2023
Nhà Thánh của Ðức Mẹ ở Loreto
Theo chân những vị tiền nhiệm, Ðức Giáo Hoàng Phanxicô đã hành hương đến Ðền thánh Ðức Bà Loreto vào ngày 25.3 vừa qua.
Loreto là một thị trấn nhỏ bé và yên bình bên bờ biển miền trung tây của Ý. Từ đây, khách tham quan có thể thưởng lãm cảnh quan ngây ngất và đầy thơ mộng của biển Adriatic, phân cách bán đảo Ý và Balkan. Thế nhưng, điều đã giúp đô thị trên đồi thuộc địa phận tỉnh Ancona khác biệt với những vùng còn lại của quốc gia hình chiếc ủng chính là mối liên hệ sâu xa và kỳ diệu với Ðức Mẹ.

Lòng tôn kính đối với Ðức Bà Loreto bắt nguồn từ câu chuyện liên quan đến nỗ lực đưa ngôi nhà của Ðức Maria ở Nazareth (Israel) về vùng làng quê xứ Ý. Căn nhà nhỏ với những bức tường gạch cổ xưa có tên chính thức là Holy House (Nhà Thánh), tương truyền là nơi Tổng lãnh thiên thần Gabriel truyền tin cho Mẹ. Khi còn tọa lạc trên Ðất Thánh, ngôi nhà luôn là trọng điểm được giới Kitô hữu bảo vệ, vì bên dưới mái nhà khiêm tốn này, thiên thần Gabriel đã loan báo với Ðức Mẹ Maria về Ðấng Hài Nhi sắp giáng thế. Chúa Giêsu cũng trải qua thời niên thiếu tại đây.
Nhiều thế kỷ sau, vào năm 1291, khi vua Hồi giáo kéo quân đi khắp chốn và chiếm đóng Jerusalem, ngôi nhà đột nhiên biến mất một cách bí ẩn khỏi Nazareth. Sau đó nó lại xuất hiện không giải thích được tại thành phố Trsat, ngày nay là Croatia. Linh mục coi sóc giáo xứ địa phương cũng “choáng váng” về sự xuất hiện bất ngờ của ngôi nhà, và sau đó đã nhận được thông điệp của Mẹ trong mơ. Ðức Maria nói với vị linh mục rằng, đó là ngôi nhà thơ ấu của Chúa Giêsu, và bởi vì thế nên vị linh mục được chữa khỏi căn bệnh phải chịu đựng nhiều năm. Câu chuyện này sau đó đã được lan truyền khắp chốn.

Các tín hữu bắt đầu hành hương đến địa điểm mới của ngôi nhà, và nhận được nhiều ơn Chúa và phép lạ. Giới chức địa phương quyết định cử phái đoàn đến Ðất Thánh để xác định liệu ngôi nhà thật sự đã được dời đến Trsat. Theo ghi chép, khi đến Nazareth, họ chỉ còn tìm thấy phần móng của ngôi nhà trong nỗi bàng hoàng của người dân xung quanh. Phần móng có kích cỡ tương đương với ngôi nhà lúc đó đã ở Trsat (hiện nó vẫn được bảo quản tại Vương Cung Thánh Ðường Truyền Tin ở Nazareth). Trong khi đó, nhà ở Trsat vẫn nguyên vẹn và không có dấu hiệu nào cho thấy đã được tháo ra và xây dựng lại.Khoảng 3 năm sau, phép màu một lần nữa lại diễn ra: Ngày 10.12.1294, ngôi nhà được di chuyển, và đưa đến cánh rừng ở Loreto. Phép lạ đã chứng thực lời tiên tri của thánh Phanxicô thành Assisi, ngài từng nói sẽ đến ngày Loreto trở thành một trong những thành phố linh thiêng nhất thế giới và Ðền thánh vinh danh Ðức Mẹ sẽ được xây dựng tại đây.

Sau đây là những điểm nổi tiếng về cấu trúc Loreto:
1. Những tảng đá dựng nên các bức tường của ngôi nhà không thuộc về Ý, mà đến từ Nazareth ở Ðất Thánh.
2. Cửa chính làm từ gỗ cây tuyết tùng, loại không tìm thấy ở Ý mà là loại thực vật đặc trưng của vùng Palestine.
3. Loại xi măng được dùng để kết dính các khối đá xuất hiện vào thời Chúa Giêsu, được người Palestine dùng để xây nhà, nhưng không được sử dụng tại Ý vào thời điểm Nhà Thánh lộ diện ở Loreto.
