2021
Lạm dụng tình dục: Các chuyến đi kiểm tra của Rôma ở các giáo phận sẽ diễn ra như thế nào?
Lạm dụng tình dục: Các chuyến đi kiểm tra của Rôma ở các giáo phận sẽ diễn ra như thế nào?
Các giám mục Pháp xin Đức Phanxicô cử một hoặc nhiều đặc sứ đến kiểm việc xử lý lạm dụng ở mỗi giáo phận Pháp. Một quy trình quy mô chưa từng có, dù Tòa Thánh đã có các thủ tục để can thiệp, kiểm tra hoặc phân xử việc xử lý hành vi lạm dụng trong các giáo phận.
Lần can thiệp gần đây của Vatican ở một giáo phận diễn ra từ ngày 28 tháng 5 đến 16 tháng 6 là ở tổng giáo phận Cologne (Đức). Khi đó Đức Phanxicô cử hồng y Anders Arborelius, giáo phận Stockholm, và giám mục Johannes van den Hende, giáo phận Rotterdam làm đặc sứ tông đồ. Nhiệm vụ của họ: “Có được một khái niệm đầy đủ về tình trạng mục vụ phức tạp của tổng giáo phận”.
Được hồng y Rainer-Maria Woelki, tổng giám mục giáo phận Cologne yêu cầu, hai giám chức Vatican đi trước hết là để đánh giá hành động của tổng giám mục và các phụ tá của ngài trong việc xử lý các trường hợp lạm dụng tình dục của các linh mục. Dù có một báo cáo độc lập đã minh oan rất nhiều cho các giám chức giáo phận Cologne, nhưng giáo phận vẫn bị chỉ trích nhiều, hồng y Woelki khó dập tắt được các cuộc tranh luận. Sau khi điều tra, giáo hoàng đã quyết định minh oan cho hồng y, nhưng chấp nhận để hồng y rút lui vài tháng.
Một thủ tục bất thường và tạm thời
Chuyến đi tông đồ theo dạng này là một thủ tục bất thường và tạm thời do Tòa Thánh quyết định và luôn do một cơ quan có thẩm quyền, ngoài nhóm liên hệ, thực hiện. Chuyến đi có thể nhắm một mục đích cụ thể như lần đi kiểm tra Binh đoàn Chúa Kitô năm 2010, lần đến một đền thánh như chuyến đi Đức Mẹ Mễ Du năm 2018, đến một quốc gia như trường hợp năm 2005 đến các chủng viện Mỹ, hoặc năm 2010 đến Ai-len. Chuyến đi không nhắm đến một cách có hệ thống các vấn đề lạm dụng tình dục, nhưng có thể nhắm đến các vấn đề quản trị khác.
Trong trường hợp nước Pháp, một thủ tục như thủ tục áp dụng ở tổng giáo phận Cologne có thể không phù hợp, nước Pháp có tổng cộng 93 giáo phận mà các giám mục Pháp mong được “viếng thăm” tất cả.
Khi được cử đến, các đặc sứ do Vatican chỉ định – một bộ hoặc chính giáo hoàng chỉ định – và có tất cả các quyền lực cần thiết để thực hiện sứ mệnh của họ một cách đúng đắn. Hơn nữa, tất cả những người của giáo phận hoặc của các cộng đồng liên hệ phải hoàn toàn cộng tác với các đặc sứ, không cố tình cản trở công việc điều tra của họ.
Không có “lực lượng đặc nhiệm”
Trong trường hợp nước Pháp, một thủ tục như thủ tục áp dụng ở tổng giáo phận Cologne có thể không phù hợp, nước Pháp có tổng cộng 93 giáo phận mà các giám mục Pháp mong được “viếng thăm” tất cả.
Khi được hỏi, linh mục Dòng Tên Hans Zollner, chuyên gia trong việc chống lạm dụng tình dục ở Rôma cho biết, cha không biết sự can thiệp của Tòa thánh chính xác thực hiện dưới hình thức nào. Ngài hình dung việc thành lập một “nhóm bên ngoài” có khả năng “kiểm tra” xem các quyết tâm có phù hợp và được thực hiện tốt hay không.
