2023
Từ Roma, Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng chia sẻ về Thượng Hội đồng Giám mục
Từ Roma, Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng chia sẻ về Thượng Hội đồng Giám mục
TỪ ROMA, ĐỨC CHA GIUSE ĐỖ MẠNH HÙNG CHIA SẺ VỀ THƯỢNG HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC
Truyền thông Hội đồng Giám mục Việt Nam
– Đại diện Giáo hội Việt Nam tham dự Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới (THĐ) lần này có Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám mục giáo phận Phan Thiết – Tổng Thư ký Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGM), và Đức cha Luy Nguyễn Anh Tuấn, Giám mục giáo phận Hà Tĩnh – Phó Tổng Thư ký HĐGM. Ngay khi kết thúc tuần làm việc đầu tiên của THĐ, Truyền thông HĐGM đã phỏng vấn Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng. Trân trọng giới thiệu bài phỏng vấn này để cùng với tất cả thành phần Dân Chúa tại Việt Nam hiệp thông với THĐ.
WHĐ: Thưa Đức cha, Thượng Hội đồng Giám mục lần này được bắt đầu với 3 ngày tĩnh tâm, xin Đức cha chia sẻ về cuộc tĩnh tâm này.
Thứ nhất, theo tôi biết, đây là lần đầu tiên trong chương trình họp Thượng Hội Đồng Giám mục thế giới khởi đầu bằng 3 ngày tĩnh tâm. Tất cả các tham dự viên THĐ bắt buộc phải tham dự. Ai không tham dự được, phải trực tiếp viết thư xin phép Đức Giáo Hoàng.
Thượng Hội Đồng được bắt đầu với buổi Canh thức Cầu nguyện đại kết lúc 17g00 ngày 30/9 tại Quảng trường thánh Phêrô. Sau đó, vào lúc 21g00 tất cả các tham dự viên được đưa đến Fraterna Domus (Nhà Huynh đệ) ở Sacrofano, ở ngoại ô cách trung tâm Rôma 30km, để tham dự 3 ngày tĩnh tâm.
Tĩnh tâm tại Fraterna Domus ở Sacrofano, ngoại ô Rôma
Thứ hai, chương trình ba ngày tĩnh tâm giống nhau:
Buổi sáng, có giờ kinh sáng và 2 bài giảng của cha Radcliffe, nguyên Bề trên Dòng Đaminh; mỗi bài giảng 30 phút; còn lại là thời gian thinh lặng, cầu nguyện riêng.
Buổi chiều, dành thời gian chia sẻ nhóm, theo phương pháp “Đối thoại trong Thánh Thần” (Conversation in the Holy Spirit). Đây là phương pháp phân định để nhận ra tiếng của Chúa Thánh Thần. Phương pháp này đã được thực hiện từ giai đoạn Cấp Châu lục và sẽ áp dụng cho suốt THĐ Cấp hoàn vũ này. Phương pháp gồm 4 giai đoạn:
– Giai đoạn chuẩn bị: mỗi người chuẩn bị riêng về điều sẽ chia sẻ, rồi cầu nguyện riêng (4 phút).
– Giai đoạn chia sẻ kinh nghiệm cá nhân: mỗi người trong nhóm chia sẻ cảm nghiệm cá nhân vừa chuẩn bị (4 phút). Tiếp đến, cả nhóm thinh lặng cầu nguyện (4 phút) để lắng nghe điều gì mà Chúa Thánh Thần muốn nói cho mình qua những vang vọng còn lại trong tâm hồn, từ những chia sẻ của các bạn trong nhóm.
– Giai đoạn chia sẻ những cảm nghiệm đón nhận được: mỗi người chia sẻ (4 phút) lại điều mình cảm nhận được, khi nghe các bạn khác chia sẻ (điểm đồng thuận, điểm khác biệt, điểm thắc mắc chưa hiểu, điểm đề nghị…). Rồi cả nhóm lại thinh lặng cầu nguyện riêng (4 phút).
– Giai đoạn phân định đúc kết: từ những điều nghe được, mỗi người nói lên điều nổi bật nhất (4 phút) mà mình nhận thấy như là điều Chúa Thánh Thần mời gọi cả nhóm thực hiện. Kết thúc cũng là thinh lặng cầu nguyện để nhận rõ hơn và xác tín điều Chúa Thánh Thần mời gọi (4 phút).
Tóm lại, điểm quan trọng không phải là tìm ra những tư tưởng hay, nhưng lắng nghe và cùng nhau nhận ra lời mời gọi của Chúa Thánh Thần, với những khoảng thinh lặng cầu nguyện xen kẽ.
Thứ ba, về các đề tài được chia thành 3 nội dung tổng quát như sau:
– Ngày 1: Niềm hy vọng. Thế giới hôm nay với biết bao nhiêu lo âu, sợ hãi. Như Chúa Giêsu, THĐ muốn đồng hành và mang lại niềm hy vọng cho con người hôm nay.
– Ngày 2: Tình bạn. Con người hôm nay rất cần tình bạn và người đồng hành với mình. Như Chúa Giêsu, THĐ muốn đồng hành với con người hôm nay trong tình bạn. Thiên Chúa qua Chúa Giêsu đã đến làm bạn và đồng hành với con người trên hành trình về hạnh phúc vĩnh cửu nơi Thiên Chúa.
