Giáo hoàng đi ngược đồng hồ

Giáo hoàng đi ngược đồng hồ

Tin tức Vatican dưới con mắt của phóng viên chúng tôi tại Rôma. Khi cuộc đấu giá chiếc đồng hồ của giáo hoàng tiết lộ điều gì đó trong tương quan của ngài với thời gian.

Cho tôi xem đồng hồ của bạn và tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là ai. Không làm buồn lòng nhà báo Jacques Séguéla, giáo hoàng Phanxicô 85 tuổi vẫn chưa có chiếcRolex, ai cũng thấy, ngài chỉ có chiếc Swatch trị giá 60 âu kim trên thị trường để đem bán đấu giá. Một chiếc đồng hồ hợp với chiếc Fiat 500 nhỏ xíu, đôi giày chỉnh hình bình dân thực dụng, gần như là biểu tượng của sự từ chối khỏi thế giới xa xỉ tiêu dùng. Vì danh tiếng của ngài, dự trù tiền thu được sẽ từ 10.000 đến 100.000 âu kim (hiện đã được 20.000 âu kim) và sẽ dành cho Quỹ học bổng Brian LaViolette để cấp học bổng cho các bạn trẻ thực hiện được giấc mơ của họ. Nếu chiếc đồng hồ mới đeo vào tay giáo hoàng bây giờ thì nó rất có ý nghĩa: bước vào tuổi già, con người không dùng đến dụng cụ để đếm thời gian, để chỉ nghĩ đến… tương lai.

Thật bất ngờ, giai thoại này – gần như một dụ ngôn! – lại giúp chúng ta hiểu thái độ của ngài trong những tháng gần đây. Khi những tin đồn ngài sẽ từ nhiệm và tình trạng sức khỏe của ngài, khi ngài ý thức mình đang bước vào một giai đoạn mới của cuộc đời, giai đoạn tuổi già, thì chưa bao giờ ngài nhắm đến thời gian dài lâu như vậy. Ngài lập công nghị hồng y tháng 8, các chuyến tông du… Gần đây, ngài còn kéo dài Thượng hội đồng về tương lai của Giáo hội, chia thành hai phiên họp, tháng 10 năm 2023 và năm 2024. Thêm nữa ngài cũng chưa bao giờ tỏ ra gắn bó với nguồn gốc của mình như vậy, ngày 19 tháng 11, ngài đến Asti thăm người chị họ mừng sinh nhật lần thứ 90, bà ở vùng Piedmont, cái nôi của gia đình Bergoglio đã di cư đến Argentina năm 1929.

Thời gian càng trôi qua, ngài càng quay về với gia đình I-Nhã của ngài, giống như ngài đi về nguồn cội của mình ở đó. Ngoài linh mục Antonio Spadaro nổi tiếng trong giới truyền thông, giám đốc tạp chí Văn minh Công giáo, người bạn đồng hành từ giây phút đầu của ngài, chúng ta còn có hồng y người Canada Michael Czerny, bộ trưởng bộ Phát triển Nhân bản Toàn diện được ngài phong hồng y năm 2019, tổng giám mục Dòng Tên Jean-Claude Hollerich, giáo phận Luxembourg và là cựu giáo sĩ ở Nhật Bản, linh mục Juan Antonio Guerrero, được ngài bổ nhiệm làm trưởng Ban thư ký kinh tế năm 2020, hồng y người Ý Gianfranco Ghirlanda, cựu viện trưởng Giáo hoàng Học viện Gregorian, nhà giáo luật và là người chủ chốt trong việc cải cách Giáo triều, vừa được ngài phong hồng y tháng 8 vừa qua.

Trong số những nhân vật nổi bật của Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, trụ cột của cuộc cải cách, chúng ta còn có nữ tu dòng Xaviê Nathalie Becquart, chuyên gia về giáo hội học, được bổ nhiệm làm thư ký dưới quyền năm 2021, linh mục Giacomo Costa, tốt nghiệp triết học, thần học, thạc sĩ về xã hội học chính trị và đạo đức tại Trường Cao Đẳng Khoa học Xã hội tại Paris, EHESS, cũng như ông David McCallum người Mỹ, chuyên gia về lãnh đạo, cả hai đều là cố vấn cho Ban Thư ký của Thượng hội đồng.

Vì thế, với Đức Phanxicô, “thời gian thì cao hơn không gian” và khi bệnh tật hạn chế không gian và giới hạn đi đứng của ngài, Đức Phanxicô dường như đẩy nhanh thời gian hơn. Thêm nữa, ngài tâm sự về thời gian trôi qua. Trong cuộc phỏng vấn gần đây với báo La Stampa của Ý, ngài cho biết, mỗi ngày ngài suy gẫm về đời mình theo Thánh I-Nhã, tuổi già của ngài là “yên tĩnh và tu trì”, ngài trích câu thơ của nhà thơ Đức Friedrich Hölderlin: “Tuổi già bình thản và giữ đạo” (Es ist ruhig, das Alter, und fromm). Trong một tuyên bố cách đây vài tuần, khi được hỏi về những khó khăn khi đi đứng, ngài nói đến “nỗi nhục”. Thời gian đã được đếm, Đức Phanxicô dường như gần như đã xong thời gian đã được cho.

