2020
Một Suy Tư – Covid-19: Thiên Chúa Ở Đâu?
Một Suy Tư – Covid-19: Thiên Chúa Ở Đâu?
Suy niệm của Đức Hồng Y Fernando Filoni, Tổng Thủ Lãnh (Grand Master) Dòng Hiệp Sĩ Mộ Thánh Giêrusalem (Equestrian Order of the Holy Sepulchre of Jerusalem).
Đại dịch này (Covid-19) đã thay đổi kế hoạch sống của chúng ta và đã lay chuyển mọi điều chắc chắn được xây dựng một cách có hệ thống và khoa học của chúng ta, lay chuyển thế giới với những cảnh chết chóc, nhiễm bệnh, bị buộc cách ly, các mối tương quan đổ vỡ, làm việc trong khủng hoảng, và nó cho thấy những hạn chế của các thuật toán gần như không thể sai lầm của chúng ta, chúng ta tự hỏi: Làm thế nào mà nó có thể vượt khỏi tầm tay? Có chuyện gì thế? Chúng ta phải làm gì hay không làm gì? Việc này sẽ kéo dài bao lâu? Bao nhiêu người sẽ chết? Sợ hãi, thù oán, đau đớn, hy vọng đều được thể hiện; chúng ta thực hiện các nghi thức, nghĩa cử hào phóng; chúng ta bày tỏ nhu cầu của mình, chúng ta tiếp tục quan tâm, chúng ta chôn cất, chúng ta hỏa táng; Nhưng trong tất cả những điều này, Thiên Chúa ở đâu?
Dường như những lời cầu nguyện của chúng ta không có câu trả lời. Chúa có lắng nghe không? Và tại sao tất cả điều này lại xảy ra? Có phải chính sự kém cỏi của chúng ta đã không cho chúng ta tìm ra câu trả lời?
Chúng ta đang thiếu “viên đá gốc” giúp làm xong chế tác, làm xong mái vòm của tòa nhà, vòng cung của chiếc cầu, viên đá mà không nó mọi thứ sẽ sụp đổ và mọi thứ đều vô dụng. Thiên Chúa ở đâu? Cũng câu hỏi mật thiết và sâu xa này được đặt lại.
“Mea culpa” (ND: kinh cáo mình) của chúng ta có phải là một lễ nghi, một thực hành do hoàn cảnh không thể kiểm soát không? Đó là đáp số hay hệ quả do sai lầm của chúng ta? Câu hỏi “Thiên Chúa ở đâu?” là thừa thãi hay vô dụng không? Và Thiên Chúa có liên quan gì đến đại dịch không?
Do đó, có ý nghĩa gì không khi chúng ta tự hỏi: Thiên Chúa ở đâu? Chúng ta có câu trả lời nào rồi? Mà có câu trả lời không? Còn các thuật toán của chúng ta thì sao? Các thuật toán trì hoãn vấn đề này cho các thuật toán khác.
Tính hữu hạn làm chúng ta không trả lời được, cuộc sống tự nó là thế. Đây là trường hợp ông Job trong Kinh thánh. Chỉ có thể trả lời cho những câu hỏi cụ thể. Nếu đây là trường hợp ông Job, thì tất cả những gì còn lại cho chúng ta là một khoảng trống không có câu trả lời.
Trừ khi chúng ta ngước mắt lên, không phải chỉ để tìm câu trả lời cho một vấn nạn, nhưng là để biết rằng: Nếu không có Thiên Chúa hoặc nếu Ngài không có vai trò nào trong cuộc khủng hoảng này, thì phải chăng mọi thứ bị đóng lại trong dòng thời gian? Nếu có Chúa, thì tôi nhận ra rằng tôi không cần câu trả lời, mà cần phải quy phục.
Lời nói của Đức Ki-tô trên thập giá “Mọi sự đã hoàn tất!” là một “quy phục” (“Rồi Người gục đầu xuống và trao Thần Khí.” [Gioan 19:30]) cho Đức Chúa Cha, Đấng mà Ngài chắc chắn khẩn khoản nài xin mysterium vitae (ND: mầu nhiệm sự sống), là điều đã đem Ngài đến trần gian như một phần sống động của nó.
Tình phụ tử này (của Thiên Chúa) không loại trừ những giới hạn mà chính Thiên Chúa áp đặt lên ‘quyền làm cha’ của Ngài.
