ĐÔI NÉT VỀ TÀI LIỆU LÀM VIỆC VÀ DANH SÁCH CÁC THAM DỰ VIÊN ĐẠI HỘI THƯỢNG HỘI ĐỒNG THÁNG 10.2023

ĐÔI NÉT VỀ TÀI LIỆU LÀM VIỆC
VÀ DANH SÁCH CÁC THAM DỰ VIÊN
ĐẠI HỘI THƯỢNG HỘI ĐỒNG THÁNG 10.2023

 Vào tháng 10.2023, Đại hội Thượng Hội đồng Giám mục với Khoá họp thứ nhất dự kiến sẽ diễn ra tại Roma. Lần lượt Tài liệu làm việc và Danh sách các tham dự viên Đại hội cũng đã được công bố. Duới đây là đôi nét liên quan đến 2 yếu tố quan trọng này:

1. Sự phong phú về số các tham dự viên

Hôm mồng 07.07.2023, Vatican đã thông báo danh sách tên của 363 tham dự viên Đại hội Thượng Hội đồng Giám mục. Danh sách này cho thấy:

– Đây là lần đầu tiên, tư cách thành viên của Đại hội Thượng Hội đồng không chỉ dành cho các Giám mục và Hồng y, mà còn cho các Linh mục, nam nữ Tu sĩ và Giáo dân. Các Linh mục, nam nữ Tu sĩ và Giáo dân chiếm 26% số tham dự viên.

– 15% tham dự viên là phụ nữ: Số tham dự viên nữ là 54 (25 nữ tu và 29 giáo dân).

– Hơn 10% tham dự viên là giáo dân: Số tham dự viên giáo dân là 43 người. Số tham dự viên giáo dân là “nhóm” lớn thứ ba tại Đại hội. Giám mục vấn là thành phần chủ yếu tại Đại hội Thượng Hội đồng. Số Giám mục tham dự lần này là 56%, và sẽ tăng lên 73% nếu tính cả Hồng y và Thượng phụ.

– Châu Âu, Châu Phi và Châu Á là những lục địa có nhiều tham dự viên. Lần này, Châu Âu chiếm 32%; Châu Phi 19%, và Châu Á 18%, trong khi đó, Nam Mỹ (11%), Bắc Mỹ (9%), Trung Mỹ (7%) và Châu Đại Dương 5%.

– Giáo triều Rôma đại diện cho ít hơn 10% tham dự viên: Ngoài những vị đứng đầu các Bộ và các thành viên của Thượng Hội đồng Giám mục, Đức Thánh Cha đã mời một số nguyên Bộ trưởng và bao gồm một số vị của Bộ Giáo lý Đức tin.

Khai mạc Đại hội Thượng Hội đồng Giám mục Thường kỳ lần thứ XV, 03.10. 2018

2. Sự phong phú về đề tài để phân định

Trước đó, hôm 20.06, để chuẩn bị cho Khoá họp thứ nhất của Đại hội, văn phòng Thượng Hội đồng đã công bố một tài liệu, trong đó phác thảo những câu hỏi chính cho những cuộc thảo luận trên phạm vi rộng về tầm nhìn của Đức Thánh Cha Phanxicô về một Giáo hội dung nạp hơn, phi tập trung hơn và “lắng nghe” hơn.

Được gọi là Tài liệu làm việc (TLLV- Instrumentum Laborishay), bản văn dài khoảng 50 trang do một ủy ban gồm 22 thành viên soạn thảo vào tháng 4 và tháng 5. 2023, và đã được Đức giáo hoàng Phanxicô chấp thuận. Chính bản văn bản khẳng định rằng, đây “không phải là một tài liệu của Huấn quyền Hội thánh, cũng không phải là bản tường trình một cuộc khảo sát xã hội học” mà là trình bày “một số ưu tiên nảy sinh từ việc lắng nghe Dân Chúa” trong tiến trình của Thượng Hội đồng toàn cầu cho đến nay.

TLLV được chia thành 2 phần. Phần thứ nhất tóm tắt những hiểu biết từ các Đại hội Châu lục và phác thảo Giáo hội hiệp hành là gì và nên tiến hành như thế nào. Phần thứ hai là một loạt 15 phiếu làm việc (worksheets) với các câu hỏi để phân định.

Các phiếu làm việc sẽ được sử dụng để hướng dẫn các cuộc thảo luận theo nhóm (Circuli Minores), sẽ xen kẽ với các phiên họp toàn thể, nơi tất cả các tham dự viên Thượng Hội đồng cùng tham gia.

