2021
Tỉnh thức
19 14 X Thứ Ba Tuần XXIX Thường Niên.
(Đ) Thánh Gioan Bơ-rê-bớp, và Thánh I-xa-ác Gio-gơ, linh mục và các bạn, tử đạo.
(Tr) Thánh Phaolô Thánh giá, linh mục.
Rm 5,12.15b.17-19.20b-21; Lc 12,35-38.
Tỉnh thức
Vào thế kỷ thứ XVII tại Bắc Mỹ, tám tu sĩ Dòng Tên bị tàn sát chết để làm chứng cho Chúa Kitô, có thể được phân chia làm hai nhóm:
Thánh René Goupil chịu tử đạo tại Auriesville, thuộc tiểu bang Nữu Ước vào ngày 29.9.1642. Ngài là Vị tử đạo đầu tiên của Mỹ Châu. Thánh Ixáac Giogơ và thánh Gioan Lalande tử đạo vào ngày 18.10.1648. Các thánh này thuộc nhóm thứ nhất.
Còn nhóm thứ hai chịu tử đạo tại Gia nã Ðại gồm có: thánh Charles Danvel tử đạo ngày 16.3.1649, thánh Gabriel Lalmault ngày 16.3.1649, thánh Gioan brébeuf ngày 16.3.1649, thánh Noel Chabanel tháng 12.1649 và thánh Charles Garnier ngày 7.12.1649.
Thánh Ixáac Giogơ bị dân Iroquois bắt,đánh đập,hành hình cách tàn nhẫn,nhưng Ngài được người Hòa Lan cứu sống trở về nước Pháp. Thánh nhân trở về nước Pháp chưa được 3 tháng lại muốn ra đi truyền giáo vì ước muốn được chết tử vì đạo.Thiên Chúa đã nhận lời thánh nhân cầu xin và cho Ngài được thỏa chí, toại nguyện, chết vì đạo. Thánh Gioan Bơ-rơ-Bớp là một nhà thần bí cao siêu, luôn kết hiệp với Chúa trong lời cầu nguyện và luôn có lòng thống hối ăn năn. Ngài luôn sẵn sàng chịu chết vì đạo Chúa Kitô.
Thánh Noel Chabanel khi bị cám dỗ,thử thách muốn trốn tránh nhiệm vụ muốn quay về nước Pháp để tránh hiểm nguy. Ngài đã làm lời thề hứa vào năm 1647 rằng: Ngài sẽ ở lại và trung thành với sứ mạng truyền giáo cho người Hurons dẫu có phải hy sinh mạng sống. Chúa đã chấp nhận lòng thành của thánh nhân và cho Ngài được vinh phúc lãnh triều thiên tử đạo.
Ý thức sứ mạng Giáo Hội,hiền thê của Chúa Giêsu trao phó, các thánh chúng ta mừng lễ hôm nay luôn có một tấm lòng cương quyết hy sinh vì Chúa Giêsu. Các Ngài đã tâm niệm làu làu lời Chúa: “Không có tình yêu nào cao vời cho bằng tình yêu của Người hiến mạng sống vì người mình yêu”( Ga 15,13 ).
Các thánh hôm nay đã quyết tâm cầu xin Chúa cho mình được phúc tử vì đạo. Các Ngài cho dù có lúc bị thử thách, cám dỗ, muốn tháo lui,chùn bước, bỏ cuộc, nhưng với ơn Chúa và tác động của Chúa Thánh Thần. Các Ngài đã lướt thắng tất cả và đã lãnh hận triều thiên tử đạo. Nhất nhất, các thánh tử đạo hôm nay đã cảm nghiệm sâu xa lời Chúa dạy:” Nếu hạt lúa mì rơi xuống đất, không thúi đi, không chết đi, thì nó sẽ không sinh nhiều bông hạt ”
“Anh em hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn”. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta tỉnh thức. Có lẽ chúng ta rất tỉnh thức trong kinh kệ, trong nghĩa vụ đạo đức, nhưng lại mê ngủ trong những đòi hỏi của Tin Mừng. Kitô giáo không phải là đạo ru ngủ, nhưng luôn thức tỉnh chúng ta, bởi vì đạo là đường để đi. Người chăm chú đi đường không thể ngủ gật, trái lại luôn mở mắt để nhìn thấy cảnh trí chung quanh, để nhận ra hướng đi của mình, để đồng hành với người khác.
“Tỉnh thức và sẵn sàng” là sứ điệp mà Chúa Giêsu thường hay nhắc nhớ mọi người trong khi giảng dạy. Tin Mừng hôm nay cho chúng ta thấy Chúa Giêsu dùng hình ảnh người chủ trở về bất ngờ sau bữa tiệc cưới để nhắc nhớ mọi người phải sống tỉnh thức và sẵn sàng. Chúng ta biết rằng tiệc cưới của người Do Thái thường kéo dài rất lâu, không ai có thể biết khi nào kết thúc (có khi buổi chiều, có khi nửa đêm, có khi muộn hơn nữa).
Chính vì không biết đích xác giờ nào ông chủ sẽ trở về, nên đầy tớ luôn luôn phải sẵn sàng: sẵn sàng trong tư thế làm việc qua việc thắt lưng cho gọn (vì áo của người Do Thái dài, lụng thụng, nên để dễ làm việc phải thắt cho gọn lại); và sẵn sàng trong tư thế phục vụ qua việc thắp đèn sẵn để soi đường cho chủ thấy lối vào nhà.
Chúa Giêsu nhắn nhủ chúng ta phải luôn sẵn sàng cho giờ từ giã cõi đời này, để bước vào sự sống đời sau. Trong Tin mừng, Chúa Giêsu nhắc đi nhắc lại nhiều lần cụm từ “Phúc cho đầy tớ nào khi chủ về mà tỉnh thức”. Qua hình ảnh ẩn dụ đó Chúa Giêsu nói đến sự trở về bất ngờ của ông chủ là cái chết của mỗi người. Giờ chết luôn là một sự bất ngờ, không ai biết rõ. Nên phúc cho ai tỉnh thức trước giờ chết của mình. Muốn tỉnh thức chúng ta phải xa tránh tội lỗi, chăm lo làm những việc lành phúc đức. Cuộc sống luôn đầy rẫy những cám dỗ hấp dẫn, chúng dễ ru ngủ ta làm ta lơ là không đề phòng nên dễ sa ngã. Hãy tỉnh thức bằng đời sống cầu nguyện, bác ái, yêu thương, siêng năng lắng nghe Lời Chúa để luôn sẵn sàng cho giờ chết
Từ câu chuyện rất đời thường đó, Chúa Giêsu muốn dạy chúng ta cũng phải có thái độ tỉnh thức và sẵn sàng như người đầy tớ đợi ông chủ đi ăn tiệc cưới trở về, vì Thiên Chúa cũng đến với chúng ta cách bất ngờ như thế. Tuy nhiên trong cuộc sống hiện tại, giữ được sự tỉnh thức và sẵn sàng này không phải là điều dễ dàng, bởi vì để sống vươn lên, con người phải bon chen, phải đấu tranh về nhiều phương diện, do đó đôi lúc con người quên đi cùng đích của cuộc sống, nên sống như là chỉ có cuộc sống này mà thôi.
