2020
Chúa Nhật III Mùa Vọng
Chúa Nhật III Mùa Vọng
Ca nhập lễ
Pl 4,4.5
Anh em hãy vui luôn trong Chúa !
Tôi nhắc lại : Anh em hãy vui lên !
Vì Chúa đã đến gần.
Lời nguyện nhập Lễ
Lạy Thiên Chúa từ bi nhân hậu, này dân Chúa đem tất cả niềm tin đợi chờ ngày lễ Sinh Nhật Ðấng Cứu Thế. Xin hướng niềm vui chúng con về chính nguồn hoan lạc của mầu nhiệm Giáng Sinh cao cả để tâm hồn chúng con hoàn toàn đổi mới, mà họp mừng ngày cứu độ đã gần kề. Chúng con cầu xin …
Bài đọc 1
Is 61,1-2a.10-11
Tôi mừng rỡ muôn phần nhờ Đức Chúa.
Bài trích sách ngôn sứ I-sai-a.
1Thần khí của Đức Chúa là Chúa Thượng ngự trên tôi,
vì Đức Chúa đã xức dầu tấn phong tôi,
sai đi báo tin mừng cho kẻ nghèo hèn,
băng bó những tấm lòng tan nát,
công bố lệnh ân xá cho kẻ bị giam cầm,
ngày phóng thích cho những tù nhân,
2acông bố một năm hồng ân của Đức Chúa,
một ngày báo phục của Thiên Chúa chúng ta.
10Tôi mừng rỡ muôn phần nhờ Đức Chúa,
nhờ Thiên Chúa tôi thờ, tôi hớn hở biết bao !
Vì Người mặc cho tôi hồng ân cứu độ,
choàng cho tôi đức chính trực công minh,
như chú rể chỉnh tề khăn áo,
tựa cô dâu lộng lẫy điểm trang.
11Như đất đai làm đâm chồi nẩy lộc,
như vườn tược cho nở hạt sinh mầm,
Đức Chúa là Chúa Thượng cũng sẽ làm trổ hoa công chính,
làm trổi vang lời ca ngợi trước mặt muôn dân.
Đáp ca
Lc 1,46-48.49-50.53-54 (Đ. Is 61,10b)
Đ.Nhờ Thiên Chúa tôi thờ, tôi hớn hở biết bao.
46Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa,
47thần trí tôi hớn hở vui mừng
vì Thiên Chúa, Đấng cứu độ tôi.48Phận nữ tỳ hèn mọn,
Người đoái thương nhìn tới ;
từ nay, hết mọi đời
sẽ khen tôi diễm phúc.
Đ.Nhờ Thiên Chúa tôi thờ, tôi hớn hở biết bao.
49Đấng Toàn Năng đã làm cho tôi
biết bao điều cao cả,
danh Người thật chí thánh chí tôn !
50Đời nọ tới đời kia,
Chúa hằng thương xót những ai kính sợ Người.
Đ.Nhờ Thiên Chúa tôi thờ, tôi hớn hở biết bao.
53Kẻ đói nghèo, Chúa ban của đầy dư,
người giàu có, lại đuổi về tay trắng.
54Chúa độ trì Ít-ra-en, tôi tớ của Người,
như đã hứa cùng cha ông chúng ta.
Đ.Nhờ Thiên Chúa tôi thờ, tôi hớn hở biết bao.
Bài đọc 2
1 Tx 5,16-24
Thần trí, tâm hồn và thân xác anh em phải được gìn giữ vẹn toàn trong ngày Chúa quang lâm.
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Thê-xa-lô-ni-ca.
16 Thưa anh em, anh em hãy vui mừng luôn mãi 17 và cầu nguyện không ngừng. 18 Hãy tạ ơn trong mọi hoàn cảnh. Anh em hãy làm như vậy, đó là điều Thiên Chúa muốn trong Đức Ki-tô Giê-su.
19 Anh em đừng dập tắt Thần Khí. 20 Chớ khinh thường ơn nói tiên tri. 21 Hãy cân nhắc mọi sự : điều gì tốt thì giữ ; 22 còn điều xấu dưới bất cứ hình thức nào thì lánh cho xa.
23 Nguyện chính Thiên Chúa là nguồn mạch bình an, thánh hoá toàn diện con người anh em, để thần trí, tâm hồn và thân xác anh em, được gìn giữ vẹn toàn, không gì đáng trách, trong ngày Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, quang lâm. 24 Đấng kêu gọi anh em là Đấng trung thành : Người sẽ thực hiện điều đó.
Tung hô Tin Mừng
Is 61,1 (x. Lc 4,18)
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Thần Khí Chúa ngự trên tôi, sai tôi đi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng
Ga 1,6-8.19-28
Có một vị đang ở giữa các ông mà các ông không biết.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.
6Có một người được Thiên Chúa sai đến,
tên là Gio-an.
7Ông đến để làm chứng, và làm chứng về ánh sáng,
để mọi người nhờ ông mà tin.
8Ông không phải là ánh sáng,
nhưng ông đến để làm chứng về ánh sáng.
