2021
Kinh Truyền Tin tại bệnh viện Gemelli (11/7): nâng đỡ người bệnh
Kinh Truyền Tin tại bệnh viện Gemelli (11/7): nâng đỡ người bệnh
Trưa Chúa Nhật 11/7, đúng một tuần sau ca phẫu thuật hẹp túi thừa, từ ban công tầng 10 của Bệnh viện Gemelli, Đức Thánh Cha đã chủ sự buổi đọc Kinh Truyền Tin cùng với khá đông tín hữu và nhân viên bệnh viện.
Sau Kinh Truyền Tin Chúa Nhật tuần trước, Đức Thánh Cha đã rời Vatican để đến bệnh viện Gemelli, cách Vatican gần 10km để chuẩn bị cho ca phẫu thuật vào buổi chiều. Cho đến nay, trong tiến trình hậu phẫu, sức khoẻ của Đức Thánh Cha đang dần được phục hồi. Theo thông cáo của phòng báo chí Toà Thánh, các diễn biến lâm sàng đáng mong đợi và các xét nghiệm máu đều cho kết quả tốt.
Ảnh: Filippo Monteforte, AFP
Trước khi đọc Kinh Truyền Tin, Đức Thánh Cha có một vài lời cảm ơn về sự gần gũi và cầu nguyện cho ngài trong những ngày qua:
Anh chị em thân mến, chào anh chị em!
Tôi rất vui vì có thể giữ cuộc hẹn đọc Kinh Truyền Tin Chúa Nhật, ngay cả ở đây từ Phòng khám Đa khoa “Gemelli”. Tôi cảm ơn tất cả anh chị em. Tôi cảm nhận được sự gần gũi của anh chị em và sự nâng đỡ bằng những lời cầu nguyện của anh chị em. Cảm ơn anh chị em rất nhiều!
Sau đó, Đức Thánh Cha có một bài huấn dụ ngắn dựa trên đoạn Tin Mừng Chúa Nhật XV thường niên. Ngài nói:
Bài Tin Mừng chúng ta đọc trong Phụng vụ hôm nay kể về việc các môn đệ của Chúa Giêsu, được Người sai đi, đã “xức dầu cho nhiều người bệnh và chữa lành họ” (Mc 6,13). “Dầu” này cũng làm cho chúng ta liên tưởng đến bí tích Xức dầu Bệnh nhân, mang lại sự nâng đỡ tinh thần và thể xác. Nhưng “dầu” này còn là sự lắng nghe, gần gũi, quan tâm, dịu dàng của những người chăm sóc người bệnh: nó như một cử chỉ xoa bóp khiến người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn, xoa dịu nỗi đau và làm cho nhẹ nhõm hơn.
Tất cả chúng ta sớm hay muộn cũng cần sự gần gũi và dịu dàng “xức dầu” này, và chúng ta đều có thể trao nó cho người khác, bằng một lời thăm hỏi, một cuộc điện thoại, một bàn tay dang rộng cho những người cần giúp đỡ. Chúng ta hãy nhớ rằng, trong cuộc Phán xét Cuối cùng (Mt 25), một trong những điều chúng ta được hỏi là sự gần gũi với người bệnh.
Trong những ngày nằm viện này, một lần nữa tôi đã cảm nhận được tầm quan trọng của một dịch vụ y tế tốt, dành cho tất cả mọi người, như ở Ý và ở các nước khác. Một dịch vụ y tế miễn phí đảm bảo cung cấp dịch vụ tốt cho tất cả mọi người. Tài sản quý giá này không được để mất. Chúng ta phải giữ nó! Và do đó, tất cả chúng ta phải dấn thân, vì nó phục vụ mọi người và đòi hỏi sự đóng góp của mọi người.
Ngay cả trong Giáo hội, đôi khi cũng xảy ra trường hợp một cơ sở y tế nào đó, do quản lý không tốt, tài chính không tốt, và ý nghĩ đầu tiên đến với chúng ta là bán nó. Nhưng ơn gọi của bạn là ở trong Giáo hội: không phải là vì tiền, mà là làm công việc phục vụ, và phục vụ thì luôn miễn phí. Trên hết, đừng quên cứu các cơ sở miễn phí.
