Anmai, Tác giả tại UyBanGiaoDucHDGM.net

06Tháng Ba
2021

Bác ái – Ấm áp tình người!

06/03/2021

Bác ái – Ấm áp tình người!

Từ bao đời nay, xã hội loài người, trong đạo cũng như ngoài đời, đã nói nhiều đến công bằng và bác ái. Lịch sử các dân tộc đã chứng kiến biết bao cuộc cách mạng dành lại công bằng cho đất nước, cho dân tộc, và cho con người…

Và rồi, xã hội loài người dù có tiến bộ vượt bậc, khi trải qua các thời kỳ của những cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ I, lần thứ II, lần thứ III, và tiến tới như ngày nay, thời kỳ cách mạng 4.0, thì bác ái vẫn còn đó, vẫn cần thiết cho con người. Chính vì thế, Đức cố Hồng Y, Đấng đáng kính Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận đã nói: “Tôi không làm việc bác ái được vì tôi không có tiền! Chỉ có tiền mới bác ái sao? Bác ái của nụ cười, bác ái của bắt tay, bác ái của thông cảm, bác ái của thăm viếng, bác ái của cầu nguyên” (số 741 Đường Hy Vọng).

Quả thật, bác ái làm ấm áp tình người, sẽ cần tồn tại mãi mãi trong thế giới loài người!

Vậy bác ái là gì, mà xem ra hệ trọng đến thế?

Theo tự điển Hán Việt từ nguyên của tác giả Bửu Kế thì: bác là rộng rãi; ái là yêu. Bác ái là tình yêu rộng rãi không những đối với bà con thân thích mà tất cả mọi người. Còn theo WikipediA thì bác ái (tiếng Latin: caritas, nghĩa là “tình yêu cao cả, rộng khắp”, đôi khi cũng được gọi là đức mến). Mà theo thánh Phaolo thì đức mến là: “Đức Mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức Mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả. Đức Mến không bao giờ mất được. Ơn nói tiên tri ư? Cũng chỉ nhất thời. Nói các tiếng lạ chăng? Có ngày sẽ hết. Ơn hiểu biết ư? Rồi cũng chẳng còn. Vì chưng sự hiểu biết thì có ngần, ơn nói tiên tri cũng có hạn. Khi cái hoàn hảo tới, thì cái có ngần có hạn sẽ biến đi….” (1 Cr 13,4-10).

Như thế, ta thấy bác ái nơi mỗi người cần thể hiện ngay trong tư tưởng, rồi phát xuất ra lời nói, và cụ thể trong việc làm. Ý tưởng đó, đã được ông cha ta bóng gió nói: “Trông mặt mà bắt hình dong/ Con lợn có béo thì lòng mới ngon”.

Gia đình rất cần bác ái (đức ái). Các thành viên trong gia đình từ vợ chồng, ông bà con cháu muốn có một gia đình ấm êm hạnh phúc thực sự, thì không thể chỉ đối xử với nhau hoàn toàn theo sự công bằng. Ngược lại các thành viên trong gia đình phải sống bác ái với nhau chân thành. Có người mẹ nào trên thế gian này, nuôi con lại tính toán đòi hỏi công bằng đâu! Mẹ quên hết đau đớn trong chín tháng mang nặng đẻ đau, khi vừa nghe được tiếng khóc oe, óe chào đời của đứa con thân yêu. Những giọt nước mắt nầng ấm của sung sướng, của hạnh phúc, của mãn nguyện đã trào ra đôi khóe mắt trong niềm vui tột cùng khi nhìn thấy mặt con! Còn người cha thì sao? Hình ảnh người cha bao dung, nhân từ đầy yêu thương trong dụ ngôn: “Đứa con hoang đàng hay người cha nhân hậu” (Lc 15, 11-32) đã nói nên lòng bao dung lớn lao của người cha với người con thứ hư hỏng khi biết ăn năn hối cải, trở về cùng cha, trở về đường ngay nẻo chính. Hạnh phúc gia đình chỉ thật vỡ òa khi luôn có sự hiện diện bác ái chân chính trong tổ ấm! Tình yêu thương của cha mẹ ông bà dành cho con cháu cũng đã được ca dao tục ngữ Việt Nam đúc kết bằng một câu ngắn gọn nhưng thật sâu sắc, thâm thúy, ai có trải qua mới cảm nghiệm được: “Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ”.