19 Và đây là lời chứng của ông Gio-an, khi người Do-thái từ Giê-ru-sa-lem cử một số tư tế và mấy thầy Lê-vi đến hỏi ông : “Ông là ai ?” 20 Ông tuyên bố thẳng thắn, ông tuyên bố rằng : “Tôi không phải là Đấng Ki-tô.” 21 Họ lại hỏi ông : “Vậy thì thế nào ? Ông có phải là ông Ê-li-a không ?” Ông nói : “Không phải.” – “Ông có phải là vị ngôn sứ chăng ?” Ông đáp : “Không.” 22 Họ liền nói với ông : “Thế ông là ai, để chúng tôi còn trả lời cho những người đã cử chúng tôi đến ? Ông nói gì về chính ông ?” 23 Ông nói : “Tôi là tiếng người hô trong hoang địa : Hãy sửa đường cho thẳng để Đức Chúa đi, như ngôn sứ I-sai-a đã nói.” 24 Trong nhóm được cử đi, có mấy người thuộc phái Pha-ri-sêu. 25 Họ hỏi ông : “Vậy tại sao ông làm phép rửa, nếu ông không phải là Đấng Ki-tô, cũng không phải là ông Ê-li-a hay vị ngôn sứ ?” 26 Ông Gio-an trả lời : “Tôi đây làm phép rửa trong nước. Nhưng có một vị đang ở giữa các ông mà các ông không biết. 27 Người sẽ đến sau tôi và tôi không đáng cởi quai dép cho Người.” 28 Các việc đó đã xảy ra tại Bê-ta-ni-a, bên kia sông Gio-đan, nơi ông Gio-an làm phép rửa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin cho chúng con hằng biết dâng lên Chúa lễ tế chứng tỏ lòng tôn kính mến yêu. Ước chi hy lễ này hoàn toàn thể hiện được ý muốn của Ðức Kitô khi lập bí tích Thánh Thể, là đem lại cho cả thế giới ơn cứu độ muôn đời. Chúng con cầu xin …
Lời Tiền Tụng Mùa Vọng I
Hai lần Chúa Ki-tô đến
X: Chúa ở cùng anh chị em.
Ð: Và ở cùng Cha.
X: Hãy nâng tâm hồn lên.
Ð: Chúng con đang hướng về Chúa.
X: Hãy tạ ơn Chúa là Thiên Chúa chúng ta.
Ð: Thật là chính đáng.
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, nhờ Ðức Ki-tô, Chúa chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Khi ngự đến lần thứ nhất, mặc lấy thân xác yếu hèn, Người đã thực hiện hồng ân mà Chúa dự định từ xưa/ và mở đường cứu độ đời đời cho chúng con: để khi Người đến lần thứ hai trong uy linh, nhờ hồng ân bấy giờ được tỏ hiện, chúng con sẽ lãnh nhận điều Chúa đã hứa/ mà ngày nay chúng con đang tỉnh thức vững dạ đợi chờ.
Vì thế cùng với các Thiên thần và tổng lãnh thiên thần, các Bệ thần và Quản thần, cùng toàn thể đạo binh thiên quốc, chúng con không ngừng hát bài ca chúc tụng vinh quang Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh! …
Ca hiệp lễ
- Is 35,4
Hãy nói với những kẻ nhát gan :
“Can đảm lên, đừng sợ !
Này Thiên Chúa chúng ta
sẽ ngự đến cứu độ chúng ta.”
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa rất từ bi nhân hậu, chúng con nài xin Chúa cho bí tích Thánh Thể này thanh tẩy chúng con sạch vết nhơ tội lỗi, và chuẩn bị tâm hồn chúng con mừng những ngày đại lễ sắp tới. Chúng con cầu xin …
2020
Thứ Bảy Tuần II – Mùa Vọng
Thứ Bảy Tuần II – Mùa Vọng
Ca nhập lễ
Tv 79,4.2
Lạy Chúa là Đấng ngự trên các thần hộ giá,
xin đến và toả ánh tôn nhan rạng ngời,
để chúng con được ơn cứu độ.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Thiên Chúa toàn năng, ước chi Vầng Hồng chiếu tỏa vinh quang Chúa, là Thánh Tử Giê-su Ki-tô, rực sáng trong tâm hồn chúng con, để khi Người xuất hiện và đánh tan mọi bóng tối mịt mù, thiên hạ sẽ thấy rõ: chúng con là con cái ánh sáng. Chúng con cầu xin …
Bài đọc 1
Hc 48,1-4.9-11
Ông Ê-li-a lại đến.
Bài trích sách Huấn ca.
1Ngày ấy, ngôn sứ Ê-li-a xuất hiện,
ông là vị ngôn sứ chẳng khác nào ngọn lửa,
lời của ông tựa đuốc cháy bừng bừng.
2Ông khiến cho nạn đói hoành hành trong dân,
và do lòng nhiệt thành, ông làm cho số dân giảm bớt.
3Ông dùng lời Thiên Chúa mà đóng cửa trời,
và ba lần cũng cho lửa đổ xuống.
4Thưa ông Ê-li-a, ông đã làm bao việc lạ lùng,
ông thật là vinh quang hiển hách !
Ai có thể tự hào được nên giống như ông ?
9Ông đã được cất lên giữa đám lửa xoáy như cơn lốc,
trên chiếc xe do ngựa đỏ như lửa kéo đi.
10Trong những lời khiển trách vào thời sẽ đến,
ông đã được nêu danh,
để làm nguôi cơn giận của Thiên Chúa
trước khi cơn thịnh nộ bùng lên,
để đưa tâm hồn cha ông trở lại với con cháu,
và tái lập các chi tộc Gia-cóp.