Tôi muốn bày tỏ sự cảm kích và động viên tới các bác sĩ và tất cả các chuyên gia chăm sóc sức khỏe và nhân viên của bệnh viện này cũng như các bệnh viện khác. Họ làm việc chăm chỉ! Và chúng ta hãy cầu nguyện cho tất cả những người bệnh. Ở đây có một số người bạn trẻ em bị bệnh. Tại sao trẻ em lại đau khổ? Tại sao trẻ em đau khổ là một câu hỏi chạm đến trái tim: hãy đồng hành với chúng bằng lời cầu nguyện và cầu nguyện cho tất cả những người bệnh, đặc biệt cho những người có hoàn cảnh khó khăn hơn: không ai bị bỏ lại một mình, mọi người có thể nhận được sự xức dầu của sự lắng nghe, gần gũi, dịu dàng, và quan tâm.
Chúng ta cầu xin điều này qua sự chuyển cầu của Đức Maria, Mẹ chúng ta và là Sức khỏe của người bệnh.
Ảnh: AP Photo/Alessandra Tarantino
Văn Yên, SJ
2021
Bức thư từ biệt của cụ bà 96 tuổi gây xúc động mạng xã hội
Bà Eleonora Gonçalves Cari đã viết một bức thư đầy cảm động khi cảm thấy mình đang tiến gần đến cõi vĩnh hằng.
Bức thư từ biệt của cụ bà 96 tuổi đang gây xúc động cho nhiều người trên mạng xã hội ở Brazil. Bà Eleonora Gonçalves Cari, ở Cascavel, thuộc Tiểu bang Paraná, vừa mới qua đời sau khi linh cảm được cuộc ra đi về với Vòng tay Vĩnh cửu của Cha sắp xảy ra cho mình. Trước khi kết thúc hành trình trên thế gian này, bà đã viết một bức thư rất cảm động để từ biệt các con và mọi người trong gia đình, trong đó bà nhấn mạnh đến di sản đức tin công giáo.
Bức thư của bà Eleonora được cha Jorge Ricardo Lindner chia sẻ trên Facebook, từ chính thành phố của ngài, với sự đồng ý của Regina Cari một người cháu của bà. Bức thư này được lan truyền cách nhanh chóng. Một vị linh mục khác là cha Gabriel Vila Verde tiếp tục chia sẻ nó trên mạng xã hội và ngài bình luận như sau:
“Mong sao đức tin của bà Eleonora truyền cảm hứng cho chúng tôi, để có thể trở thành những người công giáo có ý thức cho đến cùng! Tôi cám ơn cha Jorge Ricardo Lindner đã chia sẻ bức thư, và gia đình bà Eleonora đã cho phép nó được phổ biến”.
Dưới đây là thông điệp bà Eleonora muốn gửi gắm đến gia đình mình:
“Các con trai, gái, dâu, rể, cháu chắt của mẹ quý mến! Xin Thiên Chúa chúc lành cho các con.
Mẹ cảm thấy rất gần với giờ trở về với Thiên Chúa. Mẹ muốn xin tất cả các con cảm thấy mình được an ủi và khích lệ từ chương trình của Thiên Chúa, vì các con biết rằng Thiên Chúa là Đấng đã ban phát và Ngài sẽ thu lượm lại.
Mẹ không muốn bất kỳ ai trong các con phải tuyệt vọng, vì hết thảy những gì các con có thể làm cho mẹ thì các con đã làm hết rồi, vì thế mẹ cám ơn các con và mẹ hạnh phúc ra đi hướng tới cuộc sống khác. Nếu có khi nào mẹ đã làm tổn thương hay tức giận với các con, khi sửa chữa mà không có lý do, hay trong khoảnh khắc nào đó mẹ đã làm các con thất vọng, xin các con hãy tha lỗi cho mẹ. Mẹ cũng tha thứ cho những thiếu sót của các con.
Các con yêu quý, mẹ xin các con đừng từ bỏ Hội thánh, đừng từ bỏ niềm tin của các con. Các con hãy tham gia, cầu nguyện, cầu xin lòng thương xót của Chúa Giêsu Kitô, Chúa chúng ta với lòng yêu mến, can đảm và hiến dâng. Các con hãy nhớ rằng, tất cả các con đều được rửa tội, vì thế các con là Kitô hữu, và các con cũng đã được thánh hiến cho Trái tim Chúa Giêsu và cho Trái tim Vô nhiễm của Đức Maria, Mẹ rất thánh của chúng ta.