Như thế, câu hỏi trả lại cho chúng ta. Không phải để chất vấn bản thân và cứ đi tìm ý nghĩa của một câu trả lời không đáng tin cậy, nhưng để có ý thức về một thái độ chống lại tất cả các cám dỗ phụ thêm: Hoặc sống như thể Thiên Chúa không tồn tại, hoặc coi mọi thứ như là hình phạt của Thiên Chúa để sám hối. Do đó, tất cả những gì còn lại là “quy phục” tất cả mọi sự lại cho Thiên Chúa, chấp nhận rằng ngày nay, trong “thời đại của con người” này, không nên loại bỏ sự quy phục tín thác: “Lạy Cha, con xin phó thác hồn con trong tay Cha.” Đây là nơi mọi sự kết thúc: “Nói xong, Người tắt thở” (Luca 23, 46).
Tái lập bình an cho linh hồn là trở về với sự yên tĩnh ban đầu nơi mọi thứ bắt đầu: cái “không có gì” hay “Thiên Chúa”. Nếu không có gì phát sinh từ hư không, thì chỉ mình Thiên Chúa còn lại đó. Có một nơi dành cho Thiên Chúa, nhưng nơi ấy được đựng trong mysterium vitae.
Tuy nhiên, những điều tốt đẹp đã được thực hiện thì vẫn còn đó. Giá trị của nó không thể tiêu tan. Điều tốt lành thuộc về chúng ta và điều này làm nên một ý nghĩa; giá trị ấy nằm trong bàn tay Thiên Chúa, bởi nó mang tính đạo đức và tâm linh. Điều tốt lành không thể bị dập tắt.
Trong ngôi mộ trống của Chúa Kitô, có sự trống không của những kỳ vọng của chúng ta, không phải là sự trống không của Thiên Chúa. Trong im lặng, có sự im lặng đang mong chờ câu trả lời, không phải sự im lặng của Thiên Chúa.
Mong chờ Phục sinh!
ĐHY Fernando Filoni
Chuyển ngữ: Phê-rô Phạm Văn Trung
2020
Đối với một số các giám chức công giáo, đại dịch là “cớ” để hạn chế các quyền tự do
lemonde.fr, Cécile Chambraud, 2020-05-09
Ngày thứ năm 8 tháng 5, một số hồng y, tổng giám mục và giám mục danh dự đã ký và công bố một văn bản đáng kinh ngạc do cựu sứ thần Tòa Thánh Carlo Maria Vigano đưa ra.
Dựa vào đại dịch Covid-19, thuyết âm mưu đã chi phối một số giám chức cao cấp của Giáo hội công giáo không? Nhiều hồng y, giám mục danh dự đã ký một bản văn nặng mùi thuyết âm mưu về chính sách sức khỏe của một số nước đưa ra trong các tuần vừa qua. Đôi khi, họ đưa ra các tranh luận lưu hành nhiều trên các trang web dân túy hoặc theo thuyết âm mưu. Được trình bày như một kiến nghị, chiều thứ năm 7 tháng 5 một trang web được lập ra với mục đích này. Lời kêu gọi này của “những người có thiện tâm” đã tố cáo các quốc gia lợi dụng đại dịch để làm “cớ” hạn chế “một cách không đồng điệu và không biện minh được các quyền tự do căn bản kể cả việc tự do thờ phượng” mà theo họ, “các nghi ngờ ngày càng gia tăng về tác động lây nhiễm, sự nguy hiểm và sức đề kháng virus”.
Bản văn khẳng định: “Chúng tôi có lý do để tin rằng (…) có những thế lực mạnh muốn tạo hoảng loạn trong dân chúng với mục đích duy nhất là áp đặt vĩnh viễn các hình thức giới hạn tự do, kiểm soát con người (…), một mở đầu đáng lo ngại cho việc thành lập một guồng máy thế giới ngoài mọi kiểm soát.” Các giám chức ký vào bản văn yêu cầu tự do cử hành thánh lễ theo ý của họ. Họ khẳng định: “Nhà nước không có quyền can thiệp vì bất cứ lý do nào trong chủ quyền của Giáo hội” và do đó là cấm hoặc hạn chế việc thờ phượng công cộng.
“Chọn phe: với Chúa Kitô hay chống Chúa Kitô”
Tin chắc “chống kẻ thù vô hình” thì lợi hơn là chống virus, họ kêu gọi “chọn phe: với Chúa Kitô hay chống Chúa Kitô.” Các tác giả đồng ký tên khẳng định: “Chúng ta không cho phép bao nhiêu thế kỷ của nền văn minh kitô giáo bị xóa sổ lấy cớ vì virus, để thành lập một chế độ công nghệ chuyên chế hận thù.” Họ kết thúc bản văn: “Xin Đức Mẹ Maria, Đấng phù trợ tín hữu kitô, Đấng đã nghiền nát đầu con rắn ngày xưa, xin Mẹ làm nhụt chí và chuyển hướng các kế hoạch của con cái bóng tối.”