4. Kích thước của Nhà Thánh hoàn toàn tương đồng với phần nền bị bỏ lại ở quê hương Nazareth.
5. Ngôi nhà nhỏ và đơn giản, giống như vào thời Chúa Giêsu.Ðức Bà Loreto còn là thánh bảo trợ ngành hàng không vì những phép lạ liên quan đến sự dịch chuyển huyền nhiệm của Nhà Thánh. Hiện Nhà Thánh nằm bên trong Ðền thánh Ðức Bà Loreto, một công trình tráng lệ được khởi công dưới triều đại của Ðức Giáo Hoàng Sixtus V.

LING LANG
| Vào năm 1061, một phụ nữ quý tộc, được cho là bà quả phụ của lãnh chúa vùng Walsingham Parva, Phu nhân Richeldis de Faverches, đã cầu nguyện Ðức Mẹ Maria xin được thị hiện hình ảnh của Nhà Thánh với hy vọng có thể xây một phiên bản tương tự. Ðức Mẹ đã thực hiện nguyện vọng của bà và 3 lần cho thấy hình ảnh ngôi nhà, cũng như các thông tin về kích thước. Sau nhiều nỗ lực, phiên bản Nhà Thánh đã được xây dựng thành công và Walsingham được biết đến với biệt danh “Nazareth của Anh”. Ngôi nhà trở thành địa điểm hành hương vào thời Trung Cổ, cho đến khi bị Vua Henry VIII (triều đại từ 1509-1547) phá hủy. |
2023
Đức Thánh Cha chủ sự buổi Cầu nguyện đại kết tại Lăng “John Garang”
Đức Thánh Cha chủ sự buổi Cầu nguyện đại kết tại Lăng “John Garang”
Trong buổi cầu nguyện đại kết tại Lăng “John Garang”, Đức Thánh Cha mời gọi các Kitô hữu cầu nguyện và làm việc vì sự hiệp nhất huynh đệ giữa các Kitô hữu và hãy giúp nhau truyền bá thông điệp hòa bình trong xã hội, truyền bá phong cách bất bạo động của Chúa Giêsu, để nơi những người tự xưng là tín hữu không còn chỗ cho một nền văn hóa dựa trên tinh thần báo thù.
Tông du tại Nam Sudan
Diễn văn của Đức Thánh Cha
Cuộc gặp gỡ những người di tản nội địa
Juba, Hội trường Tự do, 04/02/2023
Hoạt động cuối cùng của Đức Thánh Cha trong ngày thứ hai của chuyến viếng thăm Nam Sudan là chủ sự buổi Cầu nguyện Đại kết tại Lăng John Garang.
Sau khi gặp gỡ những người di tản nội địa tại Hội trường Tự do, Đức Thánh Cha cùng Đức Tổng Giám mục Anh giáo của Canterbury và vị Điều hành Tổng công nghị của Giáo hội Scotland di chuyển đến Lăng John Garang gần đó.
Lăng John Garang
Lăng này là nơi an nghỉ của tiến sĩ John Garang de Mabior. Ông là lãnh đạo Lực lượng và Phong trào Giải phóng Nhân dân Sudan từ năm 1983 đến năm 2005, năm ký Hiệp ước Hoà bình Toàn cầu, với kết quả là Nam Sudan được độc lập vào năm 2011. Tuy nhiên ông John Garang không thể chứng kiến sự kiện này vì ông đã qua đời do tai nạn máy bay sau khi đã tuyên thệ làm phó tổng thống thứ nhất của Sudan và Tổng thống của chính phủ Nam Sudan.
Chính trên lăng mộ của ông John Garang, vào ngày 9/7/2011, ông Salva Kiir Mayardit, Tổng thống hiện tại của Nam Sudan, đã tuyên bố đất nước độc lập.
Cầu nguyện đại kết: Con cầu nguyện để họ nên một… (Ga 17,21)
Chủ đề của buổi cầu nguyện là ‘Con cầu nguyện để họ nên một…’ (Ga 17,21). Tham dự buổi cầu nguyện đại kết có đại diện của các Giáo hội Kitô tại Nam Sudan.
Bắt đầu buổi cầu nguyện, mục sư Thomas Tut Puot Mut, Chủ tịch Hội đồng các Giáo hội của Nam Sudan, đã đại diện chào mừng Đức Thánh Cha và các phái đoàn đại kết.