Nhấn mạnh phạm vi có thể đề cập một cách sâu rộng đến nhiều chủ đề của các cuộc thảo luận tại Đại hội, TLLV nêu rõ,

“Cùng nhau bước đi có nghĩa là gì, câu hỏi ấy càng mang tính khẩn thiết hơn khi được đặt ra trong một bối cảnh cụ thể với những con người và hoàn cảnh thực trong tâm trí. Điều cần được quan tâm là khả năng loan báo Tin Mừng bằng việc cùng bước đi với những người nam nữ trong thời đại chúng ta, bất kể họ ở đâu, cũng như việc thực hành tính công giáo xuất phát từ việc cùng nhau bước đi với các Giáo hội đang sống trong những điều kiện đau khổ đặc biệt”.

Nhằm hướng dẫn các cuộc thảo luận tại khoá họp thứ nhất theo “phong cách hiệp hành”, Đại hội Thượng Hội đồng có trách nhiệm phải “lắng nghe cách sâu sắc những hoàn cảnh mà Giáo hội đang sống và thi hành sứ vụ của mình”. Do đó, TLLV cũng gợi ý rằng những người không hiểu hoặc không đồng ý với những gì đã được đề xuất nên thực hiện một “hành trình hiệp hành để tiếp nhận một cách hiệu quả”.

TLLV phác thảo một số những điểm nổi bật, chẳng hạn như:

– Vai trò của phụ nữ, sự dung nạp, độc thân linh mục,….

Một trong những “phiếu làm việc” đi kèm với bản văn đề xuất câu hỏi sau đây để phân định:

– Hầu hết các Đại hội Châu lục và bản tổng hợp của một số Hội đồng Giám mục đều kêu gọi xem xét vấn đề dung nạp phụ nữ trong chức phó tế. Có thể suy xét vấn đề này không, và theo cách nào?

– Làm thế nào chúng ta có thể tạo ra những không gian, nơi những người cảm thấy bị Giáo hội làm tổn thương và không được cộng đoàn chào đón cảm thấy được nhìn nhận, đón nhận, tự do đặt câu hỏi và không bị phán xét? Dưới ánh sáng của Tông huấn Hậu Thượng Hội đồng Amoris Laetitia, cần có những bước cụ thể nào để chào đón những người cảm thấy bị loại trừ khỏi Giáo hội vì khả năng hoặc giới tính của họ (ví dụ, những người ly dị tái hôn, những người trong tình trạng hôn nhân đa thê, những người LGBTQ+, v.v.)?

– Như một số châu lục đề xuất, liệu có thể mở ra một suy tư liên quan đến kỷ luật về việc tiếp cận chức linh mục đối với những người nam đã kết hôn, ít nhất là ở một số khu vực không?

Ngoài ra, Tài liệu cũng nhắc nhiều lần về “một số căng thẳng” đã xuất hiện trong tiến trình hiệp hành, nhưng hướng sự chú ý vào những căng thẳng này như một phần tích cực và cần thiết trong việc phân định lộ trình của Giáo hội:

“Chúng ta không cần phải sợ hãi chúng, cũng không tìm cách giải quyết chúng bằng mọi giá, nhưng phải tham gia vào việc phân định hiệp hành đang diễn ra. Chỉ bằng cách này, những căng thẳng mới có thể trở thành nguồn năng lượng và không rơi vào tình trạng phân cực hủy diệt”.

Việc thực thi thẩm quyền trong Giáo hội:

Với từ “thẩm quyền” xuất hiện hơn 50 lần trong bản văn. TLLV đưa ra một số câu hỏi như:

– Ở mọi thời, việc thực thi thẩm quyền và trách nhiệm trong Giáo hội đều bị ảnh hưởng bởi các mô hình quản lý và hình ảnh quyền lực phổ biến trong xã hội.

– Làm sao chúng ta có thể nhận thức được điều này và thực hiện một sự phân định theo tinh thần Phúc âm về những thực hành phổ biến trong việc thi hành quyền bính, trong Giáo hội và trong xã hội?

Chúng ta có thể học được gì về việc thực thi thẩm quyền và trách nhiệm từ các Giáo hội và cộng đoàn giáo hội khác?

Những tác nhân kích thích nào từ các nền văn hóa bản địa, thiểu số và bị áp bức có thể giúp chúng ta cân nhắc lại về tiến trình đưa ra quyết định của mình?

Làm sao chúng ta có thể giải quyết mang tính xây dựng những trường hợp mà những người có thẩm quyền cảm thấy họ không thể xác nhận những kết luận đạt được trong tiến trình phân định của cộng đoàn, đưa ra quyết định theo một hướng khác? Thẩm quyền đó nên cung cấp hình thức phục hồi nào cho những người tham gia vào tiến trình này?

Bản văn cũng đề xuất việc phân định như thế nào để nhận thức rằng một Giáo hội đồng trách nhiệm cần có tinh thần đồng trách nhiệm và minh bạch có thể “tạo cơ sở cho việc cải cách các thể chế, cơ cấu và thủ tục, nhằm củng cố sự thay đổi theo thời gian”. Đặc biệt, Tài liệu đề cập đến mong muốn được bày tỏ về “các thủ tục lựa chọn có sự tham gia nhiều hơn, nhất là liên quan đến việc lựa chọn các giám mục”.

