2021
ĐTC đau buồn vì vụ nổ bom tại một chợ ở Iraq khiến hơn 30 người chết
ĐTC đau buồn vì vụ nổ bom tại một chợ ở Iraq khiến hơn 30 người chết
Trong điện văn do Đức Hồng y Quốc vụ khanh Toà Thánh Pietro Parolin ký, được gửi đến Toà Sứ thần tại Baghdad, Iraq, hôm thứ Ba 20/7/2021, Đức Thánh Cha gửi lời chia buồn về những người thiệt mạng trong vụ đánh bom ở Baghdad và lặp lại lời kêu gọi hòa giải ở Iraq.
Chiều 19/7, một kẻ đánh bom tự sát đã tự nổ bom tại một khu chợ ở khu vực phía bắc thành phố Sadr của thủ đô Baghdad, một khu dân cư có đa số người Hồi giáo Shiite, vào đêm trước lễ hội hiến tế của người Hồi giáo, khi những người mua sắm đang mua những thứ họ cần cho lễ hội Eid al-Adha. Trong số các nạn nhân có cả phụ nữ và trẻ em.
Các cuộc tấn công trước đó trong năm 2021 là vào ngày 21/1 và ngày 15/4, ngay trước chuyến viếng thăm Iraq của Đức Thánh Cha. Các báo cáo ước tính rằng 35 người đã chết và hàng chục người khác bị thương. Đây là vụ tấn công đẫm máu nhất ở Baghdad trong sáu tháng qua. Nhóm Nhà nước Hồi giáo dòng Sunnit đã lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ đánh bom.
Đức Thánh Cha cầu cho bạo lực chấm dứt
Điện văn chia buồn có nội dung: “Đức Thánh Cha Phanxicô vô cùng đau buồn khi hay tin về những người bị thiệt mạng trong vụ nổ ở chợ Al-Wuhailat ở Baghdad và ngài chia buồn với gia đình và bạn bè của những người đã chết.”
“Trong khi phó dâng linh hồn họ cho lòng thương xót của Thiên Chúa toàn năng, Đức Thánh Cha khẩn thiết cầu nguyện để không có hành động bạo lực nào sẽ làm giảm thiểu những nỗ lực của những người cố gắng thúc đẩy hoà giải và hoà bình tại Iraq”. (CSR_5109_2021)
Đức Hồng y Sako: “Đấu tranh huynh đệ tương tàn mở ra cánh cửa địa ngục”
Ngày 20/7, trong sứ điệp gửi đến những người Hồi giáo đang mừng lễ Eid al-Adha, lễ hiến tế, Đức Hồng y Louis Raphael Sako, Thượng phụ Công giáo Can-đê, nhắc lại rằng “những khó khăn về chính trị, an ninh, kinh tế và sức khỏe gây áp lực lên cá nhân và gây mất ổn định xã hội”. Ngài mời gọi tất cả người dân Iraq “đoàn kết để giải phóng đất nước của họ khỏi sự kìm kẹp của tham nhũng và xung đột”.
Nói về vụ tấn công, Đức Hồng y nhận định: “Không có an ninh hay ổn định ở Iraq, cuộc tấn công này chỉ là một ví dụ mới nhất. Đó là một vấn đề đạo đức: tham nhũng và giết người vô tội là những hành vi trái đạo đức”. Ngài nhấn mạnh: “Các cuộc đấu tranh huynh đệ tương tàn mở ra cánh cửa địa ngục”. (Fides 20/07/2021)
Hồng Thủy
2021
Thế vận hội Olympic: Nếu tình huynh đệ là huy chương đẹp nhất
Thế vận hội Olympic: Nếu tình huynh đệ là huy chương đẹp nhất
Trước thềm khai mạc Thế Vận Hội Olympic 2021, sáng ngày 19/7, tác giả Alessandro Gisotti, biên tập viên của Vatican News có một bài bình luận về Thế Vận Hội dựa trên tinh thần của Đức Thánh Cha Phanxicô, nơi đó giáo huấn của ngài về thể thao như một cách thức để tăng cường sự hòa hợp giữa các dân tộc.
Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhiều lần nhấn mạnh đến tiềm năng giáo dục của thể thao cho giới trẻ, và tầm quan trọng của việc “tham gia” và chơi công bằng, cũng như giá trị của sự thất bại, vì sự vĩ đại của một người được nhìn thấy khi người ấy ngã nhiều hơn là khi họ chiến thắng, trong thể thao cũng như trong cuộc sống.