Đoạn sách Công vụ Tông đồ (2,42-47) được công bố trong buổi cầu nguyện đại kết, thuật lại việc các tín hữu tiên khởi chuyên cần nghe các Tông Đồ giảng dạy, luôn luôn hiệp thông với nhau, siêng năng cầu nguyện, đồng tâm nhất trí và được toàn dân thương mến. Và Chúa cho cộng đoàn mỗi ngày có thêm những người được cứu độ. Sau đó, đoạn Tin Mừng thánh Gioan (17,20-26) thuật lại lời Chúa Giêsu cầu nguyện cho tất cả được hiệp nhất, được trở nên một, “như Cha ở trong con và con ở trong Cha, để họ cũng ở trong chúng ta.”
Trong buổi cầu nguyện, các tín hữu thuộc các Giáo hội Kitô khác nhau cũng đã tuyên xưng đức tin, bằng cách cùng nhau đọc lại kinh Tin Kính các Tông đồ. Sau đó, những lời cầu nguyện khẩn cầu lòng thương xót cho quốc gia đã được các tín hữu thuộc các Giáo hội Kitô khác nhau ở Nam Sudan dâng lên Thiên Chúa.
Diễn văn của Đức Thánh Cha
Mở đầu bài chia sẻ, Đức Thánh Cha nói rằng mọi người đang quy tụ, như là Dân Thánh của Chúa, cầu nguyện cho dân tộc đang bị thương tích này. Và ngài nhấn mạnh: “Là Kitô hữu, cầu nguyện là điều đầu tiên và quan trọng nhất mà chúng ta được mời gọi thực hiện để có thể hoạt động cho sự thiện và có sức mạnh để kiên trì trên hành trình của chúng ta.” Từ đó ngài chia sẻ về ba động từ: Cầu nguyện, làm việc và bước đi.
- Cầu nguyện
Trước hết là cầu nguyện. Đức Thánh Cha khẳng định rằng sự dấn thân của các cộng đoàn Kitô hữu trong việc thăng tiến con người, trong tình liên đới và hòa bình sẽ vô ích nếu không có lời cầu nguyện.
Suy tư về ý nghĩa của việc cầu nguyện trong đời sống và sứ vụ lãnh đạo dân tộc của ông Môsê trên hành trình tìm đến tự do, đặc biệt qua biến cố tại Biển Đỏ: trước mặt họ là một bức tường nước không thể vượt qua được và đàng sau là quân địch đang tiến đến, với chiến xa và ngựa, Đức Thánh Cha nhận xét rằng trong hoàn cảnh tuyệt vọng đó, ông Môsê khuyên dân chúng: |Đừng sợ! Cứ đứng vững, rồi anh em sẽ thấy việc Đức Chúa làm hôm nay để cứu thoát anh em” (Xh 14,13). Ông có được sự chắc chắn như vậy là nhờ lắng nghe Chúa (xem các câu 2-4), Đấng đã hứa với ông rằng Người sẽ tỏ vinh quang của Người. Và Đức Thánh Cha khẳng định: “Sự kết hợp với Thiên Chúa, sự tin tưởng vào Người được vun trồng trong cầu nguyện, là bí quyết nhờ đó ông Môsê có thể lãnh đạo dân chúng đi từ áp bức đến tự do.”
Cầu nguyện ban cho chúng ta sức mạnh để tiến bước
Đối với chúng ta cũng vậy. Đức Thánh Cha nói: “Cầu nguyện ban cho chúng ta sức mạnh để tiến bước, để vượt qua những nỗi sợ hãi, để thoáng thấy, ngay cả trong bóng tối, ơn cứu độ mà giờ đây Thiên Chúa đang chuẩn bị. Hơn nữa, cầu nguyện kéo ơn cứu độ của Thiên Chúa xuống trên con người.” Đặc biệt, các mục tử của dân Chúa có bổn phận đặc biệt chuyển cầu cho đoàn chiên của mình để xin Chúa của sự bình an can thiệp nơi mà con người không thể mang lại bình an.
Hãy chuyên cần và đồng tâm cầu nguyện
Và Đức Thánh Cha mời gọi các Kitô hữu thuộc các hệ phái khác nhau hãy hiệp nhất với nhau, như một gia đình duy nhất, có trách nhiệm cầu nguyện cho mọi người; hãy chuyên cần và đồng tâm cầu nguyện (xem Cv 1,14) để Nam Sudan, giống như dân Chúa trong Kinh Thánh, ‘có thể đến được miền đất hứa.’”