Đối thoại trong Thánh Thần

“Sẽ không phải là cuộc đối thoại trong Thánh Thần nếu không có một bước tiến theo một hướng chính xác, thường là bất ngờ dẫn đến hành động cụ thể”.

Dành một lượng không gian đáng kể, bao gồm cả một trang minh họa, cho khái niệm “Đối thoại trong Thánh Thần”, mà tài liệu gọi là “Phương pháp hiệp hành”.

Cụm từ “Đối thoại trong Thánh Thần” xuất hiện 23 lần, được mô tả như một tiến trình cầu nguyện cá nhân, lắng nghe, chia sẻ, tạo không gian cho người khác và cho Chúa Thánh Thần, và phân định theo nhóm trong bầu khí cầu nguyện.

Tài liệu kêu gọi Đào tạo để đối thoại trong Thánh Thần cho tất cả những người đã chịu phép Rửa và đào tạo “những điều phối viên” có thể đồng hành cùng các cộng đoàn như “phương tiện không thể thiếu để biến phương thức hiệp hành thành một mô hình mục vụ cho đời sống và hoạt động của Giáo hội”.

Một cách cụ thể, Tài liệu kêu gọi đổi mới chương trình giảng dạy tại chủng viện của Giáo hội nhằm tập trung nhiều hơn vào “một phong cách và não trạng hiệp hành”, cũng như những thay đổi đối với ngôn ngữ được sử dụng trong phụng vụ, giảng thuyết, giáo lý, nghệ thuật thánh, truyền thông và truyền thông đại chúng.

Ngoài ra, một số câu hỏi thảo luận được đưa ra nhằm ám chỉ đến những thay đổi lớn có thể xảy ra trong cách thức hoạt động của Giáo hội trên khắp thế giới, thông qua việc chấp nhận một tiến trình “hiệp hành” không giới hạn, vốn đòi hỏi phải không ngừng đối thoại và phân định. Hơn nữa, những mối quan tâm mới đòi hỏi “suy tư thêm về Kho tàng Đức tin và Truyền thống sống động của Giáo hội” cũng có thể được đưa ra để thảo luận.

Tài liệu cũng nhấn mạnh rằng sự tái xuất hiện các câu hỏi đã được đề cập đến trong các Thượng Hội đồng trước đây “không nên vội vàng bác bỏ”, đồng thời lưu ý rằng Đại hội Thượng Hội đồng là “một diễn đàn đặc quyền” để thảo luận lại những vấn đề đó.

Phần cuối của Khoá họp tháng 10. 2023 sẽ tập trung vào việc quyết định các bước tiếp theo của Giáo hội và “các nghiên cứu thần học và giáo luật chuyên sâu cần thiết để chuẩn bị” cho Khoá họp thứ hai của Đại hội Thượng Hội đồng dự kiến vào tháng 10. 2024.

Nt. Anna Ngọc Diệp, OP
Dòng Đa Minh Thánh Tâm

Đức Hồng y tân cử tại Đất Thánh bất ngờ vì thông báo tấn phong: Hành động cho thấy ơn gọi đối thoại của Đất Thánh

Đức Tổng Giám Mục (TGM) Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Công giáo Latinh ở Giê-ru-sa-lem, có một vài chia sẻ khi nói về việc Đức Thánh Cha (ĐTC) Phan-xi-cô bổ nhiệm ngài làm Hồng y.

Vào Chúa nhật, ngày 9/7/2023, Đức Hồng y (ĐHY) tân cử Pierbattista Pizzaballa đã vô cùng ngạc nhiên khi ĐTC Phan-xi-cô tuyên bố tại buổi Kinh Truyền tin rằng ngài sẽ tấn phong Thượng phụ Công giáo Latinh ở Giê-ru-sa-lem làm Hồng y, cùng 20 Đức Giám mục khác từ khắp nơi trên thế giới.

Công nghị tấn phong Hồng y sẽ được cử hàng tại Vương cung thánh đường Thánh Phê-rô vào ngày 30/9/2023.

Lời mời gọi đối thoại và gặp gỡ của Giê-ru-sa-lem

Với tư cách là Thượng phụ Công giáo Latinh của Giê-ru-sa-lem từ 24/10/2020, Đức cha Pizzaballa xem quyết định của ĐTC là một dấu chỉ thể hiện sự chú ý của Giáo hội Roma đối với Giáo hội ở Giê-ru-sa-lem.

ĐHY tân cử nhấn mạnh ơn gọi của Giáo hội địa phương mình là thúc đẩy đối thoại và hiệp nhất giữa các Giáo hội. Tất cả các Ki-tô hữu và những người không theo Ki-tô giáo có sứ mạng gặp gỡ và hòa giải.

Đức Thượng phụ Pizzaballa cũng xem quyết định của ĐTC chính là lời mời gọi tiếp tục đi theo con đường này.