11Phúc cho ai được nhìn thấy ông,
và cho kẻ được an nghỉ trong tình yêu Thiên Chúa,
vì cả chúng tôi, chắc chắn cũng sẽ được sống.
Đáp ca
Tv 79,2ac và 3b.15-16.18-19 (Đ. c.4)
Đ.Lạy Thiên Chúa, xin phục hồi chúng con
xin toả ánh tôn nhan rạng ngời,
để chúng con được ơn cứu độ.
2acLạy Mục Tử nhà Ít-ra-en,
Ngài là Đấng ngự trên các thần hộ giá,
3bxin khơi dậy uy dũng của Ngài,
đến cùng chúng con và thương cứu độ.
Đ.Lạy Thiên Chúa, xin phục hồi chúng con
xin toả ánh tôn nhan rạng ngời,
để chúng con được ơn cứu độ.
15Lạy Chúa Tể càn khôn, xin trở lại,
tự cõi trời, xin ngó xuống mà xem,
xin Ngài thăm nom vườn nho cũ,
16bảo vệ cây tay hữu Chúa đã trồng,
và chồi non được Ngài ban sức mạnh.
Đ.Lạy Thiên Chúa, xin phục hồi chúng con
xin toả ánh tôn nhan rạng ngời,
để chúng con được ơn cứu độ.
18Xin giơ tay bênh vực Đấng đang ngồi bên hữu
là con người được Chúa ban sức mạnh.19Chúng con nguyền chẳng xa Chúa nữa đâu,
cúi xin Ngài ban cho được sống,
để chúng con xưng tụng danh Ngài.
Đ.Lạy Thiên Chúa, xin phục hồi chúng con
xin toả ánh tôn nhan rạng ngời,
để chúng con được ơn cứu độ.
Tung hô Tin Mừng
Lc 3,4.6
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Hãy dọn sẵn con đường cho Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi. Hết mọi người phàm sẽ thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng
Mt 17,10-13
Ông Ê-li-a đã đến rồi mà họ không nhận ra.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
10 Đang khi thầy trò từ trên núi xuống, các môn đệ hỏi Đức Giê-su rằng : “Sao các kinh sư nói rằng ông Ê-li-a phải đến trước ?” 11 Người đáp : “Đúng thế, ông Ê-li-a đến và sẽ chỉnh đốn mọi sự. 12 Nhưng Thầy nói cho anh em biết : ông Ê-li-a đã đến rồi và họ không nhận ra ông, nhưng đã xử với ông theo ý họ muốn. Con Người cũng sẽ phải đau khổ vì họ như thế.” 13 Bấy giờ các môn đệ hiểu Người có ý nói về ông Gio-an Tẩy Giả.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin cho chúng con hằng biết dâng lên Chúa lễ tế chứng tỏ lòng tôn kính mến yêu. Ước chi hy lễ này hoàn toàn thể hiện được ý muốn của Ðức Kitô khi lập bí tích Thánh Thể, là đem lại cho cả thế giới ơn cứu độ muôn đời. Chúng con cầu xin …
Lời tiền tụng mùa vọng I
X: Chúa ở cùng anh chị em.
Ð: Và ở cùng Cha.
X: Hãy nâng tâm hồn lên.
Ð: Chúng con đang hướng về Chúa.
X: Hãy tạ ơn Chúa là Thiên Chúa chúng ta.
Ð: Thật là chính đáng.
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, nhờ Ðức Ki-tô, Chúa chúng con, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Khi ngự đến lần thứ nhất, mặc lấy thân xác yếu hèn, Người đã thực hiện hồng ân mà Chúa dự định từ xưa/ và mở đường cứu độ đời đời cho chúng con: để khi Người đến lần thứ hai trong uy linh, nhờ hồng ân bấy giờ được tỏ hiện, chúng con sẽ lãnh nhận điều Chúa đã hứa/ mà ngày nay chúng con đang tỉnh thức vững dạ đợi chờ.
Vì thế cùng với các Thiên thần và tổng lãnh thiên thần, các Bệ thần và Quản thần, cùng toàn thể đạo binh thiên quốc, chúng con không ngừng hát bài ca chúc tụng vinh quang Chúa rằng:
Thánh! Thánh! Thánh! …
Ca hiệp lễ
Kh 22,12
Chúa phán : Này đây Ta đến ngay
và đem theo lương bổng
để trả cho ai nấy
tuỳ theo việc họ làm.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa rất từ bi nhân hậu, chúng con nài xin Chúa cho bí tích Thánh Thể này thanh tẩy chúng con sạch vết nhơ tội lỗi, và chuẩn bị tâm hồn chúng con mừng những ngày đại lễ sắp tới. Chúng con cầu xin …
2020
Bốn chân dung của Đức Maria
Bốn chân dung của Đức Maria
Có sự lo sợ và run rẩy khi ta mạo hiểm thêm lời của mình vào vô số những bản văn nói về Đức Maria. Vì thế, đây không phải là những tìm kiếm về thân thế của người phụ nữ ngoại thường này, mà đơn thuần chỉ để ta được dẫn dắt bởi những bản văn nói về Mẹ. Suốt bài viết, chúng ta khám phá nhiều khuôn mặt của Đức Maria mà không tìm cách làm chúng ăn khớp với nhau. Ta cứ để cho mỗi người tìm thấy sự hài hòa của riêng mình.