– Ngày 3: Vấn đề quyền lực. Thế giới hôm nay có rất nhiều loại quyền lực trong lãnh vực trần thế (chính trị, kinh tế, khoa học, truyền thông…), ngoài ra có những loại quyền lực khác (quyền lực của cái đẹp, của sự thiện, của sự thật, của tình yêu…). THĐ muốn đồng hành với con người hôm nay với “quyền lực yêu thương” như Chúa Giêsu. Con Thiên Chúa đã đến sống với con người với “tình yêu” và Ngài đã bộc lộ “quyền lực yêu thương” này với cao điểm là lời “cầu xin tha thứ” trên thập giá.
Tóm lại, những ngày tĩnh tâm này là phần 1 trong cuộc “Đối thoại trong Thánh Thần”, mỗi thành viên được mời gọi dành thời giờ lắng nghe Chúa Thánh Thần trong những giờ cầu nguyện và lắng nghe lời chia sẻ của các bạn trong nhóm.
WHĐ: Cảm nhận của Đức cha về tinh thần và bầu khí của Thượng Hội đồng như thế nào ạ?
Thứ nhất, đây là giai đoạn 3 trong tiến trình THĐ Hiệp hành: cấp giáo phận, cấp châu lục, cấp hoàn vũ. Và điểm nổi bật chính là sự hiệp thông, nguồn mạch của sứ vụ loan báo Tin Mừng, cũng như là nguồn sức mạnh thúc đẩy mọi thành phần Dân Chúa tham gia vào đời sống và sứ vụ của Giáo Hội. Các tham dự viên đại diện cho các Giáo hội địa phương và Châu Lục gồm: 73% hồng y và giám mục; 26% là linh mục, phó tế, tu sĩ, giáo dân (nam nữ); 1% giáo triều Rôma và các chuyên viên.
Thứ hai, sự hiệp thông của THĐ được đặt nền trên sự hiệp thông với Thiên Chúa trong lời cầu nguyện, thao thức cùng nhau thực thi sứ mạng loan báo Tin Mừng. Một hình ảnh cụ thể là sự hiệp thông của toàn Dân Chúa trong Thánh lễ khai mạc THĐ vào sáng 4/10 tại quảng trường thánh Phêrô:
– Đoàn rước gồm tế của các giám mục, hồng y đồng tế tiến vào quảng trường với bài ca Kinh Cầu các Thánh. Các Thánh cũng là thành phần Dân Chúa giờ đây cũng đang hiệp thông để cùng với toàn thể Giáo hội lữ hành trần thế.
– Lời nguyện chung với đại diện các ngôn ngữ khác nhau cùng hòa quyện trong tâm tình cầu nguyện.
– Phần hiệp lễ với “Bài ca tạo vật”: toàn thể thiên nhiên, tạo vật như đang hòa với con người trong lời chúc tụng “Laudato Si’” (Lạy Chúa, con chúc tụng Chúa).
Tôi và Đức cha Luy Nguyễn Anh Tuấn, đại diện Giáo Hội Việt Nam đã cùng với tất cả các tham dự viên gồm các hồng y, giám mục, linh mục, phó tế, tu sĩ, giáo dân (trong đó có cả đại diện những người khuyết tật, ngồi xe lăn) gặp gỡ, lắng nghe và phân định để nhận ra lời mời gọi của Chúa Thánh Thần đang hướng dẫn và ngỏ với Giáo Hội qua THĐ 2023 này.
WHĐ: Đức cha có thể chia sẻ thêm về công việc chuẩn bị và phương tiện làm việc tại Hội trường Phaolô VI?
Sau thánh lễ khai mạc, mọi tham dự viên đã vào Hội trường Phaolô VI (HTP6) để được hướng dẫn, đặc biệt sử dụng phương tiện hiện đại trong THĐ lần này.
Để có thể thực hiện hiệu quả phương pháp chính của THĐ là “Đối thoại trong Thánh Thần”, phòng họp của THĐ được thực hiện ngay tại Hội trường Phaolô VI (không phải tại Hội trường của THĐ thường họp như những lần trước đây). Tôi rất ấn tượng về cách tổ chức này với 3 điểm:
Phòng họp Thượng Hội Đồng trước đây
1/ Cách thức sắp xếp: phòng họp của THĐ 2023 là phần trên của Hội trường Phaolô VI. Nhìn tổng quát những hàng ghế trống bên dưới (khoảng 5.000 ghế) như là hình ảnh của toàn thể Dân Chúa và phần trên là 40 bàn tròn của các tham dự viên (đại diện cho các thành phần Dân Chúa) hiện diện để trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe, trao đổi. Đức Thánh Cha Phanxicô cũng ngồi tại một bàn tròn, được đặt trên một bục nổi hơn một chút để mọi người có thể thấy. Đức Hồng y Jean-Claude Hollerich, tổng tường trình viên trình bày về cách sắp xếp mới của THĐ 2023 này: “Chúng ta không ngồi theo thứ bậc, mà ngồi quanh các bàn tròn để thúc đẩy sự chia sẻ thực sự và sự phân định đích thực… Các bàn tròn cũng nhắc nhở chúng ta rằng không ai trong chúng ta là nhân vật chính của Thượng hội đồng. Chính Chúa Thánh Thần là nhân vật chính”.