Chẳng hạn, vào mùa hè, trong một phỏng vấn trên truyền hình Tây Ban Nha, nhà báo hỏi vì sao hồi mới đầu ngài nói triều giáo hoàng của ngài sẽ ngắn, chỉ hai, ba năm là nhiều, ngài thừa nhận ngài cũng ngạc nhiên khi thấy triều giáo hoàng của mình dài hơn dự kiến: “Tôi nghĩ việc thực hiện những gì các cuộc họp tiền mật nghị yêu cầu sẽ diễn ra nhanh chóng, nhưng tôi không nhận thức và chín năm đã trôi qua. Năm tháng trôi qua như tiếng thở dài mà tôi không nhận ra.” Một lời thú nhận thú vị và nhất quán với nhân cách đúng tiêu chuẩn “người gieo giống” mà vài năm trước, nhân kỷ niệm bốn năm triều giáo hoàng, linh mục Antonio Spadaro, một trong những người thân cận của ngài đã nói: “Trái cây sẽ đến, chúng đến, chúng phát triển và đang trưởng thành, nhưng đó là triều giáo hoàng của những hạt giống đã được gieo.” Một triều giáo hoàng gieo giống, có nghĩa là những trực giác (và Chúa biết, từ vựng về trực giác có rất nhiều trong lời của giáo hoàng, người thường “cảm thấy” mình cần phải làm chuyện nào), có lẽ còn hơn cả những thành tựu.

Vì thế càng có nhiều chỉ trích về phương pháp và khả năng thực hiện công việc của ngài thì càng có một nhất trí nào đó về khả năng truyền các trực giác cao cả này : sứ mệnh, Giáo hội như bệnh viện dã chiến, lựa chọn hàng đầu là người nghèo, lòng thương xót, tính đồng nghị, cải cách quản trị… Bao nhiêu hạt giống gieo vào mảnh đất còn phải gieo trồng, nếu không cày xới thì sớm muộn gì thời gian cũng trôi qua “trong tiếng thở dài”. Thời gian của Chúa không phải là thời gian của con người, tương lai sẽ cho thấy nếu giáo hoàng xem mình là người gieo giống thì ngài có phải là người thu hoạch không. Rốt cuộc, như lời thánh vịnh (89-90): “Ngàn năm Chúa kể là gì, tựa hôm qua đã qua đi mất rồi, khác nào một trống canh thôi! Ngài cuốn đi, chúng chỉ là giấc mộng, như cỏ đồng trổi mọc ban mai…”

Marta An Nguyễn dịch

Đức Thánh Cha cầu nguyện cho nạn nhân vụ động đất ở Indonesia

Đức Thánh Cha cầu nguyện cho nạn nhân vụ động đất ở Indonesia

Đức Thánh Cha bổ nhiệm Quyền Giám quản Caritas Quốc tế

Đức Thánh Cha bổ nhiệm Quyền Giám quản Caritas Quốc tế

Hiệp hành Giai đoạn Châu lục – Hướng dẫn tiến hành cấp giáo phận

BAN THƯ KÝ HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM soạn thảo

1. Toànbộ tiến trình Thượng Hội Đồng Giám Mục về Hiệp Hành gồm ba giai đoạn (x. DCS, tr. 50):

– Giai đoạn I (10.2021 – 08.2022): cấp Giáo Hội địa phương.

– Giai đoạn II (08.2022 – 03.2023): cấp Giáo Hội châu lục.

– Giai đoạn III (04.2023 – 10.2024): cấp Giáo Hội hoàn vũ.

2. Chúngta đang ở giai đoạn II của tiến trình, giai đoạn II gồm các bước sau:

– Cấp giáo phận (x. Tài Liệu Châu Lục – TLCL 109.1): các giáo phận tổ chức phân định, đào sâu giai đoạn I, dựa vào chất liệu của TLCL. Bước này là mục tiêu chính của Hướng Dẫn này, sẽ nói chi tiết hơn ở mục 3. bên dưới.

– Cấp quốc gia (HĐGMVN; x. TLCL 109.2): Đức cha Tổng thư ký và các cộng tác viên sẽ đúc kết các chất liệu gởi về từ các giáo phận và viết bản tường trình, để đi trình bày ở cấp châu lục.

– Cấp châu lục (FABC; x. TLCL 109.3-5): Đức cha Tổng thư ký và hai cộng tác viên sẽ tham dự cuộc phân định cấp châu lục (FABC).

