2020
Đối với một số các giám chức công giáo, đại dịch là “cớ” để hạn chế các quyền tự do
lemonde.fr, Cécile Chambraud, 2020-05-09
Ngày thứ năm 8 tháng 5, một số hồng y, tổng giám mục và giám mục danh dự đã ký và công bố một văn bản đáng kinh ngạc do cựu sứ thần Tòa Thánh Carlo Maria Vigano đưa ra.
Dựa vào đại dịch Covid-19, thuyết âm mưu đã chi phối một số giám chức cao cấp của Giáo hội công giáo không? Nhiều hồng y, giám mục danh dự đã ký một bản văn nặng mùi thuyết âm mưu về chính sách sức khỏe của một số nước đưa ra trong các tuần vừa qua. Đôi khi, họ đưa ra các tranh luận lưu hành nhiều trên các trang web dân túy hoặc theo thuyết âm mưu. Được trình bày như một kiến nghị, chiều thứ năm 7 tháng 5 một trang web được lập ra với mục đích này. Lời kêu gọi này của “những người có thiện tâm” đã tố cáo các quốc gia lợi dụng đại dịch để làm “cớ” hạn chế “một cách không đồng điệu và không biện minh được các quyền tự do căn bản kể cả việc tự do thờ phượng” mà theo họ, “các nghi ngờ ngày càng gia tăng về tác động lây nhiễm, sự nguy hiểm và sức đề kháng virus”.
Bản văn khẳng định: “Chúng tôi có lý do để tin rằng (…) có những thế lực mạnh muốn tạo hoảng loạn trong dân chúng với mục đích duy nhất là áp đặt vĩnh viễn các hình thức giới hạn tự do, kiểm soát con người (…), một mở đầu đáng lo ngại cho việc thành lập một guồng máy thế giới ngoài mọi kiểm soát.” Các giám chức ký vào bản văn yêu cầu tự do cử hành thánh lễ theo ý của họ. Họ khẳng định: “Nhà nước không có quyền can thiệp vì bất cứ lý do nào trong chủ quyền của Giáo hội” và do đó là cấm hoặc hạn chế việc thờ phượng công cộng.
“Chọn phe: với Chúa Kitô hay chống Chúa Kitô”
Tin chắc “chống kẻ thù vô hình” thì lợi hơn là chống virus, họ kêu gọi “chọn phe: với Chúa Kitô hay chống Chúa Kitô.” Các tác giả đồng ký tên khẳng định: “Chúng ta không cho phép bao nhiêu thế kỷ của nền văn minh kitô giáo bị xóa sổ lấy cớ vì virus, để thành lập một chế độ công nghệ chuyên chế hận thù.” Họ kết thúc bản văn: “Xin Đức Mẹ Maria, Đấng phù trợ tín hữu kitô, Đấng đã nghiền nát đầu con rắn ngày xưa, xin Mẹ làm nhụt chí và chuyển hướng các kế hoạch của con cái bóng tối.”
Tác giả bản văn đáng kinh ngạc này không ai khác là Tổng Giám mục Carlo Maria Vigano, cựu sứ thần Tòa Thánh, người mà năm 2018 đã viết thư yêu cầu Đức Phanxicô từ chức, tố cáo ngài đã bao che hồng y người Mỹ Theodore McCarrick trong các vụ sách nhiễu tình dục và tấn công tình dục trên trẻ vị thành niên. Tiếp theo là hồng y người Đức Gerhard Müller, người đứng đầu Bộ Tín lý (từ năm 2012 đến năm 2017), bộ có nhiệm vụ chống lại các lệch lạc, nhất là lệch lạc về giáo điều trong Giáo hội công giáo. Giám mục danh dự giáo phận Hong Kong Giuse Trần Nhật Quân, người chống đến cùng chính sách hợp tác với Bắc Kinh của Vatican, là những người ký vào bản văn cùng với các đại diện giáo sĩ và giáo dân, cũng như các nhà khoa học, bác sĩ, nhà báo, luật sư hoặc lãnh đạo hiệp hội, những người có điểm chung là có khuynh hướng bảo thủ.