- Làm việc vì hoà bình
Về động từ thứ hai – làm việc, theo Đức Thánh Cha, chúng ta được mời gọi làm việc là vì hoà bình, vì Chúa Giêsu muốn chúng ta trở thành “những người kiến tạo hòa bình” (Mt 5,9). “Người muốn Giáo hội của Người không chỉ là dấu chỉ và khí cụ của sự kết hợp mật thiết với Thiên Chúa, mà còn là sự hiệp nhất của toàn thể nhân loại (x. Lumen gentium, 1).” Chúa Kitô “là bình an của chúng ta” chính bởi vì Người tái lập sự hiệp nhất: Người là Đấng “làm cho cả hai nên một, phá đổ những bức tường ngăn cách, thù hận” (x. Ep 2,14). Đức Thánh Cha giải thích: “Đây là bình an của Thiên Chúa: không chỉ là một thỏa thuận đình chiến giữa các cuộc xung đột, nhưng là một sự hiệp thông huynh đệ, đến từ việc liên kết với nhau, không phải từ việc nuốt chửng nhau; từ tha thứ chứ không từ chế ngự; từ hòa giải chứ không từ áp đặt.”
Ai theo Chúa Kitô thì luôn chọn bình an; ai gây chiến tranh và bạo lực là phản bội Chúa
Và Đức Thánh Cha kêu gọi: “Chúng ta hãy làm việc không mệt mỏi vì nền hòa bình mà Thần Khí của Chúa Giêsu và Chúa Cha thúc giục chúng ta xây dựng: một nền hòa bình hội nhập sự đa dạng và thúc đẩy sự hiệp nhất trong sự đa dạng. Đây là bình an của Chúa Thánh Thần, Đấng dung hòa những khác biệt, trong khi thần khí thù địch với Thiên Chúa và con người lợi dụng những khác biệt để chia rẽ.” Đức Thánh Cha lưu ý rằng “những ai gọi mình là Kitô hữu đều phải biết chọn đứng về phía nào. Ai theo Chúa Kitô thì luôn chọn bình an; ai gây chiến tranh và bạo lực là phản bội Chúa và chối bỏ Tin Mừng của Người. Điều Chúa Giêsu dạy chúng ta thì rất rõ ràng: yêu thương mọi người, vì mọi người đều được Cha chung trên trời yêu thương như con cái. Tình yêu của người Kitô hữu không chỉ dành cho người thân cận của mình, mà còn dành cho mỗi người, bởi vì mỗi người trong Chúa Giêsu đều là người thân cận, anh chị em của chúng ta – thậm chí cả kẻ thù của chúng ta (x. Mt 5,38-48). Điều này càng đúng hơn biết bao đối với những người là thành viên của cùng một dân tộc, mặc dù thuộc các nhóm sắc tộc khác nhau.”
Hãy cùng nhau làm việc vì sự hiệp nhất huynh đệ
Đức Thánh Cha mời gọi hãy cùng nhau làm việc vì sự hiệp nhất huynh đệ này giữa các Kitô hữu chúng ta và hãy giúp nhau truyền bá thông điệp hòa bình trong xã hội, truyền bá phong cách bất bạo động của Chúa Giêsu, để nơi các tín hữu không còn chỗ cho một nền văn hóa dựa trên tinh thần báo thù.
- Bước đi: làm việc cùng nhau
Sau các động từ cầu nguyện và làm việc, Đức Thánh Cha chia sẻ về động từ thứ ba: bước đi. Ngài cảm ơn các cộng đồng Kitô giáo đã dấn thân mạnh mẽ để thúc đẩy các tiến trình hòa giải, cảm ơn chứng tá đức tin của họ, một chứng tá xuất phát từ nhận thức, được diễn tả không chỉ bằng lời nói nhưng còn bằng hành động, rằng “trước những chia rẽ lịch sử, có một thực tại bất di bất dịch: chúng ta là Kitô hữu, chúng ta thuộc về Chúa Kitô.” Ngài nhận xét rằng có một điều tốt đẹp là “giữa quá nhiều xung đột, những người tuyên xưng đức tin Kitô giáo chưa bao giờ làm dân tộc bị chia rẽ, nhưng đã và vẫn tiếp tục là một yếu tố của sự hiệp nhất.”