Sống tỉnh thức và sẵn sàng theo lời Chúa mời gọi là luôn sẵn sàng cho ngày giờ Chúa gọi chúng ta về với Chúa. Chúng ta xác tín rằng một ngày nào đó Chúa sẽ gọi chúng ta về, còn khi nào, cách nào, ở đâu? Thì chẳng có ai biết được. Do đó, chúng ta phải luôn tỉnh thức và sẵn sàng.
Tỉnh thức không có nghĩa là không ngủ mà là ngủ trong tỉnh thức. Tỉnh thức không phải là ngồi không mà chờ đợi, nhưng vẫn làm như thường trong tư thế chờ đợi. Có những người tỉnh thức trong kinh kệ, trong nghĩa vụ đạo đức, nhưng lại ngủ mê trong những đòi hỏi của Tin mừng. Tỉnh thức cũng không phải là suốt ngày đọc Lời Chúa, nhưng là để Lời Chúa chi phối đời mình.
Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta hãy tỉnh táo để nhận ra Nước Trời đang đến trong từng giây phút. Chúng ta hãy sống thế nào để đạo lý và Giáo Hội không bị hoen ố, nhưng được trình bày bằng những hình ảnh cao đẹp nhất của công bằng, bác ái, yêu thương.
2021
Thứ Ba Tuần XXIX – Mùa Thường Niên
Thứ Ba Tuần XXIX – Mùa Thường Niên
Ca nhập lễ
Tv 16,6.8
Con kêu lên Ngài, lạy Thiên Chúa,
vì Ngài đáp lời con,
xin lắng tai và nghe tiếng con cầu.
Xin giữ gìn con như thể con ngươi,
dưới bóng Ngài, xin thương che chở.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, xin tạo cho chúng con một tấm lòng trung tín và quảng đại để chúng con nhiệt thành phụng sự Chúa. Chúng con cầu xin …
Bài đọc
Nếu chỉ vì một người mà sự chết đã thống trị, thì những ai được ban ân sủng dồi dào sẽ được sống và được thống trị.
Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Rô-ma.
12 Thưa anh em, vì một người duy nhất, mà tội lỗi đã xâm nhập trần gian, và tội lỗi gây nên sự chết ; như thế, sự chết đã lan tràn tới mọi người, bởi vì mọi người đã phạm tội.
15b Thật vậy, nếu vì một người duy nhất đã sa ngã, mà muôn người phải chết, thì ân sủng của Thiên Chúa ban nhờ một người duy nhất là Đức Giê-su Ki-tô, còn dồi dào hơn biết mấy cho muôn người. 17 Nếu chỉ vì một người, một người duy nhất sa ngã, mà sự chết đã thống trị, thì điều Thiên Chúa làm qua một người duy nhất là Đức Giê-su Ki-tô, lại còn lớn lao hơn biết mấy. Quả vậy, những ai được Thiên Chúa ban ân sủng dồi dào và cho trở nên công chính, thì sẽ được sống và được thống trị.
18 Tóm lại, cũng như vì một người duy nhất đã sa ngã mà mọi người bị Thiên Chúa kết án, thì nhờ một người duy nhất đã thực hiện lẽ công chính, mọi người cũng được Thiên Chúa làm cho nên công chính, nghĩa là được sống. 19 Thật vậy, cũng như vì một người duy nhất đã không vâng lời Thiên Chúa, mà muôn người thành tội nhân, thì nhờ một người duy nhất đã vâng lời Thiên Chúa, muôn người cũng sẽ thành người công chính.
20b Ở đâu tội lỗi đã lan tràn, ở đó ân sủng càng chứa chan gấp bội. 21 Như vậy, nếu tội lỗi đã thống trị bằng cách làm cho người ta phải chết, thì ân sủng cũng thống trị bằng cách làm cho người ta nên công chính để được sống đời đời, nhờ Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta.
Đáp ca
Tv 39,7-8a.8b-9.10.17 (Đ. x. c.8a và 9a)
Đ.Lạy Chúa, này con xin đến để thực thi ý Ngài.
7Chúa chẳng thích gì tế phẩm và lễ vật,
nhưng đã mở tai con ;
lễ toàn thiêu và lễ xá tội, Chúa không đòi,
8acon liền thưa : Này con xin đến !
Đ.Lạy Chúa, này con xin đến để thực thi ý Ngài.
8bTrong sách có lời chép về con
9rằng : con thích làm theo thánh ý,
và ấp ủ luật Chúa trong lòng, lạy Thiên Chúa của con.
Đ.Lạy Chúa, này con xin đến để thực thi ý Ngài.
10Đức công chính của Ngài,
con loan truyền giữa lòng đại hội ;
lạy Chúa, Ngài từng biết :
con đâu có ngậm miệng làm thinh.
Đ.Lạy Chúa, này con xin đến để thực thi ý Ngài.
17Ước chi mọi kẻ tìm kiếm Chúa,
đều mừng vui hoan hỷ trong Ngài !
Và những ai cảm mến ơn Ngài tế độ
luôn nói rằng : “Đức Chúa vĩ đại thay !”
Đ.Lạy Chúa, này con xin đến để thực thi ý Ngài.
Tung hô Tin Mừng
Lc 21,36
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Anh em hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, hầu đủ sức đứng vững trước mặt Con Người. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng
Lc 12,35-38
Thật là phúc cho những đầy tớ khi chủ về mà thấy đang tỉnh thức.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.
35 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Anh em hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn. 36 Hãy làm như những người đợi chủ đi ăn cưới về, để khi chủ vừa về tới và gõ cửa, là mở ngay. 37 Khi chủ về mà thấy những đầy tớ ấy đang tỉnh thức, thì thật là phúc cho họ. Thầy bảo thật anh em : chủ sẽ thắt lưng, đưa họ vào bàn ăn, và đến bên từng người mà phục vụ. 38 Nếu canh hai hoặc canh ba ông chủ mới về, mà còn thấy họ tỉnh thức như vậy, thì thật là phúc cho họ.”
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin cho chúng con biết phụng thờ Chúa tại bàn thánh này, với tâm hồn tự do của con cái Chúa, để những mầu nhiệm chúng con đang cử hành đem lại cho chúng con nguồn ơn thanh tẩy. Chúng con cầu xin..
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, nhờ Ðức Ki-tô, Chúa chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Vì chính Người, khi sinh ra đã đổi mới con người cũ, khi chịu khổ hình, đã tẩy xoá tội lỗi chúng con, khi từ cõi chết sống lại, đã khai lối vào chốn trường sinh, và khi lên cùng Chúa là Cha, Người đã mở cửa Nước Trời.