Tất cả các sinh hoạt của Thượng Hội Đồng đều diễn ra tại đây: cả những phiên họp khoáng đại và những cuộc họp nhóm nhỏ. Có tất cả 40 bàn (cho cả tham dự viên và khách mời), mỗi bàn 12 người. Những ngày họp nhóm nhỏ chỉ gồm các tham dự viên khoảng 35 bàn.
Phòng họp Thượng Hội Đồng 2023 – Hội trường Phaolô VI
2/ Phương tiện kỹ thuật hiện đại của thời đại kỹ thuật số
Mỗi bàn có 12 người, có 4 màn hình (hướng về 4 phía, 3 người xem 1 màn hình) và ở trên có một Camera quay tròn (để thu hình khi một thành viên phát biểu). Đồng thời mỗi người có một máy tính bảng ở trước mặt. Vào đầu ngày, mỗi thành viên dùng thẻ đeo của mình, trên đó có một mã QR cá nhân, đăng nhập vào máy tính bảng; lập tức ban tổ chức biết được có bao nhiêu người hiện diện.
Trên màn hình riêng (máy tính bảng) của mỗi người: (1) có tài liệu muốn tham khảo, những thông tin hướng dẫn (danh sách phát biểu: người đang phát biểu với đồng hồ thời gian trừ dần và người chuẩn bị phát biểu…); (2) dùng vào công việc bỏ phiếu (chấp thuận, không chấp thuận… sau đó nhấn nút “confirm” để xác định quyết định của mình). (3) Trên màn hình lớn hơn tại bàn (3 người một màn hình) là những thông tin hướng dẫn của ban tổ chức hay hình người đang phát biểu… Đồng thời, mỗi người có một tai nghe được chọn lựa theo 5 ngôn ngữ: Ý, Anh, Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.
Hệ thống tai nghe với 5 ngôn ngữ phiên dịch
Hướng dẫn, trình bày trên màn hình
Màn hình tại mỗi bàn họp với những thông tin
3/ Sinh hoạt với “họp khoáng đại” và “họp nhóm nhỏ theo ngôn ngữ”
Tất cả sinh hoạt của THĐ đều diễn ra tại đây, không phải di chuyển đâu cả. Đầu ngày là giờ cầu nguyện với thánh ca và thánh vịnh cùng với Lời nguyện của vị chủ sự. Và tiếp đến là những “phiên họp khoáng đại” hay những phiên họp “nhóm nhỏ theo ngôn ngữ”.
Ví dụ: ngay trong một phiên họp, (1) phần đầu là “họp khoáng đại” với những trình bày của Đức Hồng Y Tổng thư ký, hoặc với những báo cáo của “tường trình viên” của từng nhóm cho cả Hội nghị, mọi người ngồi tại bàn của mình theo dõi với những thông tin hướng dẫn. (2) Tiếp theo sau đó là “họp nhóm nhỏ”, mỗi người vẫn ngồi tại chỗ, không phải di chuyển. Và theo phương pháp chung “đối thoại trong Thánh Thần”, tại mỗi bàn nhóm nhỏ chỉ có một người nói và 11 người còn lại lắng nghe, không có vấn đề tranh cãi. Vì thế, việc trình bày và lắng nghe của nhóm này không ảnh hưởng đến nhóm bên cạnh.
Trong phần “họp khoáng đại”, sau 4 báo cáo của 4 “tường trình viên” của nhóm nhỏ (mỗi báo cáo 3 phút) là 4 phút thinh lặng cầu nguyện riêng. Và cứ tiếp tục như thế.
Đồng thời, cũng như vậy trong “phần họp nhóm nhỏ”, 4 giai đoạn của phương pháp “Đối thoại trong Thánh Thần” được phân chia bởi vài phút thinh lặng cầu nguyện.
WHĐ: Xin Đức cha chia sẻ một chút về tuần làm việc vừa qua?
Chương trình làm việc của THĐ được chia làm 5 phần, 4 phần đầu được chia theo nội dung của Tài liệu làm việc (Instrumentum Laboris) gồm phần A, B1, B2 B3. Phần 5 là phần tổng kết.
Từ chiều 4/10 vừa qua, chúng tôi đã bắt đầu làm việc trên phần A: “Hướng tới một Giáo hội hiệp hành. Một trải nghiệm toàn diện“.
– Chiều thứ tư 4/10 là “phiên họp khoáng đại 1” (general congregation): Đức Hồng Y Hollerich, Tổng tường trình viên, trình bày nội dung phần A và nhắc lại cách thức làm việc nhóm.
– Ngày thứ năm 5/10 gồm 2 “phiên họp nhóm nhỏ” (minor circle 1 và 2). Mỗi nhóm chia sẻ về nội dung phần A dựa trên phương pháp “Đối thoại trong Thánh Thần”. Kết thúc là bản báo cáo của từng nhóm. Mỗi nhóm có một người hướng dẫn (facilitator), một thư ký (secretary) và một tường trình viên của nhóm (reporter).
– Ngày thứ sáu 6/10 gồm “phiên họp khoáng đại 2 và 3”. Phiên họp khoáng đại 2 dành cho báo cáo của các nhóm. Tường trình viên của nhóm trình bày (ngồi tại chỗ và mọi người theo dõi trên màn hình bản báo cáo với 4 ngôn ngữ thông dịch). Sau 4 báo cáo (mỗi báo cáo 3 phút) là 4 phút thinh lặng cầu nguyện.