Ngoài xã hội cũng thế, trải qua bao đời nay, bao sự thay đổi, con người đi tìm sự công bằng, song bác ái luôn hiện diện trong mọi thời, mọi nơi trên trái đất này.

Trong tiệc cưới Cana (Ga 2, 1-11), Đức Mẹ thấy đang bữa tiệc, mà lại hết rượu, Mẹ quan tâm lo lắng cho gia chủ, nên đã ngỏ lời để Chúa Giêsu làm phép lạ hóa nước thành rượu. Theo sự công bằng, thì Đức Mẹ đâu có trách nhiệm phải tìm rượu cho tiệc cưới, Đức Mẹ chỉ là một thực khách mà thôi. Nhưng Đức mẹ đã thực hiện vì lòng bác ái, vì sự yêu thương. Đức Mẹ không muốn cho điều không tốt xẩy ra trong tiệc cưới.

Ngoài xã hội thì đã có biết bao điều đau lòng đã xẩy ra ngay trên quê hương Việt Nam thân yêu của chúng ta. Hàng năm, không biết bao thiên tai từ: giông bão, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất đá… tại một số tỉnh miền Trung đã xẩy ra. Điều đó, đã khiến cho hàng ngàn gia đình, hàng vạn người lâm vào cảnh “màn trời chiếu đất”, không còn cơm ăn áo mặc, không thuốc thang, không nơi nương tựa… Đứng trước những hoàn cảnh, những mảng đời bi thảm đó, thì đã có biết bao đoàn cứu trợ gởi đến, hoặc trực tiếp đến miền Trung để chia sẻ “nắm cơm manh áo” với đồng bào miền Trung ruột thịt. Đó là do lòng yêu thương của biết bao người, bao gia đình, bao đoàn hội cùng một tiếng lòng, cùng một nhịp đập, cùng một tiếng nói là bác ái yêu thương, như đáp lại lời mời gọi của chính lương tâm chân chính của mình, và sự chỉ dạy của ông cha ta: “Bầu ơi thương lấy bí cùng/ Tuy rằng khác giống nhưng chung một dàn” và “ Lá lành đùm lá rách”…Bác ái, đúng là đã làm ấm tình người!

Hoạt động bác ái trên thế giới ngày càng lớn mạnh: quĩ Bill & Melinda Gates Foundation (BMGF) được thành lập năm 2000 bởi Bill Gates và Melinda Gates. Năm 2016 quĩ có 31, 8 tỉ USA, thì đến năm 2018 có tới 46,8 tỉ USA. BMGF hoạt động về các lãnh vực: giáo dục, chăm sóc sức khỏe, đẩy lùi nghèo đói (Wikipedia)

Caritas Internationlis (Caritas quốc tế) thành lập năm 1897, đến nay đã có 164 tổ chức hoạt động trên 200 quốc gia…là một tổ chức quốc tế cứu trợ nhân đạo và phục vụ phát triển xã hội của Giáo hội Công giáo Rôma…

Bác ái, đúng là mênh mông như biển trời, biết làm sao mà nói hết trong khuôn khổ một vài một vài trang giấy. Tôi xin kết bằng một câu chuyện nhỏ sau đây.

Bác ái chạm tới trái tim con người!