Căng thẳng trên Đất Thánh

Việc tấn phong Hồng y diễn ra trong bối cảnh căng thẳng ở Đất Thánh đang leo thang, sau bạo lực gần đây ở Jenin do một hoạt động quân sự của Israel. Hàng nghìn người Palestine đã chạy trốn khỏi trại tị nạn ở phía bắc Bờ Tây. Một số người được ghi nhận đã thiệt mạng.

ĐTC Phan-xi-cô nhắc đến tình trạng bạo lực này trong buổi Kinh Truyền tin và kêu gọi nối lại đối thoại, cũng như theo đuổi con đường dẫn đến hòa bình và hòa giải.

Một tu sĩ dòng Phan-xi-cô ở Đất Thánh

ĐHY tân cử Pierbattista Pizzaballa sinh ngày 21 tháng 4 năm 1965, tại Cologno al Serio, thuộc vùng Bergamo của nước Ý.

Ngài tuyên khấn Dòng Anh Em Hèn Mọn (OFM) tại Nhà thờ Thánh An-tôn ở Bologna năm 24 tuổi và được thụ phong linh mục một năm sau đó.

Với khả năng thông thạo tiếng Ý, tiếng Do Thái hiện đại và tiếng Anh, ngài đã đóng góp bản dịch tiếng Do Thái cho Sách lễ Roma năm 1995. Ngài còn dịch các bản văn phụng vụ khác cho cộng đoàn Công giáo ở Israel.

Từ ngày 2/7/1999, ngài phục vụ với tư cách là Giám quản Đất Thánh. Đến ngày 24/10/2020, ĐTC Phan-xi-cô bổ nhiệm ngài làm Thượng phụ Công giáo Latinh của Giê-ru-sa-lem.

Lược dịch: Khánh Ly

Tân Hồng y Luis Dri, một Cha giải tội tuyệt vời

Tân Hồng y Luis Dri, một Cha giải tội tuyệt vời

Trong số 21 Hồng y tân cử được Đức Thánh Cha công bố sau khi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật 9/7/2023 có Cha Luis Pascual Dri, 96 tuổi, dòng Capuchinô, từ nhiều năm nay là giải tội tại đền thánh Đức Mẹ Pompei ở Buenos Aires. Vào ban chiều cha thường cầu nguyện trước Nhà Tạm Thánh Thể và xin Chúa tha thứ, bởi vì cha đã “tha tội quá nhiều”.

Đức Thánh Cha đã nhiều lần nói về Cha Luis Dri. Lần thứ nhất vào ngày 6/3/2014, khi gặp gỡ các cha xứ Roma. Ngài lặp lại gương mẫu này vài tháng sau, vào ngày 11/5/2014, trong bài giảng Thánh lễ truyền chức linh mục. Ngài đã trưng dẫn gương của cha Dri một lần nữa trong cuốn sách phỏng vấn “Tên của Thiên Chúa là thương xót”, sau đó trưng dẫn một lần nữa vào tháng 2/2016, trong bài giảng thánh lễ với các tu sĩ dòng Capuchinô tại đền thờ Thánh Phêrô, và một lần nữa trong cuộc gặp gỡ với các các cha giải tội của Năm Thánh. Vào tháng 2/2017, Đức Thánh Cha đã tặng cho các cha xứ Roma cuốn sách “Đừng sợ tha thứ”, với tiểu sử của Cha Dri.

Một cha giải tội tuyệt vời

Đức Thánh Cha kể: “Tôi nhớ đến một cha giải tội tuyệt vời, một cha dòng Capuchinô, người đã thi hành sứ vụ ở Buenos Aires. Một lần cha đến gặp tôi, cha muốn nói chuyện. Cha nói với tôi: ‘Con xin Đức cha giúp, ở tòa giải tội con luôn gặp rất nhiều người, đủ loại người, khiêm nhường và kém khiêm nhường, nhưng cũng có nhiều linh mục… Con tha thứ nhiều và đôi khi cũng rất lo lắng, lo lắng vì đã tha thứ quá nhiều.’ Chúng tôi nói về lòng thương xót, và tôi hỏi cha ấy đã làm gì khi cha ấy cảm thấy bối rối như vậy. Cha đã trả lời tôi như thế này: ‘Con đến nhà nguyện của chúng con, trước Nhà Tạm Thánh Thể và con nói với Chúa Giêsu: Lạy Chúa, xin tha thứ cho con vì con đã tha thứ quá nhiều. Nhưng chính Chúa đã làm gương xấu cho con!’. Điều này tôi sẽ không bao giờ quên. Khi một linh mục cảm nghiệm được lòng thương xót của chính mình theo cách này, thì ngài có thể ban phát lòng thương xót cho người khác.”