3. Cấp giáo phận(x. TLCL 109.1)
4. Mục đích, bản chất

– Mục đích là tiến hành cuộc phân định, lắng nghe và biết thực trạng của các Giáo hội địa phương khác (dựa trên TLCL) và chia sẻ kinh nghiệm riêng của Giáo phận mình (x. 109.1). Đồng thời cũng lên tiếng nói, giúp cho bước châu lục (FABC) có chất liệu để tiến hành cuộc đối thoại giữa Giáo hội hoàn vũ và Giáo hội địa phương (x. 106).

– Mục đích không phải là nhận xét, sửa chữa bản văn TLCL.

– Đức cha giáo phận cùng với ban hiệp hành giáo phận tổ chức và tham gia tiến trình phân định dựa trên TLCL, bằng cách trả lời ba câu hỏi ở số 106.

– Việc tổ chức tiến trình phân định nói trên cần bao gồm nhiều thành phần đa dạng hết sức có thể, đại diện cho các thành phần dân Chúa trong giáo phận (x. TLCL 108).

* Ghi chú: khác với giai đoạn I, vốn huy động từng giáo xứ, ở giai đoạn II này, các giáo phận chỉ cần quy tụ một số nhóm với thành phần đa dạng. Những người này có thể đọc TLCL và có thể tiến hành tiến trình phân định chung với nhau.

1. Gợi ý các bước tiến hành
2. Đức cha và ban hiệp hành giáo phận thành lập các nhóm phân định, với thành phần đa dạng (giám mục, linh mục, tu sĩ, giáo dân nam nữ, chuyên viên, v.v.). Việc thành lập nhóm thế nào tuỳ các giáo phận (có thể theo các giáo hạt, hoặc có thể dựa trên và mở rộng thành phần chủ chốt là ban hiệp hành giáo phận).
3. Các nhóm đọc TLCL, cầu nguyện, chia sẻ thiêng liêng, theo ba câu hỏi ở số 106 (cách tổ chức, thời lượng thế nào, tuỳ mỗi giáo phận). Cách tổ chức tương tự như trong giai đoạn I, đặc biệt chú ý đến việc dành thời gian cho việc đọc TLCL, cầu nguyện và trò chuyện thiêng liêng (TLCL 109.4; x.Vademecum, Appendix B, s.8).

iii. Thư ký nhóm đúc kết theo ba câu hỏi, gởi về cho ban hiệp hành giáo phận.

20. Ban hiệp hành giáo phận đúc kết chia sẻ của các nhóm về ba câu hỏi, tối đa 9 trang A4, gởi Văn phòng Tổng thư ký HĐGMVN,hạn chót ngày 20.12.2022.
21. Ban Thư ký của HĐGMVN sẽ đúc kết và gởi cho FABChạn chót ngày 15.01.2023.
22. Ba câu hỏi để chia sẻ và đúc kết(x. TLCL 106)
23. Sau khi đọc và cầu nguyện vớiTLCL, những điều nào phản ánh rõ nét nhất các kinh nghiệm và các thực tế của giáo phận của bạn và của Giáo hội tại Châu Á? Có điều nào mới, điều nào soi sáng thêm cho bạn?
24. Sau khi đọc và cầu nguyện với TLCL, đâu là những căng thẳng và khác biệt giữa tài liệu và thực tế tại giáo phận và châu lục của bạn? Từ đó, nhữngcâu hỏihay vấn nạn nào nên được xem xét giải quyết ở những bước tiếp theo của tiến trình Thượng Hội đồng?
25. Sau khi trả lời hai câu hỏi trên, đâu là nhữngưu tiên, nhữngchủ đề nổi bật, những hành động mà giáo phận chúng ta muốn chia sẻ cho các Giáo Hội địa phương khác trong phiên họp thứ nhất của THĐGMTG vào 10/2023?
26. Gợi ý tổ chức(ví dụ tham khảo về cách tổ chức của một giáo phận có 5 giáo hạt)
27. Lập 5 nhóm theo 5 giáo hạt, mỗi nhóm gồm: 4 cha (do cha Quản hạt đứng đầu, một cha thư ký); 4 tu sĩ; 4 giáo dân có khả năng. Tất cả 12 người.
28. Sau khi có bản dịch TLCL tiếng Việt (ngày 10/11) thì cha Quản hạt tổ chức ngay nhóm mình thực hiện phân định theo 3 câu hỏi nói trên (số 4), rồi gởi về cho ban Hiệp hành giáo phận trước ngày 15/12/2022 (có 35 ngày để thực hiện).
29. Ban hiệp hành giáo phận tổng kết gởi cho VP HĐGMVN kịp hạn 20/12/2023 (có 5 ngàyđểtổng hợp).
30. d.Mỗigiáo hạt có thể cho Đức Cha và Ban hiệp hành giáo phận biết ngày giờ tổ chức, để các vị đến hiện diện, cùng cầu nguyện và phân định với các nhóm.