2022
Hiệp hành trên 14 Chặng Đàng Thánh Giá
Hiệp hành trên 14 Chặng Đàng Thánh Giá
HIỆP HÀNH TRÊN 14 CHẶNG ĐÀNG THÁNH GIÁ
Giuse Phạm Đình Ngọc, SJ
Mùa Chay năm 2022
NIHIL OBSTAT:
Lm. Phaolô Nguyễn Thành Sang, Thư ký Ủy ban Giáo lý Đức Tin
IMPRIMATUR:
ĐGM Gioan Đỗ Văn Ngân, Chủ tịch Ủy ban Giáo lý Đức Tin
Dẫn nhập
Kính thưa cộng đoàn,
Tuần Thánh năm 2022 này thật đặc biệt nếu chúng ta để ý đến những chương trình mục vụ của Giáo hội, khi các vị chủ chăn mời gọi chúng ta hướng đến một Hội thánh hiệp hành. “Hiệp hành” nghĩa là “cùng nhau cất bước hành trình”[1], đi trên con đường mà nơi đó chúng ta sống ba chiều kích: Hiệp thông, Tham gia và Sứ vụ. Trên con đường này, dĩ nhiên chúng ta không đơn độc, nhưng luôn có Thiên Chúa hướng dẫn và cùng bước đi với Giáo hội, với mỗi người chúng ta.
Hòa với tâm tình đó, trong Tuần Thánh này, Chúa Giêsu cũng đang mời gọi chúng ta bước với Người trên con đường thập giá để tiến vào vinh quang. Nơi đây, chúng ta cùng nhau đi qua những chặng đường với rất nhiều tâm tình của người có chung tâm tình với Chúa Giêsu. Chúng ta không muốn chỉ là những khán giả đứng ngoài nhìn Chúa Giêsu, nhưng muốn đi cùng với Người, xin ơn nên đồng hình đồng dạng với Người (Rm 8,29). Được như thế, con đường hiệp hành này sẽ “giúp cho toàn thể dân Chúa cùng nhau tiến bước, lắng nghe Chúa Thánh Thần và Lời Chúa, tham gia vào sứ mạng của Giáo hội trong sự hiệp thông mà Đức Kitô thiết lập giữa chúng ta.”
Chặng thứ nhất: Chúa Giêsu bị kết án
–Trích Phúc Âm theo thánh Gioan:
“Ông Phi-la-tô nói với người Do-thái: “Ðây là vua các người!” Họ liền la lớn: “Ðem đi! Ðem đi! Ðóng đinh nó vào thập giá!” (Ga 19,14–15)
– Suy ngắm:
Trong khi rao giảng Tin Mừng, Chúa Giêsu nhiều lần nói về con đường thập giá, rằng chính Người phải bước vào con đường này. Hôm nay, sau lời tuyên án của tổng trấn Phi-la-tô, Chúa của chúng ta không chỉ nhận bản án cay nghiệt, mà thật sự đã bước vào con đường thương khó. Phía trước là một chặng đường nhiều đau khổ và cái chết cũng đang chờ đón Người. Vì tình yêu nhân loại, vì sự vâng phục thánh ý Cha, Chúa Giêsu chấp nhận bản án để cùng bước đi với những con người đang chịu đau khổ. Đây là con đường đau thương, nhưng mang lại ơn cứu độ cho con người.
Sở dĩ Giáo hội nhấn mạnh đến việc con người cần đi cùng với nhau là vì “con đường hiệp hành này chính là con đường Thiên Chúa mong đợi nơi Giáo hội của thiên niên kỷ thứ ba.”[2] Thế giới đang gồng mình trước những thách đố của thời đại. Người ta chỉ có thể giải quyết những thách đố này khi đi cùng với Chúa và với nhau. “Chúng ta là một cộng đồng thế giới đang chèo chống trên cùng một con thuyền, ở đó điều gây tổn hại cho người này cũng gây tổn hại cho người khác. Phải nhớ rằng nếu có ai được cứu, thì tất cả cùng được cứu.” (Fratelli tutti, 32). Mỗi người chúng ta cùng xin với Chúa Giêsu cho mình bước đi cùng với Người. Khi đó, trên con đường thập giá này, chúng ta sẽ đỡ mệt hơn nhiều, có thêm sức mạnh và hy vọng để tiếp tục tiến bước.
– Cầu nguyện:
Lạy Chúa Giêsu, trước mỗi một hành trình, Chúa đều mời chúng con hăng hái tham gia. Phía trước hứa hẹn nhiều điều bất ngờ và thú vị, bởi “những điều lạ lùng mà Chúa Thánh Thần chắc chắn sẽ chuẩn bị cho chúng con trên suốt hành trình.” Chúng con sẽ không thể đến đích nếu chỉ đi một mình. Chúng con sẽ thất bại nếu không đi cùng với Chúa. Chúng con nhớ rằng “Đấng Tạo Hoá không bỏ mặc chúng con. Người không bao giờ bỏ dở kế hoạch yêu thương của Người. Người không hối tiếc vì đã tạo dựng nên chúng con. Tạ ơn Chúa vì mỗi người chúng con vẫn có khả năng hiệp hành: hiệp thông, tham gia vào những sứ vụ.” (LS, 13). Amen.
Chặng thứ hai: Chúa Giêsu Vác Thánh Giá
– Trích Phúc Âm theo thánh Luca:
“Nếu ai muốn theo Thầy, thì hãy bỏ mình đi, vác thập giá mình hằng ngày và theo Thầy.” (Lc 9,23)
– Suy ngắm:
Chúa Giêsu đã từ bỏ ý riêng để thực thi thánh ý Chúa Cha. Lúc này Người tiến đến nhận lấy cây thập giá sần sùi nặng gánh. Trong suốt cả cuộc đời mình, Chúa Giêsu vẫn luôn gắn liền với cây thập giá. Nếu chúng ta muốn đi cùng với Chúa thì chúng ta không thể chối từ thập giá nhưng phải cùng nhau vác thập giá. Có thể nói thập giá là biểu tượng nối kết tất cả chúng ta trên con đường hiệp hành này. Thanh dọc nối kết chúng ta với trời cao, với Thiên Chúa, và thanh ngang nối kết chúng ta với anh chị em mình.
Ước sao mỗi người “cảm thấy mình cũng liên quan đến sự thay đổi của Giáo hội và xã hội. Việc thay đổi này đòi hỏi sự hoán cải mang tính cá nhân và cộng đồng, giúp chúng ta nhìn xem mọi sự như Chúa nhìn”[3]. Như thế trong lúc cầu nguyện, gặp gỡ, chuyện trò và bàn thảo về con đường hiệp hành này, chúng ta cần để tâm đến việc làm sao cho ý Chúa lướt thắng ý riêng của mình, làm sao để mình tiến đến gần thập giá của Chúa Giêsu, làm sao để Thiên Chúa dẫn dắt mình dưới ngọn cờ thập giá. Chúa vác thập giá đang nhìn chúng ta lúc này, mong sao chúng ta cũng thưa với Chúa rằng: “Lạy Chúa, chúng con muốn theo Ngài lúc này”.
– Cầu Nguyện:
Lạy Chúa Giêsu, Ngài đã vác thập giá để nêu gương cho nhân loại đang chịu đựng nhiều đau khổ, bất công. Xin giúp cho mỗi người dám can đảm đón nhận thập giá của đời mình, dám cùng nhau vác thập giá, cùng nhau “tìm hiểu tường tận các dấu chỉ của thời đại và giải thích những dấu chỉ ấy dưới ánh sáng Tin Mừng.” (GS, 4). Khi đó, thập giá sẽ là con đường giúp chúng con tiến về quê trời. Xin đừng để chúng con xa lìa thập giá Chúa, đừng để chúng con yêu chuộng những thoải mái của thế gian[4]. Chúng con nguyện vác thập giá cùng với Chúa và với nhau, bởi chính Người đã chọn thập giá để gánh tội thế gian và chịu những đau khổ của chúng con[5]. Amen.
Chặng thứ ba: Chúa Giêsu ngã lần thứ nhất
– Trích sách Ngôn Sứ Isaia:
“Sự thật, chính Người đã mang lấy những đau khổ của chúng ta, đã gánh chịu những đau đớn của chúng ta.” (Is 53,4)
– Suy ngắm:
Có lẽ lúc thuở nhỏ hoặc trên hành trình thi hành sứ vụ, Chúa Giêsu đã nhiều lần té ngã. Nhưng lần ngã thứ nhất trên đường thương khó này hoàn toàn khác. Dưới sức nặng của thập giá, đòn roi của quân lính, thời tiết khắc nghiệt và đám đông lớn tiếng nhục mạ, Chúa của chúng ta đã ngã nhoài. Lúc này đây, hẳn là ai cũng cảm nhận được nỗi cơ cực của Chúa chúng ta. Một tay Chúa Giêsu chống xuống đất, tay kia vẫn ghì chặt lấy cây thập giá. Người hiểu rằng cần phải đứng lên để đi tiếp.