Các con yêu quý, các con hãy cố gắng yêu thương nhau, thăm viếng nhau và phục vụ nhau khi cần. Các con đừng bỏ rơi nhau, hãy yêu thương và sẵn sàng, để hoài niệm về cha mẹ của các con. Mẹ sẽ cầu nguyện và trông nom từng người trong các con, nếu Thiên Chúa cho phép mẹ làm điều đó. Các con hãy cầu nguyện cho thân phụ mẫu của các con, ngõ hầu Thiên Chúa tha thứ cho những tội lỗi của chúng ta và ban cho chúng ta sự yên nghỉ đời đời.
Mến chào, mẹ ôm và hôn tất cả mọi người. Hẹn gặp lại. Các con đừng tuyệt vọng, rồi chúng ta sẽ ở bên nhau các con nhé.
Tôi thật hạnh phúc khi được sinh ra trong Giáo hội Công Giáo, do Chúa Giêsu thiết lập. Tôi rất sung sướng được làm người công giáo, và tôi sẽ hạnh phúc được chết trong Giáo hội của Chúa Giêsu Kitô. Các con đừng từ bỏ niềm tin của các con. Chỉ có một đức tin và một phép rửa.
Cascavel, ngày 2 tháng 7 năm 2021.
Eleonora Gonçalves Cari ”.
2021
Kinh nguyện gia đình: Lòng đạo đức bình dân trong mùa đại dịch
Để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh, một phương thế được đặt ra: hạn chế tiếp xúc với người khác, có quan chức còn mạnh dạn đề nghị: “hãy coi người đối diện như người đang là F0”. Vâng dịch COVID-19 làm cho người ta sợ hãi và ngại tiếp xúc với nhau, tuy nhiên, người Kitô hữu chúng ta được sinh ra trong lòng Giáo hội, một cộng đoàn được Chúa quy tụ, chúng ta không thể không gặp gỡ Đức Kitô mỗi giây phút trong cuộc đời của chúng ta, bởi đức tin của người Kitô hữu hệ tại ở việc gặp gỡ Đức Kitô, vì Người là nguyên lý của sự sống, là cội nguồn của ơn cứu độ và là nền tảng của sự hiệp thông Giáo hội. Vì thế, mỗi gia đình Kitô hữu là môi trường để các thành viên trong gia đình gặp gỡ Đức Kitô qua kinh nguyện gia đình.
Vâng, hơn bao giờ hết, chính lúc này đây, các bậc làm cha mẹ phải làm cho gia đình trở thành cộng đoàn cầu nguyện qua việc cử hành kinh nguyện trong gia đình. “Quả vậy, trong Hội thánh tại gia, mục đích quan trọng của kinh nguyện là bước dẫn nhập tự nhiên cho trẻ em bước vào kinh nguyện phụng vụ của toàn thể Hội thánh, vừa chuẩn bị chúng đi vào kinh nguyện phụng vụ vừa mở rộng vòng kinh nguyện này vào trong lĩnh vực đời sống cá nhân, gia đình và xã hội”[1].
Kinh nguyện gia đình có những đặc tính riêng. Đó là kinh nguyện chung: vợ chồng cùng cầu nguyện với nhau, cha mẹ và con cái cùng cầu nguyện với nhau qua hai hình thức: kinh nguyện của Giáo hội gọi là Phụng vụ, hay kinh nguyện vay mượn những sắc thái đặc thù thuộc tinh hoa của một dân tộc hay một sắc tộc, nghĩa là thuộc văn hoá của họ được gọi là: lòng đạo đức bình dân.
Mặc dầu Phụng vụ là đỉnh cao trong lĩnh vực phụng tự của đời sống tín hữu và không có một hình thức cầu nguyện nào khác có thể so sánh được, nhưng các hình thức cầu nguyện thuộc hình thức “lòng đạo đức bình dân” cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp người tín hữu kết hợp mật thiết với Chúa, qua cuộc gặp gỡ được diễn tả bằng những lời kinh, những tâm tình phù hợp với từng hoàn cảnh, ngôn ngữ và văn hoá của người tín hữu; nó khơi lên lòng đạo đức qua việc thực thi lời dạy dỗ của thánh tông đồ: “Hãy cầu nguyện không ngừng” (1Tx 5,17). Và như thánh Giáo hoàng Gioan-Phaolô II khẳng định rằng, lòng đạo đức bình dân như là “kho tàng đích thực của dân Thiên Chúa”[2]. Bởi đó, các Giáo hội địa phương phải nỗ lực duy trì, cổ võ lòng đạo đức bình dân nơi hết thảy mọi người Kitô hữu.