Phiên họp khoáng đại 3 dành cho phát biểu tự do. Ai muốn phát biểu sẽ đăng ký và gởi bài phát biểu trước cho ban thư ký. Sau 4 phát biểu (mỗi phát biểu 3 phút) là 4 phút thinh lặng cầu nguyện. Vì không có đủ giờ để phát biểu hết, nhưng những bài phát biểu này được Ban thư ký ghi nhận và sẽ đưa vào bản đúc kết.
Mỗi nhóm lắng nghe những báo cáo, những phát biểu tự do; từ đó, nhóm sẽ đối chiếu với bản báo cáo 1 của nhóm mình, để bổ túc thêm, sửa đổi hay nêu ra những khác biệt, những đề nghị. Thư ký nhóm, người hướng dẫn nhóm và tường trình viên nhóm sẽ phác thảo “bản bổ túc” này.
– Sáng thứ bảy 7/10 là “phiên họp nhóm nhỏ” (minor circle 3). Dựa trên bản bổ túc đã được phác thảo, mỗi thành viên trong nhóm sẽ góp ý, đúc kết và biểu quyết để làm thành bản báo cáo cuối cùng. Bản báo cáo này sẽ được gởi cho Ban thư ký của THĐ.
Như thế là chúng tôi đã kết thúc Phần A. Chiều thứ Bảy và Chủ nhật được nghỉ. Và sáng thứ Hai 11/8 sẽ bước vào phần B1 (dựa trên Tài liệu làm việc) với thánh lễ chung của các tham dự viên trong Đền thờ thánh Phêrô.
Chương trình sẽ tiếp tục như thế và luôn khởi sự một phần mới bằng thánh lễ chung tại Đền thờ thánh Phêrô.
Các tham dự viên thường ngày sẽ dâng lễ, ăn uống và ngủ nghỉ tại nơi mình trọ. Tôi và đức cha Luy Tuấn ở trọ tại Foyer Phát Diệm. Tại đây chúng tôi đã nhận được sự phục vụ rất chu đáo của cha giám đốc, cha phó giám đốc, quý thầy và quý soeurs Mến Thánh Giá Phát Diệm và Gò Vấp đang phục vụ tại đây.
Cuối cùng, qua phỏng vấn này, chúng tôi muốn nói lên sự hiệp thông và cảm ơn đối mọi thành phần Dân Chúa tại Việt Nam đã luôn đồng hành và nâng đỡ chúng tôi đặc biệt qua những lời cầu nguyện.
WHĐ: Cảm ơn Đức cha và kính chúc hai Đức cha Việt Nam tràn đầy ân sủng trong những ngày làm việc tiếp theo tại THĐ.
Đọc thêm dòng sự kiện Đại hội Thượng Hội đồng Giám mục về tính hiệp hành khóa I – tháng 10.2023:
2023
17.000 tín hữu tham gia Cuộc hành hương Mân côi tại Lộ Đức
17.000 tín hữu tham gia Cuộc hành hương Mân côi tại Lộ Đức
Trong những ngày từ 04 đến 07 tháng Mười vừa qua, cuộc hành hương Mân côi đã tiến hành tại Trung tâm Thánh Mẫu Lộ Đức bên Pháp, với sự tham dự của ít nhất 17.000 tín hữu.
Cuộc hành hương thường niên này được Dòng Đa Minh và các Hội Mân côi ở Pháp tổ chức từ 115 năm nay (1908). Ngoài các chương trình thờ phượng và sùng mộ, còn có một chương trình huấn luyện phong phú về mặt trí thức và tu đức.
Thực vậy, trong bốn ngày hành hương, ngoài các buổi đọc kinh Mân côi, có các cuộc rước kiệu Mình Thánh Chúa, lúc 4 giờ chiều, cuộc rước Đức Mẹ vào tối thứ Năm, ngày 05 tháng Mười, còn có khoảng 15 buổi thuyết trình lớn, theo các chủ đề khác nhau, sau thánh lễ lúc 9 giờ sáng và ban chiều, do các tu sĩ Đa Minh và nhiều giáo dân linh hoạt. Những đề tài được đề cập đến, như “sứ vụ truyền giáo ngày nay”, “Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI hay ước muốn tìm kiếm Thiên Chúa”, “Tình yêu là một cuộc chiến đấu: chiến thuật của thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu”, “Giáo hội và thế giới, một cuộc ly dị đã xảy ra”, “Linh mục Peyramale, cha sở của Bernadette”, “Sự thiếu thốn và hạnh phúc”, “Chọn lựa sự kết thúc cuộc sống, kể cả cái chết?, đó không phải là chuyện đơn giản…”.
Vấn đề loan báo Tin mừng cũng như những khó khăn Giáo hội đang trải qua cũng là đề tài được các tu sĩ Đa Minh trình bày. Giống như năm ngoái, Đức Tân Hồng y Francois-Xavier Bustillo, Giám mục ở đảo Corse, cũng đến thuyết trình năm nay trong cuộc hành hương Mân côi, sau thánh lễ sáng thứ Năm, ngày 05 tháng Mười vừa qua.
