Tác giả: Anmai

Đức Tổng Giám Mục Hàn Đại Huy tố cáo ba giai đoạn trong thảm kịch của Giáo Hội tại Hoa Lục

Đức Tổng Giám Mục Hàn Đại Huy tố cáo ba giai đoạn trong thảm kịch của Giáo Hội tại Hoa Lục

Thảm kịch vẫn đang tiếp diễn giữa người Công Giáo Hoa Lục và bọn lãnh đạo cộng sản tại quốc gia này có ba giai đoạn. Đức Tổng Giám Mục Savio Hàn Đại Huy (Hon Tai-Fai, 韓大輝) Sứ thần Tòa Thánh tại Hy Lạp đã đưa ra lập trường trên trong cuộc hội thảo tại Đại Học Santa Clara do Dòng Tên điều hành tại San Jose, California.

CNS photo/Paul Haring

Giai đoạn hiện tại của thảm kịch này đã bắt đầu từ năm 2013, là giai đoạn “khống chế và gây hoang mang,” Đức Tổng Giám Mục Huy nói.

“Hệ quả của thảm kịch này là người dân cảm thấy mất phương hướng, và bị bỏ rơi”, Đức Tổng Giám Mục Huy cho biết trong bài phát biểu gần đây của ngài trong hội nghị quốc tế lần thứ 28 của Hiệp hội Công Giáo Mỹ-Trung, tổ chức tại Đại học Santa Clara của Dòng Tên.

Đức Tổng Giám Mục Huy đã trích dẫn ba nhân tố chính trong mỗi giai đoạn của thảm kịch: chế độ cộng sản, Giáo Hội ở Trung Quốc và Vatican.

Giai đoạn đầu tiên ngài mô tả là “phản kháng và chia rẽ”. Giai đoạn này kéo dài từ năm 1949 đến năm 1980, trong đó “Giáo Hội cũng bị phân hóa”. Nhiều nhà lãnh đạo Công Giáo đã bị bắt rất sớm trong thời kỳ này, và Giáo Hội bị chia thành các cộng đồng thầm lặng hay không chính thức – và công khai được chính phủ công nhận. Trong nhiều trường hợp, các cộng đồng này “thù địch với nhau”.

Đức Tổng Giám Mục Huy nhấn mạnh rằng “Mục đích của chế độ là chia rẽ người dân, để dễ kiểm soát, trong khi Trung Quốc tiếp tục coi Vatican là ‘chủ nghĩa đế quốc’. Chúng cung cấp cho người Công Giáo ‘củ cà rốt và cây gậy’, tùy thuộc vào mức độ trung thành của họ đối với bọn cầm quyền cộng sản”.

Vào thời điểm này, Vatican đang “cố gắng bình thường hóa các mối quan hệ ngoại giao” với Trung Quốc nhưng ngài lưu ý rằng: “Tòa thánh khuyến khích người Công Giáo giữ vững lòng trung thành, và tuyên bố rằng một ‘giáo hội độc lập’ không thể là một ‘Giáo Hội Công Giáo’“.

Giai đoạn tiếp theo, từ năm 1980 đến năm 2013, là giai đoạn dành cho giáo hội “phát triển nhờ hòa giải. Hai cộng đồng bị chia rẽ bắt đầu có thái độ hòa giải với nhau.”

Lúc đó, Bắc Kinh khuyến khích cải cách và “mở cửa” mặc dù chính sách của chúng đối với các nhóm tôn giáo vẫn không thay đổi. Trong bối cảnh đó, Vatican tìm cách thiết lập đối thoại với chế độ và thúc đẩy hòa giải giữa cộng đồng thầm lặng và cộng đồng công khai được bọn cầm quyền công nhận.

Năm 2013, Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Tập Cận Bình, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã nhận chức vụ hiện tại của họ chỉ cách nhau một ngày, Đức Giáo Hoàng vào ngày 13 tháng 3 và Tập vào ngày 14 tháng 3, 2013. Hai nhà lãnh đạo đã trao đổi thư chúc mừng.

Đức Tổng Giám Mục Huy nhận định rằng: “Dưới thời ông Tập, cộng sản nói về giấc mơ một nước Trung Quốc mạnh hơn. Có nhiều cây gậy đối với các cộng đồng thầm lặng và nhiều củ cà rốt hơn đối với những người ủng hộ chế độ xã hội chủ nghĩa khi chế độ này ‘thắt chặt kiểm soát và triệt hạ thánh giá’ ở Trung Quốc”.