Tác giả bản văn đáng kinh ngạc này không ai khác là Tổng Giám mục Carlo Maria Vigano, cựu sứ thần Tòa Thánh, người mà năm 2018 đã viết thư yêu cầu Đức Phanxicô từ chức, tố cáo ngài đã bao che hồng y người Mỹ Theodore McCarrick trong các vụ sách nhiễu tình dục và tấn công tình dục trên trẻ vị thành niên. Tiếp theo là hồng y người Đức Gerhard Müller, người đứng đầu Bộ Tín lý (từ năm 2012 đến năm 2017), bộ có nhiệm vụ chống lại các lệch lạc, nhất là lệch lạc về giáo điều trong Giáo hội công giáo. Giám mục danh dự giáo phận Hong Kong Giuse Trần Nhật Quân, người chống đến cùng chính sách hợp tác với Bắc Kinh của Vatican, là những người ký vào bản văn cùng với các đại diện giáo sĩ và giáo dân, cũng như các nhà khoa học, bác sĩ, nhà báo, luật sư hoặc lãnh đạo hiệp hội, những người có điểm chung là có khuynh hướng bảo thủ.
Ngoài ra còn có một chuyện rắc rối liên hệ đến hồng y người Guinê Robert Sarah, Bộ trưởng bộ Phụng vụ và là nhân vật của phía bảo thủ, mới đầu được xem là người ký vào bản kiến nghị. Nhưng ngay sau khi bản kiến nghị vừa công bố, hồng y Sarah xác nhận trên tài khoản Twitter của ngài, ngài quyết định không ký vào bản văn, ngài hoàn toàn chấp nhận sự lựa chọn của mình. Chính xác, ngài “xin các tác giả bản kiến nghị (…) không để tên ngài” vì “một hồng y giám chức của giáo triều phải tuân giữ một số thận trọng nhất định trong các vấn đề chính trị.” Ngài không chỉ trích nội dung văn bản, nhưng ngài “chia sẻ với tư cách cá nhân một số câu hỏi hoặc lo âu về các hạn chế đối với các quyền tự do căn bản được đưa ra trong bản kiến nghị”. Vào ngày thứ sáu 8 tháng 5, tổng giám mục Carlo Maria Vigano khẳng định hồng y đã ký nhưng giám mục tha thứ cho hồng y Sarah về “sai lầm nghiêm trọng chống sự thật” do “yếu đuối con người”.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2020
Tín hữu Trung Quốc sống tháng Đức Mẹ theo giáo huấn của ĐTC Phanxicô
Tín hữu Trung Quốc sống tháng Đức Mẹ theo giáo huấn của ĐTC Phanxicô
Trong tháng 5 kính Đức Mẹ giữa đại dịch, các tín hữu Công giáo Trung Quốc càng thể hiện lòng sùng kính Đức Mẹ, nét đặc trưng của tín hữu Trung Quốc, mãnh liệt hơn qua các sáng kiến “Phương pháp viếng thăm của Đức Maria”, mô hình hướng dẫn tất cả các tín hữu sống đức tin và lòng sùng kính Mẹ Maria trong tháng 5; “Năm gia đình”, được cảm hứng từ giáo huấn của Đức Thánh Cha Phanxicô để đồng hành với các gia đình trong thời gian khó khăn bởi đại dịch virus corona.
“Đức Mẹ Thăm viếng”
Ngày đầu tháng 5, tại nhiều đền thánh dâng kính Đức Mẹ lên trời rải rác ở Trung Quốc, các tín hữu không thể hành hương kính viếng Đức Mẹ. Tuy nhiên họ không nản chí hay đầu hàng. Các cộng đoàn đã quyết định đón tiếp Đức Mẹ theo phương pháp “Thăm viếng”: các gia đình luân phiên đón Mẹ vào nhà mình để cầu nguyện trong từng nhóm nhỏ, cùng đọc kinh Mân Côi với những người lân cận, gia tăng kinh nghiệm đức tin qua tình yêu gia đình.
Tổng giáo phận Tế Nam, thủ phủ của tỉnh Sơn Đông, mời gọi các tín hữu cầu nguyện tại gia đình và nhấn mạnh rằng theo cách này “đại dịch không ngăn cản chúng ta thực hiện cuộc hành hương thiêng liêng đến đền thánh Đức Mẹ Kiện Sơn tại làng Hồ Trang, nơi kỷ niệm 125 năm xây dựng nhà thờ dâng kính Đức Mẹ Lộ Đức.”