Về chủ đề này, hồi đầu năm, Đức Thánh Cha đã nhận xét trong một cuộc phỏng vấn dài với trang báo thể thao Gazzetta dello Sport rằng: “Chiến thắng chứa đựng cảm giác vui sướng khó tả, nhưng thất bại cũng có điều gì đó tuyệt vời (…) Từ những thất bại, chiến thắng đẹp đẽ được sinh ra, bởi vì khi nhận ra sai lỗi thì khát vọng sửa sai được nhen nhóm. Tôi cũng muốn nói rằng ai chiến thắng thì không biết mình mất gì”.
Do đó, trong một thời điểm được đánh dấu bởi sự đứt gãy và phân cực ở mọi thể loại, thì đối với Đức Thánh Cha, như ngài nói với các vận động viên của Thế vận hội Đặc biệt, thể thao là “một trong những ngôn ngữ phổ quát vượt qua những khác biệt về văn hóa, xã hội, tôn giáo và thể lý, và có khả năng gắn kết mọi người, khiến họ tham gia vào cùng một cuộc chơi và các nhân vật chính của chiến thắng và thất bại đều cùng nhau”.
Thế Vận Hội Olympic 2021 được gọi là “Thế vận hội buồn”. Tại Tokyo, để tránh sự lây lan Covid-19, khán đài của các sân vận động sẽ không có khán giả, các vận động viên không được phép ôm nhau; các vận động viên sẽ phải tự đeo huy chương lên cổ để tránh mọi tiếp xúc có thể.
Tuy nhiên, trong bầu khí ảm đạm vì đại dịch, ý nghĩa và giá trị của sự kiện – tinh thần huynh đệ, hòa hợp giữa các dân tộc như được thể hiện trên logo 5 vòng khuyên đang xen nhau – được gia tăng. Đây là một thông điệp mà chắc chắn ngày nay rất cần, khi chúng ta thấy mình “cùng trên một chiếc thuyền” để đối mặt với muôn vàn khó khăn trong một thời đại thay đổi bất ngờ với những hậu quả khó lường.
Do đó, ngày nay, hơn bao giờ hết, thách thức không chỉ là giành huy chương vàng – như ước mơ và mục tiêu của mọi vận động viên Olympic – mà là tất cả cùng nhau giành chiến thắng huy chương của tình huynh đệ nhân loại.
Văn Yên, SJ
2021
Có hay không một Chủ nghĩa đế quốc Công giáo?
Tác giả: Jimmy Akin
Chuyển ngữ: Lm. Phaolô Nguyễn Minh Chính
Từ: catholic.com
Bạn đã từng nghe về chủ nghĩa đế quốc Công giáo (Catholic imperialism) chưa? Đó là một huyền thoại phổ biến chống Công giáo đại loại như thế này: Các nhà truyền giáo Công giáo là những tay đế quốc đã nô lệ hóa và bần cùng hóa các dân tộc bản địa!
Nhưng như tất cả các huyền thoại chống Công giáo khác, đây là câu chuyện không đúng. Và đây mới là chuyện đúng và thật!
Vào Thời đại Khám phá (Age of Exploration), giữa thế kỷ XV và XVI, đã tạo nên một tình trạng chưa từng có cho Giáo Hội. Với việc khám phá những miền đất mới rộng lớn, người ta nhận ra rằng có biết bao nhiêu triệu người chưa từng biết đến sứ điệp của Đức Giêsu Kitô.
Chính Đức Giêsu đã nói khi ủy nhiệm sứ mệnh truyền giáo: “Hãy đi và làm cho các dân tộc trở thành môn đệ, giảng dạy cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, dạy họ tuân giữ mọi điều thầy đã truyền dạy cho các con” (Mt. 28,19-20).
Vì thế các nhà truyền giáo bắt đầu chấp nhận những khó khăn và nguy hiểm của những chuyến du hành khắp thế giới vào thời ấy. Họ đi khắp hoàn cầu, theo chân các nhà khám phá và mang sứ điệp Đức Kitô đến với mọi người ở khắp mọi nơi.
Nhưng có một vấn đề: các thế lực đế quốc khác nhau – chủ yếu là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, Pháp, Anh, và Hà Lan – họ đã khám ra những miền đất mới và bận rộn tranh giành với nhau để thiết lập nên những thuộc địa. Mỗi quốc gia tìm kiếm lợi ích của riêng mình và không muốn rơi lại phía sau những quốc gia khác.