Một sự hiện diện ngấm ngầm
Chúng ta hãy lướt nhanh qua những đề cập cổ xưa nhất về Mẹ của Đức Giêsu. Thật vậy Thánh Phaolô, chỉ nói ít oi bằng câu “người sinh bởi một người nữ” (Gl 4, 4) mà từ nay đưa Con Thiên Chúa đi vào trong nhân loại. Chúng ta cũng đi nhanh về Đức Maria của Tin Mừng Marcô. Trong Tin Mừng thinh lặng về thời thơ ấu của Đức Giêsu này, Mẹ của Ngài hoàn toàn ở về phía nhân loại. Cùng với những phụ nữ khác trong gia đình, bà cũng thấy sốc và ngạc nhiên khi gặp thấy thái độ kỳ lạ và khó hiểu của con ông Giuse người Nadarét (xem Mc 3, 31-35; 6, 3).
Mẹ của Emmanuel
Như Luca, Matthêô dành hai chương đầu cho các trình thuật về thời thơ ấu. Ông nhìn việc thụ thai Đức Giêsu từ quan điểm của Thánh Giuse, nhưng đánh dấu tường thuật của mình bằng một sự cắt đứt quan trọng. Bảng gia phả kết thúc với câu “Giacóp sinh Giuse, chồng của bà Maria, mà từ bà đã sinh ra Đức Giêsu, cũng gọi là Đấng Kitô” (Mt 1, 16). Ta có thể nói thêm rằng, “chỉ” từ mình bà, vì Giuse không được bao hàm trong đó. Sau đó, Đức Maria là người mà Sứ thần của Thiên Chúa nói về bà với Thánh Giuse: bà là vị hôn thê trinh khiết được Thánh Thần thăm viếng và người mà ông phải đưa về nhà, là người mẹ sẽ sinh ra đấng Emmanuel (Mt 1, 20-23) và là người mà ông phải bảo vệ khi dẫn bà sang Ai Cập (Mt 2, 14). Phần còn lại Matthêô theo gần sát với Marcô.
Người đàn bà với Lời trong tâm hồn
Chúng ta nợ ngòi bút của Thánh Luca những trang tin mừng đẹp nhất về Đức Maria: Truyền tin, Thăm viếng, cuộc hạ sinh Đức Giêsu, Dâng Đức Giêsu vào Đền thờ, “cơn điên rồ” của Ngài vào năm 12 tuổi. Dù rằng nhân vật chính vẫn luôn là Đức Giêsu, song Đức Maria vẫn đóng vai trò hàng đầu.
Trước hết là cuộc Truyền tin (Lc 1, 26-38). Đức Maria, hoàn toàn là một thiếu nữ trẻ, một vị hôn thê, đã có cuộc gặp gỡ rất kỳ lạ. Một tiếng nói đến từ nơi đâu đó, vang đến tận nơi thẳm sâu nhất của mình, làm cô bị xáo trộn hoàn toàn. Gabrien, vị thiên sứ, đã chào cô, báo cho cô một chương trình bất ngờ, điên rồ, một ý định của Thiên Chúa. Mang thai một Người Con, Đấng sẽ được gọi là “Con của Đấng Tối Cao” (c. 32)? Sứ giả của Thiên Chúa nói thế! Thế nhưng “Việc ấy xảy ra như thế nào?” (c. 34). “Như thế nào” chứ không phải “Dựa vào đâu mà tôi biết được điều ấy?” (Lc 1, 18), như Zacharia đã hỏi, ông cũng nhận được cuộc thăm viếng của sứ thần Gabrien. Ông muốn những bằng chứng trước khi tin rằng một người con trai có thể được ban cho ông vào lúc tuổi đã già. Nhưng Đức Maria thì không thế. Cô thấy câu trả lời của thiên thần rất bí nhiệm song vẫn tin toàn bộ ý định của Thiên Chúa khi nói rằng mình là tớ nữ của Ngài (c. 38). Làm sao từ chối công việc khôn tả của Chúa Thánh Thần trong cô?
Ngay sau đó Đức Maria lên đường. Cô viếng thăm bà chị già của mình, chào bà (Lc 1, 39-45). Đó là cuộc gặp gỡ giữa hai thân xác, hai người con, tất cả được Chúa Thánh Thần bao phủ. Êlisabét đã nghe tận bên trong tâm hồn lời chúc tụng mà đối tượng là người em họ của mình, sự dễ bảo của cô trước Lời. Bà nhận biết Thiên Chúa cư ngụ trong cung lòng Đức Maria, như thể Thiên Chúa hiện diện trong Hòm Bia ngày xưa.[1]
Khi ấy, tâm hồn Đức Maria hát lên, cô cất tiếng hát bài ca Magnificat (Lc 1, 46-55). Cô không nói gì về việc mình có thai. Cô hét lên vì vui! Thiên Chúa đã đoái nhìn đến cô, người tớ nữ hèn mọn của Ngài, đã ân cần bao bọc lấy cô. Tất cả những ký ức của Israël đổ về trong những lời ngợi khen khi cô nhắc lại những sự kiện cao trọng mà Thiên Chúa làm cho dân mình. Ơn cứu rỗi của Ngài dành cho mọi người song tùy biến theo những cách thức phù hợp với mọi người, người bị bỏ rơi sẽ được kể đến, người bên lề sẽ được ở chỗ nhất. Về phần người giàu có sẽ nhận ân huệ được ra trống không, được làm cho thích hợp để mở mình ra với một Đấng Khác (un Autre), trong sự tự do mới.[2]
Chương 1 của Luca kết thúc bằng bài ca Benedictus của ông Zacharia. Thật đáng dừng lại chậm rãi ở các câu cuối cùng (cc. 77-79). Dịch đúng với bản văn Hy Lạp sẽ như thế này: “Này con, đứa con nhỏ (nói về Gioan làm phép rửa) […] thật con sẽ đi trước Chúa, mở lối cho Người, bảo cho dân Chúa biết ơn cứu rỗi dành cho dân mình qua sự tha thứ tội lỗi của họ, qua lòng dạ thương xót của Chúa chúng ta mà trong đó Vầng Đông từ trên cao sẽ viếng thăm chúng ta để soi sáng cho những ai ngồi trong âm u và bóng tối sự chết, để dẫn đưa chúng ta đến con đường bình an”. Rồi Đức Giêsu sinh ra (Lc 2,1-7).