“Năm gia đình”
Ngày 30/04, giáo phận Bắc Kinh đã gửi thư mời gọi tất cả linh mục và tín hữu cổ võ một “Năm gia đình” đặc biệt, được cảm hứng từ thư của Đức Thánh Cha Phanxicô gửi các tín hữu nhân dịp tháng 5 và từ Tông huấn Niềm vui Yêu thương về tình yêu gia đình.
Hiệp thông trong Giáo hội
Trong tháng này, Tổng giáo phận nhắc lại tầm quan trọng của việc gìn giữ sự hiệp thông Giáo hội trong các cộng đoàn riêng lẻ và với Giáo hội hoàn vũ, trong những thời điểm này khi các liên hệ vật lý trở nên phức tạp bởi các biện pháp cần thiết để chống lại sự lây lan của virus corona.
Trong thời gian này, người Công giáo từ Trung Quốc đã tham dự các Thánh lễ hàng ngày được Đức Thánh Cha Phanxicô cử hành tại nhà nguyện thánh Marta, và các linh mục cũng sử dụng các công cụ kỹ thuật số như Wechat để phục vụ cộng đoàn của họ từ quan điểm mục vụ. (Agenzia Fides 07/05/2020)
Hồng Thủy
2020
Các bề trên dòng Tên ở châu Âu kêu gọi liên đới đạo đức và xã hội
Các bề trên dòng Tên ở châu Âu kêu gọi liên đới đạo đức và xã hội
Hiệp hội các Bề trên thượng cấp của Dòng Tên Châu Âu đã gửi một thông điệp tới các tổ chức của Liên minh Châu Âu (EU) yêu cầu cổ võ “sự liên đới đạo đức và xã hội đích thực” trong thời kỳ đại dịch.
Thông điệp được ban hành ngày 08/05, nhân dịp kỷ niệm 75 năm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai và 70 năm sau tuyên bố của Shumann.
Mối liên hệ gắn kết tất cả các dân tộc ở châu Âu
Thông điệp nhấn mạnh rằng đại dịch virus corona đã củng cố nhận thức về mối liên hệ gắn kết tất cả các dân tộc ở châu Âu, vượt trên chủ nghĩa cá nhân. Chính trong những thời điểm mà các nhà thờ trống rỗng, các Bề trên thượng cấp của Dòng Tên Châu Âu mời gọi các chính phủ của các quốc gia nơi họ sống tái khám phá, trong cội nguồn Kitô giáo của họ, sự gần gũi giữa tất cả loài người. Đây là mối liên kết mà họ khám phá ra như nguồn lực thay đổi và liên đới. Trong vài tháng qua đã có lời kêu gọi liên đới với những người nghèo nhất, với tương lai của trái đất, với các dân tộc phía nam, và với người tị nạn và người di cư.
Suy nghĩ lại về mô hình toàn cầu hóa hiện nay
Các tu sĩ dòng Tên kêu gọi suy nghĩ lại về mô hình toàn cầu hóa hiện nay. “Chúng ta không thể sống lành mạnh trên một hành tinh bị bệnh. May mắn là Liên hiệp châu Âu đã trở lại tình liên đới thực hành, bao gồm thách thức đối mặt với hậu quả kinh tế và các vấn đề xã hội của đại dịch. Điều này nhất thiết đòi hỏi phân phối lại ở mức nào đó tài sản của các nước giàu nhất cho các nước nghèo nhất”. Tiếp đến, thông điệp xem xét tình trạng của người tị nạn và người xin tị nạn ở châu Âu: yêu cầu liên đới “cũng phải được khẩn trương mở rộng cho họ”, đặc biệt là những người bị giam cầm trong các trại tị nạn bên trong và tại các lối vào châu Âu.
Xóa nợ, viện trợ nhân đạo, đầu tư y tế và xã hội
Thông điệp cũng yêu cầu các nước phía Bắc “hủy bỏ nợ cho các nước nghèo nhất, tăng cường hợp tác phát triển và viện trợ nhân đạo, và chuyển hướng chi tiêu quân sự sang các dịch vụ y tế và xã hội”. Cuộc khủng hoảng cũng là một “cơ hội thiêng liêng để hoán cải” và Dòng Tên bày tỏ hy vọng không trở lại “sự bình thường như cũ” mà là “làm việc cho một sự thay đổi triệt để, lấy cảm hứng từ niềm tin sâu xa nhất của chúng ta”. (Fides 09/05/2020)
Hồng Thủy