Nhưng Đức Tổng Giám Mục Huy cho biết trong thời kỳ này, Vatican đã “mù quáng” khi từ bỏ một cơ cấu tham vấn được thiết lập rất tốt về Trung Quốc. Ngài nhận xét chua chát rằng chính sách ngoại giao với Trung Quốc của Tòa Thánh đã khiến “các cộng đồng thầm lặng cảm thấy bị Tòa Thánh bỏ rơi”.

Đức Tổng Giám Mục Huy nói, Vatican “thay vì dõi chiếu ánh sáng đã làm mờ đi ánh sáng các giáo huấn của Giáo Hội và làm lu mờ gương tử đạo của nhiều người Công Giáo”.

Ngài so sánh tình hình hiện tại với sự bùng phát của COVID-19. Theo Đức Tổng Giám Mục thỏa thuận của Vatican năm 2018 về việc bổ nhiệm các giám mục Trung Quốc – mà thông tin chi tiết cho đến nay vẫn chưa được công bố – kết hợp với việc Vatican công nhận hàng loạt các giám mục quốc doanh bị vạ tuyệt thông trước đây và bổ nhiệm họ đứng đầu các giáo phận Trung Quốc đã biến thành một loại virus. Vào năm 2019, Vatican công bố các hướng dẫn mục vụ trong đó khuyên các giám mục và linh mục ở Trung Quốc rằng họ phải tuân theo lương tâm của mình trong việc quyết định xem có nên ghi danh với bọn cầm quyền cộng sản hay không, thì “con virus này đã biến đổi sâu sắc”.

Đức Tổng Giám Mục Huy nhận xét rằng “Thảm kịch này tự thể hiện như một vở kịch đấu tranh căng thẳng giữa Giáo Hội và bọn cầm quyền, giữa đức tin và chính trị, giữa lương tâm và quyền lực. Trên đây là toàn cảnh không có chiều sâu. Nếu chúng ta biết ‘những cá nhân’ có liên quan đến thảm kịch này, thì chúng ta có thể có được những hiểu biết sâu sắc hơn và những quan điểm khác nhau để hiểu về Giáo Hội ở Trung Quốc”.

“Tôi muốn tìm người như thế nào trong vở kịch căng thẳng này? Một kẻ gió chiều nào ngả theo chiều đó? Hay một ‘người vững vàng trước các tình huống’? Tôi thích loại người sau hơn”, Đức Tổng Giám Mục Huy nói. “Một số người như thế là các vị tử đạo đã đổ máu của họ, những người khác đã đưa ra những chứng tá giá trị bằng chính cuộc đời của họ”.

(vietcatholic 22.08.2021/ The Catholic Sun)

Vì sao người ta muốn chống đối sự hiệp thông với Đức Giáo Hoàng như vậy?

Vì sao người ta muốn chống đối sự hiệp thông với Đức Giáo Hoàng như vậy?

Qua hàng ngàn năm lịch sử, từ khi Hội Thánh Kitô Giáo duy nhất được Chúa Giêsu thiết lập và Chúa Thánh Thần hoạt hoá, sự hiệp nhất của Hội Thánh hết lần này đến lần khác bị bức hại và phá vỡ, khi thì do các nhóm tín hữu xa cách, khi thì do nhà cầm quyền quốc gia và nhiều lúc lại do các nhóm lạc giáo… Sự hiệp nhất ấy bị tổn thương cách cụ thể nhất là qua việc cắt đứt hiệp thông với vị lãnh đạo tối cao của Giáo Hội, Đức Giáo Hoàng.

Thiên Chúa thiết lập chức vị Giáo Hoàng

Do ý định của Thiên Chúa và hành động của Chúa Giêsu, Hội Thánh được thiết lập và đặt nền tảng tuyệt đối trên các Thánh Tông Đồ (Sách Khải Huyền chương 21 câu 14 nói rõ điều này), và đoàn Tông Đồ này được đặt dưới sự lãnh đạo chắc chắn của vị trưởng đoàn là Thánh Simôn Phêrô.

