu dâm, chỗ đứng của nữ giới trong Giáo hội, quan tâm đến những người nghèo khổ nhất, hoán cải môi sinh, những hạn chế trong việc sử dụng phụng vụ tiền Công đồng…
Trong tất cả những lãnh vực này, Đức Thánh Cha chưa tạo nên được sự nhất trí. Một số người gièm pha ngài thậm chí còn cáo buộc ngài góp phần làm suy yếu đạo Công giáo vốn đã bị lung lay nặng nề sau những tiết lộ về đủ loại lạm dụng do các giáo sĩ thực hiện mà không hề bị trừng phạt trong nhiều thập niên. Người ta có thể trả lời rằng hoàn cảnh của Giáo hội sẽ tồi tệ hơn nhiều nếu Đức Thánh Cha đã không làm cho nó chuyển động ngay từ đầu triều đại giáo hoàng của mình. Quả thế, Đức Phanxicô không ngừng kêu gọi Giáo hội đi ra khỏi chính mình, để đón nhận chính chuyển động của Thiên Chúa hướng về một nhân loại đang cần ơn cứu độ.
« Trung thành với mẫu gương của Thầy, điều sống còn là ngày nay Giáo hội phải đi ra để loan báo Tin Mừng cho mọi người, mọi nơi, mọi lúc, không ngần ngại, không ghê tởm và không sợ hãi », chúng ta đọc thấy ở số 23 của Tông huấn Niềm vui Tin Mừng, được công bố vào năm đầu tiên của triều đại giáo hoàng của ngài. Một chương trình vẫn còn tính thời sự khi, đôi diện với nghịch cảnh, chúng ta bị cám dỗ khép kín nơi chính mình, muôn bảo toàn bằng mọi giá các cơ cấu và hoạt động của quá khứ, như thể chúng ta đang sống trong một tòa thành bị bao vây. Chúng ta không nói rằng con đường phải đi là dễ dàng. Nhưng trong đức tin,Đức Phanxicô nhắc nhở một lần nữa, chúng ta tin rằng Thiên Chúa, qua việc trao ban Chúa Thánh Thần, làm cho chúng ta có khả năng đương đầu với nghịch cảnh : « Những điều xấu xa của thế giới chúng ta – và của Giáo hội – không phải là những cái cớ để giảm thiểu sự dấn thân và lòng nhiệt thành của chúng ta. Chúng ta hãy xem chúng như là những thách đố để trưởng thành » (Niềm vui Tin Mừng, số 84).
————————-
Tý Linh chuyển ngữ
(nguồn : Dominique Greiner, nhật báo La Croix)