Việc gieo rắc Tin Mừng phải góp phần gieo rắc sự hiệp nhất
Đức Thánh Cha cũng khen ngợi rằng “Truyền thống đại kết của Nam Sudan là một kho tàng quý giá, một hành động ngợi khen danh Chúa Giêsu, một hành động yêu thương dành cho Giáo hội, hiền thê của Người, một mẫu gương cho tất cả để tiến tới trên con đường hiệp nhất Kitô giáo.” Do đó, di sản này phải được gìn giữ trong cùng tinh thần đó: “Những chia rẽ trong Giáo hội trong các thế kỷ qua không được ảnh hưởng đến những người được loan báo Tin Mừng, nhưng việc gieo Tin Mừng phải góp phần gieo sự hiệp nhất nhiều hơn. Chủ nghĩa bộ lạc và chủ nghĩa bè phái nuôi dưỡng bạo lực trong nước không được ảnh hưởng đến các mối quan hệ giữa các tôn giáo; ngược lại, ước gì chứng tá về sự hiệp nhất của các tín hữu phải được tuôn đổ trên toàn dân.”
Ký ức và dấn thân
Để giúp các Kitô hữu kiên trì tiếp tục cuộc hành trình của mình, Đức Thánh Cha đưa ra hai yếu tố quan trọng: ký ức và dấn thân. Trước hết, về ký ức, Đức Thánh Cha mời gọi các Kitô hữu đừng sợ mình không sống theo gương mẫu của các vị tiền nhân, ngược lại hãy cảm thấy bị thúc đẩy bởi những người đã mở đường cho họ.
Đừng bao giờ hành động như những đối thủ cạnh tranh
Chia sẻ về sự dấn thân, Đức Thánh Cha nói: “Chúng ta tiến tới sự hiệp nhất khi tình yêu được thể hiện cách cụ thể, khi chúng ta cùng nhau giúp đỡ những người bị gạt ra bên lề, những người bị thương tích và bị từ chối.” Ngài nhận xét rằng các Kitô hữu đã thực hiện điều này trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt trong việc chăm sóc sức khỏe, giáo dục, bác ái. Ngài mời gọi họ hãy tiếp tục dấn thân nhưng “đừng bao giờ hành động như những đối thủ cạnh tranh, mà như là các thành viên trong gia đình, những anh chị em, những người, bằng lòng cảm thương đối với những người đau khổ, những người được Chúa Giêsu yêu quý, đã tôn vinh Thiên Chúa và làm chứng cho tình thân hữu mà Người mong muốn.”
Tiếp tục buổi cầu nguyện, Đức cha Stephen Ameyu Martin Mulla, Tổng Giám mục giáo phận Juba, mời gọi tất cả cùng đọc kinh Lạy Cha bằng các ngôn ngữ khác nhau mà người dân Nam Sudan sử dụng.
Sau cùng, Đức Thánh Cha và hai vị lãnh đạo của Giáo hội Anh giáo và Giáo hội Scotland cùng ban phép lành cho tất cả tín hữu hiện diện.
Kết thúc giờ cầu nguyện Đức Thánh Cha trở về Toà Sứ thần cách đó 2 km để dùng bữa tối và nghỉ đêm, kết thúc ngày thứ hai viếng thăm Nam Sudan.
Chúa Nhật ngày 5/2/2023 Đức Thánh Cha sẽ chủ sự Thánh lễ tại Lăng John Garang trước khi đọc kinh Truyền Tin với các tín hữu và lên đường trở về Roma. Vatican News Tiếng Việt sẽ truyền hình trực tiếp Thánh Lễ với thuyết minh tiếng Việt, lúc 1h45 chiều Chúa Nhật, 5/2/2023.
Hồng Thủy
2023
Đức Phanxicô nói với các bạn trẻ ở Congo: hãy dũng cảm chống tham nhũng
Sáng thứ năm 2 tháng 2, tại sân vận động các Vị Tử đạo ở Kinshaha, Đức Phanxicô gặp các bạn trẻ Congo, ngài mời gọi họ thay đổi vận mệnh của đất nước họ, đấu tranh chống tham nhũng, một số thanh niên đã hô lời kêu gọi phản đối tổng thống Congo, Felix Tshisekedi.
“Giáo lý? Đó là chuyện của tôi! Giáo hội công giáo? Đó là chuyện của tôi !” Dưới ánh nắng chói chang phủ xuống sân vận động, đám đông đang la hét. Hai giờ nữa Đức Phanxicô mới đến nhưng khán đài đã chật cứng, dù nóng, dù đám mây ô nhiễm bao quanh sân vận động!