Cả nhân loại đã và đang vấp ngã dưới sức tàn phá của đại dịch Covid. Hơn hai năm qua, đại dịch đã phơi bày rõ: các xung đột địa phương và quốc tế, biến đổi khí hậu, việc di cư, các hình thức bất công, phân biệt chủng tộc, bạo lực, và gia tăng bất bình đẳng trên toàn nhân loại. Trong Giáo hội thì có nạn lạm dụng tình dục, lạm dụng quyền lực do một số giáo sĩ và tu sĩ gây ra[6]. Đây thực sự là sức nặng của thập giá đã làm chúng ta vấp ngã ê chề. Tuy vậy, lúc này Chúa Giêsu không hề muốn chúng ta bỏ cuộc. Với ơn Chúa, chúng ta cần cùng nhau đứng lên, cùng nhau thẳng thắn nhìn nhận và bàn cách giải quyết vấn đề. Chúng ta ý thức rằng chỉ có thể vượt qua được cơn khủng hoảng này và vươn đến thành công nếu biết nắm tay đi cùng nhau.
– Cầu nguyện:
Lạy Chúa Giêsu, chúng con không muốn vấp ngã, không muốn thất bại. Tuy nhiên thực tế lại hoàn toàn khác. Nơi mỗi người, mỗi cộng đoàn, toàn Giáo hội và cả thế giới đều có sức nặng của thập giá khiến chúng con thất bại. Xin Chúa thêm sức để chúng con cùng đứng lên. Có như thế, chúng con mới có thể dìu nhau đi trên con đường của hiệp thông chia sẻ, cùng nhau tham gia dựng xây Nước Chúa trong những sứ vụ mà Chúa trao phó cho chúng con. Amen.
Chặng thứ tư: Chúa Giêsu gặp Đức Mẹ
– Trích Phúc Âm theo thánh Luca
“Một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn Bà, để những tâm tư của nhiều người được tỏ lộ.” (Lc 2,35)
– Suy ngắm:
Suốt cuộc đời trên dương thế của Chúa Giêsu lúc nào cũng có Đức Mẹ dõi theo. Mẹ vui với niềm vui của Con, Mẹ xót xa với những đau khổ của Con. Lúc này đây trái tim Mẹ hệt như ngàn mũi giáo đâm thâu. Trên hành trình thập giá có cuộc gặp gỡ của hai con người đang chịu nhiều đau khổ. Những giọt máu đào cũng không ngừng tuôn chảy từ các vết thương trên khắp thân mình Chúa Giêsu. Tuy vậy, lần gặp gỡ với Đức Mẹ đã cho Chúa Giêsu thêm sức mạnh để bước tiếp. Nhờ gặp Chúa Giêsu mà Đức Mẹ thêm niềm phó thác cậy trông vào kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa. Để rồi từ đó, Mẹ có thể can đảm bước đi cùng với con của mình đến cuối hành trình thập giá.
Đã từ lâu, Giáo hội ý thức vai trò của Đức Mẹ như là Mẹ của Giáo hội[7]. Là một người Mẹ, Đức Maria không ngừng bước đi cùng Giáo Hội và hướng dẫn con cái mình bước đi cùng nhau. Mỗi người đều có một ơn gọi và nhiệm vụ riêng làm cho đời sống Giáo hội thêm phong phú. Mẹ chỉ dẫn cho mỗi thành phần dân Chúa luôn trung thành với con của Mẹ là Chúa Giêsu. Nhờ Mẹ mà Giáo hội đã vượt qua biết bao sóng gió của thời đại. Cùng bước bên nhau trên chặng đường thánh giá này, chúng ta hãy chiêm ngắm Đức Mẹ như là mẫu gương của người luôn cùng bước với Chúa Giêsu chịu đau khổ. Nhờ trung thành bước theo Chúa Giêsu trên mọi nẻo đường, chính Đức Mẹ cũng được hưởng niềm vui phục sinh với con của Mẹ. Cùng với Mẹ, chúng ta hạnh phúc vì được quy tụ trong tình yêu hiệp nhất của Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.
– Cùng với cả Giáo hội đang chuẩn bị cho thượng hội đồng lần này, chúng ta hãy cầu nguyện[8]:
Lạy Mẹ Maria là Nữ vương các Tông đồ và là Mẹ Hội thánh, xin Mẹ cầu thay nguyện giúp cho chúng con biết cùng nhau cất bước hành trình trên con đường Thiên Chúa mời gọi chúng con. Trên hành trình nhiều chông gai này, xin Mẹ luôn ở bên từng người chúng con. Chúng con cần sự chăm sóc và chuyển cầu của Mẹ. Được như thế, chúng con mới có khả năng xây dựng sự hiệp thông với nhau và thực hiện sứ vụ của chúng con trong thế giới này. Lúc này bên Mẹ và Chúa Giêsu, chúng con hiệp lời với Mẹ để cùng thưa lên: “Xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.” (Lc 1,38). Amen.
Chặng thứ năm: Chúa Giêsu được ông Simon giúp đỡ
– Trích Thư của Thánh Phaolô gửi tín hữu Galata:
“Anh em hãy mang gánh nặng cho nhau, như vậy là anh em chu toàn luật Đức Kitô.” (Gal 6,2)
– Suy ngắm:
Trên đường đi làm về, ông Simon thấy đoàn người nháo nhác phía trước. Ông lân la đến gần, xem chuyện gì đang diễn ra. Ông thấy Chúa Giêsu đang bị điệu đi đến nơi hành quyết. Lúc này vì Chúa Giêsu dường như chẳng còn sức để vác cây thập giá nên quân lính bắt ông Simon đến giúp Chúa Giêsu. Vác thập giá là nỗi ô nhục đối với dân chúng thời bấy giờ. Dẫu sao ông Simon đã cùng với Chúa Giêsu vác thập giá đến cuối con đường. Trời đã ngả về chiều. Đoàn người la hét, xô đẩy và hối thúc lên đường. Hai con người với cây thập giá đang từ từ tiến lên đồi Canvê. Chúa Giêsu và ông Simon bước đi cùng nhau. Họ đã hiệp hành vào buổi chiều hôm đó. Lúc này và ở đây, chúng ta cũng được mời gọi trở nên như ông Simon:
Để hiệp thông: Nghĩa là chúng ta cần liên kết với nhau, cùng lắng nghe Lời Chúa, qua Truyền thống sống động của Hội thánh, và cùng được bén rễ sâu vào cảm thức đức tin. Trên hành trình này, tất cả chúng ta đều có vai trò quan trọng trong việc phân định và thực hiện lời kêu gọi mà Thiên Chúa dành cho Dân Người.
Để tham gia: Nghĩa là tất cả các tín hữu đều có đủ tư cách và được kêu gọi để phục vụ lẫn nhau qua các ân ban mà mỗi người đã nhận được từ Chúa Thánh Thần. Chúng ta là cộng đoàn hiệp nhất.
Để thi hành sứ mạng: Nghĩa là chúng ta dám làm chứng cho tình yêu Thiên Chúa giữa toàn thể gia đình nhân loại.
– Cầu nguyện:
Lạy Chúa Giêsu, hẳn là Ngài cảm thấy nhẹ nhàng hơn một chút khi có người cùng vác đỡ thập giá với mình. Sức nặng của thập giá đúng là nhẹ đi rất nhiều nếu chúng con cùng vác với nhau. Tạ ơn Chúa vì Giáo hội mời gọi hết thảy chúng con bước vào con đường hiệp hành này, để không ai bị loại trừ. Xin cho chúng con lòng can đảm, xả thân và hứng khởi tham gia hành trình này. Amen.
Chặng thứ sáu: Chúa Giêsu gặp bà Vêrônica
– Trích Phúc Âm theo thánh Máthêu:
“Ta bảo thật các ngươi: mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy.” (Mt 25,40)
– Suy ngắm:
Trong hành trình sứ vụ Chúa Giêsu đã gặp rất nhiều người. Nhưng trong buổi chiều hôm nay, Người gặp một người rất đặc biệt, đó là bà Vêrônica. Đặc biệt là bởi vì chính Vêrônica đã can đảm đến gần Chúa Giêsu để đưa cho Người chút nước và lấy khăn lau mặt cho Người. Hành động nhỏ với tình yêu thật lớn của bà đã giúp Chúa Giêsu đỡ mệt trong chốc lát. Thực ra Vêrônica không chỉ là một con người cụ thể, nhưng còn là hình ảnh của bất kỳ ai trong chúng ta. Tên Vêrônica có nghĩa là “chân dung đích thực phản ảnh gương mặt Thầy Giêsu.”[9] Lúc này và ở đây, chúng ta cũng có thể trở nên những Vêrônica hiệp hành với Chúa Giêsu.