Trong tác phẩm văn học mang tính sử thi của đại văn hào Victor Hugo (1802-1885), tác phẩm “Chín Mươi Ba”, tác phẩm vĩ đại cuối cùng ông được viết vào năm 1874. Tác phẩm đã dựng lại cuộc cách mạng tư sản đẫm máu đầu tiên của loài người đã xẩy ra tại Pháp năm 1793, giữa chế độ quân chủ và cách mạng cộng hòa Pháp. Sau khi vua Loui XVI bị chính quyền cộng hòa chém đầu. Châu Âu liên kết chống lại nền cộng hòa non trẻ của Pháp, đứng đầu là hầu tước sắt đá Lantenac mới từ biển đổ bộ vào. Từ Paris, chính quyền cộng hòa cử Cimourdain, một lão thành cách mạng vốn từng là một linh mục, cùng vị chỉ huy truỏng đoàn quân là Gauvain, một người cách mạng trẻ đầy nhiệt huyết. Một bi kịch đã xẩy ra là Gauvain vừa là học trò của Cimourdain, lại vừa là cháu ruột của hầu tước Lantenac. Quân cộng hòa bủa vây, Lantenac rút lui, rồi cố thủ trong một tòa nhà kiên cố giữa khu rừng hoang vắng. Lantenac đã tìm được một đường hầm bí ẩn để trốn thoát từ lâu đài ra khu rừng. Giữa lúc đó, thì tiếng khóc kêu thất thanh của một bà mẹ khi thấy ba đứa con của mình sắp bị thiêu sống trong đám lửa vừa cháy trên tầng cao của tòa nhà. Thay bằng bỏ trốn cùng đám thuộc hạ, thì hầu tước, vị chỉ huy Lantenac đã tìm cách cứu sống được ba cháu bé.

Một chiếc thang cứu sống ba cháu bé, thì cũng chiếc thang đó dẫn Lantenac đến nộp cho quân cách mạng cộng hòa, và chờ 24 giờ sau lên máy chém. Gauvain đã bị khuất phục trước nghĩa cử vô cùng nhân đạo, bác ái của người ông, đang là kẻ thù số một, không đội trời chung của mình. Việc làm của Lantenac đã chạm đến trái tim của Gauvain, vì thế, ông đã có một quyết định rất táo bạo!… Đổi mạng sống…

Bác ái – làm ấm áp tình người, và bác ái cũng chạm tới trái tim con người. Đúng là: “Lời nói thì lung lay, gương lành thì lôi kéo” .,.

Inhaxio Đặng Phúc Minh

06Tháng Ba
2021

Mùa Chay là thời điểm hoàn hảo để tránh tội lỗi

06/03/2021

Anmai

GH Hoàn Vũ, Tin tức

Mùa Chay là thời điểm hoàn hảo để tránh tội lỗi

Ăn chay trong Mùa Chay cũng bao gồm việc chay tịnh những hành vi tội lỗi.

Mùa Chay là một mùa đẹp trong Giáo Hội để dâng hiến cuộc đời chúng ta cho Thiên Chúa. Trong khi Giáo Hội có những ngày nhất định dành riêng cho việc chay tịnh và ăn chay trong Mùa Chay, thực hành này không nên bỏ qua khía cạnh tâm linh của đời sống chúng ta.

Kiêng ăn cách thể lý được coi như là để nhắc nhở và củng cố chúng ta “kiêng khem” những hành vi tội lỗi của chính mình.

Tác giả của cuốn sách Thế kỷ 19 Sổ tay Hướng dẫn Mùa Chay và Đồng hành Tuần Thánh giải thích việc nhịn ăn là một phương tiện để đạt được một đích, và mục đích đó là loại bỏ tội lỗi khỏi cuộc sống của chúng ta.

Tuy nhiên, nhịn ăn chỉ là một phương tiện để đạt được một mục đích; và mục đích lớn lao đó là từ bỏ tội lỗi. Chúng ta nên ăn chay để đền tội, và chúng ta nên ăn chay để tránh nguy cơ sa vào tội lỗi, Vì nếu chúng ta ăn chay không nhằm để tránh xa tội lỗi, thì tất cả sự ăn chay của chúng ta sẽ vô ích. Vì vậy, “khi ăn chay, anh em chớ làm bộ rầu rĩ như bọn đạo đức giả: chúng làm cho ra vẻ thiểu não, để thiên hạ thấy là chúng ăn chay. anh em đừng ăn chay như những kẻ giả hình” (Mt 6: 16), chỉ với thể xác, nhưng hãy gìn giữ linh hồn anh em khỏi sự ô nhơ tội lỗi “Anh em đừng chiều theo những đam mê trước kia. lúc anh em còn mê muội… anh em hãy từ bỏ mọi thứ gian ác, mọi điều xảo trá, giả hình và ghen tương cùng mọi lời nói xấu gièm pha” (1 Phêrô 1:14; 2:1). Nếu không, anh em có thể bị buộc phải thưa với Chúa, như lời Tiên tri Isaia rằng: “Chúng tôi ăn chay, sao Ngài không thấy, chúng tôi hãm mình, sao Ngài chẳng hay?… Và Chúa sẽ trả lời, “Ta, Đức Chúa, khi đến thời, Ta sẽ mau thực hiện điều đó.” (Isaia 58: 3; 60:22).