Linh mục Zollner, chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng bảo vệ trẻ vị thành niên cho biết, Đức Phanxicô sẽ không cần đến một thủ tục can thiệp khác như “Lực lượng đặc nhiệm”. Nhưng nhóm can thiệp đặc biệt này, chống các trường hợp lạm dụng, gần đây đã can thiệp vào Ba Lan và Mexicô sau khi các vụ bê bối được phát hiện ở hai quốc gia này.
Nhưng, như linh mục Zollner giải thích, thực thể này chỉ can thiệp vào các hội đồng giám mục chưa “cập nhật hướng dẫn của họ về việc bảo vệ trẻ vị thành niên”, có nghĩa là các tiêu chuẩn do Đức Phanxicô thiết lập trong tự sắc Các con là ánh sáng thế gian, Vos estis lux mundi năm 2019. “Tự sắc” này của giáo hoàng chính thức thiết lập tất cả các thủ tục mà các giám mục phải thực hiện trong trường hợp có các vụ lạm dụng. Trên điểm này, với báo cáo Ciase và những thông báo gần đây, linh mục Zollner cho rằng “người Pháp đã làm xong việc của họ”.
Được một hồng y hoặc một giám mụcgiám sát
Do đó, sự can thiệp có thể sẽ do một “nhóm độc lập, nhằm đảm bảo các kết quả mang tính khách quan và đáng tin cậy”. Và tiến trình nên được một hồng y hoặc một giám mục giám sát như những lần có chuyến thăm tông đồ đến một giáo phận. Chuyến đi gần đây nhất có lẽ là chuyến đi tông đồ đến Ai-len do Đức Bênêđictô XVI làm năm 2010. Lúc đó ngài đã chỉ định bốn vị “đặc sứ”, hồng y Cormac Murphy-O’Connor, tổng giám mục danh dự giáo phận Westminster, hồng y Sean Patrick O’Malley, tổng giám mục giáo phận Boston. Tuy nhiên, chuyến đi chỉ đến bốn giáo phận Armagh, Dublin, Cashel-Emly, và Tuam để “điều tra sâu hơn” các vấn đề liên quan đến lạm dụng trẻ em.
Cho đến nay chưa ai biết Đức Phanxicô sẽ quyết định chi tiết nào cho nước Pháp và cũng chưa biết khi nào bắt đầu cuộc “kiểm toán” này. Trong trường hợp tổng giáo phận Cologne, hồng y Woelki đã chờ vài tháng trước khi Đức Phanxicô quyết định cử các đặc sứ đi.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2021
Đức Phanxicô tỏ lòng biết ơn với những người công giáo đã giúp đỡ bệnh nhân AIDS
Đức Phanxicô tỏ lòng biết ơn với những người công giáo đã giúp đỡ bệnh nhân AIDS
Đức Phanxicô đã viết thư cho nhà báo Michael O’Loughlin, tác giả của một tiểu luận và podcast về công việc của một số thành viên Giáo hội trong thời kỳ cao điểm của dịch bệnh AIDS ở Thành phố New York vào những năm 1980 và 1990. Ngài ca ngợi lòng thương xót của những người công giáo đã giúp đỡ các nạn nhân dù phải bị rủi ro nghề nghiệp và danh tiếng của họ.
vaticannews.va, Salvatore Cernuzio, Vatican, 2021-11-16
Đó là “lời cám ơn” sâu sắc Đức Phanxicô gởi đến các linh mục, nữ tu và giáo dân đã giúp đỡ các bệnh nhân AIDS, dù họ phải trả giá bằng mạng sống của chính mình, trong những năm 1980 và 1990, khi dịch bệnh của loại vi-rút này chưa được nhiều người biết đến và tỷ lệ tử vong lúc đó gần như 100%.