Với ý hướng trên, chúng ta thấy hiệp hành là lối sống của Hội thánh. Thật là thiếu sót nếu chúng ta chỉ phân tích và tìm hiểu sự đau khổ của Chúa Giêsu mà không dấn thân chia sẻ với Người như bà Vêrônica. Trong tâm tình này, Đức Thánh cha Phanxicô nhắn với mỗi người: “Lời Chúa hướng dẫn Thượng Hội đồng, ngăn không cho nó trở thành một hội nghị của Hội thánh, một cuộc nghiên cứu học hỏi hay một hội nghị chính trị, một quốc hội, nhưng đúng hơn là một sự kiện đầy ân sủng, một tiến trình chữa lành được hướng dẫn bởi Chúa Thánh Thần”[10].
– Cầu nguyện:
Lạy Chúa Giêsu, chúng con tạ ơn Chúa đã cho mỗi người chúng con họa lại khuôn mặt của Người trong nhiều cách thức khác nhau. Mỗi người chúng con nhận được đặc sủng rất riêng từ Ngài. Như thế để có sự hiệp thông, xin Chúa giúp chúng con hai điều này: một là tôn trọng sự khác biệt và hai là duy trì hợp nhất. Được như thế, Giáo hội mới giới thiệu dung nhan thực sự của Chúa cho người khác trên con đường lữ hành này. Amen.
Chặng thứ bảy: Chúa Giêsu ngã lần thứ hai
– Trích Phúc Âm theo thánh Mátthêu:
“Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng Tôi, Tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng.” (Mt 11,28)
– Suy ngắm:
Khi đoạn đường càng ngắn lại cũng là lúc sức lực Chúa Giêsu cạn dần. Bởi đó, đi được một đoạn rồi Chúa lại ngã xuống đất lần thứ hai. Chúa mất thăng bằng bởi khúc gỗ chông chênh đè nặng vai. Chúa ngã nhào xuống đất, lần này đau hơn lần trước. Đoàn người nhìn xuống Chúa, Chúa nhìn lên và với tay vịn vào cây thập giá, quyết tâm không bỏ cuộc. Dù còn chút sức lực sau cùng, Chúa vẫn phải đứng lên đi tiếp. Là chỗ vững chắc cho con người nghỉ ngơi, bồi dưỡng, chính Chúa Giêsu đã cúi xuống tận nỗi đau của con người, để đưa con người về với Thiên Chúa.
Lúc này và ở đây, Chúa Giêsu chịu vấp ngã đã đứng lên để củng cố tinh thần cho mỗi người chúng ta. Chúa Giêsu cũng muốn chúng ta không bỏ cuộc. Cũng như với Chúa Giêsu, niềm vui phục sinh đang chờ đợi chúng ta phía trước. Dù cuộc sống xô đẩy chúng ta vấp ngã nhiều lần, chúng ta vẫn luôn ước mơ và “dành thời gian sống tương lai” với quan điểm mới mẻ, với tinh thần cởi mở, lắng nghe, hiểu biết về việc “cùng nhau cất bước hành trình”, và cùng nhau đón lấy trách nhiệm[11].
–Cầu nguyện:
Lạy Chúa Giêsu, chúng con tin rằng Hội thánh hiệp hành chính là Hội thánh lên đường đến tận cùng thế giới để loan báo Tin Mừng. Chính Chúa ngay cả khi té ngã lần này, Chúa vẫn đứng lên để đi tiếp. Xin giúp chúng con can đảm cùng nhau bước đi trong mọi hoàn cảnh của phận người. Với Chúa và trong Chúa, chúng con tiếp tục chia sẻ “vui mừng và hy vọng, u sầu và lo âu của con người ngày nay.”[12] Amen.
Chặng thứ tám: Chúa Giêsu gặp các phụ nữ ở Giêrusalem
– Trích Phúc Âm theo thánh Luca:
“Hỡi chị em thành Giêrusalem, đừng khóc thương tôi làm gì. Có khóc, thì khóc cho phận mình và cho con cháu.” (Lc 23,28)
– Suy ngắm:
Mỗi khi có ai vác thập giá lên đồi Canvê để chịu đóng đinh, người ta thường thấy nhóm phụ nữ tốt lành đi cùng để giúp đỡ phạm nhân. Hôm nay, họ cũng đến gặp Chúa Giêsu. Họ khóc thương cho Chúa Giêsu, vì họ biết Người vô tội. Hơn nữa, họ cũng đã nghe đến những công việc tốt đẹp mà Chúa Giêsu đã làm cho dân chúng khắp nơi. Lúc này họ thực sự muốn an ủi nâng đỡ Chúa Giêsu trong cảnh khốn cùng này. Họ khóc thương cho Người. Trong những ánh mắt còn ngấn lệ, họ lại được Chúa Giêsu an ủi và động viên. Chạnh lòng thương là điều không bao giờ thiếu nơi Chúa Giêsu.
Hôm nay cũng thế, Chúa Giêsu vác thập giá đang gặp từng người chúng ta. Người muốn chúng ta hiệp hành với Người, nghĩa là chúng ta sẽ cùng với Người làm ba việc[13]:
- Gặp gỡ trực tiếp: Mọi thứ sẽ thay đổi khi chúng ta có thể gặp gỡ Chúa và gặp gỡ nhau cách chân thành, không hình thức giả tạo, không tính toán, nhưng bằng con người thật của chúng ta.
- Lắng nghe: Chúng ta cần lắng nghe Chúa và lắng nghe nhau, đừng đóng cửa tâm hồn mình.
- Phân định: Nghĩa là chúng ta cùng nhau cầu nguyện để lắng nghe tiếng Chúa.
Với ba việc làm này, con đường hiệp hành phía trước sẽ dẫn chúng ta đến ngọn đồi Canvê; nơi đó sẽ dẫn đưa chúng ta đến mầu nhiệm phục sinh.
– Cầu Nguyện:
Đã nhiều lần chúng con quên mất văn hóa gặp gỡ. Lạy Chúa Giêsu, xin nối kết chúng con trong tình người, tình bạn và tình yêu với nhau. Đã nhiều lần chúng con chẳng đủ kiên nhẫn để lắng nghe nhau. Cũng đã nhiều lần chúng con phớt lời tiếng Chúa nói trong sâu thẳm tâm hồn mình. Lạy Chúa của chúng con, lúc này xin mở đôi tai và quả tim của chúng con để chúng con biết lắng nghe điều hay lẽ phải. Đã không ít lần chúng con quyết định mà quên hỏi ý Chúa. Lạy Chúa, lúc này xin dạy chúng con phân định, nghĩa là “hỏi xem Chúa đang mời gọi chúng con làm gì? Chúa đang làm gì ở trong bối cảnh cụ thể này, trong cộng đoàn chúng con?” Lạy Chúa Giêsu xin hướng dẫn chúng con. (x. Dt 1,1-2). Amen.
Chặng thứ chín: Chúa Giêsu ngã lần thứ ba
– Trích sách Ngôn sứ Isaia:
“Bị ngược đãi, người cam chịu nhục, chẳng mở miệng kêu ca; như chiên bị đem đi làm thịt”. (Is 53,7)
–Suy ngắm:
Trên con đường thương khó và với lần té ngã này, Chúa đang bước đi cách vững chãi hơn vào dòng lịch sử nhân loại, để đồng hành trong mọi lúc mọi nơi với nhân loại đang chịu nhiều khổ đau[14]. Thương tích và đau đớn của Người theo đó mà tăng lên. Lời tiên tri Isaia mô tả ngày xưa về người tôi tớ đau khổ, nay được ứng nghiệm nơi Chúa Giêsu “trong hình hài đầy thương tích”. Người đã ngã vì chúng ta, vì tội lỗi của nhân loại.
Tuy Giáo hội thánh thiện, nhưng tiếc rằng nhiều người trong Hội thánh sống trong tội lỗi. Mỗi người chúng ta đều là những tội nhân. Thế giới cũng đang chịu nhiều hậu quả của biết bao lầm lạc từ phía con người. Đã đến lúc chúng ta phải ngồi lại, để cùng với Chúa và với nhau thực hiện cuộc hoán cải và bàn thảo để cùng tiến lên phía trước. Do đó “trong Hội thánh, không ai được thụ động hay dửng dưng; không ai là độc quyền; không ai bị loại trừ; không ai được coi thường vai trò của người khác, dù đó là một chi thể bé mọn nhất.”[15] Khi đó, con thuyền Hội thánh sẽ cưu mang mọi người, và mỗi người đều có bổn phận và trách nhiệm chèo lái con thuyền này đến hạnh phúc quê trời.