Ngoài ra còn có một chuyện rắc rối liên hệ đến hồng y người Guinê Robert Sarah, Bộ trưởng bộ Phụng vụ và là nhân vật của phía bảo thủ, mới đầu được xem là người ký vào bản kiến nghị. Nhưng ngay sau khi bản kiến nghị vừa công bố, hồng y Sarah xác nhận trên tài khoản Twitter của ngài, ngài quyết định không ký vào bản văn, ngài hoàn toàn chấp nhận sự lựa chọn của mình. Chính xác, ngài “xin các tác giả bản kiến nghị (…) không để tên ngài” vì “một hồng y giám chức của giáo triều phải tuân giữ một số thận trọng nhất định trong các vấn đề chính trị.” Ngài không chỉ trích nội dung văn bản, nhưng ngài “chia sẻ với tư cách cá nhân một số câu hỏi hoặc lo âu về các hạn chế đối với các quyền tự do căn bản được đưa ra trong bản kiến nghị”. Vào ngày thứ sáu 8 tháng 5, tổng giám mục Carlo Maria Vigano khẳng định hồng y đã ký nhưng giám mục tha thứ cho hồng y Sarah về “sai lầm nghiêm trọng chống sự thật” do “yếu đuối con người”.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2020
Tín hữu Trung Quốc sống tháng Đức Mẹ theo giáo huấn của ĐTC Phanxicô
Tín hữu Trung Quốc sống tháng Đức Mẹ theo giáo huấn của ĐTC Phanxicô
Trong tháng 5 kính Đức Mẹ giữa đại dịch, các tín hữu Công giáo Trung Quốc càng thể hiện lòng sùng kính Đức Mẹ, nét đặc trưng của tín hữu Trung Quốc, mãnh liệt hơn qua các sáng kiến “Phương pháp viếng thăm của Đức Maria”, mô hình hướng dẫn tất cả các tín hữu sống đức tin và lòng sùng kính Mẹ Maria trong tháng 5; “Năm gia đình”, được cảm hứng từ giáo huấn của Đức Thánh Cha Phanxicô để đồng hành với các gia đình trong thời gian khó khăn bởi đại dịch virus corona.
“Đức Mẹ Thăm viếng”
Ngày đầu tháng 5, tại nhiều đền thánh dâng kính Đức Mẹ lên trời rải rác ở Trung Quốc, các tín hữu không thể hành hương kính viếng Đức Mẹ. Tuy nhiên họ không nản chí hay đầu hàng. Các cộng đoàn đã quyết định đón tiếp Đức Mẹ theo phương pháp “Thăm viếng”: các gia đình luân phiên đón Mẹ vào nhà mình để cầu nguyện trong từng nhóm nhỏ, cùng đọc kinh Mân Côi với những người lân cận, gia tăng kinh nghiệm đức tin qua tình yêu gia đình.
Tổng giáo phận Tế Nam, thủ phủ của tỉnh Sơn Đông, mời gọi các tín hữu cầu nguyện tại gia đình và nhấn mạnh rằng theo cách này “đại dịch không ngăn cản chúng ta thực hiện cuộc hành hương thiêng liêng đến đền thánh Đức Mẹ Kiện Sơn tại làng Hồ Trang, nơi kỷ niệm 125 năm xây dựng nhà thờ dâng kính Đức Mẹ Lộ Đức.”
“Năm gia đình”
Ngày 30/04, giáo phận Bắc Kinh đã gửi thư mời gọi tất cả linh mục và tín hữu cổ võ một “Năm gia đình” đặc biệt, được cảm hứng từ thư của Đức Thánh Cha Phanxicô gửi các tín hữu nhân dịp tháng 5 và từ Tông huấn Niềm vui Yêu thương về tình yêu gia đình.
Hiệp thông trong Giáo hội
Trong tháng này, Tổng giáo phận nhắc lại tầm quan trọng của việc gìn giữ sự hiệp thông Giáo hội trong các cộng đoàn riêng lẻ và với Giáo hội hoàn vũ, trong những thời điểm này khi các liên hệ vật lý trở nên phức tạp bởi các biện pháp cần thiết để chống lại sự lây lan của virus corona.
Trong thời gian này, người Công giáo từ Trung Quốc đã tham dự các Thánh lễ hàng ngày được Đức Thánh Cha Phanxicô cử hành tại nhà nguyện thánh Marta, và các linh mục cũng sử dụng các công cụ kỹ thuật số như Wechat để phục vụ cộng đoàn của họ từ quan điểm mục vụ. (Agenzia Fides 07/05/2020)
Hồng Thủy
2020
Các bề trên dòng Tên ở châu Âu kêu gọi liên đới đạo đức và xã hội
Các bề trên dòng Tên ở châu Âu kêu gọi liên đới đạo đức và xã hội
Hiệp hội các Bề trên thượng cấp của Dòng Tên Châu Âu đã gửi một thông điệp tới các tổ chức của Liên minh Châu Âu (EU) yêu cầu cổ võ “sự liên đới đạo đức và xã hội đích thực” trong thời kỳ đại dịch.
Thông điệp được ban hành ngày 08/05, nhân dịp kỷ niệm 75 năm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai và 70 năm sau tuyên bố của Shumann.
Mối liên hệ gắn kết tất cả các dân tộc ở châu Âu
Thông điệp nhấn mạnh rằng đại dịch virus corona đã củng cố nhận thức về mối liên hệ gắn kết tất cả các dân tộc ở châu Âu, vượt trên chủ nghĩa cá nhân. Chính trong những thời điểm mà các nhà thờ trống rỗng, các Bề trên thượng cấp của Dòng Tên Châu Âu mời gọi các chính phủ của các quốc gia nơi họ sống tái khám phá, trong cội nguồn Kitô giáo của họ, sự gần gũi giữa tất cả loài người. Đây là mối liên kết mà họ khám phá ra như nguồn lực thay đổi và liên đới. Trong vài tháng qua đã có lời kêu gọi liên đới với những người nghèo nhất, với tương lai của trái đất, với các dân tộc phía nam, và với người tị nạn và người di cư.