Ngài bày tỏ lòng biết ơn trong bức thư gởi nhà báo Michael O’Loughlin, phóng viên của trang America, tác giả của một bài tiểu luận được xuất bản gần đây có tựa đề “Lòng thương xót tiềm ẩn: AIDS, người công giáo và những câu chuyện chưa kể về lòng trắc ẩn khi đối diện với nỗi sợ hãi” (Hidden Mercy : AIDS, Catholics, and the Untold Stories of Compassion in Face of the Fear).
Lòng biết ơn của giáo hoàng
Trong bức thư ngắn, Đức Phanxicô viết: “Cám ơn ông đã soi sáng nhiều cuộc đời và đã làm chứng cho nhiều linh mục, tu sĩ, giáo dân, những người đã đồng hành, hỗ trợ và giúp đỡ anh chị em bị bệnh H.I.V. và AIDS, dù có nguy cơ lớn ảnh hưởng lớn đến nghề nghiệp và danh tiếng của mình.”
Ngài xúc động viết tiếp: “Thay vì thờ ơ, xa lánh và thậm chí lên án, những người này để cho mình xúc động trước lòng thương xót của Chúa Cha và để cho điều này trở thành công việc cho cuộc đời của họ; một lòng thương xót kín đáo, thầm lặng và ẩn giấu, nhưng luôn có khả năng nâng đỡ, phục hồi cuộc sống và đời sống của mỗi chúng ta”.
Các phán đoán và thành kiến
Ngày nay, việc chăm sóc và giúp đỡ – kể cả nâng đỡ về mặt thiêng liêng – cho bệnh nhân AIDS là một phần sứ mệnh của Giáo hội, nhưng trước đây không phải lúc nào cũng được như vậy. Vào đầu những năm 1980, khi lần đầu tiên các nhà khoa học khám phá căn bệnh chết người này nơi một số bệnh nhân ở Hoa Kỳ, họ không có triệu chứng ở giai đoạn đầu và rất dễ lây lan, đã tạo kinh hoàng lan nhanh rộng trong xã hội, kết quả là sự phân biệt đối xử và kỳ thị với những người mắc bệnh này.
Ở New York, nơi căn bệnh AIDS đã tạo một loại rối loạn tâm thần tập thể, những người mắc bệnh thậm chí còn bị các bệnh viện từ chối. Sự từ chối này đặc biệt ảnh hưởng đến những người đồng tính, những người có số trường hợp mắc bệnh cao nhất vào thời điểm đó. Đến nỗi bản thân căn bệnh này mới đầu bị gọi là hội chứng suy giảm miễn dịch liên hệ đến đồng tính. Vì thế, trong một thời gian dài, bệnh AIDS bị cho là bệnh “ung thư đồng tính”, và những người đồng tính bị loại ra khỏi giáo xứ của họ. Nhiều người trong cấp bậc Giáo hội đã gọi vi-rút này là “sự trừng phạt của Chúa với hành vi tình dục trái đạo đức”.
Quan điểm này được duy trì trong nhiều năm, ngay cả sau khi có các trường hợp bệnh không phải đồng tính, những người nghiện ma túy và những người mắc chứng bệnh máu khó đông, vì thế sau đó mới có sự bác bỏ mối liên quan giữa đồng tính và căn bệnh này. Từ viết tắt này đã được thay đổi vào năm 1982 để trở thành Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải AIDS.
Mặc dù bây giờ bệnh dịch này không được báo chí nói nhiều như những năm 1990, nhưng nó vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến hơn 36 triệu người trên thế giới. Sự phát triển ba liệu pháp đã giúp giảm tỷ lệ tử vong liên quan đến căn bệnh này ở các nước phát triển nhất, nhưng nạn nhân vẫn còn rất nhiều ở các nước nghèo nhất, đặc biệt là ở châu Phi.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2021
Đức Phanxicô chào mừng “Ngày cầu nguyện quốc gia cho các nạn nhân và những người sống sót sau lạm dụng”
Nhân ngày Châu Âu bảo vệ trẻ vị thành niên, trong buổi tiếp kiến chung hàng tuần ngày 17 tháng 11, Đức Phanxicô chào mừng “Ngày Quốc gia cầu nguyện cho các nạn nhân và những người sống sót sau lạm dụng”, lần đầu tiên được Hội đồng Giám mục Ý (IEC) tổ chức theo quyết định tháng 4 vừa qua, ấn định ngày hàng năm cầu nguyện là ngày 18 tháng 11.