Vì thế, cùng với toàn thể Thiên thần và các thánh, chúng con hát bài ca chúc tụng Chúa và không ngừng tung hô rằng:
Thánh! Thánh! Thánh! …
Ca hiệp lễ
Tv 32,18-19
Chúa để mắt trông nom người kính sợ Chúa,
kẻ trông cậy vào lòng Chúa yêu thương,
hầu cứu họ khỏi tay thần chết
và nuôi dưỡng trong buổi cơ hàn.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, Chúa vừa gọi chúng con tời bàn tiệc Nước Trời và ban dồi dào sức sống mới, xin Chúa phù trợ chúng con trong cuộc sống hằng ngày và dạy chúng con biết tìm kiếm những hồng ân vĩnh cửu. Chúng con cầu xin …
2021
THỬ BÀN VỀ VẤN ĐỀ TRUYỀN GIÁO QUA MẠNG XÃ HỘI
THỬ BÀN VỀ VẤN ĐỀ TRUYỀN GIÁO QUA MẠNG XÃ HỘI
Theo bản tin của trang điện tử Vatican News ngày 01-10-2021 vừa qua, Đức Thánh Cha Phan-xi-cô dựa theo ý cầu nguyện trong tháng 10-2021 đã mời gọi các tín hữu Công Giáo trên thế giới “cầu nguyện để tất cả những người đã lãnh nhận bí tích Thánh Tẩy biết dấn thân trong việc loan báo Tin Mừng, luôn sẵn sàng thi hành sứ vụ bằng một đời sống chứng tá thấm đẫm Tin Mừng”. [[1]]
Cũng theo bản tin trên, trong video được Mạng lưới Cầu nguyện Toàn cầu của Đức Thánh Cha phổ biến, ngài bắt đầu với lời mời gọi, “Chúa Giêsu mời gọi hết thảy mọi người, và cả bạn nữa, trở thành những nhà truyền giáo. Bạn đã sẵn sàng chưa?” Theo Đức Thánh Cha Phan-xi-cô, để trở thành môn đệ truyền giáo, chúng ta cần sẵn sàng đáp lại lời mời gọi của Chúa Giêsu và sống hiệp nhất với Người trong những sự kiện của đời sống hàng ngày của chúng ta. Ngài nhấn mạnh: “Công việc, gặp gỡ người khác, các bổn phận hàng ngày, những điều tình cờ mỗi ngày” là những cơ hội mà chúng ta cần để cho Chúa Thánh Thần hướng dẫn.
Đức Thánh Cha lưu ý rằng, người khác sẽ dễ dàng nhận ra khi các hành động của chúng ta được Chúa Kitô hướng dẫn, đồng thời ngài nhấn mạnh: “Chứng tá cuộc sống của chúng ta sẽ khiến người khác ái mộ, và từ đó khiến họ tự hỏi, ‘Làm thế nào người này có thể trở thành như vậy? Đâu là nguồn yêu thương mà người này đối xử với mọi người – lòng tốt và sự hài hước?’.” Đức Thánh Cha cũng nhắc nhở rằng truyền giáo là loan báo Tin Mừng chứ không phải chiêu dụ tín đồ. Nó dựa trên cuộc gặp gỡ giữa người với người, trên chứng tá của những người nói rằng “Tôi biết Chúa Giêsu và tôi muốn bạn cũng biết Người”.
Nhân đây, cũng xin nhắc lại “Sứ điệp của Đức Thánh Cha Phan-xi-cô cho Ngày Thế Giới Truyền Giáo năm 2021” ban hành tại Roma ngày 6-1-2021, trong đó có đoạn ngài nhắc nhở các tín hữu:
“Chủ đề của Ngày Thế Giới Truyền Giáo năm nay – “Chúng tôi không thể không nói về những gì chúng tôi đã thấy và đã nghe” (Cv 4:20) – là một lời kêu gọi mỗi người chúng ta “sở hữu” và đem đến cho người khác những gì chúng ta mang trong tim mình. Sứ mạng này đã luôn luôn là dấu chứng nhận của Hội Thánh, vì “Hội Thánh hiện hữu là để loan báo Tin Mừng” (Thánh Giáo Hoàng Phaolô VI, Evangelii Nuntiandi, 14). Đời sống đức tin của chúng ta yếu đi, mất sức mạnh tiên tri và khả năng đánh thức sự ngạc nhiên và lòng biết ơn, khi chúng ta trở nên cô lập và rút vào thành những nhóm nhỏ. Tự bản chất của nó, đời sống đức tin kêu gọi một sự mở rộng ngày càng nhiều hơn để bao gồm mọi người, mọi nơi.
“Các Kitô hữu đầu tiên, thay vì chiều theo cám dỗ trở thành một nhóm tinh hoa, họ được Chúa soi sáng và được Người đề nghị một cuộc sống mới là ra đi để đến với các dân tộc và làm chứng về những gì họ đã thấy và đã nghe: tin mừng rằng Nước Thiên Chúa đã ở gần. Họ đã làm như thế với lòng quảng đại, biết ơn và tính cách cao thượng tiêu biểu của những người gieo giống luôn biết rằng những người khác sẽ vui hưởng hoa trái của các cố gắng và hy sinh của họ. Tôi thích nghĩ rằng “ngay cả những người yếu đuối nhất, giới hạn nhất và gặp rắc rối nhất cũng có thể là những người truyền giáo theo cách riêng của họ, vì sự tốt lành có thể được chia sẻ, cả khi nó đi kèm với nhiều giới hạn” (Christus Vivit, 239)”.” [[2]]
Mọi Ki-tô hữu chúng ta đều biết rằng truyền giáo hay loan báo Tin Mừng là nhiệm vụ trọng tâm của mọi người tín hữu, bởi vì công cuộc ấy thuộc về bản chất của Hội thánh như CĐ Va-ti-ca-nô II đã khẳng định (x.Vat II, AG 2). Do đó, phần đông tín hữu trong Hội thánh luôn thao thức về bổn phận truyền giáo của mình và không ngừng tìm mọi cách để thực thi bổn phận ấy một cách tích cực, hiệu quả và thích hợp nhất. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người trong chúng ta vẫn còn lúng túng không biết phải làm gì, làm như thế nào, làm với ai và khi nào để thực thi nhiệm vụ truyền giáo mà Chúa và Hội thánh đã giao phó cho mọi Ki-tô hữu.
Thực ra, ngày nay, có khá nhiều phương thế giúp chúng ta có cơ hội tham gia vào công việc truyền giáo, chẳng hạn như truyền giáo qua các phương tiện truyền thông. Như Sắc lệnh Inter Mirifica của Công đồng Vatican II về các phương tiện truyền thông xã hội, số 4 đã viết như sau: “Vì Giáo hội Công giáo được Chúa Kitô thiết lập để mang lại ơn cứu độ cho hết mọi người do đó có nhiệm vụ phải rao giảng Phúc Âm, nên Giáo hội Công giáo cũng nhận thấy mình có bổn phận dùng cả phương tiện truyền thông xã hội để loan báo ơn cứu độ và dạy con người sử dụng chúng cách đúng đắn. Như thế, Giáo Hội đương nhiên có quyền sử dụng và sở hữu bất cứ loại nào trong các phương tiện truyền thông xã hội, tuỳ theo sự cần thiết hay lợi ích cho việc giáo dục Kitô hữu và cho việc phục vụ ơn cứu độ các linh hồn.” [[3]]
Được biết, cách đây gần hai tháng, ngày 17-7-2021 trên trang web của HĐGMVN (WHĐ), UB Truyền Thông thuộc HĐGMVN đã đăng tải thông tin phổ biến danh sách trang web và mạng xã hội chính thức của Hội đồng Giám mục VN và các giáo phận tại VN. [[4]] Mở đầu bản tin, UBTT đã viết như sau:
Giáo hội luôn kêu gọi các tín hữu Công giáo sử dụng mọi phương tiện truyền thông sẵn có để loan báo Tin Mừng. Vì thế, Giáo hội luôn trân trọng mọi trang web và mạng xã hội do cá nhân các tín hữu trong và ngoài Công giáo thực hiện, nếu các phương tiện truyền thông ấy thể hiện được chân lý, công bằng và bác ái.