Quả thật, chính Chúa Giêsu đã ban cho riêng mình Phêrô quyền trói buộc và tháo cởi trên trời dưới đất, ban chìa khoá Nước Trời (Mt 16,18-19); đồng thời Chúa cũng trao cho Phêrô quyền chăn dắt trên các chiên con và các chiên lớn của Người (Ga 21,15-17).

Ngay từ thời Giáo Hội sơ khai, Phêrô vẫn luôn đóng vai trò là người đứng đầu và người phát ngôn của Hội Thánh. Hoạt động của Thánh nhân được làm nổi bật hơn hẳn các Tông Đồ khác trong tất cả các sách Tin Mừng và nửa đầu sách Công vụ Tông Đồ. Toàn thể Giáo Hội thời đầu đều tin rằng Phêrô là người đứng đầu Tông Đồ đoàn, đồng nghĩa là nhà lãnh đạo tối cao của Hội Thánh. Như vậy, Thánh Phêrô đã là Giáo Hoàng trước khi làm Giám Mục Rôma. Kể từ khi Phêrô thiết lập Giáo Hội tại Rôma, Ngài trở thành Giám Mục của thành này, và cũng từ đó những vị Giáo Hoàng kế vị Ngài nghiễm nhiên đảm đương cả chức vụ Giám Mục chính toà Rôma.

Giáo Hoàng là chuẩn mực đức tin

Chúa Giêsu đã đặt Phêrô làm người củng cố đức tin của mọi anh chị em mình (Lc 22,32). Các Thánh Giáo phụ đều đồng thanh dạy rằng: chỉ có Giáo Hội Rôma của Giáo Hoàng mới nắm giữ trọn vẹn đức tin Tông Truyền từ Chúa Giêsu Kitô. Để có thể thuộc về Hội Thánh Chúa Kitô thì người ta nhất thiết phải hiệp thông với vị lãnh đạo tối cao của Giáo Hội Rôma. Các ngài cũng tin rằng chức vụ và quyền bính của các Tông Đồ được truyền lại cho những người kế vị, nên khi Phêrô ra đi thì người kế vị Ngài làm Giám Mục Rôma cũng có quyền bính và uy năng như chính Phêrô vậy.

Thánh Irênê (thế kỷ 2) dạy: “Mọi Hội Thánh đều phải vâng lời Hội Thánh Rôma, vì nguồn gốc siêu nhiên của Hội Thánh ấy… Và chính trong Rôma mà mọi nơi duy trì được truyền thống Tông Đồ của mình.” Thánh Augustinô (thế kỷ 4) thì quả quyết: “Khi Rôma lên tiếng, mọi tranh chấp đều được giải quyết.”

Thế kỷ 14, trong các thị kiến của mình, Thánh Catarina Siêna đã nói: “Thiên Chúa Cha phán dạy rằng: Tất cả các con phải vâng phục vị đại diện của Chúa Kitô Con Cha mà các con gọi là Đức Thánh Cha cho đến chết. Ai tách mình ra, không vâng phục ngài, kẻ đó sẽ bị án phạt, như Cha đã nói với con… Như vậy Giáo Hoàng là Đức Kitô của Cha trên trần gian… Nhờ Giáo Hoàng mà nảy sinh phẩm trật giáo sĩ, và chính ngài chỉ định cho mỗi người một chức vụ để phân phát Máu rất quý báu (của Chúa Kitô).”

Giáo Hoàng là căn nguyên hiệp nhất và căn tính Giáo Hội

Theo giáo lý Công Giáo số 886, mỗi Giám Mục là vị lãnh đạo của một đoàn tín hữu địa phương, ngài chỉ có thẩm quyền và trách nhiệm trên Giáo Hội địa phương của ngài mà thôi. Như vậy, về nguyên tắc, Giám Mục của một giáo phận không có quyền và trách nhiệm gì trên giáo phận lân cạnh mình, dù là cùng hay khác quốc gia; các linh mục của giáo phận này cũng không thể tự nhiên thi hành thừa tác vụ ở giáo phận khác; hai giáo phận cạnh nhau hoạt động như hai Giáo Hội độc lập.

Chính do đó, để có thể tạo thành một Hội Thánh Công Giáo hiệp nhất của Chúa Kitô, các Giám Mục và tín hữu các nơi phải cùng nhau ở dưới quyền của một vị lãnh đạo chung, đó là Đức Giáo Hoàng.