Như thế, ơn cứu rỗi chuyển từ lòng dạ thương xót đến bụng dạ Đức Maria. Một thiếu nữ trẻ đơn sơ, qua ân sủng của sự sẵn sàng hoàn toàn đối với Thiên Chúa, cho phép ánh sáng cứu rỗi đi vào những uẩn khúc tối tăm nhất của tâm hồn nhân loại và những cảnh khốn cùng. Ơn gọi làm mẹ Đấng Cứu Thế chắc chắn là độc nhất, nhưng chẳng phải là tất cả chúng ta được mời gọi để biểu lộ trong đời sống chúng ta cũng một ơn cứu rỗi ấy, vì Thiên Chúa vui lòng biết bao khi được nói qua những khuôn mặt, bàn tay và từ ngữ nhân loại sao?
Sau khi các mục đồng thăm viếng, bản văn ghi chú lần đầu tiên – đây không phải là lần duy nhất – Đức Maria làm thế nào để “ghi nhớ tất cả những sự việc ấy trong lòng”, những lời những biến cố về người con của mình (Lc 2, 19). Mẹ đã gìn giữ Ngôi Lời ở trung tâm hữu thể của mình (mang thai), như người ta gìn giữ ở nơi bí mật những gì quý giá nhất trong kho tàng. Mẹ làm điều đó cách tự nguyện, không phản đối những gì xem ra tăm tối đối với mình, cũng không thờ ơ như những người khác, như Phêrô chẳng hạn, ông đã không chịu nhận lãnh lời loan báo về sự từ chối của mình (Lc 22, 31-33). Và rồi … bốn mươi ngày sau đó, ông Simêon, trong Đền thờ, đã khâu lại toàn bộ ánh sáng, ơn cứu rỗi, vinh quang và đau khổ. Maria đã đón nhận sự xâu xé sắp đến, lưỡi gươm đâm thâu Mẹ như những chiếc đinh đâm thâu vào thân xác con mình sau này (Lc 2, 22-35).
Mười hai năm trôi qua. Giữa Maria và Giuse có một người con, con của họ. Nhưng từ khi trở về từ cuộc hành hương lên Giêrusalem, họ không còn nhận ra đứa con ấy nữa! Bồi hồi, lo lắng, tìm kiếm, trách mắng. Đối với Đức Maria, phải đón nhận một Lời mới, những lời đầu tiên của Đức Giêsu trong tin mừng này. Ngài gọi Cha của mình. Vào thời điểm mà Đức Giêsu đến tuổi trưởng thành tôn giáo, Ngài đã neo cuộc đời mình trong tư thế này và chẳng bao giờ rời xa nữa, tư thế người Con của Chúa Cha. Đức Maria phải tuân theo, phải nhường con mình cho một Đấng Khác (un Autre). Mẹ không hiểu gì nhưng đã giữ những lời này trong tâm hồn mình (Lc 2, 41-52). Con đường này cũng được đề nghị cho chúng ta, khi chân trời trở nên u ám. Ta tìm thấy Đức Maria ở đây, ở đó, và giữa các môn đệ tụ họp lại sau ngày phục sinh (Cv 1, 14).[3] Con đường của mẹ là con đường của người đàn bà có Lời trong tâm hồn, được làm cho vững mạnh trong sự trung thành, qua những niềm vui và tăm tối, đau khổ và đôi khi chẳng hiểu gì cả.
Người Mẹ phổ quát
Với Tin Mừng Gioan, giọng điệu đã đổi khác, có một chút gây hoang mang. Chiều kích có tính tiểu sử đã biến mất để nhường chỗ cho sự thẳm sâu đi vào mầu nhiệm. Đức Maria không bao giờ được gọi bằng tên, dù rằng Mẹ chiếm một vị trí có tính chiến lược. Bản văn gọi Mẹ là “Mẹ Đức Giêsu”, trong khi Đức Giêsu gọi Mẹ là “Bà”. Có rất nhiều độc giả cảm thấy sốc, nhất là trong bản văn đầu tiên trong hai bản văn có Đức Maria xuất hiện, tiệc cưới ở Cana (Ga 2, 1-12), Đức Giêsu dường như đã hoàn toàn phủ nhận Mẹ mình.