Giúp đỡ, gần gũi với những người đến xưng tội

Cha Luis Dri đã chia sẻ: “Tôi không phải là một người, một linh mục, một tu sĩ học thức, tôi không có bằng tiến sĩ, tôi không có gì cả. Nhưng cuộc đời đã dạy tôi rất nhiều, cuộc đời đã ghi dấu ấn trong tôi, và vì tôi sinh ra trong hoàn cảnh rất nghèo khó, dường như tôi luôn phải có một lời thương xót, một lời giúp đỡ, một sự gần gũi với bất cứ ai đến đây. Không ai nên rời đi với suy nghĩ rằng họ không được hiểu hoặc bị coi thường hoặc bị từ chối.”

Thương xót; đừng sợ

Cha dành mỗi sáng và mỗi chiều để ngồi giải tội cho đến chiều muộn. Cha không có lời khuyên cho các linh mục giải tội, nhưng nói rằng “Thương xót, thấu hiểu, đặt cả cuộc đời để lắng nghe, để hiểu, để có thể đặt mình vào da thịt của người khác, để hiểu những gì đang xảy ra.” Và với các hối nhân, cha luôn khuyên: “Đừng sợ. Tôi luôn cho thấy hình ảnh này, hình ảnh diễn tả cái ôm của người Cha dành cho đứa con hoang đàng.”

Tại sao Giáo hội Công giáo ghét người đồng tính?

Tại sao Giáo hội Công giáo ghét người đồng tính?

Hay đúng hơn, tại sao có nhiều người lại nghĩ như thế?

Tại sao Giáo hội Công giáo ghét người đồng tính? Có lẽ bạn đã từng tự vấn như vậy. Trong tư cách là một linh mục Công giáo, tôi chắc chắn đã nghe điều đó. Nên giờ đây tôi muốn giải đáp cho câu hỏi này.

Tuy nhiên, trước hết cho phép tôi thay đổi câu hỏi một chút. Bởi vì tôi không hề cho rằng Giáo hội Công giáo lại đi căm ghét bất kỳ ai, do đó câu hỏi đúng hơn phải là “tại sao Giáo hội Công giáo có vẻ ghét những người đồng tính?”. Tại sao nhiều người lại cảm nhận có một hố sâu ngăn cách lớn hơn cả vực Grand Canyon giữa những người Công giáo và những người nhận mình đồng tính?

Tôi không có mục tiêu trình bày trọn vẹn cách tiếp cận của Giáo hội Công giáo về sự hấp dẫn hoặc hành vi đồng tính. Thay vào đó, tôi chỉ có hai mục tiêu khiêm tốn hơn trong đầu. Trước hết, tôi muốn cho thấy Giáo hội Công giáo không căm ghét bất kỳ ai. Thứ nữa, tôi muốn đề xuất lý do tại sao đối với nhiều người, Giáo hội dường như lại thế [có vẻ ghét người đồng tính].

Bất đồng không có nghĩa là căm ghét

Đầu tiên là một sự thật căn bản. Giáo hội Công giáo là ngôi nhà dành cho các tội nhân, cho mọi người trong chúng ta. Không ai ở bên ngoài vòng tay chăm sóc và sự quan tâm của Giáo hội. Bấy kỳ người nào nhắm đến những ai bị hấp dẫn bởi người cùng phái tính để khinh thường hay kỳ thị bất công, thì cũng bởi chính sự xét đoán ấy, đã đi chệch khỏi đức tin Công giáo. Giáo hội không chấp nhận sự thù ghét dưới bất kỳ hình thức nào. Chúng ta tin rằng mọi người đều là dấu chỉ và hoa trái của tình yêu Thiên Chúa, đều xứng với Máu Thánh Đức Kitô cực trọng. Mọi người, không trừ một ai, đều được kêu gọi để nên thánh, trở thành một vị thánh, và để cư ngụ muôn đời trên thiên đàng. Theo nghĩa chặt chẽ, Giáo hội không thể ghét bất kỳ ai.

Ý mà mọi người thường có khi nói rằng Giáo hội Công giáo “căm ghét”, theo tôi nghĩ, đó là Giáo hội không đồng tình với những người tán thành hành vi đồng tính luyến ái. Ngày nay quả thực có một áp lực xã hội dữ dội buộc phải bình thường hóa các mối quan hệ đồng tính, và Giáo hội đã không chịu khuất phục trước sức ép ấy. Một số người bất mãn với điều này là chuyện có thể hiểu được. Nhưng hoàn toàn không thể cho rằng người Công giáo căm ghét những ai nhận mình là đồng tính.

Xét cho cùng, ai cũng có những phán đoán về cách hành xử của con người. Lấy một ví dụ rõ ràng dù không liên quan đến cuộc thảo luận hiện tại, hầu hết sẽ không tán đồng việc một người đàn ông lừa dối vợ mình và bỏ rơi con cái. Những người phản đối hành vi này không phải là người giữ lòng thù ghét; nhưng có nghĩa là chúng ta đặt niềm tin vào sự hưng vượng của con người, là điều chúng ta xem là hệ trọng. Nó có nghĩa là chúng ta lo lắng cho người vợ và những đứa trẻ bị bỏ rơi. Nó cũng có nghĩa là chúng ta quan tâm đến người chồng lừa đối; nghĩa là chúng ta trông chờ con tim của anh ta biến đổi.