Tất cả các bài thuyết trình trên đây xoay quanh chủ đề tổng quát là “Hãy đến xây dựng Giáo hội”, phản ánh lời Đức Mẹ dạy thánh nữ Bernadette hồi năm 1858 hãy “xây dựng một nhà nguyện”.
Cha Hugues-Francois Rovarino, Tổng giám đốc các cuộc Hành hương Mân côi, cho biết chương trình huấn luyện về trí thức, thần học và tu đức, được phát triển đặc biệt sau một cuộc thăm dò cách đây vài năm nơi các tín hữu hành hương.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
2023
Sửa đổi lời một số bài thánh ca
Sửa đổi lời một số bài thánh ca
Hội thảo Thánh nhạc toàn quốc lần thứ 51 do Ủy ban Thánh nhạc – HÐGMVN tổ chức đã diễn ra vào ngày 3.10.2023 tại Trung tâm Mục vụ TGP TPHCM. Một trong những nội dung chính là bàn về việc sửa lời một số ca khúc thánh ca.
Các tham dự viên là thành viên ban Thánh nhạc các giáo phận, ca trưởng, ca viên, nhạc sĩ Công giáo đã cùng thảo luận đề tài này. Về tầm quan trọng và nguyên nhân phải sửa đổi lời hát của một số trường hợp đã được phổ biến trong cộng đồng Dân Chúa lâu nay, chia sẻ với phóng viên, linh mục, nhạc sĩ Rôcô Nguyễn Duy cho biết lý do để các ca khúc phù hợp với giáo lý Công giáo, suy tư thần học và ngôn ngữ thời đại: “Trước Công đồng Vatican II, Giáo hội cử hành thánh lễ với nhạc Grêgoriô (Bình ca – plainchant) bằng tiếng Latinh nên không có vấn đề gì, vì các bài ca đã được soạn sẵn trong các tập Bình ca chung cho cả Giáo hội Công giáo (Paroissien Romain – Chant Gregorien [1945], Graduale Simplex, Graduale Romanum, Liber Hymnarius). Sau Công đồng, với Hiến chế Phụng vụ thánh, Giáo hội cho phép sử dụng tiếng bản xứ trong các cử hành phụng vụ, nhờ vậy giáo dân tham dự “am hiểu đầy đủ hơn mầu nhiệm được cử hành” (x. HDMVTN, số 57), như hiện nay chúng ta đang dùng tiếng Việt. Từ đó các nhạc sĩ Công giáo đã viết những tác phẩm mới. Cho đến nay, những tác phẩm thánh ca vẫn liên tục ra đời do nhiều thành phần Dân Chúa soạn tác. Trong số đó có nhiều bài rất có giá trị, nhưng cũng không ít bài cần phải sửa lại cho phù hợp với Giáo lý Công giáo, suy tư thần học và ngôn ngữ thời đại, cũng như căn cứ vào những tiểu chuẩn phụng vụ thánh nhạc và mục vụ, đồng thời cũng quan tâm đến sự chọn lọc của thời gian với đôi chút chỉnh sửa khi cần thiết như không dùng danh xưng Giavê trong các bản văn phụng vụ; theo ý các nhà thần học, không dùng danh xưng “Cha” cho Chúa Giêsu”.
Tuy nhiên, việc sửa lời thánh ca không thực hiện dễ dàng và nhanh chóng vì nhiều yếu tố tác động. Linh mục nhạc sĩ Rôcô cũng chia sẻ, từ khi khởi sự, thẩm quyền sửa lời bài hát thuộc về tác giả, ý kiến của Ủy ban Giáo lý Đức tin, Ủy ban Văn hóa, nhất là Ủy ban Thánh nhạc có vai trò góp ý và quyết định. Đối với các tác giả đã mất, việc sửa lời bài hát thuộc về thẩm quyền Giáo hội và cần thông báo với người giữ bản quyền. Hiện nay, Uỷ ban Thánh nhạc đã tiến hành dò lại tất cả các ca khúc, dù đã được chuẩn nhận. Không chỉ với Giáo hội Công giáo tại Việt Nam, việc sửa lời thánh ca cũng được thực hiện ở những nơi khác, theo quyết định của Hội đồng Giám mục của các quốc gia. Mới đây, Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ đã yêu cầu bỏ đi một số bài hát dù đã được cho phép.
Được biết, sau 4 năm làm việc, Ban Tuyển chọn đã hoàn tất cuốn Thánh Ca Việt Nam, quyển 1, ra mắt cùng cộng đồng Dân Chúa. Tuyển tập này gồm những bài thánh ca (đã cho phép sử dụng) được phổ biến từ những ngày đầu khai sinh nền thánh nhạc Việt Nam cho đến khoảng năm 1973-1975, với tổng số lên đến gần 500 bài. Theo thống kê, đến hiện tại đã có khoảng trên 160 bài hát được sửa lại vài từ. Chẳng hạn bài hát Nữ Vương Thiên Đàng (Ns. Ngô Duy Linh), cụm từ “hỉ hoan khoái lạc” được hiệu đính thành “hỉ hoan vui mừng” hay bài Cung Chúc Trinh Vương (Ns Hoài Đức) cụm từ “Mẹ nhân ái yêu đương” thành “Mẹ nhân ái yêu thương”.