–Lúc này cùng với Giáo hội, chúng ta cùng Cầu nguyện:
Lạy Cha trên trời, xin ánh sáng của Cha hướng dẫn Giáo hội chúng con bước đi với tất cả các Kitô hữu và toàn nhân loại trong tiến trình hiệp hành này. Xin dẫn chúng con đến gần hơn với Con của Cha để chúng con có thể gần nhau hơn, nhờ đó chúng con trở thành dấu chỉ của sự hiệp nhất, là điều Cha mong ước cho Giáo hội của Cha và toàn thể thụ tạo. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô Chúa chúng con[16]. Amen.
Chặng thứ mười: Chúa Giêsu bị lột áo
– Trích Phúc Âm theo thánh Mátthêu:
“Chúng lột áo Người ra, khoác cho Người một tấm áo choàng đỏ. Rồi kết một vòng gai làm vương miện đặt lên đầu Người, và trao vào tay mặt Người một cây sậy. Chúng quỳ gối trước mặt Người mà nhạo rằng: Vạn tuế Ðức Vua dân Do Thái!” (Mt 27,28–29)
– Suy ngắm:
Trên thánh giá, Chúa chúng ta lúc này sức tàn lực kiệt. Dưới thập giá, nhiều người còn chế giễu thách thức Người. Lúc này đây, chúng ta ngước nhìn lên Chúa với tâm tình thờ lạy và đồng cảm. Nhưng quan trọng hơn, Chúa muốn chúng ta hãy mặc lấy tâm tình của Chúa trên cây thập giá. Chúa dạy chúng ta thương xót như Chúa xót thương, cầu nguyện cho cả những kẻ ngược đãi mình. Chúa muốn chúng ta chạnh lòng thương những người anh chị em đang đau khổ. Chúa Giêsu đã làm gương cho mỗi người chúng ta về thái độ yêu thương cho đến tận cùng. Tình yêu thương tha thứ sẽ dẫn chúng ta đến chiến thắng huy hoàng.
Đã đến lúc Giáo hội mời gọi các mục tử “hoán cải mục vụ”[17] để nhiệt tình dấn thân cho sứ vụ, chứ không đứng ngoài cuộc. Trong hành trình này, Giáo hội cũng mong các thành phần dân Chúa hãy có cùng cảm thức với Giáo hội, nghĩa là cùng tham gia và dựng xây một Giáo hội không loại trừ ai. Bởi Giáo hội biết rằng mỗi người “được dựng nên để ngợi khen, tôn kính và phụng sự Thiên Chúa, và nhờ đó cứu rỗi linh hồn mình.”[18] Như vậy chúng ta có một mục đích chung, vì thế chúng ta hiện diện ở đây và lúc này. Chính Chúa cũng muốn gắn kết các thành phần dân Chúa để chúng ta cất bước lên đường thực thi mục đích ngợi khen, tôn kính và phụng sự Chúa chí tôn.
–Cầu nguyện:
“Lạy Chúa xin hãy dùng con
Như khí cụ bình an của Chúa,
Ðể con đem yêu thương vào nơi oán thù,
Ðem thứ tha vào nơi lăng nhục,
Ðem an hòa vào nơi tranh chấp,
Ðem chân lý vào chốn lỗi lầm.
Ðể con đem tin kính vào nơi nghi nan,
Chiếu trông cậy vào nơi thất vọng,
Ðể con rọi ánh sáng vào nơi tối tăm,
Ðem niềm vui đến chốn u sầu.”[19]
Chặng thứ mười một: Chúa Giêsu chịu đóng đinh
– Trích Phúc Âm theo thánh Mátthêu:
“Ðóng đinh Người vào thập giá xong, chúng đem áo Người ra bắt thăm mà chia nhau.” (Mt 27,35)
– Suy ngắm:
Trời mỗi lúc một ngả về chiều. Chúa Giêsu đã đến nơi hành quyết. Người ta đóng đinh Chúa chúng ta vào thập giá. Hai tay giang rộng như ôm cả đất trời, thân thể Chúa Giêsu bị ghim chặt vào thập giá. “Khi bàn tay Chúa Giêsu bị đóng đinh vào thập giá, Người đã đóng đinh cả tội lỗi ta vào thập giá nữa.”[20] Từ đây thập giá sẽ nở hoa cứu độ, nghĩa là cho chúng ta niềm hy vọng lớn lao rằng mỗi người sẽ được giải thoát khỏi tội lỗi nhờ liên kết với Chúa Giêsu trên thập giá.
Hình ảnh Chúa Giêsu giang rộng đôi tay khuyến khích Giáo hội về tinh thần bao dung rộng mở. Một mặt Giáo hội cần phẩm trật, cần người hướng dẫn; nhưng mặt khác, Thiên Chúa mời gọi người hướng dẫn có tinh thần cởi mở, khích lệ các thành phần dân Chúa tham gia. Hướng dẫn đồng nghĩa với phục vụ, chứ không để được phục vụ. Nơi chặng đường thánh giá này, chúng ta cùng cầu nguyện cho hàng giáo phẩm tránh xa đời sống “giáo sĩ trị” để Giáo hội thực sự mang lối sống hiệp hành. Cũng vậy, chúng ta được khuyến khích đón nhận tất cả mọi người trong cộng đoàn, tôn trọng sự khác biệt và lắng nghe những tiếng nói khác với mình[21].
– Cầu nguyện:
Lạy Chúa là Đấng Sáng tạo, Người yêu thương dựng nên chúng con có chung phẩm giá làm người. Mỗi người là ngôi vị độc nhất và quý báu trước mặt Người. Xin giúp chúng con nhận ra khuôn mặt của anh chị em mình nơi những người chúng con gặp gỡ, dám giang rộng đôi tay đón nhận nhau trong khi chúng con cùng hướng đến lối sống hiệp hành mà Giáo hội và chính Chúa đang mời gọi chúng con. Amen.
Chặng thứ mười hai: Chúa Giêsu chết trên thánh giá
– Trích Phúc Âm theo thánh Gioan:
“Ðức Giêsu biết là mọi sự đã hoàn tất. Và để ứng nghiệm lời Kinh Thánh, Người nói: “Tôi khát!” Ở đó, có một bình đầy giấm. Người ta lấy miếng bọt biển có thấm đầy giấm, buộc vào một nhành hương thảo, rồi đưa lên miệng Người. Nhắp xong, Ðức Giêsu nói: “Thế là đã hoàn tất!” Rồi Người gục đầu xuống và trao Thần Khí.” (Ga 19,28-30)
– Suy ngắm:
Một trong những lời sau cùng của Chúa nhắn nhủ với chúng ta là: “Tôi khát!” Chúa khát khao cho con người được cứu độ, được đón nhận Tin Mừng và khao khát cho chúng ta trở nên một trong yêu thương (x. Ga 17,11-20). Trên thập giá, Chúa Giêsu còn khát khao cho mỗi người biết xây dựng Hội thánh, biết “sống theo sự thật và trong tình bác ái” (Ep 4,15). Chúa khuyến khích chúng ta hãy nhìn thẳng vào sự thật, vào những vết thương, thậm chí là những căn bệnh đang phá hủy các chi thể của Hội thánh.
Cũng như Chúa không trốn chạy trước cái chết, thì đến lượt chúng ta, hãy để sự thật giải thoát mỗi người, để sự thật đổi mới cộng đoàn Hội thánh. Khi đó, Hội thánh sẽ trở nên hấp dẫn hơn nhiều. Ước chi trong mỗi cuộc gặp gỡ, lắng nghe và bàn luận trong con đường hiệp hành này, mỗi người để cho sự thật lên tiếng. Đó là tiếng nói của Thần Khí, Người sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn (Ga 16,13).
–Cầu nguyện:
Lạy Chúa Giêsu, cái chết và những khổ đau luôn thách đố từng người chúng con. Là con người thật, Chúa Giêsu cũng chung chia cái chết với phận người chúng con. Là Thiên Chúa thật, Ngài cho chúng con thấy rằng cái chết đã mở ra một sự sống vĩnh hằng. Xin đoái thương ở lại với chúng con, nhất là những thời khắc của khổ đau và chết chóc. Có Chúa, chúng con tự tin sát cánh bên nhau trên cùng một nẻo đường. Amen.