Song song với các trang web và mạng xã hội tốt đẹp do những cá nhân tín hữu thực hiện, còn có những trang web và mạng xã hội chính thức của các Giáo phận. Bản tin đã liệt kê danh sách những trang chính thức của 27 Giáo phận tại Việt Nam. Danh sách này sẽ tiếp tục được cập nhật, vì các Giáo phận có thể thực hiện những thay đổi hoặc làm thêm những trang mới tùy theo nhu cầu của từng hoàn cảnh. Kế tiếp, danh sách các trang web và mạng xã hội chính thức của các Ủy ban trực thuộc HĐGMVN và các Dòng tu tại Việt Nam cũng sẽ được đăng lên để mọi người có thể truy cập mà đón nhận được những điều phong phú tốt đẹp của Tin Mừng. Ngoài ra, danh sách các trang web và mạng xã hội chính thức của các giáo xứ, đoàn thể… trong các Giáo phận tại Việt Nam cũng có thể được đăng lên nếu cần thiết.
Như vậy, ta có thể thấy rằng từ cấp cao nhất là Hội Đồng Giám Mục VN cho đến các giáo phận trong cả nước đều có riêng các trang Website, kênh Youtube và trang mạng xã hội Facebook. Ngoài ra cũng phải kể đến một số không nhỏ các Dòng tu, Chủng viện, Trung tâm Mục vụ giáo phận, các giáo xứ, các hội-đoàn-nhóm Công giáo, các cá nhân linh mục, tu sĩ, tín hữu giáo dân…đều sở hữu các kênh truyền thông nêu trên. Riêng về mạng Facebook, các giáo phận và các đơn vị riêng lẻ cũng đang sử dụng một cách rộng rãi.
Trong bài viết tựa “Truyền thông Công Giáo với Facebook” đăng trên trang dongten.net ngày 27-8-2020, tác giả đã cho biết: “Truyền thông về đạo ở Việt Nam cơ bản vẫn là những Website chính thống của Giáo hội Công Giáo, nhưng sức mạnh loan truyền rộng rãi của nó lại nhờ mạng xã hội Facebook (Fb). Thường mỗi Giáo phận, dòng tu, tu hội đều có Website riêng (27 Giáo phận, hơn 300 dòng tu), là những trang truyền thông chính thức trong Giáo hội. Mỗi trang đều có Ban Truyền Thông mang tính chuyên hoặc bán chuyên nghiệp, tùy theo nhu cầu và tầm mức của nó.” [[5]]
Trong phạm vi bài viết này, chúng ta thử bàn về mối tương tác giữa Ki-tô hữu và mạng xã hội, đặc biệt là mạng Facebook, đồng thời chia sẻ về việc liệu chúng ta có thể truyền giáo qua mạng xã hội được hay không. Nhưng trước hết, ta hãy tìm hiểu xem mạng xã hội là gì?
1.- MẠNG XÃ HỘI LÀ GÌ?
Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống hằng ngày của đa số chúng ta, nhất là đối với các bạn trẻ. Mạng xã hội, hay gọi là mạng xã hội ảo, là dịch vụ nối kết các thành viên cùng sở thích trên Internet lại với nhau với nhiều mục đích khác nhau không phân biệt không gian và thời gian. Những người tham gia vào mạng xã hội còn được gọi là cư dân mạng. Mạng xã hội là một trang web cho phép bạn kết nối với bạn bè và gia đình. Ở đó, bạn có thể chia sẻ hình ảnh, video, âm nhạc và các thông tin cá nhân một cách nhanh chóng.
Mạng xã hội có những tính năng như chat, email, phim ảnh, voice chat, chia sẻ file, blog và xã luận. Mạng đổi mới hoàn toàn cách cư dân mạng liên kết với nhau và trở thành một phần tất yếu của mỗi ngày cho hàng trăm triệu thành viên khắp thế giới. Các dịch vụ này có nhiều phương cách để các thành viên tìm kiếm bạn bè, đối tác: dựa theo group (ví dụ như tên trường hoặc tên thành phố), dựa trên thông tin cá nhân (như địa chỉ e-mail hoặc screen name), hoặc dựa trên sở thích cá nhân (như thể thao, phim ảnh, sách báo, hoặc ca nhạc), lĩnh vực quan tâm: kinh doanh, mua bán…
Thống kê của các nhóm nghiên cứu cho biết về một số mạng xã hội lớn nhất thế giới và phổ biến hiện nay (năm 2018), như sau:
Facebook: Ra đời năm 2006. Số người dùng hoạt động hằng tháng hiện nay là: 2,070,000,000. Con số 60 triệu người dùng active hằng tháng của Facebook đã tăng đến 1,95 tỉ (Tháng 3/2017) và có sự đột phá mạnh mẽ đến con số 2,01 tỉ (Tính đến tháng 6/2017). Sau đó Facebook tiếp tục có cập nhật rằng con số này đã đạt 2,07 tỉ. Tốc độ tăng trưởng này được dự đoán là sẽ chưa dừng lại ở đó. Điều này đã giúp cho Facebook trở thành mạng xã hội dẫn đầu trong danh sách mạng xã hội lớn nhất thế giới về lượt truy cập của năm nay. Riêng tại Việt Nam hiện có khoảng trên 64 triệu người dùng (hơn 50% dân số cả nước).
YouTube: Số người dùng hoạt động hằng tháng: 1,500,000,000. Về nhì trong danh sách mạng xã hội lớn nhất thế giới chính là kênh Youtube với kho video đa dạng, nhiều lĩnh vực. Youtube thu hút được lượt người dùng lớn bởi nhiều chương trình partner hay và chính sách đãi ngộ hấp dẫn.
Instagram: Số người dùng hoạt động hằng tháng: 800 triệu. Instagram là ứng dụng chia sẻ ảnh và video miễn phí trên Apple iOS, Android và Windows Phone. Người dùng có thể tải ảnh hoặc video lên mạng xã hội này.
Twitter: Số người dùng hoạt động hằng tháng: 330,000,000. Twitter là một mạng xã hội trực tuyến theo kiểu những “blog nhỏ” cho phép người dùng gửi và đọc các tin nhắn văn bản lên đến 140 ký tự, hay còn gọi là “tweet”.
Riêng tại VN hiện nay, ta có thể ghi nhận mặt tích cực khá lớn của Facebook qua nhận định của tác giả bài viết đã dẫn, như sau: [[6]]
“Facebook (Fb) là mạng xã hội thịnh hành nhất ở Việt Nam, nó có sức sống lan tỏa mạnh mẽ và là món ăn tinh thần không thể thiếu với cộng đồng xã hội, nhất là đối với lớp trẻ. Theo gso.gov.vn, tính đến tháng 6-2020, tại Việt Nam đã có hơn 69 triệu tài khoản Facebook, chiếm 2/3 dân số. Facebook như chiếc cầu nối để mọi người cùng trao đổi, chia sẻ, kết nối mọi thông tin trong đời sống thường ngày. Nó rất tiện lợi cho các thành viên kết bạn, liên lạc riêng tư (Private) qua thư thoại (Messenger), hoặc công khai (Public) với mọi người, trong đó tìm thấy một số bạn chung sở thích, chung suy nghĩ, nó là tường (wall) để tỏ bày, chia sẻ kinh nghiệm, những niềm vui nỗi buồn trong cuộc sống, góp phần phong phú cho cuộc đời đỡ cô đơn và buồn tẻ, hơn nữa còn là nơi học hỏi được nhiều điều bổ ích, nhiều thông tin thú vị, kiến thức phổ thông phong phú và đa dạng.