Bên cạnh việc trao đổi các ý kiến xoay quanh thực hiện sửa lời thánh ca, các tham dự viên còn chia sẻ về hát cộng đồng ở từng giáo phận, giáo xứ, làm sao để các thành phần Dân Chúa cùng hát ca, ngợi khen và hướng tâm hồn lên Chúa trong thánh lễ cách thiêng liêng, cảm xúc. Một vài cách làm hay được giới thiệu, đơn cử như giáo phận Mỹ Tho thiết lập hệ thống phòng thu để ca đoàn hát mẫu những bản nhạc và phổ biến trên kênh truyền thông cho mọi giáo dân có thể tiếp cận và quen thuộc với giai điệu, hỗ trợ cho việc khuyến khích hát cộng đồng.
Chương trình khép lại với phần đúc kết của Đức cha Aloisio Nguyễn Hùng Vị, Giám mục giáo phận Kon Tum, Chủ tịch Ủy ban Thánh nhạc. Đức cha nhấn mạnh đến việc các giáo xứ cần quan tâm đào tạo nhân lực phục vụ ca đoàn, nghệ thuật thánh hướng tới sự lâu dài.
VÂN UYÊN – ANH NGUYÊN
2023
Những cách thức thăng tiến tình yêu dành cho Đức Mẹ Maria
Đó là Mẹ Maria diễm phúc, là con Thiên Chúa Cha, là thân mẫu của Chúa Con, và là đối tác huyền nhiệm của Chúa Thánh Thần. Mẹ là Nữ Vương các thiên thần, nữ vương các thánh hiển tu, Nữ vương các thánh tử đạo và các thánh trinh nữ, cũng là Nữ Vương kinh mân côi. Mẹ là Mẹ của chúng ta, điều đã được tuyên bố từ nơi thập giá – “Thưa Bà, đây là con của Bà; này anh, đây là Mẹ anh” (Ga 19,26-27). Quả thật, một lần nữa, đây chính là Đức Trinh Nữ Maria đầy diễm phúc. Ngoài ra, thánh Luy thành Montfort tụng ca người nữ diễm phúc này bằng những lời cao cả: “Mẹ Maria là tuyệt tác trong mọi thụ tạo của Thiên Chúa.” Chính thánh nhân đã quả quyết rằng con đường đến với Chúa Giêsu một cách chắc chắn nhất, mau chóng nhất và dễ dàng nhất là ngang qua con người và sự chuyển cầu của Đức Trinh Nữ rất thánh.
Trong các thời điểm khó khăn nhất giữa những giông bão, cám dỗ và phong ba dường như đang muốn nuốt chửng thế giới như hiện nay, hơn bao giờ hết, chúng ta phải đi tìm một chỗ ẩn nương an toàn nơi Mẹ Maria, nơi Trái tim tinh tuyền và vô nhiễm nguyên tội của Mẹ.
Như trong thời điểm tội lỗi thời ông Nôe, khi đó chỉ có một nơi cư trú duy nhất là bên trong con tàu ông Nôe, thì chúng ta cũng buộc lòng phải tìm được một nơi ẩn trú trong Con tàu Nương ẩn an toàn – đó là nơi vòng tay của Mẹ Maria. Trái Tim Vô Nhiễm của Mẹ Maria phải là con tàu Nôe dành cho chúng ta trong thời đại mới. Tại Fatima, chính Đức Mẹ đã tiên tri những lời yên ủi sau đây: “Cho đến tận cùng, Trái tim vô nhiễm của Mẹ sẽ chiến thắng.”
Xin cho chúng ta được biến đổi thành những mũi tên rực cháy trong cánh tay Mẹ Maria, đấng là Thánh Mẫu, Nữ Vương và là Thủ lãnh của một đạo binh xếp hàng vào trận. Mẹ chúng ta khát khao cháy bỏng rằng chúng ta sẽ trao hết trái tim, tâm trí và cả linh hồn cho Mẹ, hơn nữa Mẹ cũng khát mong rằng chúng ta hãy mang đến nhiều và thật nhiều những linh hồn khác nữa đến với nơi náu nương an toàn tuyệt đối là chính Trái Tim Mẹ.
Để được biến đổi thành những môn đệ nhiệt thành của Mẹ Maria, và dĩ nhiên cũng là môn đệ của Chúa Giêsu vì Đức Maria luôn dẫn đường cho chúng ta đến với Người – chúng ta phải hết mình học hiểu về Đức Maria nhiều hơn nữa.
Đó sẽ là mục đích của bài viết ngắn gọn này. Chúng tôi sẽ trình bày một số cách thức khác nhau để chúng ta có thể gia tăng sự hiểu biết về Đức Maria, ngõ hầu mến yêu Mẹ chân thành hơn và phó dâng cuộc đời của chúng ta cho Mẹ. Thật vậy, nơi ẩn nương an toàn trong thời đại mới này chính là Trái Tim Vô Nhiễm của Đức Maria.
1. Đức Maria và Thánh Kinh.