Chặng thứ mười ba: Chúa Giêsu được hạ xác xuống
–Trích Phúc Âm theo thánh Gioan:
“Nếu hạt lúa mì rơi xuống đất không chết đi, thì nó chỉ trơ trọi một mình; còn nếu nó chết đi, thì sẽ sinh nhiều bông hạt.” (Ga 12,24)
–Suy ngắm:
Từ trên cao, thi hài Chúa Giêsu được đưa xuống. Nếu như ngày xưa Chúa từ trời cao hạ sinh vào cõi trần với hình hài trẻ thơ, thì hôm nay cũng từ trên cao, thân xác Chúa Giêsu cũng được hạ xuống, nhưng đó là một con người đã chịu chết vì chúng ta. Thân xác Chúa in hằn vết thương loang máu. Đó là cảnh chiều buồn tang tóc thê lương. Từ đây, Mẹ Maria mất con, môn đệ mất Thầy. Tuy nhiên, chúng ta vẫn vững tin như Mẹ Maria vào kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa sẽ được thực hiện qua hiến tế tình yêu của Chúa Giêsu.
Chiêm ngắm cảnh thi hài Chúa được hạ xuống, chúng ta có thể thấy được tinh thần của Thượng Hội Đồng đang diễn ra. Giáo hội không đưa ra chỉ thị từ trên cao. Vì hiệp hành là hành trình đi cùng nhau, nên hai năm nay Giáo hội hoàn vũ thực sự muốn lắng nghe những gì đang diễn ra tại mỗi Giáo hội địa phương. Nơi đó có sự đa dạng về bối cảnh và văn hóa vốn mang lại những ân huệ khác nhau cho toàn thể Giáo hội, làm phong phú toàn Thân thể Chúa Kitô.
Chúng ta hạnh phúc vì Giáo hội luôn tin tưởng, chờ mong mọi ý kiến và bàn luận của Giáo hội địa phương. Sau đó, Thượng Hội đồng sẽ dựa trên những đúc kết này để tiếp tục vạch ra con đường hiệp hành của Hội thánh. Sự tham gia của các tổ chức và hội đoàn ở cấp giáo phận “rõ ràng là yếu tố nền tảng, để từ đây một Hội thánh hiệp hành có thể bắt đầu xuất hiện.” (EC,7).
– Cầu Nguyện:
Lạy Thiên Chúa toàn năng, tạ ơn Chúa đã ban cho mỗi người chúng con có cơ hội nói lên kinh nghiệm của mình. Chính lúc chúng con chia sẻ cũng là lúc con đường hiệp hành diễn ra; và nhờ đó chúng con tin rằng đời sống của Giáo hội địa phương sẽ thêm phần sinh động. Trong giây phút thánh thiêng này, xin Chúa đón nhận mọi nỗ lực của Giáo phận chúng con và ban muôn phúc lành cho từng người. Amen.
Chặng thứ mười bốn: Chúa Giêsu được chôn táng trong mộ
– Trích Phúc Âm theo thánh Gioan:
“Nơi Ðức Giêsu bị đóng đinh có một thửa vườn, và trong vườn, có một ngôi mộ còn mới, chưa chôn cất ai. Vì hôm ấy là ngày áp lễ của người Do-thái, mà ngôi mộ lại gần bên, nên các ông mai táng Ðức Giêsu ở đó.” (Ga 19,41-42).
– Suy ngắm:
Khung cảnh đồi Canvê vắng lặng như tờ. Ai cũng hối hả trở về nhà để kịp chuẩn bị lễ Vượt qua. Lúc này chỉ còn vài người ở lại lo mai táng thi hài Chúa. Chúa đã chết để chúng ta được sống, Chúa bị chôn vùi để chúng ta được trỗi dậy. Chúa chịu mọi thử thách để giải thoát chúng ta khỏi tù đày. Lúc này, thi hài Chúa Giêsu an nghỉ trong nấm mồ, chờ thời khắc phục sinh. Chúng ta hãy chiêm ngắm Đức Mẹ để thêm lòng xác tín vào tương lai phía trước. Mỗi khi gặp cảnh tang thương, chúng ta hãy chạy đến cùng Đức Mẹ. Mẹ sẽ động viên, an ủi và củng cố lòng tin cho chúng ta về lời hứa Phục sinh. Đúng vậy, vào ngày thứ nhất trong tuần, khi Chúa Giêsu mở cửa nấm mồ, Tin Mừng Phục Sinh bắt đầu được loan truyền trên khắp toàn thế giới.
Ước sao trong khi “cùng nhau gieo bước hành trình”, chúng ta luôn đong đầy hy vọng. Dù muôn ngàn khó khăn phía trước, nhưng Thiên Chúa không cho phép chúng ta bỏ cuộc hoặc thoái lui. Như Mẹ Maria, mỗi người, mỗi cộng đoàn và giáo phận phó thác, cậy trông và tin tưởng vào những gì Thượng Hội đồng đang mời gọi chúng ta thực hiện. Đây là con đường đầy thú vị và có sức ảnh hưởng đến mỗi người chúng ta và toàn thế giới. Với Chúa và cùng với Đức Mẹ, chúng ta có quyền mơ về những lần gặp gỡ, bàn thảo và đúc kết với rất nhiều hoa trái thiêng liêng.
– Với Đức Giáo hoàng Phanxicô[22], chúng ta cùng cầu nguyện:
Lạy Chúa Giêsu giàu lòng thương xót, chúng con mong muốn bước đi trên con đường hiệp hành trong tinh thần cầu nguyện mà Chúa đã thưa với Chúa Cha cho các môn đệ: “để tất cả nên một” (Ga 17,21). Chúng con được kêu gọi xây dựng tình hiệp nhất, hiệp thông và huynh đệ. Cuộc sống đó chính là hoa trái của việc cảm nhận tình yêu Thiên Chúa dành cho tất cả chúng con. Sau cùng, xin thúc đẩy chúng con dám mở ra cho tiếng nói của Chúa Thánh Thần để hăng say dấn bước lên đường. Amen.
Kết thúc
Tạ ơn Thiên Chúa đã cho chúng ta có cơ hội hiệp hành trên 14 chặng đàng thánh giá cùng với Chúa Giêsu và với nhau. Qua những chặng đường này, ước gì mỗi người được thêm yêu mến Chúa Giêsu và Hội thánh của Người hơn. Trong tinh thần đó, chúng ta cùng cầu chúc cho nhau có thật nhiều ơn Chúa để tiến bước hành trình trong niềm hạnh phúc. Nếu cùng nhau theo Chúa Giêsu trong đau khổ, thì chúng ta cũng được ở với Người trong vinh quang. Chính nơi đó, Thiên Chúa cho chúng ta nhiều hy vọng, niềm vui, bình an và sự sống.
Xin Chúa đến giúp chúng ta, ban cho chúng ta ơn bắt đầu và lại bắt đầu. Xin Chúa cho chúng ta ơn biết cậy trông, ngay cả những khi cùng đường tuyệt vọng. Xin Chúa củng cố lòng tin để chúng ta tin chắc rằng thập giá Chúa đã và sẽ luôn mang lại chiến thắng, một chiến thắng huy hoàng nơi cuộc đời chúng ta.
Để kết thúc, chúng ta cùng đọc:
− một kinh Lạy Cha
− một kinh Kính Mừng
− và một kinh Sáng Danh.
[1] Để chuẩn bị cho Đại hội Thượng Hội đồng Giám mục (synodus) vào tháng 10 năm 2023, Giáo hội nhấn mạnh đến tính hiệp hành. La-tinh là “synodus”. “Syn” có nghĩa là “cùng với nhau” và “hodos” là “con đường”. (x. https://dongten.net/2021/11/20/lam-ban-ve-tu-hiep-hanh/)
[2] Phanxicô, Diễn từ mừng kỷ niệm 50 năm thiết lập Thượng Hội đồng Giám mục (17.10.2015).
[3] x. Cẩm nang cho Thượng Hội đồng về tính hiệp hành, mục 1.4
[4] x. Chúng ta muốn Đức Kitô hay sự thoải mái của thế gian? <https://www.hdgmvietnam.com/chi-tiet/chung-ta-muon-duc-kito-hay-su-thoai-mai-cua-the-gian–42890>
[5] Youcat 101.
[6] Phanxicô, Thư gởi dân Chúa (20.08.2018), lời ngỏ.
[7] Từ Công đồng Vatican II vào năm 1964, Đức Thánh Cha Phaolô VI đã chính thức dành cho Đức Maria danh hiệu “Mẹ Giáo hội”. Thực ra từ thế kỷ thứ IV với Thánh Ambrôsiô, thì tước hiệu “Mẹ Giáo hội” không chỉ nói lên mẫu tính thiêng liêng của Đức Mẹ, nhưng đó còn là một đặc tính gắn liền với bản tính của Giáo hội.
[8] X. LỜI CẢM ƠN, trong Cẩm nang cho Thượng Hội đồng về tính hiệp hành.
[9] Cf. Dégert, A. (1912). St. Veronica. In The Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. Retrieved July 30, 2015 from New Advent: http://www.newadvent.org/cathen/15362a.htm
[10] Đức Thánh cha nói trong thánh lễ khai mạc Thượng Hội đồng tại Rôma ngày 10/10/2021.