Một cách thiết thực để tập trung sự chú ý của chúng ta vào những tội lỗi cần được loại bỏ trong cuộc sống của chúng ta là chọn một tội lỗi cứng đầu mà chúng ta muốn giải quyết. Đó có thể là một tội lỗi đã trở thành thói quen trong cuộc sống của chúng ta và chúng ta muốn chặn lại.

Đừng cố gắng loại bỏ tất cả mọi tội lỗi khỏi cuộc sống của bạn, vì điều đó sẽ khiến bạn thất bại. Tuy nhiên, việc tập trung vào một tội cụ thể là có lợi nhất và có thể dẫn bạn đến một Mùa Chay rất kết quả.

Philip Kosloski

06Tháng Ba
2021

THANH TẨY TÂM HỒN

06/03/2021

Anmai

Phụng vụ, Suy niệm Chúa nhật

07CHÚA NHẬT III MÙA CHAY

– Ca vịnh tuần III.

– Chúa Nhật hôm nay cử hành Nghi Thức Khảo Hạch Các Dự Tòng lần thứ nhất cho những người lớn sẽ lãnh nhận Bí Tích Khai Tâm vào đêm Vọng Phục Sinh sắp tới (Nghi Thức Khai Tâm, số 152-166).

– Không cử hành lễ Thánh nữ Pe-pê-tu-a và Thánh nữ Phê-li-xi-ta, Tử đạo. Và không cử hành lễ nào khác, kể cả lễ an táng.

– Các bài đọc Lời Chúa: Xh 20,1-17 (hoặc Xh 20,1-3.7-8.12-17); 1 Cr 1,22-25; Ga 2,13-25.

THANH TẨY TÂM HỒN

Đời sống tôn giáo của người Do Thái gắn chặt với đền thờ.

Đền thờ là trung tâm của Đạo.

Đền thờ là nơi có Hòm Bia Thánh – nơi con người đến để gặp gỡ Thiên Chúa.

Trong cựu ước, dân Do Thái dùng lễ vật chiên bò hay bồ câu để hiến dâng cho Thiên Chúa, biểu tỏ hành vi thờ phượng. Vì thế mới có chuyện buôn bán trong đền thờ như được thuật lại trong Tin mừng hôm nay. Trong tân ước, Đền thờ mới chính là Đức Giêsu. Ngài vừa là tế nhân vừa là tế vật. Ngài dâng lên Chúa Cha của lễ là chính thân thể được sát tế của Ngài, đồng thời Ngài cũng là vị Thượng tế đời đời một cách đúng nghĩa nhất.

Và rồi chúng ta nhớ lại điều tương tự khi Chúa nói với người phụ nữ Samari bên bờ giếng Giacóp : “Đã đến giờ các ngươi sẽ thờ phượng Chúa Cha không phải trên núi này hay tại Giêrusalem.. Những người thờ phượng đích thực sẽ thờ phượng Chúa Cha trong Thần khí và Chân lý (Ga 4, 21- 24).

Chúa Giêsu muốn vén mở cho đám đông về chân dung cứu thế của Ngài, và dung mạo Messia nơi Ngài sẽ được hiển thị cách tròn đầy ngang qua Thập giá. Vì thế, Giáo hội chọn bài đọc hai trong phụng vụ hôm nay để trình bày về linh đạo của thánh Phaolô, đồng thời đó cũng phải là sự chọn lựa duy nhất mà mỗi người chúng ta cần thể hiện. Thánh tông đồ viết : “Trong khi người Do thái đòi hỏi những điềm thiêng dấu lạ, còn người Hy Lạp tìm kiếm lẽ khôn ngoan, thì chúng tôi lại rao giảng một Đức Kitô bị đóng đinh, điều mà người Do Thái coi là ô nhục không thể chấp nhận và dân ngoại cho là điên rồ (1 Cr 1, 22 – 23).