Từ 4 giờ sáng các bạn trẻ đã đến sân vận động, tuổi trung bình ở Congo là khoảng 18 tuổi. Trên khán đài, các bạn trẻ ca hát, nhảy múa, tay cầm cờ phất theo nhịp của hệ thống âm thanh đinh tai nhức óc.
Khi ngài đến, ngài đi một vòng sân vận động trong vòng 10 phút, ngài nhận sự chào đón trang nghiêm của một ngôi sao nhạc rock, trong bầu khí phấn khích. Trên cầu thang dẫn lên khán đài, mọi người chen lấn để vào bên trong, đã có một vài xô xát xảy ra. Cô Nathalie, 33 tuổi và con trai Yannis đến gặp Đức Phanxicô hôm nay là lần thứ hai, hôm qua cô đã dự thánh lễ khổng lồ ở sân bay Ndolo.
“Giáo hoàng này hơi đặc biệt”
Đứa con trai 7 tuổi của cô nhìn Đức Phanxicô trên màn hình kênh KTO, em nói: “Ngài là người da trắng.” Cô Nathalie nói: “Giáo hoàng này hơi đặc biệt. Nhìn ngài như được ơn phước.” Cô cũng thấy ngài có thể mang lại hòa bình cho đất nước.
Đức Phanxicô đưa ra cho giới trẻ Congo “năm lời khuyên để thiết lập các ưu tiên mà không chạy theo làn gió của chủ nghĩa cơ hội”.
Nhiều bạn trẻ sáng nay hy vọng chuyến đi của Đức Phanxicô sẽ là bước ngoặt trong việc xoa dịu bạo lực, đặc biệt là ở miền đông đất nước. Kể từ khi bắt đầu chuyến đi của Đức Phanxicô, căng thẳng giữa quân nổi dậy và quân đội chính quy ở miền đông đất nước luôn ở trong tâm trí người dân. Cô Keenan, 23 tuổi, sinh viên ở Kinshasa, cô người gốc miền đông, nơi dì của cô bị sát hại vài tuần trước, cô nói: “Ông biết đó, bên ngoài chúng tôi trông hạnh phúc như vậy, nhưng trong lòng chúng tôi rất đau khổ.”
Ngài có thể “thay đổi, ngài như nhà tiên tri, một cái gì đó cho đất nước”
Dù cô gái trẻ theo Giáo hội Ngũ tuần, nhưng cô thấy giáo hoàng là người có thể “thay đổi, ngài như nhà tiên tri, một cái gì đó cho đất nước”. Ông Pierre, 37 tuổi, cũng ấn tượng với nhân cách của Đức Phanxicô: “Khi ngài được bầu làm giáo hoàng, cử chỉ đầu tiên của ngài là xin chúng tôi cầu nguyện cho ngài, để ngài có thể hoàn thành sứ mệnh. Thông thường là ngược lại, chính giáo hoàng là người ban phép lành cho mọi người. Và đó là nguồn gốc của một sự đơn giản rất mạnh, đối với người có quyền lực.”
Cũng giáo hoàng giản dị này, ngài đã đặt nhiều hy vọng nơi giới trẻ, ngài gởi cho Nathalie, Keenan, Pierre và các bạn trẻ khác một yêu cầu làm cho họ ngạc nhiên. Ngài nói: “Bây giờ tôi xin các bạn, trong một lúc, xin các bạn đừng nhìn tôi, nhưng nhìn vào tay của các bạn. Tất cả các bàn tay trông giống nhau, nhưng không bàn tay nào giống bàn tay nào, không ai có bàn tay giống bạn”, cả sân vận động giơ tay lên trời. Ngài mời họ ngẫm nghĩ: “Tay tôi để làm gì? Xây dựng hay phá hủy, cho đi hay thâu tóm, yêu thương hay hận thù?”
Lời kêu gọi chống tham nhũng của Đức Phanxicô
Như bài giảng thánh lễ hôm qua ở sân bay Ndolo, hôm nay ngài kêu gọi người trẻ Congo chống lại cám dỗ của “chủ nghĩa vùng muền và bộ lạc”, xin họ yêu quý cộng đồng hơn. Trước khi đưa ra lời yêu cầu khác, ngài xin mọi người nắm tay nhau: “Xin các bạn nắm tay người bên cạnh trong giây lát.”