“Nhiều người, nhiều nhóm trong tổ chức xã hội cũng như tôn giáo sử dụng Fb hoặc trang nhóm (Fanpage) làm phương tiện đắc lực trong việc truyền thông, đăng bài (post), chia sẻ (share) những thông tin (news), câu chuyện (story), trạng thái (Status), thông điệp (Message), sự kiện (Event), đăng ảnh-video (up), gắn thẻ (Tag) … mà bạn bè hoặc nhiều người quan tâm, tạo được thành quả tốt lành cho xã hội và tôn giáo. Bởi vậy nó là một trong những phương tiện truyền thông đại chúng hiệu quả (lợi hại) nhất trong xã hội.
“Ngày nay nhờ mạng xã hội, mỗi cá nhân hoặc một nhóm đều có thể thiết lập cho mình một trang riêng (Nick, Fanpage), giống như một trang báo nhỏ thật dễ dàng mà không tốn kém gì cả. Nhưng mỗi bạn trẻ nên “đầu tư’ chất xám để thể hiện nội dung trang của mình được giá trị, hữu ích và phong phú, vì nó không chỉ liên đới với những thành viên đã kết bạn, mà trang của mình còn lan rộng đến nhiều người khác. Ngoài những người đã sành sỏi, có những người mới làm quen hoặc chưa biết rõ “luật chơi” mạng xã hội này, họ tự tìm tòi hoặc nhờ người quen lập cho mình một trang Fb, đặc biệt những người lớn tuổi cũng được con cháu lập cho cái tài khoản để làm quen với mạng để hội nhập cho cuộc đời đỡ tẻ nhạt…”
Ngày nay, không ít Ki-tô hữu có tài khoản Facebook riêng và coi đó như một kênh truyền thông kết nối phong phú đa dạng không chỉ để giải trí mà còn là một phương tiện hữu ích để chia sẻ hay tiếp nhận thông tin, để giáo huấn chỉ dạy, để học hỏi, giao lưu, tâm sự, kết bạn, kêu gọi tương trợ từ thiện vv… Ngoài ra, các bạn Facebookers còn tìm hiểu, học hỏi về giáo lý, về Thánh kinh, về các vấn đề liên quan đức tin và đời sống đạo. Tất nhiên, không thể không kể đến các linh mục, tu sĩ đã tham gia mạng Facebook và kết bạn với nhiều thành viên tín hữu khác.
2.- KI-TÔ HỮU VÀ MẠNG XÃ HỘI
Bây giờ chúng ta bàn về sự tương tác giữa Ki-tô hữu và mạng xã hội. Nói cách khác, đó là tìm hiểu xem tín hữu chúng ta đã gắn bó và sử dụng mạng xã hội như thế nào.
Trước hết chúng ta biết rằng, ĐTC Bê-nê-đic-tô XVI và ĐTC Phan-xi-cô đều đã và đang sử dụng mạng Twitter và các ngài đã trở thành những thành viên tích cực của mạng xã hội này. Nguồn tin báo chí cho hay: [[7]]
Kể từ thời ĐTC Bê-nê-đic-tô XVI, mạng xã hội đã trở thành một phương tiện quen thuộc để Tòa Thánh mở rộng vòng tay với cộng đồng. Các vị đứng đầu Giáo hội Công giáo đã không “làm ngơ” mạng xã hội khi nó ngày càng trở nên quen thuộc với các “công dân mạng”. Ngày 12-12-2012, ĐTC Bê-nê-đic-tô XVI đã chính thức gia nhập mạng xã hội Twitter với tên truy cập là Benedict XVI, để cập nhật tình trạng cũng như những thông điệp của mình tới giáo dân. Bất cứ ai cũng có thể đăng ký để theo dõi các thông điệp của ĐTC bằng nhiều thứ tiếng thông qua địa chỉ @Pontifex. Từ đó, Tòa Thánh đã trở thành thành viên “tích cực” của truyền thông xã hội.
Trong thông điệp đưa ra trong ngày Truyền thông Thế giới 24-1-2013, ĐTC Bê-nê-đic-tô XVI đánh giá: “Mạng xã hội chính là cánh cửa của sự thật và đức tin, không gian mới cho việc chia sẻ Tin Mừng và hy vọng”. Sự kiện ĐTC tham gia Twitter được xem là phương thức để kết nối hiệu quả hơn với giới trẻ. Twitter của ngài lúc đó thu hút khoảng 2,5 triệu người đăng ký theo dõi.
Tiếp sau ĐTC Bê-nê-đic-tô là ĐTC Phan-xi-cô, ngài cũng quan tâm đến vai trò và hiệu quả của mạng xã hội. Ngài cũng đã thường xuyên sử dụng mạng Twitter. Báo giới nước ngoài từng ví von ĐTC Phan-xi-cô như một “siêu sao” trên mạng xã hội, nhưng người làm nên “huyền thoại” ấy lại không chú trọng đến những sự nổi danh. Cha Lombardi khẳng định: “ĐTC Phanxicô không tìm kiếm sự nổi danh cũng như thành công. Ngài chỉ thực hiện nhiệm vụ loan báo Tin mừng Phúc âm, để bày tỏ tình yêu của Thiên Chúa đối với mọi người trên Trái đất”.
Tài khoản Twitter của ĐTC @Pontifex hiện có 9 ngôn ngữ, kể cả tiếng Ả Rập. Theo một nghiên cứu năm 2015 từ Twiplomacy, tài khoản Twitter của ĐTC có trên 25 triệu người theo dõi bằng các ngôn ngữ khác nhau, bỏ xa các nhà lãnh đạo thế giới hay những ngôi sao hàng đầu có ảnh hưởng nhất trên mạng xã hội. Tài khoản @Pontifex trong phiên bản tiếng Anh của ngài đạt mức trung bình khoảng 8.200 lượt chia sẻ với mỗi câu tweet của ĐTC.
Vị chủ chăn đứng đầu Giáo hội luôn hy vọng rằng sự hiện diện của ngài trên Twitter sẽ giúp truyền bá Phúc Âm đến nhiều nơi trên địa cầu. Ngài đã lan truyền thiện ý khắp thế giới, đã viết những câu tweet đầy cảm hứng từ twitter của mình, nhận định về nhiều vấn đề của xã hội và đưa ra những nhận định thẳng thắn về bản thân Giáo hội Công giáo. Thử đan cử một ví dụ, lời nhắn nhủ (tweets) của ĐTC Phan-xi-cô ngày 7-10-2021 vừa qua, nhân lễ Đức Mẹ Mân Côi: “Hôm Nay Giáo Hội mừng lễ Đức Mẹ Mân Côi. Trong tháng mười này, tôi mời gọi anh chị em đọc kinh Mân Côi này, để cho Mẹ Maria dẫn chúng ta đến với Chúa Giê-su, Con của Mẹ.” (Nguyên văn tiếng Anh: @Pontifex: “Today, the Church celebrates the Feast of Our Lady Of The Rosary. In this month of October, I invite you to recite this prayer, allowing yourselves to be led by Mary toward Jesus, her Son”) (Nguồn: Fb Lê Hải Nam ngày 8-10-2021).