Chúng ta đã nhắc đến vị trí chiến lược phải không? Điều này đòi hỏi phải giải thích và quay trở lại một chút để hiểu kiến trúc khác thường của Tin Mừng Gioan. Một chuyên viên Kinh Thánh về tin mừng này[4] đã chứng minh rằng những dấu hiệu trong tin mừng thứ tư này được sắp xếp theo một trật tự phong phú lạ thường. Sáu trong bảy dấu hiệu phân tán trong trình thuật Gioan tương ứng từng cặp với nhau như để đưa vào trung tâm một dấu hiệu quý giá nhất, dấu hiệu thứ tư, nói về bánh. Mẹ của Đức Giêsu được kết hợp với dấu hiệu đầu tiên và dấu hiệu thứ bảy. Rượu tiệc cưới Cana, thứ rượu ngon đã được đưa ra nếm “bây giờ”[5] (“anh lại giữ rượu ngon mãi cho đến bây giờ” – Ga 2,10) là nói về máu được đổ ra trên thập giá (Ga 19, 34). Cấu trúc xếp đặt các dấu hiệu như thế này đã mạc khải về thánh thể; nó đặt bánh và rượu ở những nơi quan trọng. Và ai nói “thánh thể” cũng là nói về “mầu nhiệm phục sinh”.
Nơi Tin Mừng Gioan, thập giá có nghĩa là sự trở về của người Con với Cha mình (Ga 13, 1), sự lên ngôi trong vinh quang trên chiếc ngai thập giá, nhưng cũng là nơi thực hiện sự sinh hạ từ trên cao được loan báo cho Nicôđêmô (Ga 3, 3). Đức Maria hầu như được kết hợp với tất cả những điều này. Ở Cana, không nói gì với Đức Giêsu, nhưng hoàn toàn tin tưởng vào “tất cả những gì ông ấy nói”, Mẹ đã mở ra dấu hiệu đầu tiên (Ga 2, 5).
Suốt Tin Mừng của mình, Gioan đã gieo những viên đá sỏi, như những viên sỏi của “Petit Poucet”,[6] dẫn đến ngôi nhà mình: sự sinh hạ từ trên cao, Thánh Thần và nước (Nicôđêmô, Ga 3, 3.5); nước hằng sống được hứa với người phụ nữ Samari (Ga 4, 14), không là ai khác ngoài Thánh Thần (Ga 7, 37-39); những đau đớn khi sinh nở gợi lên điều sắp xảy ra (Ga 16, 21). Tất cả những điều này dẫn đưa đến thập giá (Ga 19, 25-37). Dưới chân thập giá có một người đàn bà. Người Con của mình đã trối bà làm mẹ của người môn đệ yêu dấu và người môn đệ làm con bà. Trong người môn đệ làm con ấy, tất cả nhân loại nhận lãnh một người mẹ. Người đã sinh Ngôi Lời thành xác phàm (Ga 1, 14) từ nay trở đi là người mẹ phổ quát và trở nên hình ảnh của Giáo Hội. Một người mẹ, một người con được sinh ra, từ nước, từ máu, và Chúa Thánh Thần mà Đức Giêsu đã phó mình: đó chính là sự sinh ra bởi Thánh Thần và nước![7] Ngôi nhà – thập giá đã trở thành ngôi nhà – sinh hạ. Và những lời trong phần Tựa ngôn đã được hiện thực: “Còn những ai đón nhận, tức là những ai tin vào danh Người, thì Người cho họ quyền trở nên con Thiên Chúa. Họ được sinh ra, không phải do khí huyết, cũng chẳng do ước muốn của nhục thể, hoặc do ước muốn của người đàn ông, nhưng do bởi Thiên Chúa” (Ga 1, 12-13).
Trong biến cố thập giá, có một Người đàn ông bị Philatô phó nộp cho dân chúng (Ga 19, 5) và một Người đàn bà (Ga 19, 26), những nhân vật nhắc lại thảm họa vườn Êden và là những nhân vật làm biến đổi thảm họa ấy.[8] Người đàn ông và Người đàn bà của vết thương đầu tiên trở thành Người đàn ông và Người đàn bà mới; công cuộc Tạo dựng đã đi đến hoàn thành.
Đức Maria hẳn nhiên là một nhân vật có tính thần học rất cao nơi Tin Mừng Gioan. Nhưng cũng chắc chắn rằng không phải do tình cờ mà trình thuật của Gioan đưa những dấu vết của mẹ Đức Giêsu vào trong bức tranh vĩ đại này. Cộng đoàn Gioan, nơi mà truyền thống đã kết hợp cộng đoàn này với Đức Maria, đã gìn giữ kỷ niệm về một người đàn bà hoàn toàn kết hôn với sứ mệnh của con mình. Và vì thế bà ngay bây giờ bà là mẹ của tất cả chúng ta.
BỐ CỤC CẤU TRÚC 7 “DẤU HIỆU” TRONG TIN MỪNG THỨ TƯ
- Dấu hiệu 1: nước và rượu (Ga 2,1-12)
- Dấu hiệu 2: chữa lành người hấp hối (Ga 4,46-54)
- Dấu hiệu 3: chữa lành người tàn tật (Ga 5,1-18)
- Dấu hiệu 4: hóa bánh ra nhiều (Ga 6,1-15)
C’. Dấu hiệu 5: chữa lành người tàn tật (Ga 9,1-6)
B’. Dấu hiệu 6: phục sinh người chết (Ga 11,1-4)
A’. Dấu hiệu 7: giấm chua, nước và máu (Ga 19,17-37)
Nguồn: gpquinhon.org
[1] Trình thuật Thăm Viếng được đặt song song với đoạn này nói về vua Đavít chuyển Hòm bia Giao Ước về thành đô Giêrusalem mới (2 S 6, 1-15). Nhiều điểm tương đồng giữa hai bản văn này bộc lộ ý hướng của tác giả tin mừng.