Điều này có nghĩa là những thế lực này cũng tranh giành và trong nhiều trường hợp đã khai thác các dân tộc bản xứ của những miền đất này. Tệ hơn nữa, nhiều nhà khai thác còn nhân danh đức tin Kitô giáo của mình để biện minh cho sự chinh phục, bóc lột và nô lệ hóa những người dân bản xứ.
Các nhà truyền giáo đã làm gì? Những người Công giáo đã phàn nàn với Đức giáo hoàng về điều mà những kẻ xâm chiếm và những người khác đang làm, và năm 1537, Đức Phaolô III đã ban hành đoản sắc Pastorale Officium, trong đó ngài nhắc lại rằng hoàng đế Charles V, vị hoàng đế thánh thiện của Rôma, đã cấm các thần dân của mình nô dịch hóa hay cướp bóc dân bản xứ trong những miền đất truyền giáo. Rồi Đức thánh cha thêm vào đấy hình phạt cao nhất của Giáo Hội là dứt phép thông công (penalty of excommunication):
Vì thế, chúng tôi cảnh báo rằng những người dân bản xứ này, mặc dù ở ngoài Giáo Hội, họ vẫn không thiếu hay bị tước đoạt quyền tự do hay quyền sở hữu tài sản của mình, vì họ là những con người và do đó họ có khả năng đức tin và ơn cứu rỗi, nên họ không phải bị tiêu diệt bằng sự nô lệ hóa mà đúng ra phải được mời gọi đến sự sống qua sự rao giảng và gương mẫu. Thêm vào đó, chúng tôi muốn ngăn chặn những hành vi đáng kinh tởm của những kẻ vô đạo đức và bảo đảm rằng những người bản xứ không quá cứng lòng để đón nhận đức tin vào Đức Kitô … chúng tôi đòi buộc rằng … hãy hết sức cẩn trọng hầu tránh được sự nghiêm khắc … của hình phạt dứt phép thông công … bất cứ ai ở bất cứ cấp bậc nào biến những người bản xứ nói trên thành nô lệ dưới bất kỳ hình thức nào hoặc cướp bóc tài sản của họ dưới bất kỳ hình thức nào.
Đây là một trong những văn kiện của các đức giáo hoàng vào thời kỳ ấy đã đứng về phía dân bản xứ chống lại những người tìm cách áp bức họ. Các ngài nói rằng họ là những con người (nghĩa là có nhân quyền) và họ có thể quay mặt với Tin Mừng vì bị đối xử tệ. Điều này đặc biệt quan trọng bởi vì Giáo Hội luôn luôn cấm cải đạo cưỡng bách. Như giải thích của sách Giáo lý Giáo Hội Công giáo, số 160, Tin Mừng phải được đón nhận cách tự nguyện: “Để là một hành vi của con người, “đức tin mà con người đáp lại Thiên Chúa phải là tự nguyện. Do đó, không ai bị cưỡng bức phải chấp nhận đức tin trái với ý muốn. Thật vậy, tự bản chất đức tin là một hành vi tự ý“.
Như vậy Giáo Hội nhìn nhận dân bản xứ như là những con người, họ đáng được tôn trọng và có linh hồn cần được Đức Giêsu cứu rỗi. Giống như những người Âu châu, Đức Kitô đã chết cho họ, và họ phải được đối xử như mọi người khác. Như thế, Giáo Hội tìm cách giúp các dân tộc bản xứ và bảo vệ họ khỏi bị khai thác.
Mặc dù điều này cũng có hiệu quả, song rủi thay nó không có nghĩa là tất cả mọi sự khai thác đều dừng lại. Như đức giáo hoàng ngày nay không thể sai khiến các chính trị gia Công giáo đưa giáo huấn Giáo hội về các vấn đề như phá thai vào chính sách công, các giáo hoàng của thời đại ấy cũng đã có ảnh hưởng hạn chế trên các thế quyền.
Kết quả là một thời đại có cả ánh sáng lẫn bóng tối, có sự khai thác lẫn sự phát triển của Tin Mừng. Như trong mỗi thời đại, người trong thời đại ấy phải được nhìn cách đúng với thực tế. Không có gì hoàn toàn tốt, chẳng có gì xấu hoàn toàn. Giống như chúng ta, họ là những cá nhân phức tạp.