Trước hết và trên hết, chúng ta hãy tìm hiểu Đức Maria từ nguồn quan trọng nhất là Thánh Kinh, đó là Lời hằng sống của Thiên Chúa. Một trong những đoạn Kinh Thánh quan trọng nhất được tìm thấy trong Tin Mừng theo thánh Luca, chương một và chương hai. Trong hai chương này, chúng ta khám phá mầu nhiệm Nhập thể và toàn bộ năm Mầu nhiệm Vui của Kinh Mân Côi. Có rất nhiều những đoạn quan trọng khác, nhưng hãy bắt đầu với hai chương đầu của Tin Mừng theo thánh Luca.
2. Những vinh quang của Đức Maria: Thánh Alphonso Liguori.
Nhiều tác phẩm văn chương với chủ đề về Đức Maria được chấp bút trong khoảng 2000 năm qua. Điều này rất chính xác! Thế nhưng, vượt trên hết là tuyệt phẩm văn chương quý giá về Đức Maria của thánh Alphonso Liguori, Tiến sĩ Hội Thánh. Trong công trình của mình, thánh nhân dùng Kinh Lạy Nữ Vương – lời kinh chúng ta thường đọc khi kết thúc Kinh Mân Côi, và giải thích mỗi từ ngữ cách chi li từng chút. Sự giải thích tuyệt vời được thâu tập từ các nguồn văn lớn lao: đó là Thánh Kinh – cả Cựu Ước lẫn Tân Ước, văn chương của các Giáo Phụ và các thánh trong Hội Thánh, tài liệu huấn quyền của các Giáo Hoàng, và nhiều nguồn văn khả tín khác. Sẽ là điều bất khả thi khi đọc tuyệt tác này mà không chìm đắm thâm sâu hơn vào tình yêu với Đức Mẹ, đấng làm cho chúng ta được sống, được vui, được cậy.
3. Ba lần hiện ra được công nhận của Đức Maria.
Chưa cần xét đến sự bắt buộc trong niềm tin của chúng ta, sẽ vẫn là một sự thiếu khôn ngoan khi bỏ qua hoặc không tin vào ba lần hiện ra của Đức Maria. Đó là những lần hiện ra tại Guadalupe, Lộ Đức và Fatima. Đức Mẹ Guadalupe hiện ra bốn lần với một người gốc Ấn, thánh Juan Diego vào năm 1531 và nói rằng người là Mẹ của chúng ta, và từ đây, gần 8 triệu người Mexico trở lại đạo trong khoảng 30 năm. Không một làn sóng hoán cải trong thời gian ngắn nào có thể sánh bằng sự can thiệp này của Mẹ Maria! Đức Mẹ Lộ Đức hiện ra 18 lần với thánh Bernadette Soubirous. Trong lần hiện ra cuối cùng, Bernadette hỏi tên của người nữ xinh đẹp. Mẹ Maria đã đích thân tuyên bố rằng: “Ta là Đấng Vô Nhiễm Nguyên Tội.” Khi Bernadette trình bày việc này cho vị linh mục, tính chân thực của việc hiện ra đã được công nhận. Đức Giáo Hoàng Piô IX đã tuyên bố tín điều Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội vào bốn năm trước đó và chẳng có cách nào một cô gái nông thôn ít học có thể biết được điều này. Cuối cùng, tại Fatima – Bồ Đào Nha, Đức Mẹ đã hiện ra 6 lần với 3 trẻ chăn chiên là Lucia, Francisco và Jacinta. Sau đó, chính Mẹ đã xác nhận rằng mình là “Nữ Vương rất thánh Mân Côi.” Trong mỗi lần hiện ra, Đức Mẹ luôn dạy rằng các con hãy siêng năng lần hạt Mân Côi mỗi ngày.
4. Nghệ thuật về Đức Maria: Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp.
Các tuyệt tác nghệ thuật về Đức Maria gần như chiếm số lượng rất lớn. Dù vậy, bạn nên cố gắng để có được một bức tranh tuyệt mỹ về Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp.
Theo truyền thống, tuyệt tác này được gán cho tác giả là thánh Luca. Hãy chiêm ngắm ánh nhìn chăm chú của Đức Mẹ và tưởng tượng rằng Mẹ đang nhìn bạn với tình yêu giống như cách Mẹ đang bồng ẵm trẻ Giêsu, Đấng đang ngắm nhìn khí cụ của cuộc vượt qua dành cho Người trong tương lai. Hãy nhìn chiếc giày đang rơi khỏi một bên chân của Người. Cũng như hãy chiêm ngắm sự hiện diện của các thiên thần trong tác phẩm tuyệt mỹ này. Đừng ngần ngại mà hãy đặt bản thân mình trong cánh tay Mẹ Maria để tìm kiếm sự ủi an và che chở của một người mẹ.
5. Kinh nguyện xướng đáp Loreto (Kinh Cầu Đức Bà)
Giữa những sự biểu đạt của Kinh Thánh, thi ca và huyền bí vốn ca ngợi sự tuyệt mỹ của Đức Mẹ, chúng ta có các kinh nguyện xướng đáp. Bắt đầu với kinh Loreto – một kinh nguyện xướng đáp cổ xưa để ca tụng Đức Maria. Nếu chúng ta yêu mến và ngợi ca một ai đó, chúng ta sẽ ước mong nhấn mạnh và nêu bật lên các nhân đức của người ấy. Kinh nguyện tung hô này bao gồm một lượng lớn các danh hiệu và nhân đức cao quý mà Mẹ Maria đã sống và thi hành, đồng thời kinh nguyện này như một nguồn thúc đẩy chúng ta bắt chước các nhân đức của Mẹ và nên thánh như Chúa đã kêu mời chúng ta. Chúng ta luôn có khuynh hướng bắt chước những ai mà chúng ta yêu mến!