[2] Bản văn Hy Lạp viết rằng “Ngài làm cho người giàu có nên trống rỗng” chứ không phải “làm cho tay người giàu trở nên trống rỗng” (người giàu có trở về tay không). Tuy nhiên, gần như tất cả các bản dịch đều thêm từ “tay”, điều này làm giảm thiểu đi tính tận căn của sự biến đổi được thực hiện. Để đọc rõ hơn về bản văn này, xem Jean Delorme, Au risque de la parole: lire les évangiles, Paris, Seuil, 1991, tr. 190-201.
[3] Sách Tông đồ công vụ cũng được tác giả Tin Mừng Luca viết và là phần tiếp theo của Tin Mừng này.
[4] Marc Girard, “La composition structurelle des sept “signes” dans le quatrième évangile”, Studies in Religion / Sciences Religieuses, 9 (1980), tr. 315-324; Marc Girard, Évangile selon Jean. Structure et symboles Jean 1-9, Vol. 1, Montréal, Médiaspaul, 2017, tr. 27-38.
[5] Động từ “nếm” được chia ở thì parfait, trong tiếng Hy Lạp, để chỉ một hành động được bắt đầu và hiệu quả của nó kéo dài trong thời gian.
[6] “Le Petit Poucet”, chú bé tí hon hay “Ngón tay cái nhỏ bé”, là câu chuyện cổ tích dân gian được Charles Perrault (1628-1703) kể lại. Một người tiều phu nghèo không còn gì để nuôi sống 7 người con. Một đêm kia, khi những đứa con đi ngủ, hai vợ chồng bàn với nhau đem bỏ chúng trong rừng. May thay, đứa con út thường được gọi “Petit Poucet” vì nó nhỏ thó như ngón tay út, đã nghe được cuộc bàn luận. Nó chuẩn bị một túi nhỏ đầy những viên sỏi trắng. Khi các anh em bị đưa vào rừng, nó bỏ những viên sỏi dọc theo đường đi để rồi sau đó các anh em có thể lần theo mà trở về nhà, trong sự vui mừng của mọi người, cả cha mẹ chúng nữa bởi vì ông lãnh chúa vùng ấy đã tha nợ cho tất cả những tiều phu trong vùng khi chúng còn ở trong rừng (chú thích của người dịch).
[7] Xem Pierre Létourneau, “Le double don de l’esprit et la christologie du quatrième évangile”, Science et esprit, 44/3 (octobre – décembre 1992), tr. 281-306.
[8] Marc Girard, “La structure heptapartite du quatrième évangile”, Sciences religieuses 5 (1976), tr. 353.
Tác giả: Anne-Marie Chapleau
Chuyển ngữ: Lm. Phaolô Nguyễn Minh Chính
2020
Hiểu đúng về Chúa
12 28 Tm Thứ Bảy tuần 2 MV.
Thánh Gioanna Phanxica Chantal, Ts.
Hc 48,1-4.9-11; Mt 17,10-13
HIỂU ĐÚNG VỀ CHÚA
Trong cuộc sống, mỗi người thường ấp ủ một cho mình một ước mơ. Có người mơ ước một cuộc sống hạnh phúc tận hưởng đầy đủ tiện nghi vật chất. Người khác lại mưu cầu đạt đến sự hiểu biết về lẽ khôn ngoan. Với người Do Thái, khát vọng lớn nhất của họ là được xem thấy Đấng Cứu Thế, Người sẽ đến để giải thoát họ khỏi ách nô lệ đế quốc Rôma.
Vốn là những người am hiểu Kinh Thánh, các kinh sư luật sĩ vẫn luôn tra vấn về những câu hỏi: khi nào Đấng Cứu Thế đến, và Đấng ấy sẽ đến như thế nào. Ngay cả các môn đệ của Đức Giêsu cũng có chung một thắc mắc ấy nên các ông cũng đặt câu hỏi với Thầy Giêsu “Sao các kinh sư nói rằng ông Êlia phải đến trước?” Hiểu được những thắc mắc của các môn đệ, Đức Giêsu đã khẳng định cho các ông hiểu rõ về sự xuất hiện của các ngôn sứ đến trước để dọn đường cho Đấng Cứu Thế. Một sự thật đáng phải suy nghĩ đó là loài người không đón nhận mặc khải của Thiên Chúa qua các ngôn sứ.
Lời Chúa đối với mỗi người đều có một ý nghĩa riêng áp dụng cho người đó trong cuộc sống hiện tại của mình. Chúa Thánh Thần là Ðấng soi sáng cho chúng ta hiểu biết rõ ràng hơn về chân lý niềm tin, cho nên Ngôi Ba được gọi là Thần Chân Lý và mỗi người đều múc lấy ý nghĩa sống cho mình qua Lời Chúa. Tuy nhiên, vì trình độ mỗi người khác nhau, vì hoàn cảnh mỗi nơi mỗi khác cho nên có thể hiểu Lời Chúa sai lệch đi.