[11] x. mục 2.3: Thái độ tham gia Tiến trình hiệp hành.
[12] Hướng đến một Hội thánh hiệp hành: Hiệp thông, Tham gia và Sứ vụ. Tài liệu chuẩn bị số 15.
[13] ĐTGM Giuse Nguyễn Năng, Hiệp hành là lối sống của Hội thánh.
[14] Theo cha Trần Ðức Anh OP.
[15] ĐTGM Giuse Nguyễn Năng, Hiệp hành là lối sống của Hội thánh.
[16] https://www.vaticannews.va/vi/vatican-city/news/2022-01/toa-thanh-cau-nguyen-hiep-nhat-thuong-hoi-dong.html
[17] x. Tông huấn Niềm vui Tin Mừng, số 25- 27.
[18] Linh thao số 23.
[19] Kinh hòa bình của Thánh Phanxicô Assisi (1182-1226).
[20] x. Youcat 70.
[21] ĐTGM Giuse Nguyễn Năng, Hiệp hành là lối sống của Hội thánh.
[22] https://www.vaticannews.va/vi/pope/news/2021-10/dtc-khai-mac-thuong-hoi-dong-giam-muc-xvi.html
2022
Ghen tị
18.3 Thứ Sáu trong tuần thứ Hai Mùa Chay
St 37:3-4,12-13,17-28; Tv 105:16-17,18-19,20-21; Mt 21:33-43,45-46
Ghen tị
Lòng ganh ghét đã khiến các con Giacób coi đứa em ruột của mình là kẻ thù. Lòng ganh ghét cũng khiến các thượng tế và kỳ lão Do Thái giết chết Đấng Messia mà toàn dân mong đợi bấy lâu nay. Dù chiếc xe đã ngã, nhưng vết xe cũ vẫn luôn có người theo.
“Giacob mến thương Giuse hơn mọi đứa con khác, vì ông sinh ra Giuse trong lúc tuổi già. Ông may cho Giuse một chiếc áo nhiều mầu. Các anh của Giuse thấy cha mình thương Giuse hơn mọi đứa con, nên sinh lòng ghen ghét và không thể nói chuyện thân mật với Giuse” (St 37, 3-4).
Câu chuyện về ông Giuse là một câu chuyện phản ánh cái tầm thường nhỏ nhoi, cái ghen tị mù quáng và cái xấu xa trong con người, ngay cả trong gia đình anh chị em với nhau. Nhưng nó cũng là một bài học để dạy cho con người về sự quan phòng của Thiên Chúa, Thiên Chúa có thể rút ra sự tốt lành ngay trong những kế hoạch mưu mô của con người, mà nói theo ngôn ngữ của Đức cố hồng y Thuận là: Thiên Chúa vẽ thẳng trên những đường cong. Thiên Chúa có thể rút ra cái tốt lành thiện hảo ngay trong chính những gì đã bị con người phá nát. Như cậu bé Giuse bị trù dập, xém tí nữa bị giết chết, cuối cùng bị bán đi cho dân ngoại lại trở thành vị cứu tinh của gia đình, của cả dân tộc, và là hình ảnh báo trước của Đấng Cứu Thế.
Chúng ta học được nhiều điều trong câu chuyện này, bắt đầu từ nhân sinh quan của chúng ta: sự ghen tị.
Ghen ghét…Đây là đầu mối sinh ra của tất cả mọi sự. Ghen tị dẫn đến thù ghét, không thể nói chuyện thân mật, rồi nổi giận, rồi bạo lực, rồi đổ máu…Chúng ta còn nhớ chuyện Cain và Abel?
Trong cuộc sống chúng ta kinh nghiệm nhiều thảm cảnh bắt đầu từ cái máu ghen này.
Thường chúng ta hay ghen tị với một ai đó được trời thương hơn mình, xinh đẹp hơn mình tí, may mắn hơn mình tí, thành công hơn mình tí….So sánh…Nhẹ nhàng thì ghen tị dẫn đến mâu thuẫn, khó nói chuyện với nhau, nói xấu nói hành sau lưng, tìm mọi cách triệt nhau…Ghen tị làm cuộc sống mình nặng nề hơn, làm mình mất nhiều thời gian và tâm trí hơn cho những chiến thuật mưu mô. Ghen tị ở mức độ nặng hơn nữa là những hành vi bạo lực được mặc bởi muôn vàn cách.
Trong tình yêu thì còn ghê gớm hơn nữa: ghen Hoạn Thư, cuồng ghen…và rồi là những thảm án…
Chương 21 trong Tin Mừng Matthêô khởi đầu bằng trình thuật Chúa Giêsu vào thành Giêrusalem. Thế nên những lời Chúa Giêsu nói bây giờ trong bối cảnh leo thang căng thẳng giữa Chúa Giêsu và lãnh đạo tôn giáo Do thái. Trước dụ ngôn này là dụ ngôn về hai người con trai, mà qua đó Chúa ám chỉ cách rõ ràng hơn về thái độ vâng nghe Thiên Chúa nơi dân Ngài, mà ám chỉ mạnh mẽ ở đây đó là thái độ của các lãnh đạo tôn giáo Do thái.
Dụ ngôn các tá điền sát nhân lại càng đào sâu thêm căng thẳng giữa Chúa Giêsu và các lãnh đạo tôn giáo này. Có thể nói, qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu công khai nói về sự tráo trở, độc ác và giả hình của nhóm người này. Chúa hỏi và để họ trả lời theo câu chuyện Người kể: “Ông chủ sẽ làm gì?”, “ông sẽ tru diệt bọn chúng, cho các tá điền khác thuê…”. Tuy nhiên, khi hiểu ra ý của dụ ngôn vừa kể và câu trả lời như bị mắc bẫy giăng ra hại chính mình, họ hiểu dụ ngôn ấy nói về họ, họ tìm cách bắt Người. Và chẳng bao lâu nữa, ngay tại Giêrusalem này, họ đã bắt được Người và hành hình theo cách họ tính.
Cũng có những lúc chúng ta trách Chúa, vì sao người nọ người kia được cái này cái nọ, được may mắn, ăn sung mặc sướng, được người này người kia thương, được đủ mọi thứ, còn mình…Những thứ đó rồi cũng qua, cái còn đọng lại là gì: là tình yêu mình sống cho Chúa và tha nhân.
Đức Thánh cha Phanxico cũng có những lời dạy bảo về lòng đố kị, ghen tương rất gần gũi với lối suy nghĩ của chúng ta:
“Lòng đố kỵ thật xấu xa! Đó là một thái độ xấu. Sự ghen ghét và lòng đố kỵ phát triển trong lòng người ta như cỏ dại. Nó phát triển và không để cho bất kỳ thứ thảo mộc tốt lành nào có thể mọc lên được nữa. Thứ cỏ dại ấy sẽ khiến tâm hồn người ta ra tối tăm, bệnh hoạn. Nó không để cho con người được bình an nhưng khiến con tim luôn dằn vặt, đau đớn. Một con tim đố kỵ rất có thể dẫn đến mưu sát và chết chóc. Kinh Thánh đã nói rất rõ: Lòng ghen tị tội lỗi đã mang sự chết vào trần gian.
Lòng đố kỵ dẫn đến việc ‘giết’ những người có điều mà mình không có. Nhưng người ấy sẽ luôn đau khổ, vì một con tim ghen ghét và đố kỵ sẽ luôn khổ đau, một sự khổ đau muốn người khác phải chết. Chúng ta không phải đi đâu xa mới có thể thấy những điều này. Rất nhiều lần, trong cộng đoàn của chúng ta, vì ghen ghét, người ta đã giết hại nhau bằng miệng lưỡi và ngôn từ của mình. Khi không thích hay ghen ghét một điều gì đó, người ta bắt đầu xì xầm, bàn tán. Và chính những lời bàn tán đó sẽ giết chết người khác.”
Khi nào trong lòng chúng ta còn có chỗ cho ghen tị, thì đừng mong một sự bình an nội tâm, một niềm vui thanh thoát và một niềm hạnh phúc dâng trào…
Hãy nhìn ra những điểm sáng, điểm tốt nơi anh em, để mình nỗ lực phấn đấu, hơn là để ghen tị…Hãy học theo những lời của thánh Phaolo: Vui với người vui…
Và hãy cố gắng nhìn thấy sự quan phòng của Thiên Chúa, để cộng tác với Ngài, đừng là những kẻ phá hoại công trình của Thiên Chúa nơi anh chị em, và nơi chính mình.