Để đối phó với tình trạng giãn cách xã hội, không được tụ tập tại Nhà thờ nhằm tránh lây lan dịch bệnh, các gia đình Kitô hữu chúng ta phải cổ võ không ngừng đời sống cầu nguyện thuộc lĩnh vực lòng đạo đức bình dân như là phương thế hữu hiệu để nuôi dưỡng đức tin tại gia đình. Điều đó không là gì mới lạ, đó chỉ lập lại những kinh nghiệm lịch sử của một Giáo hội luôn đối diện với nhiều bách hại của những thù nghịch. Lịch sử chứng nhận rằng, đức tin của người tín hữu đã được nâng đỡ bởi những hình thức và thực hành đạo đức[3]. Lịch sử chung của Giáo hội toàn cầu cũng như lịch sử riêng của Giáo hội Việt Nam. Một thí dụ: nếu như không có lời kêu gọi khẩn thiết của Đức Giáo hoàng Piô V đến với mọi Kitô hữu trên thế giới về việc lần chuỗi Môi khôi để cầu xin cho cuộc chiến giữa đạo quân Hồi giáo và đạo quân Thánh giá, thì làm gì có cuộc chiến thắng lịch sử của đạo binh Thánh giá tại vịnh Lepante, vào 07/10/1511; hay là nếu không có những hình thức phụng tự được trình bày đơn sơ thuộc lĩnh vực lòng đạo đức bình dân, thì làm sao Giáo hội Việt Nam có thể đứng vững vượt qua cơn gian lao thử thách trong gần 300 năm? Quả thật “những thách đố nghiêm trọng mà thế giới phải đương đầu khi bước vào ngàn năm thứ mới, khiến chúng ta nghĩ rằng chỉ có sự can thiệp từ trên cao, có khả năng hướng dẫn tâm hồn những người sống trong những hoàn cảnh xung đột và những người nắm giữ vận mệnh các quốc gia, mới có thể cho chúng ta lý do để hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn”[4]. Sự can thiệp từ trên cao đến được từ những lời cầu nguyện đơn sơ được thể hiện trong những hình thức cầu nguyện thuộc lòng đạo đức bình dân, như chuỗi Môi khôi.
Mong sao việc đọc kinh tại gia đình được các gia đình Kitô hữu nghiêm túc thi hành, vì “gia đình đã lãnh nhận từ Thiên Chúa sứ mệnh trở nên tế bào đầu tiên và sống động của xã hội. Gia đình sẽ chu toàn được sứ mệnh đó nếu gia đình tỏ ra như một đền thờ của Giáo hội trong nhà mình nhờ yêu thương nhau và cùng nhau dâng cầu nguyện lên Thiên Chúa”[5]. Thánh Giáo hoàng Gioan-Phaolô II cũng khẳng định tầm quan trọng của việc đọc kinh chung trong gia đình. Bởi khi các thành viên trong gia đình cùng “đưa mắt hướng về Đức Kitô, cũng sẽ tìm lại được khả năng nhìn thẳng vào mắt nhau, tỏ tình liên đới, tha thứ cho nhau, và nhìn thấy giao ước tình yêu của họ được đổi mới trong Thần Khí của Thiên Chúa”[6].