Chúa Giêsu trao quyền rao giảng Lời Chúa cho Giáo Hội qua thánh Phêrô, vị đại diện tối cao của Giáo Hội tiên khởi và kế tiếp là trao cho các Tông Ðồ cho đến ngày nay. Cho nên chúng ta thấy trong Do Thái giáo, các luật sĩ là những người cắt nghĩa luật Chúa và họ đã nói với các môn đệ Chúa Giêsu: “Elia phải đến trước đã”. Theo truyền thuyết, Elia là một tiên tri đại diện cho các tiên tri trong Cựu Ước, không chết nhưng được đưa về trời và sau này ông sẽ trở lại và các luật sĩ cắt nghĩa: Cần phải đợi Elia trở lại đã.
Chúa Giêsu cũng xác nhận với các môn đệ: “Thật, Elia phải đến để chấn hưng mọi sự”. Elia ấy chính là Gioan Tẩy Giả đã rao giảng sự ăn năn thống hối, hãy sửa lối đi cho ngay thẳng, lối đi quanh queo hãy san cho bằng. Những nơi gồ ghề, hố sâu hãy lấp cho bằng thì mọi người sẽ thấy ơn cứu độ. Gioan tiền hô đã đi trước để dọn đường cho Chúa Kitô sẽ đến sau, Ngài đến để mang ơn cứu độ xuống cho trần gian và một số môn đệ Gioan đi theo Chúa Giêsu để xem Ngài, đồng thời Gioan cũng đã xác định vị thế của mình trong chương trình cứu chuộc của Thiên Chúa: “Ngài phải lớn lên, còn tôi phải nhỏ đi”.
Con người của Gioan Tẩy Giả thật là khiêm nhường trong vị thế của ông: “Còn tôi, tôi không xứng đáng cởi dây giầy cho Người”. Gioan Tẩy Giả mang sứ mệnh như tiên tri Elia trong Cựu Ước nhưng cũng là một con người ăn chay hãm mình trong rừng vắng, khiêm nhường, đơn sơ trong công việc dọn đường cho Ðấng Cứu Thế sẽ đến.
Thật là một tấm gương cao quí đáng cho chúng ta bắt chước noi theo. Gioan Tẩy Giả không cao trọng nhờ sự lạ lúc sinh ra nhưng cao trọng do sứ mệnh dọn đường cho Ðấng Cứu Thế đến mà ông đã làm trong sứ mệnh của mình. Trong ngục tối, ông dám nói thẳng sự thật, dám làm chứng nhân cho Thiên Chúa ở giữa trần gian.
Chúa Kitô đến mang sứ mệnh cứu rỗi của Thiên Chúa Cha. Người ta không nhận ra Người, và người ta cũng đối xử với Ngài như các tiên tri trong Cựu Ước, đó là bắt bớ, đánh đập, hành hạ và sau cùng bị lãnh bản án tử hình treo trên thập giá một cách nhục nhã đau thương.
Bao nhiêu năm tháng chờ đợi Ðấng Cứu Thế đến, trải dài trong Cựu Ước vậy mà khi Ngài đến con người đã không nhận ra Ngài. Mỗi người chúng ta đôi lúc cũng đã không nhận ra Ngài trong cuộc sống, chúng ta vẫn nhớ Lời Chúa nhắc với chúng ta: “Ai làm cho một kẻ bé mọn nhất trong anh em ấy là làm cho chính Ta”.
Những kẻ bé mọn đó là ai? Thưa, họ là những người mà Chúa Giêsu đã nói: :Ta đói các con cho Ta ăn, Ta khát các con cho Ta uống. Ta rách rưới các con đã cho áo mặc. Khi Ta ở tù các con đã viếng thăm”. Lời nói của Chúa Giêsu làm mỗi người trong chúng ta suy nghĩ và tự nhận: Ai là anh em tôi? Không phải những ai xa lạ, không phải là những ai ở xa để rồi chúng ta không thấy được. Không phải là những bậc giàu có sang trọng trong xã hội, những người thiếu thốn, những người chạy gạo ăn bữa hôm lo bữa mai, những người không có thân nhân bà con, không mái nhà che mưa che nắng vào những trưa hè nóng oi bức, vào những cơn mưa tàn tã của thời tiết thu đông.
Thiên Chúa vẫn luôn yêu thương và đến với chúng ta hàng ngày qua các biến cố. Con Thiên Chúa đã mặc xác phàm để đến và ở lại với loài người chúng ta. Qua bí tíchThánh Thể, hàng ngày chúng ta được thưởng nếm sự sống Thần Linh để sống dồi dào sung mãn. Thiên Chúa vẫn đến với chúng ta qua từng công việc bổn phận với những biến cố vui buồn lớn nhỏ của bản thân, của gia đình và của thời cuộc. Ước gì chúng ta nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa để biết cải hóa con người mình theo lời Chúa khuyên dạy.
Mỗi người trong chúng ta tự hỏi như người luật sĩ và biệt phái trong Phúc Âm hỏi Chúa Giêsu: “Nhưng ai là anh em tôi?” Chúng ta cùng nhau xin Chúa cho chúng ta biết rõ, cảm nhận một cách sâu xa hơn câu trả lời của mình trong Mùa Vọng này để chúng ta đi đến niềm nở với người anh chị em, cùng nhau nắm chặt bàn tay thân ái đón mừng Chúa đến.