Đây là một ví dụ sinh động để minh họa cho một điểm. Nhưng điểm ấy quá thường xuyên bị lãng quên trong những cuộc thảo luận như thế này: đó là tất cả chúng ta đều đặt niềm tin vào cách hành xử của con người, mà nếu chúng ta suy nghĩ nghiêm túc và thực sự để tâm đến tha nhân, điều ấy sẽ khiến chúng ta phản đối một số hành vi.

Xét theo quan điểm Công giáo, khi chúng ta không đồng thuận với việc bình thường hóa tình dục đồng giới, đó không phải là thù ghét nhưng là yêu thương đích thực – dựa theo cách chúng ta nhìn thế giới. Dù có ai đó tán đồng với quan điểm này hay không, thì đó vẫn là một giáo huấn đặt nền tảng trên đức ái. Trong thực tế, khi đối mặt với sự phản đối dữ đội từ nền văn hóa phóng khoáng, thì thậm chí đó còn là đức ái anh hùng.

Hai thế giới quan

Vậy thì tại sao lại có sự bất đồng gay gắt đến thế? Tại sao giáo huấn của Giáo hội, đối với một số người, xem ra hà khắc và bất khoan nhượng? Tại sao Giáo hội lại quan tâm đến điều mà người ta làm với chính thân xác họ trong đời tư nơi chính nhà của họ? Tại sao chúng ta dường như quá thường xuyên “trống đánh xuôi kèn thổi ngược” trong các cuộc thảo luận như thế này?

Tôi tin rằng đây là vấn đề của hai cách nhìn thế giới khác biệt nhau. Và khi khám phá rằng hai thế giới quan này không thể thu hẹp khoảng cách bất đồng, tôi nghĩ rằng việc xác định chúng sẽ góp phần cho việc hiểu biết lẫn nhau sâu sắc hơn. Nắm bắt quan điểm của người khác không đồng nghĩa với chấp nhận nó. Nhưng tôi tin rằng nó sẽ giảm bớt mức gay gắt cho những cuộc trao đổi tương tự. Khi chúng ta thừa nhận, dù bất đắc dĩ, rằng ai đó đều có thể tiếp cận một vấn đề cá nhân và nhạy cảm từ một góc độ hoàn toàn khác và làm như thế cách thiện chí, chúng ta từng bước đến gần hơn một cuộc đối thoại đầy tôn trọng và nhân văn.

Vậy những thế giới quan tương phản này là gì?

Bản tính

Chẳng hạn, hãy chấp nhận một điều gì đó một cách cơ bản như nó là. Trong thế giới quan truyền thống hay “cổ điển”, mọi thứ đều có bản tính để xác định nó là gì. Một cái cây không phải là cái cây bởi vì chúng ta định nghĩa nó như thế; nó là một cái cây bởi vì đó là điều nó là. Nó vẫn là cái cây dù cho chẳng có người nào vây quanh để xem xét, nghiên cứu và dán nhãn cho nó.

Ngược lại, theo thế giới quan thế tục, các bản tính lại khá bất định. Mọi thứ dễ thay đổi, dễ uốn nắn hơn, và là đối tượng để chúng ta kiểm soát. Tiến bộ kỹ nghệ đã tăng thêm sức nặng cho não trạng thế tục này. Chẳng hạn, chúng ta có thể mang lên một cặp kính và bước vào một “thực tại khác”. Một cái cây có thực sự là một cái cây khi, trong thực tế ảo thay thế, những cái cây có thể đi đứng và nói chuyện? Một ví dụ khác: các nhà khoa học đã thực sự tạo ra những thể lai giữa người và lợn. Điều này có ý nghĩa gì đối với bản tính của con người và của những chú lợn? Ví dụ thứ ba: trong một phán quyết vào năm 1993, các thẩm phán Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ xác nhận “quyền xác định khái niệm của chính một người về sự hiện hữu, về ý nghĩa, về thế giới và về mầu nhiệm sự sống con người”.

Với hoàn cảnh như thế, không có gì ngạc nhiên khi một số nhà quan sát gọi thời đại của chúng ta là “thời đại lỏng”, một thời đại của sự bất định lan rộng.

Nhãn quan cổ điển về bản tính cho thấy những người Công giáo nhìn thấy mục đích nơi công trình tạo dựng. Chúng ta thấy các bản tính như có một căn cốt nội tại. Hãy quay lại vấn đề tính dục ở con người. Từ cách nhìn của chúng ta, giới tính có một bản tính, một cứu cánh, một nguyên lý nền tảng cho sự hiện hữu của nó, là điều cần phải được tôn trọng: sinh sản con cái. Các hành vi đồng tính luyến ái không thể phù hợp với lý tính nội tại của tình dục. (Tiện thể, điều này cũng giải thích lý do tại sao chúng ta không được thực hiện các hành vi tình dục khác ngoài hôn nhân, như ngoại tình, quan hệ tình dục trước hôn nhân và thủ dâm.)