Đức Giáo Hoàng là Giám Mục riêng của giáo phận Rôma, người kế vị Thánh Phêrô Tông Đồ, trưởng Giám Mục đoàn, đồng thời là nguyên lý và nền tảng hữu hình của sự hiệp nhất trong Giáo Hội, hiệp nhất giữa các Giám Mục và hiệp nhất giữa mọi tín hữu Công Giáo. Ngài có quyền bính chắc chắn, tối cao, trọn vẹn, trực tiếp và phổ quát trên toàn thể Giáo Hội.

Một Giám Mục chỉ có thể làm Giám Mục Công Giáo khi phục quyền của vị thủ lãnh hàng Giám Mục. Một tín hữu chỉ có thể làm tín hữu Công Giáo khi phục quyền của vị lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo.

Vì thế, để có thể là thuộc Hội Thánh Công Giáo Tông Truyền, điều cốt yếu không chỉ là tuyên xưng đức tin, mà nhất thiết là phải vâng phục Đức Giáo Hoàng, Giám Mục Rôma. Ai không vâng phục vị Giáo Hoàng đương kiêm thì lập tức cắt đứt hiệp thông với Hội Thánh Công Giáo hoàn vũ, đương nhiên không còn tính Công Giáo Tông Truyền nữa, dù có tuyên xưng đức tin ra sao.

Ma quỷ hằng muốn người ta mất hiệp thông với Giáo Hoàng

Vì vai trò lớn lao của Đức Giáo Hoàng là người củng cố đức tin và hiệp nhất trong Giáo Hội, ma quỷ là kẻ thù của đức tin hằng muốn ly gián người tín hữu với vị lãnh đạo tối cao này.

Trong lịch sử, ma quỷ đã dùng hết cách này đến cách khác để khiến người ta không chịu hiệp thông với vị Giáo Hoàng và quay ra chống đối ngài. Đầu tiên là những tư tưởng tranh giành quyền lực, đòi được làm lãnh đạo ngang hàng Phêrô và không phục lời dạy của ngai toà Rôma. Đó là cuộc ly giáo Đông Tây 1054, phát sinh Chính Thống Giáo Đông Phương không hiệp thông với Giáo Hoàng, cũng như nhiều cuộc ly khai nhỏ khác vào các thời trước.

Thứ đến là các chia rẽ do nhà cầm quyền. Xưa có nhà cầm quyền Pháp, Anh muốn chia tách Giáo Hội ở quốc gia mình với Giáo Hội mẹ Rôma. Thời nay, sự chia rẽ này được thể hiện điển hình nhất ở Trung Quốc, nơi chính quyền biết rõ là chỉ cần tín hữu bất trung với Giáo Hoàng thì sẽ không giữ được căn tín Công Giáo nữa. Chính do vậy, trong kế hoạch đàn áp Công Giáo, nỗ lực hàng đầu của họ là cắt đứt mối dây hiệp thông với Đức Giáo Hoàng Rôma.

Sau cùng là các chia rẽ mang màu sắc thiêng liêng, đó là các dị giáo và lạc giáo. Trong quá khứ Giáo Hội đã xuất hiện rất nhiều người tự xưng mình được mặc khải của Thiên Chúa, tuyên bố vị Giáo Hoàng đương kiêm là giả, là nguỵ, là xấu xa,… chẳng hạn như các tiên tri giả Clemente Dominguez y Gomez, William Kamm, John Canada… Còn hiện tại thì điển hình nhất là nhóm “Sứ điệp từ trời” – phát xuất từ dị giáo The Warning Second Coming của thị nhân tự xưng Maria Divine Mercy, Iceland. Nhóm này không ngừng chủ trương vị Giáo Hoàng cuối cùng là Đức Bênêđictô XVI, và Đức Thánh Cha Phanxicô đương kiêm là tiên tri giả. Họ giải thích sai lạc các lời tiên tri của sách Khải Huyền và tiên báo những điều không hề xảy ra. Đây là mánh lới gian ngoa cuối cùng của ma quỷ, dùng sự đạo đức vỏ bọc để tách các tín hữu khỏi mối hiệp thông với Đức Giáo Hoàng, do đó trở thành ly giáo và mất ân sủng từ các bí tích.