Việc lựa chọn ngày 18 tháng 11 là để cùng kỷ niệm với Ngày Châu Âu bảo vệ trẻ vị thành niên chống lại sự bóc lột tình dục và lạm dụng tình dục.
Đức Phanxicô nói tiếng Ý: “Ngày mai ở Ý, lần đầu tiên chúng ta kỷ niệm ngày quốc gia cầu nguyện cho các nạn nhân và những người sống sót sau các vụ lạm dụng do Hội đồng Giám mục tổ chức. Tôi hy vọng sáng kiến này là dịp để chúng ta suy ngẫm, nhận thức và cầu nguyện để hỗ trợ các con đường phục hồi về mặt tinh thần và nhân bản cho các nạn nhân. Nhiệm vụ thiết yếu của những người có trách nhiệm giáo dục trong gia đình, trong giáo xứ, ở trường học, ở những nơi giải trí và thể thao, là phải bảo vệ và tôn trọng trẻ vị thành niên và trẻ em được giao phó cho họ, bởi vì chính ở những nơi này là nơi hầu hết các trường hợp lạm dụng đã xảy ra.”
Hội đồng Giám mục Ý giải thích, sáng kiến này nhằm mục đích nâng cao nhận thức về bảo vệ trẻ vị thành niên: năm 2016, một nạn nhân của lạm dụng tình dục đã đề xuất lên Ủy ban Giáo hoàng Bảo vệ trẻ Vị thành niên như một biện pháp hỗ trợ, trong tiến trình chữa lành cho những người sống sót và để Giáo hội chú ý đến vấn đề này.
Giáo hoàng đã chấp thuận sáng kiến này và xin mỗi hội đồng giám mục chọn một ngày dành riêng để cầu nguyện cho các nạn nhân và những người sống sót.
Năm sau, ngày 21 tháng 9 năm 2017, Đức Phanxicô trở lại chủ đề này trong bài phát biểu trước các thành viên của Ủy ban Giáo hoàng Bảo vệ Trẻ vị thành niên: “Tôi rất vui khi được biết nhiều Giáo hội cụ thể đã chấp nhận khuyến nghị của Ủy ban về một Ngày Cầu nguyện và Đối thoại với các nạn nhân và những người sống sót sau vụ lạm dụng, cũng như với đại diện của các tổ chức của nạn nhân. Họ cho chúng tôi biết những cuộc gặp gỡ này là một trải nghiệm sâu sắc về ân sủng trên khắp thế giới và tôi chân thành hy vọng tất cả các Giáo hội cụ thể sẽ được hưởng lợi từ chúng.”
Do đó, vào ngày 25 tháng 3, Hội đồng Thường trực của Hội đồng Giám mục Ý đã ghi nhận mức độ khẩn cấp của các vụ lạm dụng trong số các đối tượng cần được kiểm tra hàng năm.
Theo tổng giám mục Lorenzo Ghizzoni, giáo phận Ravenna-Cervia và Chủ tịch Cơ quan Quốc gia Bảo vệ Trẻ vị thành niên của Hội đồng Giám mục Ý, ngày này phải là ngày đặc biệt để “nâng cao nhận thức và trách nhiệm của Dân Chúa đối với trẻ em và thanh thiếu niên được giao phó cho chúng ta”, đặc biệt là trong các cơ quan bảo trợ, giáo xứ, nhà trường và trong tất cả các hoạt động của Giáo hội công giáo.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2021
Đấng Đáng kính Matteo Farina, chàng trai qua đời vì ung thư ở tuổi 19
Đấng Đáng kính Matteo Farina, chàng trai qua đời vì ung thư ở tuổi 19
19 năm cuộc đời, 4 năm chịu đựng bệnh ung thư với những lần nhập viện, phẫu thuật và nằm viện kéo dài. Nhưng Matteo Farina đã biết sống trọn vẹn cuộc sống ngắn ngủi một cách tràn đầy đam mê tích cực và luôn tìm cơ hội để sống vì người khác.