Sau đó thánh Phaolô giải thích cho giáo đoàn biết rằng, đây là một nghịch lý vĩ đại nhất mà Thiên Chúa đã thể hiện ngang qua cái chết của Chúa Giêsu. Quả thật, đây là một nghịch lý đối với não trạng con người, bởi vì cái điên rồ của Thiên Chúa còn hơn sự khôn ngoan của loài người. Cái yếu đuối của Thiên Chúa còn hơn cái mạnh mẽ của loài người. Nghịch lý còn được các thánh ký nói tới rất nhiều lần. Một Thiên Chúa cao cả lại trở nên thấp kém trong kiếp người hèn hạ, một Thiên Chúa vô cùng thánh thiện lại bị kết án và chết cách nhục nhã như một tên tội phạm. Nghịch lý này cũng được lập lại một lần nữa trong bài Tin mừng hôm nay, khi Chúa vén mở về sự phục sinh vinh thắng của Ngài. “Các ông cứ phá hủy đền thờ này đi. Nội ba ngày tôi sẽ xây lại”.

Lễ Vượt Qua nhằm vào ngày thứ mười lăm tháng Nisan, tức khoảng tháng tư dương lịch, và theo luật pháp Do Thái, mọi người nam Do Thái sống cách Jerusalem trong vòng hai mươi lăm cây số, bắt buộc phải về dự lễ. Không phải chỉ có người Do Thái ở trong xứ Palestine về dự lễ Vượt Qua mà thời bấy giờ dân Do Thái tản lạc khắp thế giới, họ chẳng bao giờ quên tôn giáo và đất nước của tổ tiên họ. Người Do Thái dầu sống ở xứ sở nào, họ vẫn mơ ước và hi vọng được dự lễ Vượt Qua tại Jerusalem ít nhất một lần.

Riêng đối với Chúa Giêsu lần này, thì Chúa có mặt tại đây không phải chỉ với danh nghĩa một người Do Thái mà đây còn là dịp để Chúa chu toàn chức vụ của Ngài. Bởi vậy mà Ngài đã vào đền thờ như một Đấng có uy quyền.

Cuộc sống của mỗi người Kitô hữu chúng ta cũng là một con đường, và con đường đó phải hướng về đền thờ đích thực là chính Chúa Giêsu. Ngài là ‘Đền thờ mới’ của Tân ước, là trung tâm của mọi sinh hoạt phượng tự và cũng là đối tượng của niềm tin mà chúng ta phải quy chiếu vào. Đây là sứ điệp nồng cốt mà các bài đọc Lời Chúa hôm nay diễn bày.

Giáo Hội cũng muốn chúng ta làm một cuộc “thanh tẩy”, không phải đền thờ vật chất nhưng là đền thờ tâm hồn của mỗi người như lời thánh Phaolô: “Nào anh em chẳng biết rằng anh em là Đền Thờ của Thiên Chúa, và Thánh Thần Thiên Chúa ngự trong anh em sao?” (1Cr 3,16)

Thiên Chúa không cần nhà vì: “Trời là ngai của Người, đất là bệ dưới chân Người” (Is 66, 1) .Đền thờ vẫn cần thiết nhưng con người vẫn trọng hơn đền thờ, phải làm sao cho có những người thờ phượng Thiên Chúa đích thực, chứ không phải là lo sao cho có đền thờ. Vì đền thờ trần gian với năm tháng sẽ bị hư hại, xụp đổ nhưng con người luôn tồn tại và vững bền.

Mùa Chay thánh trong năm thánh hóa gia đình, người Kitô hữu phải hoán cải, làm cho gia đình mình mới, sống đạo, thực thi đạo hơn là giữ đạo cách máy móc, bề ngoài. Người Kitô hữu cũng phải xét lại cách giữ đạo, hành đạo của gia đình mình, của cá nhân, của giáo xứ, Giáo Hội và mau mắn đổi mới đời sống, lòng tin, cách thực hành đạo, siêng năng cầu nguyện và lần chuỗi làm cho đền thờ tâm hồn mỗi người đẹp hơn, tốt hơn.