Người tín hữu phải duy trì lòng trung thành với Đức Giáo Hoàng trong mọi hoàn cảnh

Công Đồng Vaticanô I dạy rằng: “Ai nói rằng không phải bởi hành động thiết lập của chính Chúa Kitô mà Phêrô có được người kế vị không ngừng trong thẩm quyền tối cao với toàn thế Giáo Hội, hay nói rằng vị Giáo Hoàng Rôma không phải là người kế vị Phêrô trong thẩm quyền tối cao ấy, thì: kẻ đó bị chúc dữ.”

Các Thánh Giáo Phụ, các Thánh và các thầy dạy khác trong Hội Thánh không ngừng khẳng định và khuyên nhủ mọi tín hữu phải vâng phục và trung thành với Đức Giáo Hoàng Rôma. Không phải vì ngài giỏi giang hay hay ho trổi vượt mà ta phải vâng phục ngài, nhưng vì ngài nắm giữ quyền bính mà Thiên Chúa trao phó nên ta phải làm điều ấy. Chẳng ai có đủ sức và thẩm quyền để nói một Giáo Hoàng là xứng đáng hay không với ngai toà của mình, vì Giáo Hoàng được Hồng Y đoàn bầu lên, và có Chúa Thánh Thần soi sáng cho hành động ấy; xứng hay không xứng chỉ có thể là do Thiên Chúa kết luận.

Chính Thánh Catarina Siêna đã mạnh mẽ nói rằng: “Cho dẫu vị Giáo Hoàng là ma quỷ đầu thai đi nữa, chúng ta cũng không được đương đầu chống lại ngài, ngược lại phải ngả vào lòng ngài. Ai chống lại Đức Thánh Cha là mang vào mình án phạt huỷ diệt, bởi chống lại ngài là chống lại Chúa Kitô… Chúng ta phải vâng lời và tùng phục ngài, không phải vì chính bản thân ngài, mà là vì Thiên Chúa, vì đức vâng lời với Thiên Chúa.” (“Sách Vâng Phục” của Thánh Catarina Siêna).

Gioakim Nguyễn

Nhận ra Chúa trong nhân tính của Chúa Giêsu và của anh chị em

Kinh Truyền Tin 22/08: Nhận ra Chúa trong nhân tính của Chúa Giêsu và của anh chị em

Lúc 12 giờ trưa Chúa Nhật 22/8, ĐTC đã xuất hiện tại cửa sổ Dinh Tông Toà để cùng đọc Kinh Truyền Tin với các tín hữu hiện diện tại quảng trường thánh Phêrô. Dù trời Roma đang rất nóng nhưng khá đông tín hữu đã đến quảng trường để cùng đọc Kinh Truyền Tin với Đức Thánh Cha. Như thường lệ, Đức Thánh Cha có một bài huấn dụ ngắn dành cho các tín hữu dựa trên đoạn Tin Mừng Chúa Nhật.

Bài huấn dụ của Đức Thánh Cha trước khi đọc Kinh Truyền Tin

Anh chị em thân mến, chào anh chị em!

Bài Tin Mừng của Phụng vụ hôm nay (Ga 6,60-69) cho chúng ta thấy phản ứng của đám đông và của các môn đệ trước những lời của Chúa Giêsu sau phép lạ hóa bánh ra nhiều. Chúa Giê-su mời gọi chúng ta hiểu dấu chỉ đó và tin vào Người, Đấng là bánh thật từ trời xuống, bánh ban sự sống; và bày tỏ rằng bánh Người sẽ ban là chính thịt và máu của Người. Những lời này thật chói tai, không thể hiểu được đối với người nghe, đến nỗi, ngay từ lúc đó – theo lời Tin Mừng – nhiều môn đệ của Người đã quay lưng, tức là họ không theo Thầy nữa (c. 60.66). Rồi Chúa Giêsu hỏi Nhóm Mười Hai: “Anh em cũng muốn bỏ đi hay sao?” (câu 67), và Phêrô, thay mặt cho cả nhóm, xác nhận quyết định ở lại với Người và nói rằng: “Lạy Thầy, bỏ Thầy thì chúng con biết đến với ai? Thầy mới có những lời đem lại sự sống đời đời. Phần chúng con, chúng con đã tin và nhận biết rằng chính Thầy là Đấng Thánh của Thiên Chúa” (Ga 6,68-69). Và đó là một lời tuyên xưng đức tin thật đẹp.

Chúng ta hãy dừng lại đôi chút về thái độ của những người rút lui và quyết định không theo Chúa Giê-su nữa. Lý do của sự từ chối này là gì?