Ngài tiếp tục: “Hãy cảm thấy bạn là một Giáo hội, một Dân tộc. Cảm thấy an sinh của bạn tùy thuộc vào an sinh của người khác và nó được nhân lên bởi toàn bộ. Cảm thấy mình được anh chị em mình bảo vệ, được chấp nhận và muốn chăm sóc mình. Và cảm thấy có trách nhiệm với người khác.”
Trước sự cổ vũ của đám đông, những tràng vỗ tay và tiếng kêu liên tục, Đức Phanxicô có vẻ phấn khích và mạnh lên vì đã từ một thời gian lâu ngài đã không xuất hiện, bất chấp cái nóng và mệt mỏi. Tung ra một cách ngẫu hứng, ngài thách thức những người trẻ khi nhắc họ quyền lực và tham nhũng không bao giờ tương thích nhau.
“Có những người dũng cảm, thông minh và có những người tham nhũng. Một người tham nhũng, họ có trung thực hay không trung thực?”, ngài đặt câu hỏi. Và ngài hỏi họ bằng tiếng Pháp: “Tôi xin các bạn!” Và đám đông làm cử chỉ bằng cánh tay để nói “không”. Sau đó, ngài tiếp tục: “Cùng nhau, chúng ta nói: ‘không’ với tham nhũng!” Một lời kêu gọi được cả sân vận động đáp lại bằng tiếng lingala để chống lại tổng thống Felix Tshisekedi, người sẽ hết hạn nhiệm kỳ vào tháng 12: “Fatshi yebela mandat esili”. (Felix Tshisekedi, chuẩn bị sẵn sàng, nhiệm kỳ của ông đã kết thúc”) Trước khi truyền hình quốc gia cắt âm thanh và làm mờ hình ảnh trong giây lát.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
2023
Và bỗng, cả sân vận động Kinshasa cùng đứng lên với giáo hoàng để chống tham nhũng ở Congo
Cuộc gặp với các bạn trẻ và các giáo lý viên ở sân vận động Các Vị Tử đạo Kinshasa vào thứ năm 2 tháng 2 đã day lên làn sóng truyền điện. Khi ngài vừa lên án nạn tham nhũng ở Congo, ngài đã phải gián đoạn bài diễn văn trong giây lát khi các bài hát và khẩu hiệu của khoảng 65.000 người tham dự nhắm vào các chính trị gia.
“Tất cả chúng ta cùng nhau nói ‘Không tham nhũng!’”, bằng tiếng Pháp run run, ngài xin các bạn trẻ công khai cam kết chống lại tai họa đang tàn phá Cộng hòa Dân chủ Congo, một trong những quốc gia tham nhũng nhất thế giới theo xếp hạng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, một tổ chức phi chính phủ chống tham nhũng.
Trong bầu khí vốn đã căng thẳng, cả sân vận động bỗng rơi vào hỗn loạn. “Tobayi tham nhũng!” (Dùng tất cả khả năng của mình để chống tham nhũng), được hàng ngàn người Congo hô lên trước khi họ hát những bài hát chống tham nhũng, được giáo hoàng khuyến khích.
Một đám đông bùng cháy
“Kanyaka erli kaka”, có nghĩa là “Tham nhũng vẫn tiếp diễn”, họ hát bằng tiếng Lingala, họ hát “Biso ba jeune, posa na insala te” – “Chúng tôi, những người trẻ, chúng tôi thất nghiệp”. Khi đó ngài nói: “Tôi thích bài hát này, các bạn thật dũng cảm” làm cho mức âm thanh trong sân vận động ầm ầm lên một bậc nữa. Người phiên dịch giải thích với ngài đám đông đang nói về các đảng phái chính trị.
Cố gắng nắm lại bài diễn văn, nhưng cuối cùng Đức Phanxicô đã phải dừng lại và để đám đông bùng cháy thêm một lần nữa. Trên khán đài sân vận động, những khẩu hiệu trực tiếp cảnh báo Tổng thống Félix Tshisekedi. Theo một thành viên trong ban điều hành Vatican News, “Thưa ngài Tổng thống, ngài phải cẩn thận”.