Ngoài ra cần cổ súy giờ kinh nguyện gia đình cũng nên chú tâm vào trong việc cử hành Phụng vụ Các giờ kinh “vì đó là kinh nguyện công khai của Giáo hội, là nguồn mạch lòng đạo đức và là lương thực nuôi dưỡng kinh nguyện riêng”[7]. Trong việc khích lệ và bảo tồn lòng đạo đức bình dân, người tín hữu cần được chỉ dẫn cho biết về sự hiệp nhất trong Giáo hội, mọi hình thức phụng tự nên qui về cái chung hơn cái riêng. Trung tâm điểm của các hình thức phụng tự phải qui về chính là mầu nhiệm Chúa Kitô. Bởi đó việc đọc Các giờ kinh Phụng vụ vừa đáp ứng được tâm tình cầu nguyện riêng tư vừa cùng với Giáo hội cử hành hành vi Phụng vụ, tột đỉnh của mọi hình thức cầu nguyện. Quả thật, “Phụng vụ Các giờ kinh không phải là một hoạt động cá nhân hay riêng tư nhưng ‘thuộc về toàn thể Thân Mình Giáo hội[..]. Vì thế nếu các tín hữu được triệu tập để cử hành Phụng vụ Các giờ kinh và tụ tập cùng nhau hợp lòng hợp tiếng thì họ đang diễn tả Giáo hội đang cử hành mầu nhiệm Chúa Kitô’. Sự chú ý đặc biệt đến kinh nguyện phụng vụ này không tạo ra căng thẳng với kinh nguyện bản thân. Trái lại, Phụng vụ Các giờ kinh giả định và đòi phải có kinh nguyện bản thân liên kết tốt đẹp với các hình thức khác của kinh nguyện cộng đồng nhất là nếu các hình thức ấy được Giáo quyền nhìn nhận và khuyến khích”[8].
Khi mà cả xã hội Việt Nam đang căng mình ra chống dịch covid-19, chúng ta, những Kitô không những nỗ lực cộng tác với toàn thể xã hội chống dịch theo khả năng, đóng góp công sức ủng hộ phòng chống dịch, nhưng chúng ta còn phải ý thức về đức tin công giáo của mình. Hãy nhớ lời Chúa phán: “không có Thầy, các con không làm được gì” (Ga 15, 5). Vì thế, chúng ta hãy chuyên chăm cầu nguyện trong từng gia đình của chúng ta, thánh Giáo hoàng Gioan-Phaolô II đã nhắc nhở: “phẩm giá và trách nhiệm của gia đình Kitô hữu, xét như Hội thánh tại gia, chỉ có thể được sống với sự trợ giúp liên lỉ của Thiên Chúa, và sự trợ giúp này sẽ không bao giờ thiếu nếu người ta biết cầu nguyện khẩn xin với lòng tin cậy và khiêm tốn”[9].
(Trích tài liệu thường huấn dành cho giáo dân tháng 7/2021, Ủy ban Giáo Dân / HĐGMVN)
[1] Thánh Giáo hoàng Gioan-Phaolô II, Tông Huấn Familiaris Consortio, ban hành ngày 22/11/1981, số 61.
[2] Gioan-Phaolô II, Bài giảng trong phần cử hành Lời Chúa tại La Serena (Chile), 2 trong: Insegnamentali di Gioavanni Paolo II, X/1 (1987), cit., tr. 1078.
[3] Thánh bộ Phụng tự và Kỷ luật bí tích, Hướng dẫn về lòng đạo đức bình dân và phụng vụ, số 11.
[4] Gioan-Phaolô II, Tông thư Rosarium Virginis Mariae, ban hành tại Roma ngày 16/10/2002, số 40.
[5] Công Đồng Vat. II , Sắc lệnh Tông đồ giáo dân (AA), số 11
[6] Gioan- Phaolô II, Tông thư “Rosarium Virginis Mariae”, số 41.
[7] Công đồng Vat. II, Hiến chế về Phụng vụ thánh (SC), số 90.
[8] Gioan-Phaolô II, Tông thư kỷ niệm 40 năm ban hành Hiến chế Thánh Công đồng về Phụng vụ thánh, số 14.
[9] Thánh Giáo hoàng Gioan-Phaolô II, Tông Huấn Familiaris Consortio, ban hành ngày 22/11/1981, số 61.
2021
LHQ kêu gọi các biện pháp trừng phạt mới đối với quân đội Myanmar
LHQ kêu gọi các biện pháp trừng phạt mới đối với quân đội Myanmar
Giám sát viên đặc biệt về nhân quyền ở Myanmar kêu gọi cộng đồng quốc tế đánh vào lĩnh vực khai thác dầu khí, tước bỏ nguồn lực của quân đội đảo chính. Một cuộc tấn công của quân đội nhằm vào thành phố Depayin làm hơn 40 người chết, theo các nhân chứng địa phương.
Một slogan phản kháng trên đường phố ở Yangon
Đề ra giải pháp cho khủng hoảng tại Myanmar, giám sát viên đặc biệt về nhân quyền tại Myanmar trước Hội đồng nhân quyền Liên Hiệp Quốc, ông Thomas Andrews đề nghị các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với lĩnh vực dầu khí của Myanmar, nhằm làm tê liệt quân đội, nắm quyền trong cuộc đảo chính ngày 1/2 vừa qua.