Những lời của Chúa Giêsu tạo ra một cú sốc lớn: Người đang nói rằng Thiên Chúa đã chọn tỏ mình ra và thực hiện ơn cứu độ nơi sự yếu đuối của xác thịt con người: đó là mầu nhiệm Nhập thể. Và sự nhập thể của Thiên Chúa là điều gây sốc và đặt ra một chướng ngại cho người ta, và cũng thường cho cả chúng ta. Thật vậy, Chúa Giêsu khẳng định rằng bánh thật của ơn cứu độ, thông truyền sự sống đời đời, là chính thịt Người; rằng để hiệp thông với Thiên Chúa, trước khi tuân giữ những luật lệ hoặc chu toàn các giới luật tôn giáo, thì cần phải sống một mối tương quan thực sự và cụ thể với Người, vì ơn cứu độ đã đến từ Người, trong sự Nhập thể của Người. Điều này có nghĩa là chúng ta không cần theo đuổi Thiên Chúa trong những giấc mơ và những hình ảnh vĩ đại và quyền năng, nhưng chúng ta phải nhận ra Người trong nhân tính của Chúa Giêsu và do đó, trong nhân tính của những anh chị em mà chúng ta gặp trên mọi lối nẻo cuộc sống. Thiên Chúa đã trở thành xác phàm, và khi chúng ta tuyên xưng điều này trong Kinh Tin Kính, vào Lễ Giáng Sinh, Lễ Truyền Tin, chúng ta quỳ gối để tôn thờ mầu nhiệm Nhập Thể này. Thiên Chúa đã trở thành xác phàm, Người trở nên thịt và máu: Người hạ mình xuống để trở thành một con người như chúng ta, Người hạ mình xuống đến mức tự gánh lấy những đau khổ và tội lỗi của chúng ta, và do đó mời gọi chúng ta tìm kiếm Người không phải bên ngoài cuộc sống và từ lịch sử, nhưng trong mối tương quan với Đức Kitô và với anh chị em mình. Hãy tìm kiếm Người trong cuộc sống, trong lịch sử, trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Và thưa anh chị em, đây là cách để gặp gỡ Thiên Chúa: mối tương quan với Chúa Kitô và với anh chị em.

photo: Vatican Media/CNA / EWTN

Ngay cả ngày nay, sự mặc khải của Thiên Chúa trong nhân tính của Chúa Giê-su có thể gây chướng tai và không dễ để chấp nhận. Đó là điều mà thánh Phao-lô gọi là “sự điên rồ”, sự điên rồ của Tin Mừng đối với những kẻ tìm kiếm phép lạ hay sự khôn ngoan của thế gian (x. 1Cr 1,18-25). Và “sự chướng tai” này được thể hiện rõ ràng qua bí tích Thánh Thể: trong mắt người đời, việc quỳ gối trước một tấm bánh có thể có ý nghĩa gì? Tại sao chúng ta cần được liên tục nuôi dưỡng bởi tấm bánh này? Thế giới thấy điều này thật chướng.

Trước cử chỉ phi thường của Chúa Giê-su khi cho hàng ngàn người ăn với năm chiếc bánh và hai con cá, mọi người tung hô Người và muốn đưa Người lên đài chiến thắng để tôn Người làm vua. Nhưng khi chính Người giải thích rằng cử chỉ đó là dấu chỉ của sự hy sinh của Người, nghĩa là ban tặng sự sống, thịt và máu Người, và rằng ai muốn theo Người phải trở nên giống như Người, nhân tính của Người được dâng hiến cho Thiên Chúa và cho người khác, thì khi đó, họ không thích nữa, và Chúa Giêsu này khiến chúng ta rơi vào khủng hoảng. Thật vậy, chúng ta hãy lo lắng nếu điều này không khiến chúng ta khủng hoảng, bởi vì có lẽ chúng ta đã giảm nhẹ thông điệp của nó! Và chúng ta xin ơn để mình được hứng khởi và hoán cải bởi “những lời ban sự sống đời đời” của Người.

Và xin Mẹ Maria Rất Thánh, Đấng đã cưu mang nơi mình Chúa Giêsu Hài Đồng và hiệp nhất với hy tế của Người, giúp chúng ta luôn làm chứng cho đức tin của mình bằng đời sống cụ thể.

Văn Yên, SJ