Cảm thấy tình hình đang vuột khỏi tay và hiểu đám đông đang công kích chống lại các nhà lãnh đạo chính trị, vị giáo hoàng 86 tuổi cuối cùng đã ra hiệu cho ban tổ chức ngừng sự cuồng nhiệt. Và vì thế có thông báo kêu gọi đám đông bình tĩnh lại. Quá trình ngoài tưởng tượng diễn ra khoảng 5 phút tại sân vận động nơi có mặt thủ tướng Jean-Michel Sama Lukonde. Giáo hoàng đến nói chuyện với chúng tôi là điều tốt, nhưng trước hết giới tinh hoa nên lắng nghe ngài! Vài phút trước đó, cô Brenda, 27 tuổi, bực tức vì các chính phủ liên tiếp không thể mang lại tương lai cho những người trẻ tuổi, cô nói: “Giáo hoàng đến nói chuyện với chúng tôi là điều tốt, nhưng trước hết giới tinh hoa nên lắng nghe ngài!”.
Theo cô và các bạn của cô đến sân vận động các Vị Tử đạo để nghe Đức Phanxicô vì ngài là “phát ngôn viên cho chính nghĩa của những người trẻ ở Congo”. Cô nói: “Chỉ có ngài mới làm được vì không ai có thể làm hại ngài… Nếu chúng tôi biểu tình, cảnh sát sẽ bắn hơi cay… Tôi không muốn mạo hiểm mạng sống của mình.”
Ở đất nước có 2/3 dân số dưới 24 tuổi này, một số người trong số họ không còn ngần ngại khi nghĩ đến cuộc sống tha hương, như cô Louisine, 30 tuổi, mẹ của hai đứa con với người chồng thất nghiệp. “Thật khó để nuôi sống bản thân, nuôi dạy con cái… Làm sao chúng tôi có thể hình dung tương lai của chúng tôi ở đất nước từ chối chúng tôi?”
Tố cáo tham nhũng
Đứng trước sự bối rối của người trẻ, Đức Phanxicô kêu gọi họ đừng bỏ cuộc, tiếp tục chiến đấu để xây dựng một tương lai cho Congo. Ngài hỏi họ: “Bàn tay chúng ta dùng để làm gì? Xây dựng hay phá hoại, cho đi hay thâu tóm, yêu thương hay hận thù” Ngài đưa ra năm trục chính của ẩn dụ về năm ngón tay: cầu nguyện, cộng đồng, trung thực, tha thứ và phục vụ.
Lời kêu gọi mạnh mẽ nhất của ngài là lên án nặng nề nạn tham nhũng trong nước, mà theo ngài đây là căn bệnh ung thư. Ngài bực mình: “Không trung thực, chúng ta không phải là môn đệ hay chứng nhân của Chúa Giêsu; chúng ta là lương dân, những kẻ thờ ngẫu tượng, thờ bản thân thay vì thờ Chúa, là những kẻ lợi dụng người khác thay vì phục vụ người khác”.
Biểu hiệu của nắm ngón tay
Ngài triển khai biểu hiệu của năm ngón tay:
Chúa đã đặt món quà sự sống vào tay các con. Từ bàn tay các con sẽ nảy sinh ra ngày mai, sẽ có thể mang lại hòa bình mà đất nước các con thiếu. Cha muốn cho các con một số “nguyên liệu cho tương lai”: năm nguyên liệu mà chúng con có thể liên kết với các ngón của một bàn tay.
Ngón út là ngón nhỏ nhất, nhưng chính việc trở nên nhỏ bé đã thu hút Thiên Chúa. Ai phục vụ thì trở nên bé nhỏ.
Ngón trỏ là ngón chúng ta dùng để nói điều gì đó với người khác, tương ứng với cộng đồng. Không gì và không ai có thể thay thế được sức mạnh của toàn thể, ánh sáng của đôi mắt, niềm vui của chia sẻ! Ngón giữa cao hơn các ngón khác nhắc nhở chúng ta về điều thiết yếu: sự trung thực. Trung thực có nghĩa là không vướng vào cạm bẫy của tham nhũng.
Ngón thứ tư là ngón đeo nhẫn, chúng ta mang nhẫn giao ước. Đó cũng là ngón yếu nhất, nhắc chúng ta nhớ những thành tựu to lớn trong cuộc sống trên hết là tình yêu, đều phải trải qua mong manh và thử thách. Nhưng sức mạnh giúp chúng ta tiếp tục, đó là tha thứ.
Ngón cái là ngón gần trái tim nhất, tương ứng với lời cầu nguyện làm nhịp đập cho đời sống. Mỗi ngày các con hãy giơ tay lên Chúa để ngợi khen và chúc tụng Ngài; kêu cầu đến Ngài cho những hy vọng trong lòng các con.
Marta An Nguyễn dịch