Các giáo hoàng gần đây đã nhìn nhận điều đó, gồm cả Đức Phanxicô, người đã khẳng định rằng: “Tôi nói điều này với sự tiếc nuối: chúng ta đã phạm phải nhiều trọng tội với các dân tộc bản xứ của châu Mỹ nhân danh Thiên Chúa … Giống như Đức Gioan Phaolô II, tôi xin Giáo Hội – tôi lập lại điều tôi đã từng nói – là hãy quỳ gối trước Thiên Chúa và xin tha thứ vì những tội lỗi của các con cái mình trong quá khứ và hiện tại”.
Rồi ngài tiếp tục, “Cùng với lời cầu xin tha thứ này, và để được công bằng, tôi cũng muốn chúng ta hãy tưởng nhớ đến hàng ngàn linh mục và giám mục với quyền năng của thập giá đã mạnh mẽ chống lại lý lẽ của lưỡi gươm”.
2021
Nữ tu bị bắt cóc tại Congo được trả tự do
Nữ tu bị bắt cóc tại Congo được trả tự do
Một tuần sau khi bị bắt cóc để đòi tiền chuộc mạng, một nữ tu ở Cộng hòa dân chủ Congo đã được trả tự do.
Các nữ tu dòng “Nữ tử Phục sinh”. Aid to the Church in Need.
Nữ tu Francine thuộc dòng “Nữ tử Phục sinh” bị bắt cóc tại thành phố Goma, hôm 8/7/2021 vừa qua, trong lúc chị đi chợ để mua thực phẩm cho cộng đoàn. Ít lâu sau đó những kẻ bắt cóc liên lạc với các đại diện Giáo hội địa phương để đòi tiền chuộc mạng.
Hôm 16/7/2021 vừa qua, Tổ chức bác ái quốc tế “Trợ giúp các Giáo hội đau khổ” ở thành phố Munich bên Đức, cho biết nữ tu Francine đã được trả tự do, an toàn thể lý, nhưng bị chấn thương về tinh thần.
Bà Regina Lynch, giám đốc các dự án thuộc tổ chức “Trợ giúp các Giáo hội đau khổ” nói rằng rất tiếc là nạn bắt cóc các linh mục và nữ tu trở thành một phương thế đấu tranh tại nhiều nước Phi châu, từ Mali đến Nigeria, tới Congo. Nhiều khi người ta không có vết tích gì về các nạn nhân bị bắt cóc, như nữ tu Gloria Cecilia Narvaez, người Colombia bị bắt cóc ở Malia từ mấy năm nay. Một số giáo sĩ bị bắt cóc và bị giết. Những kẻ bắt cóc đã đạt tới mục đích của họ là gieo rắc kinh hoàng nơi dân chúng. Đó là một diễn biến rất đáng lo âu.
Tổ chức trợ giúp các Giáo hội đau khổ tài trợ nhiều dự án tại miền đông nước Congo, như giúp xây trung tâm sinh hoạt giáo xứ, nhà thờ, hoặc hỗ trợ việc đào tạo linh mục. Riêng dòng Nữ tử Phục sinh, trong 10 năm qua đã chịu nhiều cuộc tấn công tại các tu viện, vài nữ tu đã bị thiệt mạng. Một số tu viện đã bị đóng cửa vì tình trạng thiếu an ninh. Dòng này cũng hoạt động tại Brazil, Camerun, Pháp và Ý. (KNA 15-7-2021)
Cũng tại Cộng hòa dân chủ Congo, hiện nay vẫn còn 5 linh mục bị mất tích ở miền đông nước này:
Cách đây 4 năm, 2 linh mục là cha Charles Kipasa và Jean-Pierre Akilimali bị bắt cóc trong đêm 16 rạng ngày 17/7 năm 2017, tại giáo phận Butembi-Beni. 5 năm trước đó, ngày 19/10/2012, 3 linh mục thuộc dòng Đức Mẹ Lên Trời (Assomptionnistes), là cha Jean-Pierre Ndulani, Edmond Kisughi và Anselme Wasukundi bị bắt cóc tại nhà xứ ở Mbay, thuộc miền Beni. Cho đến nay 9 năm đã trôi qua, người ta không có tin gì về 5 linh mục bị bắt cóc.
(Africa.la-croix 16-7-2021)
Giuse Trần Đức Anh, O.P