Theo hiểu biết của người viết thì hiện nay tại VN hầu hết các giáo phận, khá nhiều giáo xứ, dòng tu, cộng đoàn, nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân tham gia mạng xã hội YouTube và Facebook. Về con số thống kê chính xác thì chúng ta chưa có nhưng thực tế cho thấy hằng ngày có nhiều bạn Facebookers Công giáo vào mạng để theo dõi và chia sẻ. Có người nhắn tin hỏi thăm người thân bạn bè (qua Messenger). Có người chia sẻ suy tư, suy niệm hay phổ biến một câu Thánh Kinh chọn lọc (qua Status). Có bạn giới thiệu những bài giảng hay, chia sẻ những bài thánh ca chọn lọc hay những câu chuyện liên quan đời sống đạo (qua Youtube). Có thể nói thông tin, tư liệu rất phong phú đa dạng và đã được nhiều bạn theo dõi, bình luận (Comment) và chia sẻ (Share)…Quả vậy, sự tương tác giữa các Facebookers Công giáo đã tạo nên một sức hấp dẫn vô hình (nhưng không ảo) có khả năng đem lại cho cuộc sống sự tươi mới, phấn khởi và hy vọng.
Một Ki-tô hữu thuộc Giáo phận Long Xuyên đã khẳng định rằng “có thể biến tài khoản Facebook cá nhân thành một ‘thánh đường online’ giúp mọi người dễ dàng bước vào gặp gỡ Chúa trong tình liên đới, hiệp thông và cầu nguyện cho nhau. Đó không chỉ là những thông tin về Công giáo Việt Nam mà cả Công giáo thế giới. Đó còn là những bài viết cung cấp kiến thức về đạo cho mọi người như giáo dục đức tin cho giới trẻ, đời sống hôn nhân của người Kitô hữu hay tin người thật việc thật, đó là những giáo hữu làm những việc tử tế, đối xử cao đẹp với mọi người.” (Nguồn: cgvdt.vn 01-8-2017)
Thực vậy, nếu tín hữu chúng ta khôn ngoan biết tận dụng mạng xã hội như là một kênh truyền thông để rao giảng Tin Mừng thì hiệu quả truyền giáo đạt được sẽ không nhỏ.
3.- TRUYỀN GIÁO QUA MẠNG XÃ HỘI
Ngày 13-10-2021 vừa qua, linh mục Đan Vinh (Hiệp Hội Thánh Mẫu) trên trang Công Giáo Info đã chia sẻ bài viết “Thi hành Sứ vụ Loan báo Tin Mừng trong thế giới hôm nay” khi đề cập đến việc truyền giáo bằng phương tiện truyền thông, đã kể câu chuyện như sau: [[8]]
Năm 1939, tại Nữu Ước, một tối kia, cha Hall nghe một cú điện thoại. Lạ thay, người đang nói với cha là một người cha chưa quen biết. Ông nói ông đang có chuyện buồn trong gia đình và muốn được tâm sự. Cho rằng ông ta đã quay lầm số, cha Hall định xin lỗi ông và gác máy. Nhưng được ơn Chúa soi sáng, cha đã cầm lấy cây Thánh Giá trên bàn viết của cha và dịu dàng nói tiếp với người đàn ông kia: “Xin ông cứ việc nói, tôi xin lắng nghe đây”.
Sau một tiếng đồng hồ tâm sự, ông khóc nức nở và cám ơn cha Hall rối rít. Và từ đó, một cách truyền giáo mới bắt đầu: truyền giáo bằng điện thoại. Mỗi tuần, cha Hall được người ta gọi đến hỏi han tới ba ngàn lần! Cha Hall đã được Giáo Quyền cho phép truyền giáo bằng việc tư vấn lắng nghe điện thoại để nói Lời Chúa với những ai cần được an ủi, hướng dẫn họ qua phương tiện truyền thông đại chúng nầy.
Tác giả bài viết kết luận: Ngày nay các bạn trẻ công giáo còn có thể loan báo Tin Mừng qua Facebook. Có thể tải lên những câu chuyện ngắn hay và có ý nghĩa tìm thấy trên mạng, những bài thơ nội dung súc tích, những lời bình luận với cái nhìn đức tin dựa vào Lời Chúa về những vấn đề thiết thực giữa đời thường vv…
Như vậy, việc truyền giáo qua mạng xã hội là khả thi đối với nhiều người Công giáo, đó là công việc đơn giản, trong tầm tay và trong khả năng của nhiều người. Chúng ta biết rằng, số bạn trẻ Ki-tô sử dụng mạng Facebook không nhỏ vì đó là trào lưu phổ biến và hấp dẫn. Thậm chí ngay những người tín hữu lớn tuổi cũng ham thích mạng xã hội vì thấy được các mặt tích cực của nó.
Thực vậy, với công nghệ wifi phủ rộng khắp nơi các bạn trẻ có thể linh hoạt trong việc sử dụng, tại nhà (95,8%), tại nơi làm việc và trường học (17,3%), quán net (9,5%). Tần suất sử dụng mạng xã hội của giới trẻ ngày càng gia tăng vì họ có thể truy cập mọi lúc, mọi nơi nhờ các thiết bị công nghệ hiện đại như smartphone (85,3%), máy tính xách tay (24%), máy tính để bàn (20,5%), máy tính bảng (6,8%).
Kết quả khảo sát cho thấy, thời gian sử dụng mạng xã hội hàng ngày của giới trẻ chiếm tỷ lệ cao nhất là: từ 1-3 tiếng (35,7%); từ 3-5 tiếng (25,7%); trên 5 tiếng chiếm (22,6%); ít hơn 1 tiếng (16,0%). Qua số liệu cho thấy, giới trẻ đang dành khá nhiều thời gian cho mạng xã hội, đó là nguyên nhân gây nên tình trạng “nghiện” mạng xã hội đang ngày càng tăng… Mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của rất nhiều bạn trẻ với mục đích sử dụng khác nhau, việc đăng ký tham gia vào mạng xã hội đơn giản, dễ dàng, tiện lợi đã khiến cho mạng xã hội ngày càng thu hút cả giới trẻ ở các thành phố lớn và những vùng nông thôn. [[9]]
Riêng trong phạm vi sống đạo và truyền đạo của Ki-tô hữu, ta nhận thấy rằng “Ngày nay, mạng xã hội cũng là một ‘mảng đất’ rất lớn, rất thích hợp để rao giảng Lời Chúa. Công đồng Vatican II đã chân nhận rằng: Được Chúa Kitô thiết lập để mang ơn cứu rỗi đến cho tất cả mọi người, Giáo Hội Công Giáo có nhiệm vụ phải rao giảng Tin Mừng, và do đó nhận thấy mình có bổn phận phải sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội để loan truyền sứ điệp cứu độ và hướng dẫn con người biết sử dụng đúng đắn các phương tiện ấy.” [[10]]
Vậy xét về ý hướng và mục tiêu truyền giáo trên mạng xã hội của tín hữu Công giáo, chúng ta có thể ghi nhận điều này là việc truyền giáo và tái truyền giáo là khả thi. Thực tế cho thấy hằng ngày tín hữu có thể thực hiện một số việc cụ thể như:
– Chúng ta có thể nhắc nhở nhau đi tham dự thánh lễ các ngày CN và lễ trọng (nếu là thánh lễ trực tiếp);
– Trong thời kỳ giãn cách do dịch Covid-19, chúng ta có thể phổ biến cho nhau lịch các giờ phát trực tuyến thánh lễ ngày thường, Chúa Nhật và lễ trọng tại các giáo phận trên toàn quốc;
– Chúng ta có thể nghe và chia sẻ những bài giảng của các ĐGM, các linh mục trên kênh YouTube;
– Chúng ta có thể chia sẻ những câu Thánh Kinh để làm “Ý lực sống” hằng ngày;
– Chúng ta có thể chia sẻ các bài suy niệm thánh lễ CN, lễ về Chúa, về Đức Mẹ, về các thánh;
– Chúng ta có thể chia sẻ những học hỏi, suy tư về các vấn đề trong Hội thánh, về đức tin, về hoạt động truyền giáo và tông đồ vv…;
– Chúng ta có thể chia sẻ những bài thánh ca hay những chương trình truyền thông Công giáo thông qua kênh YouTube;
– Vừa qua, trong cơn đại dịch Covid, chính mạng xã hội đã thông tin nhanh chóng, cổ vũ nhiệt tình và liên kết chặt chẽ nhiều thành phần Dân Chúa tham gia làm tình nguyện viên tại các bệnh viện tiếp nhận và điều trị bệnh nhân Covid. Cũng qua mạng xã hội, ta biết được rằng có nhiều hội-đoàn-nhóm Công giáo tình nguyện làm việc từ thiện, trong đó có sự tham gia của không ít linh mục và tu sĩ. Những việc này đã chẳng những làm sáng lên tinh thần bác ái Ki-tô giáo trong Hội thánh, mà còn gây được tiếng vang lớn trong giới chính quyền và ngoài xã hội.