Matteo Farina
Matteo Farina sinh ngày 19 tháng 9 năm 1990 và lớn lên trong sự bao bọc yêu thương của cha mẹ và người chị gái; anh cũng được người thân và bạn bè yêu quý vì tính cách tốt lành và hết sức dễ thương. Lớn lên trong một gia đình rất bình dân nhưng cảm nhận sâu sắc và sống đức tin Kitô, Matteo đã nhận được điều này ngay từ khi còn thơ bé;ngay lập tức anh được hướng dẫn vào đời sống cộng đồng của giáo xứ “Ave Maris Stella” của anh, nơi anh sẽ luôn gắn bó.
Những năm tháng đầu đời của Matteo trôi qua một cách lặng lẽ: Matteo là một cậu bé vui vẻ, như bao đứa trẻ được gia đình yêu thương và nuông chiều, nhưng đồng thời cũng là người ôn hòa, dễ mến và ngọt ngào, những đặc điểm không thay đổi ngay cả trong những năm tháng của tuổi thanh xuân và tuổi trẻ ngắn ngủi của anh.
Matteo thông minh hoạt bát, ham hiểu biết và ham học hỏi, điều này giúp anh hòa nhập với xã hội và học hỏi rất nhanh trong những năm học ở trường. Yêu thích những điều mới mẻ, Matteo có một tình yêu mãnh liệt, một niềm đam mê cháy bỏng dành cho cuộc sống. Anh luôn sống trọn vẹn và vui vẻ, nếm trải và thưởng thức cuộc sống từ từ đến tận cùng, dù là đau đớn trong tương lai khi bị căn bệnh quái ác hành hạ. Anh chưa bao giờ đánh mất niềm vui sống. Anh nói: “Vâng, niềm vui được sống. Hãy sống hết mình, bởi vì cuộc sống tươi đẹp”.
Matteo rất năng động và có ý chí mạnh mẽ ngay cả trong các hoạt động ngoại khóa: yêu thích thể thao, đam mê âm nhạc. Anh cũng rất yêu thích tin học, do đó, sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, Matteo đã ghi danh vào trường Giorgi ở Brindisi. Tuy nhiên, sớm đam mê hóa học, một môn học mà thông qua nghiên cứu về các nguyên tử khiến anh càng cảm nhận được sự vĩ đại vô biên của Thiên Chúa, Matteo ghi danh vào trường Majorana, theo ngành hóa học công nghiệp. Ước mơ của anh sau khi tốt nghiệp trung học là theo ngành nghiên cứu kỹ thuật hóa học – môi trường, để có thể phục vụ Thiên Chúa thông qua việc bảo vệ môi trường, bởi vì anh rất yêu quý thiên nhiên.
Khả năng và ý chí của Matteo khiến anh trở thành một cậu bé xuất sắc, được các giáo sư quý trọng và các bạn cùng lớp yêu quý, bị thu hút bởi sự trưởng thành, hiền lành, ngọt ngào và giản dị, nhưng cũng bởi quyết tâm của anh trong việc chống lại sự bất công và bảo vệ những người yếu nhất. Trong Matteo, những món quà tự nhiên này không tỏa sáng bằng ánh sáng riêng của chúng mà được chiếu sáng bởi món quà siêu nhiên là Đức tin, món quà duy nhất mang lại ý nghĩa trọn vẹn cho cuộc sống.