Cũng thế, hôn nhân có một bản tính. Đó là sự kết hiệp của một người nam và một người nữ trong một mối tương quan độc hữu và chung thủy hướng tới việc sinh sản và nuôi dạy con cái. Theo cách nhìn của chúng ta, không chính phủ nào có thể thay đổi định nghĩa về hôn nhân cũng như chuyện không thể thay đổi bản tính của một cái cây.

Nhân đây, cách tiếp cận này về bản tính con người cũng lý giải vì sao người Công giáo không thể chấp nhận việc đồng nhất hóa một người với các xu hướng tính dục của anh hoặc cô ta. Đối với chúng ta, gọi một người là “đồng tính” quả là tầm thường. Chúng ta không được định nghĩa bởi những hấp dẫn tính dục nhưng đúng hơn là bởi nhân tính rộng lớn hơn của chúng ta. Người Công giáo xem chủ nghĩa bộ lạc [tribalism] về giới tính, điều quá phổ biến hiện nay, không chỉ gây nguy hại cho cộng đồng nhân loại, mà còn làm hạn hẹp đi rất nhiều mỗi một nhân vị. Một con người là một điều gì đó sâu sắc hơn, phong phú hơn và cao cả hơn rất nhiều so với những hấp dẫn tính dục của riêng anh hoặc cô ta.

Tôi thừa nhận rằng thế giới quan mà đức tin Công giáo đón nhận đặt chúng ta vào mối xung đột với những người có cách hiểu lỏng lẻo hơn về con người, tính dục và hôn nhân. Khi chúng ta nắm bắt được sự khác biệt này, không có nghĩa là những quan điểm của chúng ta về đồng tính luyến ái thay đổi, nhưng nó giúp chúng ta nhìn về phía bên kia với một tâm thái cảm thông nhiều hơn.

Hạnh phúc

Một khác biệt nữa, thậm chí rõ ràng hơn, giữa hai thế giới quan này nằm ở quan điểm tương phản giữa chúng về hạnh phúc con người.

Theo thế giới quan cổ điển, hạnh phúc được tìm thấy trong sự thành toàn của bản tính thông qua một đời sống nhân đức. Đối với Kitô hữu, điều này có nghĩa là mến Chúa yêu người. Điều trái ngược với hạnh phúc, sự dữ lớn nhất, điều gặp phải khi bản tính chúng ta bị ngăn trở, đó chính là tội lỗi.

Ngược lại, theo thế giới quan thế tục, hạnh phúc là một khái niệm trực tiếp hơn, thường được định nghĩa bởi sự hài lòng mặt cảm xúc và trí óc. Vì thế, trái ngược với nó, sự dữ lớn nhất, là đau khổ. Biết bao nhiêu bất đồng trong các đoán xét luân lý nảy sinh từ điểm khác biệt duy nhất này! Nếu tôi tin sự dữ tối hậu là tội lỗi, còn bạn tin đó là đau khổ, chúng ta có vẻ sẽ đi đến những kết luận rất khác nhau về mọi vấn đề gồm cả việc ăn chay cho đến chuyện tự tử với sự trợ giúp của thầy thuốc.

Hạnh phúc là nơi mà hai thế giới quan gặp bất đồng lớn nhất, chí ít là trong vấn đề tính dục. Dĩ nhiên hành vi tình dục đem lại khoái cảm rất lớn. Nếu khoái cảm là thứ đo lường hạnh phúc, thì sẽ có rất ít những e ngại về luân lý, nếu có, khi thực hiện hành vi trên. Mặt khác, nếu hạnh phúc liên quan đến sự thành toàn bản tính chúng ta, thì các hành vi tình dục được trao phó cho một tầm quan trọng về luân lý nhiều hơn. Các cảm xúc có thể dữ dội và thường làm ta “thấy hợp lý” để thực hiện hành vi tình dục ngoài hôn nhân – nhưng theo quan điểm của Giáo hội, nó không thực sự giúp ta thành toàn, không đưa đến một sự phát triển về nhân đức, sự thánh thiện hay hạnh phúc. Điều này cũng đúng trong trường hợp của các hành vi đồng tính luyến ái.

Quan điểm khác biệt này về thế giới, có lẽ nhiều hơn bất kỳ điều gì khác, giải thích khoảng cách rộng lớn tách biệt những người Công giáo với các nhà tư tưởng thế tục trong vấn đề luân lý tính dục.