Tóm lại, ngày nay, việc loan báo Tin Mừng qua mạng xã hội facebook là một cách truyền thông niềm tin hữu hiệu mà nhiều bạn trẻ hướng đến. Việc chia sẻ niềm tin Công giáo trên mạng xã hội, trước tiên cũng là một cách để người tín hữu tuyên xưng đức tin của mình trước cộng đồng mạng, đồng thời mời gọi mọi người cùng ý thức hơn trong việc sống đạo. Là Kitô hữu, chúng ta được lớn lên với Lời Chúa, việc chia sẻ đức tin của mình trên mạng xã hội là cách nhanh chóng để mang Chúa đến gần hơn với mọi người. Một tín hữu Công giáo đã tâm sự như sau: “Việc chia sẻ đức tin của mình lên Facebook cũng là một cách tôi nhắc nhở chính bản thân mình luôn sống đúng tinh thần Kitô hữu, đồng thời truyền tải niềm hy vọng và tin tưởng vào tình yêu của Thiên Chúa đến với anh em”./.
Aug. Trần Cao Khải
[[1]]https://www.vaticannews.va/vi/pope/news/2021-10/dtc-phanxico-y-cau-nguyen-thang-10-thang-truyen-giao.html
[[2]]https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/su-diep-cua-duc-thanh-cha-phanxico-cho-ngay-the-gioi-truyen-giao-2021-42805
[[3]]http://giaophanmytho.net/truyen-thong-xa-hoi/truyen-thong-cong-giao-va-su-menh-truyen-giao-9947.html
[[4]]https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/danh-sach-trang-web-va-mang-xa-hoi-chinh-thuc-cua-cac-giao-phan-viet-nam-42223
[[5]] https://dongten.net/2020/08/27/truyen-thong-cong-giao-voi-facebook/
[[6]] https://dongten.net/2020/08/27/truyen-thong-cong-giao-voi-facebook/
[[7]] http://www.cgvdt.vn/cong-giao-the-gioi/duc-giao-hoang-va-mang-xa-hoi_a2405
[[8]] http://conggiao.info/thi-hanh-su-vu-loan-bao-tin-mung-trong-the-gioi-hom-nay-d-63196
[[9]]https://tapchicongthuong.vn/bai-viet/nang-cao-tinh-tich-cuc-cua-mang-xa-hoi-cho-gioi-tre-79778.htm
[[10]]http://daminhrosalima.net/ky-nang-song/nguoi-song-doi-thanh-hien-mang-xa-hoi-va-su-vu-truyen-giao-24258.html
2021
LÊN ĐƯỜNG LOAN BÁO TIN MỪNG
18 13 Đ Thứ Hai Tuần XXIX Thường Niên.
THÁNH LU-CA, TÁC GIẢ SÁCH TIN MỪNG, lễ kính.
Có thể cử hành lễ an táng.
2Tm 4,10-17; Lc 10,1-9.
LÊN ĐƯỜNG LOAN BÁO TIN MỪNG
Thánh Luca là một trong 4 tác giả Tin mừng, lễ kính ngày 18-10. Thánh Luca sinh tại Bithynia, là dân Hy Lạp cổ đại, thuộc thành phố Antiôkia ở Syria cổ. Các giáo phụ thời Giáo Hội sơ khai nói rằng ngài là tác giả của Tin Mừng theo Thánh Luca và sách Công vụ Tông đồ, mới đầu chỉ là tác phẩm văn chương bình thường. Về sau, quyền tác giả của Thánh Luca mới được tái xác nhận bởi các vị uy tín của Kitô giáo như Thánh Giêrônimô và Eusêbiô, mặc dù các học giả đời cũng như vẫn chưa nhất trí về các chứng cứ xác thực về tác giả.
Trong Tân ước, Thánh Luca chỉ được nhắc tới vài lần, và được Thánh Phaolô gọi là “thầy thuốc” trong thư gởi giáo đoàn Côlôsê. Như vậy, ngài được coi là thầy thuốc và môn đệ của Thánh Phaolô.
Giáo Hội Công Giáo tôn kính Thánh Luca là Thánh sử, và một số giáo phái lớn tôn kính ngài là bổn mạng các họa sĩ, y bác sĩ, học sinh sinh viên, người bán thịt.
Trong thư gởi Philêmôn, Thánh Phaolô có nhắc tới các cộng sự viên là Máccô, Arístakhô, Đêma và Luca (câu 24). Thánh Luca cũng được nói tới trong Cl 4,14 và 2 Tm 4,11.
Thánh Luca không phải là người Do Thái, nghĩa là không được cắt bì. Là người Hy Lạp nên ngài viết Tin Mừng bằng Hy ngữ. Khác với ý kiến của Thánh Êpiphaniô, Thánh Luca ở trong nhóm 72 môn đệ (Lc 10,19), vì ngài nói rõ rằng ngài chưa hề gặp mặt Đức Kitô (x. Lc 1,14). Như vậy, việc Giáo Hội cho chúng ta nghe đoạn Tin Mừng trong lễ Thánh Luca hôm nay nói về việc Chúa Giêsu sai 72 môn đệ, đi theo từng cặp là việc khá lạ. Hơn nữa, Thánh Luca không được Chúa Giêsu hoán cải, mà được Thánh Phaolô hoán cải sau khi Chúa Giêsu về trời.
Rất có thể Thánh Luca học nghề thuốc ở Tarsus, trường y cạnh tranh với Alexandria và Athens, và là trường y lớn nhất Hy Lạp cổ đại. Có thể Thánh Luca đã gặp Thánh Phaolô vào thời điểm này.