Lên 9 tuổi Matteo đã có sự hiểu biết đặc biệt về Phúc âm và mong muốn đào sâu và sống Lời Chúa hơn. Anh siêng năng lần hạt Mân Côi, thường xuyên lãnh nhận bí tích Hoà giải, tham dự Thánh lễ và chầu Thánh Thể cách sốt sắng. Trong đời sống thiêng liêng, Matteo được cảm hứng từ đời sống của cha thánh Piô, thánh Phanxicô Assisi, thánh Gemma Galgani và thánh Têrêsa Hài đồng Giêsu, và chân phước Piergiorgio Frassati.
Vào tháng 9/2003 Matteo bắt đầu có những dấu hiệu đầu tiên của bệnh ung thư não. Ngay khi bị ung thư, Matteo đã cảm thấy mình đang được “đổi mới tâm linh”, anh cảm nhận cách sâu sắc tình yêu và lòng thương xót của Thiên Chúa. Càng phó thác cho thánh ý Chúa, Matteo càng tin chắc rằng Chúa Cha nhân từ dành cho anh một tương lai tốt đẹp và hạnh phúc, bất kể nó là gì.
Hành trình lên đồi Canvê của Matteo bắt đầu. Vào tháng 10/2003, anh trải qua một cuộc sinh thiết não nguy hiểm. Tháng 1/2005, anh trải qua một cuộc phẫu thuật đầu tiên để loại bỏ khối u não, sau đó là bốn mươi ngày hóa trị và xạ trị khắc nghiệt. Đến tháng 12/2007, Matteo phải đối mặt với một cuộc phẫu thuật mới khi căn bệnh tái phát lần đầu tiên, và trong năm tiếp theo là lần tái phát thứ hai, đến nỗi, từ tháng 12/2008 đến tháng 1/2009, anh phải chịu ba cuộc phẫu thuật khác.
Trong thời gian bệnh, Matteo càng lắng nghe, quan tâm, chăm sóc đến gia đình và bạn bè hơn. Anh không để cho người khác phải lo lắng vì bệnh tật của mình; anh luôn mỉm cười với mọi người. Ngay cả trong những lần nhập viện, Matteo gần như quên bản thân mình, anh muốn cầu nguyện cho những người bệnh khác và an ủi họ, truyền cho họ tất cả sự ngọt ngào của tình yêu thiêng liêng.
Thời gian càng trôi qua, Matteo càng coi bệnh tật của mình như một thử thách để dâng lên Thiên Chúa. Sáu năm, trong đó những khoảng thời gian yên tĩnh xen kẽ với những khoảnh khắc khó khăn khi căn bệnh trở nên tồi tệ hơn. Đức tin và mọi tài năng khác mà Chúa đã ban cho anh đều được hoàn thiện trong đau khổ của anh.
Matteo không chỉ quan tâm đến nhu cầu vật chất và tình cảnh của những người ở gần nhưng còn quan tâm đến những người ở xa. Anh rất quan tâm đến các dân tộc ở các nước nghèo và do đó đã thành lập bằng tiền tiết kiệm của mình và quà tặng của gia đình một ngân quỹ giúp cho hoạt động truyền giáo ở Mozambique.
Nhưng trên hết, Matteo quan tâm đến đời sống tâm linh của người lân cận. Ngay từ nhỏ anh đã có mong ước truyền giáo để đưa con người đến với Chúa. Điều khiến anh đau khổ là khi nhận thấy nhiều người trẻ thuộc thế hệ của anh đã xa rời Chúa. Anh không ngừng cầu nguyện cho họ. Những ngày cuối đời Matteo đã dâng chính mình vì ơn cứu độ các linh hồn và cầu cho các tội nhân hoán cải.
Matteo đã đón nhận cái chết cách thanh thản và anh về nhà Cha trên trời vào ngày 24/4/2009, khi mới 19 tuổi. Ngày 5/5/2020 Đức Thánh Cha Phanxicô đã tuyên bố Matteo Farini là Đấng Đáng kính.
Hồng Thủy