Vì đam mê chạy theo tiền bạc mà chúng ta sao lãng những bổn phận đối với Chúa. Vì đam mê chạy theo tiền bạc, chúng ta sẵn sàng gian tham, chèn ép và đối xử bất công với những người chung quanh. Vì đam mê chạy theo tiền bạc, chúng ta sẵn sàng trộm cắp, ăn gian nói dối, ăn hối lộ… Tất cả những tội lỗi phát sinh từ lòng đam mê chạy theo tiền bạc ấy, đã biến tâm hồn chúng ta trở nên như một cái chợ, một hang ổ trộm cướp, chứ không còn phải là một gian cung thánh, một ngôi đền thờ sống động cho Chúa nữa.

Vậy hôm nay, Khi thanh tẩy đền thờ Giêrusalem, Chúa cũng muốn thanh tẩy ngôi đền thờ tâm hồn mỗi người chúng ta.

06Tháng Ba
2021

Chúa Nhật Tuần III – Mùa Chay

06/03/2021

Anmai

Phụng vụ, Thánh lễ

Chúa Nhật Tuần III – Mùa Chay

Ca nhập lễ

Tv 24,15-16

Mắt tôi nhìn Chúa không biết mỏi

vì chính Người sẽ gỡ chân tôi khỏi dò lưới.

Lạy Chúa, xin đoái nhìn và xót thương con,

vì thân này bơ vơ cùng khổ.

Lời nguyện nhập lễ

Lạy Chúa là Ðấng rất từ bi nhân hậu, Chúa đã từng chỉ dạy chúng con cách chữa lành những vết thương tội lỗi: là ăn chay hãm mình, siêng năng cầu nguyện và chia cơm sẻ áo cho kẻ khó nghèo. Này chúng con nhận biết mình yếu hèn lầm lỗi, và hết lòng sám hối ăn năn; xin Chúa thương đoái nhìn chúng con và đưa tay nâng đỡ. Chúng con cầu xin …

Bài đọc 1

Xh 20,1-17

Lề Luật đã được Thiên Chúa ban qua ông Mô-sê.

Bài trích sách Xuất hành.

1 Ngày ấy, trên núi Xi-nai, Thiên Chúa phán tất cả những lời sau đây :

2 “Ta là Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, đã đưa ngươi ra khỏi đất Ai-cập, khỏi cảnh nô lệ.

3 Ngươi không được có thần nào khác đối nghịch với Ta.

4 Ngươi không được tạc tượng, vẽ hình bất cứ vật gì ở trên trời cao, cũng như dưới đất thấp, hoặc ở trong nước phía dưới mặt đất, để mà thờ.

5 Ngươi không được phủ phục trước những thứ đó mà phụng thờ : vì Ta, Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, là một vị thần ghen tương. Đối với những kẻ ghét Ta, Ta phạt con cháu đến ba bốn đời vì tội lỗi của cha ông. 6 Còn với những ai yêu mến Ta và giữ các mệnh lệnh của Ta, thì Ta trọn niềm nhân nghĩa đến ngàn đời. 7 Ngươi không được dùng danh Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, một cách bất xứng, vì Đức Chúa không dung tha kẻ dùng danh Người một cách bất xứng.

8 Ngươi hãy nhớ ngày sa-bát, mà coi đó là ngày thánh. 9 Trong sáu ngày, ngươi sẽ lao động và làm mọi công việc của ngươi. 10 Còn ngày thứ bảy là ngày sa-bát kính Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi. Ngày đó, ngươi không được làm công việc nào, cả ngươi cũng như con trai con gái, tôi tớ nam nữ, gia súc và ngoại kiều ở trong thành của ngươi. 11 Vì trong sáu ngày, Đức Chúa đã dựng nên trời đất, biển khơi, và muôn loài trong đó, nhưng Người đã nghỉ ngày thứ bảy. Bởi vậy, Đức Chúa đã chúc phúc cho ngày sa-bát và coi đó là ngày thánh.

12 Ngươi hãy thờ cha kính mẹ, để được sống lâu trên đất mà Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, ban cho ngươi.

13 Ngươi không được giết người.

14 Ngươi không được ngoại tình.

15 Ngươi không được trộm cắp.

16 Ngươi không được làm chứng gian hại người.

17 Ngươi không được ham muốn nhà người ta, ngươi không được ham muốn vợ người ta, tôi tớ nam nữ, con bò con lừa, hay bất cứ vật gì của người ta.”

Đáp ca

Tv 18B,8.9.10.11 (Đ. Ga 6,68c)