Suy nghĩ lại về mô hình toàn cầu hóa hiện nay
Các tu sĩ dòng Tên kêu gọi suy nghĩ lại về mô hình toàn cầu hóa hiện nay. “Chúng ta không thể sống lành mạnh trên một hành tinh bị bệnh. May mắn là Liên hiệp châu Âu đã trở lại tình liên đới thực hành, bao gồm thách thức đối mặt với hậu quả kinh tế và các vấn đề xã hội của đại dịch. Điều này nhất thiết đòi hỏi phân phối lại ở mức nào đó tài sản của các nước giàu nhất cho các nước nghèo nhất”. Tiếp đến, thông điệp xem xét tình trạng của người tị nạn và người xin tị nạn ở châu Âu: yêu cầu liên đới “cũng phải được khẩn trương mở rộng cho họ”, đặc biệt là những người bị giam cầm trong các trại tị nạn bên trong và tại các lối vào châu Âu.
Xóa nợ, viện trợ nhân đạo, đầu tư y tế và xã hội
Thông điệp cũng yêu cầu các nước phía Bắc “hủy bỏ nợ cho các nước nghèo nhất, tăng cường hợp tác phát triển và viện trợ nhân đạo, và chuyển hướng chi tiêu quân sự sang các dịch vụ y tế và xã hội”. Cuộc khủng hoảng cũng là một “cơ hội thiêng liêng để hoán cải” và Dòng Tên bày tỏ hy vọng không trở lại “sự bình thường như cũ” mà là “làm việc cho một sự thay đổi triệt để, lấy cảm hứng từ niềm tin sâu xa nhất của chúng ta”. (Fides 09/05/2020)
Hồng Thủy
2020
ĐHY Sarah: Thánh lễ không phải là chương trình truyền hình
ĐHY Sarah: Thánh lễ không phải là chương trình truyền hình
Trước việc ngày càng nhiều Thánh lễ được quay video trực tiếp, đôi khi làm cho mọi người chỉ quan tâm đến tính chất “trình diễn” mà không chú trọng đến tính “thánh thiêng” của việc thờ phượng, Đức Hồng Y Robert Sarah, Tổng trưởng Bộ Phụng tự và Kỷ luật bí tích đã lên tiếng cảnh báo về điều này.
Trong một bài viết được đăng trên trang web của Nhật báo Il Folgio ra ngày 08/5/2020, Tổng trưởng Bộ Phụng tự và Kỷ luật bí tích một mặt nhìn nhận điều hữu ích trong việc quay Thánh lễ trực tiếp trong đại dịch, nhưng mặt khác, Đức Hồng y cũng đưa ra những lời nhắc nhở cho các tín hữu.
Tính chất tôn nghiêm của việc thờ phượng
Theo Đức Hồng y Sarah, việc nhiều Thánh lễ được quay video trực tiếp có thể chỉ nhấn mạnh đến “tính trình diễn” và “tìm kiếm cảm xúc con người”. Đức Hồng y cảnh báo cám dỗ có thể xảy đến, đó là tìm mọi cách để làm cho “việc cử hành trở nên thân thiện và hấp dẫn” và làm cho phụng vụ trở thành “một công việc giáo dục hiệu quả và đem lại lợi nhuận”.
Đức Hồng y nhắc lại rằng linh mục là một khí cụ để cho Chúa hiện diện, không được tìm kiếm thiện cảm của cộng đoàn bằng những thái độ cử chỉ như thể cộng đoàn là người đối thoại chính. Theo nghĩa này, sự cách ly xã hội làm cho linh mục cảm thấy mình bị thiếu giáo dân để nhận ra rằng “cử hành Thánh lễ vẫn được hướng đến Thiên Chúa Ba Ngôi”. Vì thế, đây là dịp giúp các linh mục kinh nghiệm “tính chất thánh thiêng của thờ phượng”.
Thần tượng của máy quay phim
Đức Hồng y nhấn mạnh việc thờ phượng “không nhằm mục đích thu hút khán giả với sự trợ giúp của máy quay”, nhưng được dẫn dắt và hướng về Thiên Chúa. Do đó, Thánh lễ được truyền hình trực tiếp về lâu về dài sẽ đi xa đến mức “làm hại sức khỏe tâm linh”: linh mục thay vì nhìn vào Thiên Chúa thì lại nhìn vào một thần tượng đó là máy quay phim”.
Cũng một cách như vậy, Đức Hồng y nhấn mạnh thêm cần chú ý đến “tính hiệu quả” được tạo ra từ việc sử dụng Internet, thường được đánh giá số lượng “lượt xem”. Việc thờ phượng “xa lạ với thang giá trị này”. (Cath. Ch 08/5/2020)
Ngọc Yến