Điều làm cho chúng ta suy nghĩ đó là cách Thiên Chúa hằng kiên nhẫn với dân của Ngài? Không phải bây giờ, cả đến Con Thiên Chúa đang ở đây và ngay lúc này phải đối diện với sự bắt bớ và giết hại, mà qua từng trang lịch sử dân riêng, các ngôn sứ được sai đến đều chịu cảnh tượng thê thảm như vậy. Đó là sự nhẫn nại đến vô hạn, sự yêu thương đến vô bờ, mà Chúa hằng dành cho dân Israel nói riêng và cho tất cả con người nói chung. Chúng ta có thể thể suy nghĩ theo kiểu của mình rằng: “Ông sẽ tru diệt chúng, sẽ cho các tá điền khác thuê…”, nhưng với Thiên Chúa, quả thật, Ngài không hành động như chúng ta nghĩ. Cả đến Con Một mà Chúa còn dám hy sinh thì nhẫn nại và yêu thương thêm một chút nào có khó khăn gì. Và cứ như thế mà Con của Chúa đã chết cho chúng ta. Tội lỗi hay hình phạt là do con người chọn lựa và chuốc lấy. Nếu chọn lựa sự tráo trở, giả dối và đầy tham vọng, con người phải gánh chịu trách nhiệm trước chọn lựa của mình.
Cái nhìn của Chúa khác cái nhìn của loài người. Khả năng của Chúa cũng tuyệt vời hơn khả năng loài người. Viên đá mà “những người thợ xây” – tức loài người chúng ta – coi là đồ bỏ đi, thì Thiên Chúa có thể biến thành tảng đá góc tường. Thí dụ viên đá Phêrô đã 3 lấn chối Chúa, viên đá Phaolô và biến cố trên đường Đamát, viên đá Augustinô… Nhiều anh chị em tôi cũng có thể là những viên đá như thế, vậy tôi hãy khoan dung… Ngay cả tôi cũng có thể là như thế, nên tôi hãy trông cậy.
2022
Quê Hương Ngược Ðãi Chúa
21.3 Thứ Hai trong tuần thứ Ba Mùa Chay
2 V 5:1-15; Tv 42:2-3; Lc 4:24-30
Quê Hương Ngược Ðãi Chúa
Tin Mừng Thánh Luca miêu tả, hôm nay như thường lệ Chúa Giêsu vào hội đường Do Thái để cầu nguyện và giảng dạy. Não trạng của người Do Thái không chấp nhận hình ảnh về một Đấng Messia như Chúa Giêsu đang khắc họa, một Đấng Messia có nguồn gốc xuất thân từ quê hương của họ. Họ đinh ninh rằng chỉ mình họ là dân riêng của Thiên Chúa, họ không tin nhận ơn cứu độ sẽ dành cho dân ngoại.
Người ta thường nói “Bán anh em xa, mua láng giềng gần”. Một người hàng xóm tốt bụng thì đáng quý như anh em ruột thịt. Thế nhưng trong Tin mừng hôm nay những người láng giềng đồng hương của Chúa Giêsu lại trở thành kẻ đối nghịch.
Thánh Luca thuật lại sau một thời gian giảng dạy ở Caphácnaum, được dân chúng thán phục vì giáo lý mới mẻ kèm theo những phép lạ, Chúa Giêsu trở về thăm Nagiarét nơi Người đã sinh trưởng. Người vào hội đường tiếp tục giảng dạy dân chúng qua đoạn sách của ngôn sứ Isaia. Đoạn sách nói về sứ mạng của Đấng Thiên Sai đến để giải thoát người nghèo khổ bần cùng bị áp bức và công bố cho họ biết năm hồng ân của Chúa. Dân chúng chăm chú lắng nghe và thán phục, nhưng liền sau đó họ phản ứng thách thức và loại trừ Chúa Giêsu.
Với thái độ cứng tin, những người đồng hương coi Chúa Giêsu chỉ là một công dân bình thường xuất thân trong một gia đình lao động tại miền quê nghèo Nagiarét. Đức Giêsu nhắc cho họ biết chuyện xưa ông Êlia không giúp các bà góa ở Israel nhưng đến giúp bà góa sống ở vùng đất của dân ngoại. Cũng vậy ngôn sứ Êlisa chỉ chữa bệnh phong cho ông Naaman xứ Xyria còn các bệnh nhân ở Israel thì không.
Chúa Giêsu nhắc lại số phận của hai vị ngôn sứ quan trọng thời Cựu Ước bị đối xử một cách bất công. Êlia là ngôn sứ lớn nhất trong các ngôn sứ. Chính ông đã xuất hiện cùng Môsê bên cạnh Chúa Giêsu trong lúc Ngài biến hình trên núi Tabo (Lc 9, 28-36). Êlia là người được Thiên Chúa gửi tới phê phán thói hư tật xấu của vua Akháp và vợ là Ideven. Lúc đó vua Akháp đang cai trị vương quốc Israel nhưng vì chiều theo lời vợ, vua đã để bà lộng hành áp đặt dân theo nghi lễ thờ cúng thần Baan (1V 17, 19). Kết cục là Êlia phải chạy trốn vì cơn giận và âm mưu sát hại của bà Ideven. Êlia phải lánh vào sa mạc, Thiên Chúa sai thiên sứ mang bánh và nước tới cho ông. Trải qua rất nhiều thử thách, vâng lời Thiên Chúa, Êlia đã chọn Êlisa làm người kế vị và truyền hết tâm khí cho.
Đến lượt Êlisa cũng chịu một số phận như thầy Êlia. Êlisa xuất hiện như là một ngôn sứ hay làm phép lạ: ông lấy áo đập xuống sông Giođan làm cho nước khô cạn để dân Israel tiến vào Đất Hứa cùng với Hòm Bia Giao Ước. Chính Êlisa đã làm phép lạ hóa bánh ra nhiều từ 20 chiếc bánh lúa mạch và cốm (2V 42-44). Một trong những phép lạ ngoạn mục nhất đó là phép lạ chữa lành bệnh cho ông Naaman, một viên tướng người Xyria (2V 5).
Chúa Giêsu lên tiếng giảng giải cho họ bằng một định đề và hai ví dụ minh họa. Ngài nêu định đề trước : “Không một ngôn sứ nào được chấp nhận tại quê hương mình”. Rồi Ngài lấy hai ví dụ dẫn chứng về hai ngôn sứ lớn Êlia và Êlisa được sai đến với hai người dân ngoại đó là bà góa thành bà goá thành Xarépta miền Xiđon và ông Naaman người xứ Xyria. Định đề và hình ảnh minh họa này đã làm cho đám người Do Thái khó chịu. Họ bực tức vì Chúa Giêsu đã khen dân ngoại ngay trước mặt họ, họ cảm nhận như thể dân ngoại đã được Thiên Chúa ưu đãi hơn chính họ. Họ đã phản ứng, và cách họ phản ứng thật đáng cho chúng ta quan tâm : Họ “đầy phẫn nộ”, “lôi Người ra khỏi thành”, “kéo Người lên tận đỉnh núi”, “để xô Người xuống vực”… Tuy nhiên, Chúa Giêsu đã “băng qua giữa họ mà đi”.
Suy niệm Lời Chúa hôm nay chúng ta dễ dàng nhận ra hai thái độ khi giải quyết một vấn đề cần, mà vấn đề ấy đụng đến một sự thật : – Trước hết là thái độ của đám đông : đám đông đã không chân nhận sự thật, lấy phản ứng của số đông để phủ nhận sự thật và tấn công số ít… Sau là thái độ của Chúa Giêsu : Ngài bình tĩnh bước đi, vượt qua dư luận, mạnh mẽ và tự tin khi sống bằng sự thật.
Thái độ thứ nhất là thái độ của đám đông, một điều hiển nhiên thấy được qua bối cảnh của đoạn Tin Mừng này, rằng “số đông không phải là chân lý”. Những người lãnh đạo tầm thường thì lấy số đông để chứng minh chân lý. Chúa Giêsu đã không làm thế, dọc suốt hành trình sứ vụ công khai, Chúa Giêsu đã nhiều lần chứng minh cho mọi người thấy “số đông không phải là chân lý” : Câu chuyện trong Tin Mừng (Mt 21,12) miêu tả, người ta đem mọi thứ vào đền thờ để bán trong dịp lễ, một mình Chúa Giêsu đã đánh đuổi họ ; Dịp khác, trong Tin Mừng theo thánh Gioan (Ga 8,1-11), khi người ta định ném đá người phụ nữ ngoại tình, một mình Chúa Giêsu bênh vực ; Trước dinh Philatô trong việc xứ án Chúa Giêsu (Ga 18,28-40), một mình Ngài thua thiệt, dùng mạng sống để bảo vệ chân lý toàn vẹn…
Và hôm nay, trước vấn đề Chúa Giêsu trình bày qua định đề : “Không một ngôn sứ nào được chấp nhận tại quê hương mình”, và hai ví dụ dẫn chứng về hai ngôn sứ lớn Êlia và Êlisa được sai đến với hai người dân ngoại ; “số đông không hề có chân lý”, họ nổi đóa và tìm cách xô Chúa xuống vực, họ phản ứng theo cảm xúc bên ngoài mà không dựa vào chân lý. Quả là phi lí khi giải quyết vấn đề dựa vào uy thế, phản ứng, và câu trả lời của “số đông”, trong khi “Số đông không phải là chân lý”.