Không ai biết Thánh Luca là người mới theo Do Thái hoặc trực tiếp gia nhập Kitô giáo, nhưng chúng ta biết rằng ngài có kiến thức uyên bác về Cựu ước. Hơn nữa, rõ ràng Thánh Luca không chỉ biết Thánh Phaolô, mà còn biết nhiều Tông đồ và các môn đệ. Chính ngài đã chứng minh điều đó, khi ngài soạn thảo Tin Mừng, ngài đã “cẩn thận tra cứu đầu đuôi mọi sự” (Lc 1, 3) với các nhân chứng biết rõ cuộc đời Chúa Giêsu. Trong các nhân chứng đó không chỉ có một mình Thánh Phaolô mà còn nhiều người khác.
Còn nữa, Thánh Phaolô thường kết hợp Thánh Luca với Thánh Máccô. Chúng ta biết rằng Thánh Máccô là người gần gũi với Thánh Phêrô, do đó chúng ta có thể nói rằng Thánh Luca cũng quen thân với Thánh Phêrô và các Tông đồ khác.
Thánh Luca giúp Thánh Phaolô nhiều trong khi thực hiện sứ vụ. Khi bị tù ở Rôma, Thánh Phaolô rất tin tưởng và quý mến Thánh Luca nên đã căn dặn Thánh Timôthê: “Chỉ còn một mình anh Luca ở với tôi. Anh hãy đem anh Máccô đi với anh, vì anh ấy rất hữu ích cho công việc phục vụ của tôi” (2 Tm 4, 11). Người ta tin rằng, sau khi Thánh Phaolô qua đời, Thánh Luca rao giảng Tin Mừng tại Ý, Gaul (Galát), Dalmatia, Macêdonia, và có thể cả ở Ai Cập.
Một số Giáo phụ cho rằng Thánh Luca chịu tử đạo, có thể bị đóng đinh vào cây ôliu ở Elaea, thuộc Peloponnesus gần Achaia. Cách hiểu này có từ Thánh Hippolytus. Các Thánh Gregory Nazianzen, Paulinus, và Gaudentius thành Grescia cũng nói rằng Thánh Luca chịu tử đạo. Mặt khác, nhiều người khác (kể cả Thánh Bede và nhiều vị tử đạo) chỉ nói rằng “Thánh Luca chịu đau khổ nhiều vì đức tin và chết già ở Bithynia”.
Thánh Luca sống độc thân để phục vụ Thiên Chúa, không vợ không con, đầy Thần Khí Chúa, và qua đời lúc 84 tuổi. Thi hài ngài được đưa tới Constantinople và an táng tại Nhà thờ Các Tông Đồ, nhà thờ này do Hoàng đế Constantinô xây dựng. Đầu ngài được đưa tới Rôma, đặt tại Tu viện Thánh Anrê. Các phần khác được đặt tại Tu viện Grecian trên Núi Athos.
Hôm nay lễ kính thánh Luca, chúng ta hãy cám ơn ngài vì đã để lại cho chúng ta một di sản cao quý là các sứ điệp Tin Mừng. Ngài không phải là môn đệ của Chúa Giêsu, mà là thế hệ sau các Tông đồ: không phải là chứng nhân mắt thấy tai nghe. Ngài là kitô hữu lương dân trở lại, là thành phần giai cấp cao trong xã hội. Phúc âm của ngài nhấn mạnh đến lòng thương xót của Thiên Chúa, và tình yêu của Chúa Cứu Thế đối với người nghèo và tội nhân, thích hợp với người Kitô giáo lương dân và những ai chưa nhận biết Chúa.
Noi gương Thánh Luca, khi phục vụ Lời Chúa, tôi xin chia sẻ vài cảm nghiệm về hình ảnh của người môn đệ qua sứ điệp Tin mừng hôm nay.
Đoạn Tin mừng cho thấy viễn cảnh cả một hành trình của người môn đệ, những người được Chúa sai đi. Bảy mươi hai người được sai đi là một con số biểu trưng, điều này cho thấy việc rao giảng Tin Mừng không phải chỉ dành riêng cho các tông đồ mà là tất cả những ai muốn dấn bước theo Chúa Giêsu. Họ được sai đi để rao giảng về “Triều Đại Nước Thiên Chúa đã gần đến”, nhờ đó những ai nghe – tin thì được thông hiệp vào ơn cứu độ.
Lời mời gọi thật cao trọng, vì họ được cộng tác vào công trình thời cánh chung của Thiên Chúa: như Chúa Giêsu qủa quyết “Lúa chín đầy đồng mà thợ gặt lại ít. Vậy anh em hãy xin chủ mùa gặt sai thợ ra gặt lúa về”. Tuy vậy, để làm tốt sự mạng cao trọng ấy, người môn đệ phải lưu tâm đến lời giáo huấn của Chúa Giêsu:
Khi ra đi “Đừng mang theo túi tiền, bao bị, giày dép…vào nhà nào ở lại nhà ấy, và người ta cho ăn uống thức gì, thì anh em dùng thức đó, vì làm thợ thì đáng được trả công.” Đó chính là lời mời gọi, sống khó nghèo và tín thác, cần có một hành trang gọn nhẹ nhất để thi hành sứ vụ mà không bị vật chất quyến luyến. Ngài còn nhắc thêm: “đừng đi hết nhà nọ đến nhà kia” như lời cảnh báo để họ biết chấp nhận hiện tại, không vì khó khăn mà tìm nơi tiện nghi hơn.
Khi ra đi, điều trước tiên cần làm không phải là nói thật nhiều để chúng minh cho mọi người thấy tôi là người môn đệ, tu sĩ nhưng là “lời chúc bình an”. Nhưng muốn làm được điều đó, họ cần có bình an và sự bình an đích thực ấy là kết hiệp mật thiết với Chúa Giêsu. Khi trao ban bình an ấy xong, rồi hãy chữa lành người đau yếu, nâng đỡ người đang cần nâng đỡ.
Khi ra đi, điều thật quan trọng khác là người môn đệ họ cần phải có lòng can đảm, kiên trung vì Nước Trời, vì sự khó khăn của sứ vụ mà chính Chúa Giêsu cảnh báo: “Này Thầy sai anh em đi như chiên con đi vào giữa bầy sói”. Họ đi vào thế gian, như những con chiên đi vào giữa bầy sói; sẽ bị bắt bớ và ngược đãi. Điều này chúng ta có thể cảm nhận qua hình ảnh các tông đồ, các anh hùng tử đạo được ghi lại trong các thánh thư và lịch sử Giáo Hội. Nhưng đừng vì thế mà sợ hãi, vì ơn Chúa thì luôn đủ cho mỗi người.
Khi suy niệm những điều ấy, chúng ta hãy nhìn lại mình với ơn gọi Kitô hữu, hay chuyên biệt hơn là ơn gọi của một giáo sĩ, một tu sĩ. Tôi đã thực sự là người “vô sản” của Chúa, lúc này và cho sứ vụ tương lai ? Tôi có sẵn sàng đối diện cách “kiên dũng” với mọi khó khăn trên bước đường truyền giáo ? Để rao truyền và làm chứng tá cho Chúa Giêsu, Đấng giàu lòng xót thương đối với kẻ đơn sơ, khó nghèo và nhất là các tội nhân. Lạy Chúa, xin thêm sức cho mỗi chúng con trên bước đường rao giảng Tin Mừng.