6. Những người bạn của Đức Maria trong cuộc đối thoại.
Tôi ghi nhận trong một thời gian rằng: có một thứ tình cảm và mối tương giao tình bạn thiêng liêng giữa những người có lòng yêu mến nhiệt thành và sự tận tâm với Đức Maria và cả những người khát mong triển nở với một nỗ lực cao quý để thăng tiến trong sự hiến dâng đích thực cho Mẹ Maria. Tắt một lời, hãy đến cùng những người khác để chia sẻ những hiểu biết của bạn về Đức Mẹ. Thật vậy, quả là một hành động lớn lao của đức bác ái khi sẻ chia những kho báu thiêng liêng, đặc biệt là sự hiểu biết và lòng mến dành cho Mẹ Maria. Biết bao người đã được dẫn đến cùng Chúa Giêsu và ơn cứu độ vĩnh cửu khi họ được giới thiệu về tình yêu của Mẹ chúng ta – Nữ Vương Thiên Đàng – Đức Maria. “Xin hãy nhớ xưa nay chưa từng nghe có người nào chạy đến cùng Ðức Mẹ, xin bầu chữa cứu giúp mà Ðức Mẹ từ bỏ chẳng nhận lời” (Kinh hãy nhớ)
7. Hội nghị và chuyên đề về Đức Maria
Hãy để đôi mắt và đôi tai của bạn mở ra cho những hội nghị, chuyên đề hoặc đối thoại đúng đắn, vững chắc và chính thống về Đức Trinh Nữ Maria. Trong nhiều năm qua, cha Donald Calloway đã viết một tác phẩm xuất sắc về Đức Maria – The Champions Of The Rosary (tạm dịch: Những nhà vô địch của Kinh Mân Côi). Cha cũng mang đến những cuộc đối thoại chất lượng về uy quyền của Kinh Mân Côi trong Lịch Sử Cứu Độ.
8. Sách tóm lược về Đức Maria
Hy vọng được bạn cho phép, tôi muốn khiêm tốn mời các bạn đón đọc cuốn sách của tôi: Marian Compendium – Sách tóm lược về Đức Maria, (TAN Books, 2022). Sau nhiều năm vất vả và lao nhọc, cuốn sách này đã được xuất bản; tôi tin rằng nó sẽ là một tuyệt tác. Trong tất cả sự chân thành, tôi tin tưởng công trình của tình yêu dành cho Đức Maria này có thể giúp ích thật nhiều cho bạn trong việc triển nở trong tình yêu và sự tận hiến dành cho Đức Maria, cũng như thăng tiến khao khát noi gương những nhân đức cao vời của Mẹ. Trong quyển sách tóm lược này, vốn được biết theo một kiểu văn rất dễ đọc, bạn sẽ khám phá những yếu tính của một nền Thánh Mẫu học vững chắc – một sự hiểu biết đích thực và một tình yêu chân chính dành cho Mẹ Maria. Cuốn sách này chứa đựng những điều như: Các tín điều về Đức Maria, Lòng sùng mộ Đức Maria, những lần hiện ra được công nhận của Mẹ, những ngày lễ kính nhớ Đức Mẹ, những trác tuyệt nghệ thuật đầy kỳ diệu và gợi hứng về Mẹ Maria, và cuối cùng, những kinh nguyện nổi tiếng dành cho Mẹ Maria.
Tóm lại, các bạn thân mến trong Chúa Giêsu và Mẹ Maria, một trong những sáng kiến và sự táo bạo, cũng như mục đích mà chúng ta có thể và nên đảm nhận trong đời sống là học biết và yêu mến Chúa Giêsu cách đầy đủ, tổng thể và nhiệt huyết trong mọi ngày của đời ta. Thế nhưng chúng ta nên học biết Chúa Giêsu qua trung gian là Đức Trinh Nữ Maria.
Tôi tin rằng, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã mô tả cách chính xác trong tông thư Đức Trinh Nữ Maria và Kinh Mân Côi. Đức Giáo Hoàng của lòng yêu mến Mẹ Maria này, với huy hiệu và khẩu hiệu của mình là “Totus tuus – Lạy Mẹ, tất cả của con là của Mẹ” từ thánh Louis thành Montfort, đã tuyên bố trong tông thư này rằng chúng ta nên cố gắng chiêm ngưỡng Dung Mạo Chúa Giêsu qua đôi mắt và Trái Tim Đức Mẹ Maria. Các bạn thân mến, điều này nên là mục đích của đời sống chúng ta: để chiêm ngắm Dung Mạo Chúa Giêsu ngang qua đôi mắt và Trái Tim của Mẹ Maria. Một khi hoàn thành được điều đó ở đời này, thì sau đó chúng ta sẽ tiếp tục chiêm ngưỡng Dung Nhan Chúa Giêsu mãi mãi trên Thiên đàng, và được ở cạnh Đức Maria, đấng làm cho chúng ta được sống, được vui, được cậy muôn đời.
Linh mục Ed Broom, OMV
Quang Sáng chuyển ngữ