Giáo huấn của Giáo hội là một dấu chỉ của tình yêu

Cần phải nhắc lại rằng việc hiểu quan điểm của người khác không có nghĩa là chúng ta chấp nhận nó. Tôi không trông đợi điểm nào trong bài viết này thuyết phục được ai đó không đồng tình với Giáo hội Công giáo thay đổi suy nghĩ của họ. Còn nhiều điều phải nói về vấn đề này. Nhưng tôi hy vọng sẽ cho thấy chúng ta không hề có ý xấu.

Ngày nay, trên thực tế, trong thời đại thế tục cao độ của chúng ta, thường sẽ dễ dàng hơn nhiều khi biết chiều theo, thậm chí là tán dương, điều số đông tán thành về lối sống đồng tính luyến ái. Tuy nhiên, tôi hy vọng rằng ngay cả những người chống đối chúng ta mạnh mẽ nhất cũng có thể thừa nhận sự thật là người Công giáo từ chối làm vậy, dựa trên một quan điểm khác, không vì thế mà mắc tội thù ghét hay thành kiến. Tóm lại, lập trường luân lý của chúng ta cần được thừa nhận vì bắt nguồn từ đức ái chân thật (ngay cả khi bị xem là sai lầm). Đây là vấn đề người Công giáo phán đoán dựa trên những tiêu chuẩn của chính họ, chứ không theo các tiêu chuẩn thế tục.

Penn Jillette, một ảo thuật gia, diễn viên và là cây bút nổi tiếng, có lần đã đưa ra quan điểm tương tự. Dẫu vô thần, ông đã phát biểu rằng ông không tôn trọng những Kitô hữu không cố gắng đưa người khác trở lại đức tin.

“Tôi không tôn trọng những người đó chút nào”, ông nhấn mạnh. “Nếu bạn tin rằng có thiên đàng và hỏa ngục, và người ta có thể sa hỏa ngục hoặc không được hưởng sự sống đời đời, và bạn nghĩ rằng không thực sự đáng giá để nói điều này cho họ bởi việc này có thể gây rắc rối về mặt xã hội… thì bạn phải ghét ai đó biết bao nhiêu khi không giúp họ trở lại? Bạn phải ghét ai đó biết bao nhiêu khi tin rằng sự sống đời đời là điều khả dĩ mà lại không loan báo cho họ?

Tôi nghĩ Jillette vẫn còn công khai theo vô thần. Nhưng ông có thể nhìn mọi sự từ một quan điểm khác, và kết luận của ông vừa đúng đắn lẫn gây kinh ngạc. Ông có thể nhận ra rằng các Kitô hữu, những người tìm giúp người khác hoán cải, không có khuynh hướng phán xét và bảo thủ, nhưng thực ra lại giàu tình thương hơn những người đồng đạo nhút nhát. Ngày nay, khả năng nhìn thế giới qua đôi mắt của tha nhân thật hết sức cần thiết.

Tôi tin rằng thế giới quan cổ điển không những đúng đắn mà con là một cách thế hấp dẫn và đẹp đẽ hơn nhiều để ngắm nhìn thế giới. Nó làm phong phú nhân vị và cổ võ sự tôn trọng sâu xa đối với thân xác và tính dục. Nó thúc đẩy phẩm giá cao cả của mỗi một người, kể từ lúc thụ thai cho đến khi chết tự nhiên. Nó khuyến khích một môi trường gia đình biết làm thăng tiến nhất hạnh phúc và sự phát triển của trẻ em.

Nó đem lại lối thoát cho những ai bị hấp dẫn bởi người cùng phái tính, những người cảm thấy mắc kẹt trong việc xác định bản thân bởi những lôi cuốn của họ theo logic của thứ văn hóa tình dục quá khích. Nó đưa ra lý giải phù hợp cho cảm thức thẳm sâu về sự tha hóa, chán nản và lệch lạc mà nhiều người trẻ (và không quá trẻ) ngày nay đang trải nghiệm, khi sống trong sự trỗi dậy đầy nguy hại của cuộc cách mạng tình dục.

Nó là sự khẳng định đầy tươi vui về thực tại và về hạnh phúc, là thức được được bén rễ sâu nơi bản tính nhân loại nói chung.

Lập trường Công giáo về hành vi đồng tính luyến ái có tính hợp lý, chặt chẽ và được đặt ra với thiện chí. Trong thực tế, nó phát xuất từ nơi sâu thẳm của tình yêu và lòng trắc ẩn. Giáo hội dạy rằng mọi con người đều có một phẩm giá bẩm sinh và vô song. Chúng ta được kêu gọi để trở nên con cái Thiên Chúa và thực sự là những vị thánh. Giáo huấn của Giáo hội về hành vi đồng tính luyến ái, dựa theo những tiêu chuẩn của mình, có mục đích không gì khác hơn là phát huy phẩm giá ấy.

Và điều ấy chẳng liên quan gì đến chuyện thù ghét như bạn cảm thấy.

Tác giả: Carter Griffin

Grêgôriô Võ Trần Nhựt chuyển ngữ

Nguồn: https://www.catholiceducation.org/