Ông Andrews phát biểu: “Tôi nói về áp lực kinh tế, cắt giảm doanh thu mà chính quyền quân sự cần để tiếp tục nắm giữ quyền lực. Tôi nói về việc cắt giảm khả năng tiếp cận vũ khí và công nghệ.”
Ông Andrews kêu gọi thành lập một “liên minh khẩn cấp cho người dân Myanmar”, về cơ bản là một nhóm các nước, cấm xuất khẩu vũ khí cho quân đội. Nhân viên Liên Hợp Quốc giải thích, chưa có nhà nước nào áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với lĩnh vực dầu khí của Myanmar, mặc dù một số quốc gia đã áp dụng các biện pháp này đối với các công ty do quân đội kiểm soát và đối với nguồn thu từ đá quý, gỗ và khai thác mỏ.
Trước đó, quan chức nhân quyền hàng đầu của Liên hợp quốc, bà Michelle Bachelet, đã hối thúc các nước ASEAN tham gia đối thoại chính trị với chính quyền quân sự và lãnh đạo được bầu một cách dân chủ ở Myanmar. Bà Bachelet nói Liên Hợp Quốc muốn có thể cung cấp viện trợ nhân đạo cho dân thường ở Myanmar, theo thỏa thuận với ASEAN, mà không bị quân đội “lợi dụng”.
Trong khi đó, các cuộc biểu tình và đàn áp quân sự trong nước vẫn không lắng dịu. Các cuộc biểu tình bắt đầu từ khi quân đội lật đổ chính phủ của bà Aung San Suu Kyi cách đây 5 tháng. Theo các nguồn tin quốc tế, việc đàn áp tàn bạo các cuộc đình công và biểu tình đã dẫn đến khoảng 900 người chết và 5.200 người bị giam giữ. Giao tranh giữa quân đội chính phủ và dân quân dân tộc thiểu số ủng hộ biểu tình cũng đang diễn ra dữ dội trong nước.
Hôm 7/9, một hành động bạo lực của quân đội đã diễn ra chống lại thị trấn nông nghiệp Depayin. Quân đội đã can thiệp để vô hiệu hóa một lực lượng dân quân địa phương chống lại chính quyền đảo chính. Theo Reuters, các xe tải quân đội đã đến Depayin vào rạng sáng thứ Sáu tuần trước; thanh niên địa phương tập trung chống trả nhưng nhanh chóng bị áp đảo. Các bác sĩ địa phương cho biết 41 thi thể đã được tìm thấy. Lực lượng Phòng vệ Nhân dân Myanmar (PDF) cho biết họ đã mất 26 thành viên, nhưng cam kết sẽ tiếp tục chiến đấu. Hàng ngàn người chạy khỏi thành phố, mang theo bất cứ thứ gì họ có thể mang theo. Truyền thông đưa tin về tình trạng bất ổn trên khắp Myanmar với các báo cáo thường xuyên về các cuộc đụng độ tại các địa phương và việc bắt giữ đối thủ. Các cuộc tấn công cũng gia tăng tần suất, đặc biệt là ở Yangon, thủ đô cũ và vẫn là một trung tâm kinh tế. Theo thống kê của Reuters, ít nhất 12 cuộc tấn công như vậy đã xảy ra trên khắp đất nước trong tháng Bảy.
Trong cuộc phỏng vấn với Vatican News, ông Giuseppe Gabusi, giáo sư kinh tế chính trị quốc tế và Đông Á tại Đại học Turino của Ý, giải thích: “Chính quyền có lợi ích lớn trong lĩnh vực khí đốt, dầu mỏ và nguyên liệu thô nói chung, vì vậy giải quyết vấn đề này là cần thiết, và chúng ta phải nhớ rằng các công ty đa quốc gia phương Tây đang tham gia vào các lĩnh vực này”. Tuy nhiên, vị chuyên gia nhắc lại rằng các biện pháp trừng phạt thường không mang lại kết quả nào và đã làm trầm trọng thêm tình trạng của người dân: “Cần phải hết sức thận trọng và can thiệp theo phương thức phẫu thuật; chắc chắn các lĩnh vực như dệt may liên quan đến dân sự nhiều hơn và phải được tiết chế”.
Văn Yên, SJ