Thái độ thứ hai là thái độ của Chúa Giêsu, thái độ đáp trả lại đám đông bằng cách “băng qua giữa họ mà đi”. Tin Mừng đã làm cho chúng ta ngạc nhiên, làm sao Chúa Giêsu lại có thể “băng qua giữa họ mà đi” đang khi họ “phẫn nộ”… Chúa Giêsu đã mạnh dạn bước trên dư luận, Ngài không bận tâm phản ứng lại đối phương khi họ đang tức giận. Ngài tự tin vì Ngài giữ bên mình một sự thật toàn vẹn. Ngài không cần phản ứng để bảo vệ sự thật, vì sự thật là chính nó, sự thật tự nó đứng vững và sự thật là toàn vẹn. Nếu mỗi chúng ta sống với sự thật, nếu mỗi chúng ta có sự thật trong lòng, chúng ta có thể như Chúa Giêsu, có thể bước qua bất kỳ đám đông nào và băng qua bất cứ phản ứng thắc mắc nào, để hiên ngang bước đi.
Chúa Giêsu đã đến không phải để lên án loại trừ nhưng để phục vụ, kết nối yêu thương và lấp đầy những hố sâu ngăn cách. Ở một góc phố nào đó, con người vẫn bị bỏ rơi trong nghèo đói cô đơn thì Tin Mừng của Chúa vẫn là lời thúc giục khẩn thiết hãy ra đi trở thành lời yêu thương an ủi và chữa lành cho họ.
2022
Thứ hai tuần III mùa chay
Thứ hai tuần III mùa chay
Ca nhập lễ
Linh hồn tôi khát khao và mòn mỏi mong vào hành lang nhà Chúa. Tâm thần và thể xác tôi hoan hỷ tìm đến Thiên Chúa trường sinh.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, xin hằng thương thanh tẩy và giữ gìn Hội Thánh; vì nếu Chúa không hướng dẫn chỉ huy, Hội Thánh không thể nào đứng vững. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc I: 2 V 5, 1-15a
“Có nhiều người phong cùi trong Israel, nhưng không có một người nào trong bọn họ được chữa lành, mà chỉ có Naaman, người Syria”.
Trích sách Các Vua quyển thứ hai.
Trong những ngày ấy, Naaman, tướng đạo binh của vua xứ Syria, là người có uy thế đối với vua và được tôn trọng, vì Chúa đã dùng ông mà cứu dân Syria; ông còn là người hùng mạnh và giàu có, nhưng lại mắc bịnh phong cùi. Lúc bấy giờ một vài toán dân Syria bắt một thiếu nữ ở đất Israel dẫn về để hầu hạ bà Naaman. Cô ta nói với bà chủ: “Chớ chi ông chủ tôi đến gặp vị tiên tri ở Samaria, chắc chắn vị tiên tri ấy sẽ chữa ông khỏi phong cùi”. Naaman đến tâu vua rằng: “Cô nhỏ xứ Israel đã nói thế này thế này”. Vua xứ Syria liền nói: “Khanh hãy đi, trẫm sẽ gởi cho vua Israel một bức thơ”. Naaman ra đi, mang theo mười lạng bạc, sáu ngàn nén vàng và mười bộ áo. Ông trao cho vua Israel bức thơ nội dung như sau: “Khi bức thơ này đến tay nhà vua, nhà vua biết tôi sai Naaman, tôi tớ tôi, đến với nhà vua, để xin nhà vua chữa ông khỏi phong cùi”.
Sau khi đọc bức thơ, vua Israel liền xé áo và nói: “Ta có phải là Chúa, có thể giết chết và cho sống hay sao mà vua ấy gởi người đến xin ta chữa lành phong cùi? Các ngươi thấy không, vua ấy tìm cớ hại Ta đó”. Khi Êlisêô, người của Thiên Chúa, nghe tin vua Israel đã xé áo mình, nên sai người đến tâu vua rằng: “Tại sao nhà vua lại xé áo? Ông ấy cứ đến với tôi thì sẽ biết trong Israel có một vị tiên tri”.
Naaman lên xe ngựa đi, và dừng lại trước cửa nhà Êlisêô. Tiên tri nói với Naaman rằng: “Ông hãy đi tắm bảy lần ở sông Giođan, thì da thịt ông sẽ được lành sạch”. Naaman nổi giận bỏ đi nói rằng: “Tôi tưởng ông ấy ra đón tôi và đứng trước tôi kêu cầu danh Chúa là Thiên Chúa của ông, rồi đặt tay lên chỗ phong cùi của tôi và chữa tôi lành mạnh. Các con sông Abana và Pharphar ở Ðamas không sạch hơn các con sông ở Israel để tôi tắm và được lành sạch hay sao?” Ông trở về lòng đầy tức giận.
Các đầy tớ của ông đến nói với ông rằng: “Thưa cha, vị tiên tri có yêu cầu cha làm một việc lớn lao thì cha cũng phải làm. Phương chi bây giờ người bảo cha: “Hãy đi tắm, thì được sạch”. Naaman xuống tắm bảy lần ở sông Gio-đan như lời tiên tri, người của Thiên Chúa dạy, da thịt ông lại trở nên tốt như da thịt của đứa trẻ, và ông được sạch.
Sau đó ông và đoàn tuỳ tùng trở lại gặp người của Thiên Chúa. Ðến nơi, ông đứng trước mặt người của Thiên Chúa và nói: “Thật tôi biết không có Thiên Chúa nào khác trên hoàn vũ, ngoài một Thiên Chúa ở Israel”.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 41, 2. 3, và Tv 42, 3. 4
Ðáp: Hồn con khát Chúa Trời, Chúa Trời hằng sống, ngày nào con được tìm về ra mắt Chúa Trời? (x. Tv 41, 3)
Xướng: Như nai rừng khát mong nguồn nước, hồn con khát Chúa, Chúa Trời ôi!
Xướng: Hồn con khát Chúa Trời, Chúa Trời hằng sống, ngày nào con được tìm về ra mắt Chúa Trời?
Xướng: Xin chiếu giãi quang minh và chân thực của Chúa, để những điều đó hướng dẫn con, đưa con lên núi thánh và cung lâu của Ngài.
Xướng: Con sẽ tiến tới bàn thờ Thiên Chúa, đến cùng Thiên Chúa làm cho con được hoan hỉ, mừng vui. Với cây cầm thụ con sẽ ca ngợi Chúa, ôi Chúa là Thiên Chúa của con.
Câu Xướng Trước Phúc Âm: Tv 129, 5 và 7
Con trông cậy Chúa, con mong đợi lời hứa của Chúa, vì nơi Chúa sẵn có lòng từ bi và chan chứa ơn cứu độ.
Phúc Âm: Lc 4, 24-30
“Như Elia và Elisêô, Chúa Giêsu không phải chỉ được sai đến người Do-thái mà thôi đâu”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca.
(Khi Chúa Giêsu đến thành Nadarét, Ngài nói với dân chúng tụ họp trong hội đường rằng): “Quả thật, Ta bảo các ngươi, chẳng có một tiên tri nào được tiếp đón tử tế ở quê hương mình. Ta bảo các ngươi, chắc hẳn trong thời Elia có nhiều bà goá ở Israel, khi trời hạn hán và một nạn đói lớn hoành hành khắp nước suốt ba năm sáu tháng, nhưng Elia không được sai đến với một người nào trong bọn họ, mà chỉ được sai đến với một bà goá ở Sarépta xứ Siđôn thôi. Cũng có nhiều người phong cùi trong Israel thời tiên tri Elisêô, nhưng không một người nào trong bọn họ được chữa lành, mà chỉ có Naaman, người Syria”.
Vừa nghe đến đó, mọi người trong hội đường đều đầy phẫn nộ. Họ đứng dậy, đẩy Người ra khỏi thành và dẫn Người đến một triền đồi, nơi họ xây thành, để xô Người xuống vực. Nhưng Người tiến qua giữa họ mà đi.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, chúng con dâng những lễ vật này lên Chúa để tỏ lòng thần phục suy tôn; xin Chúa biến đổi thành bí tích cứu độ cho chúng con hưởng nhờ. Chúng con cầu xin…
Lời Tiền Tụng
Lạy Chúa là Cha chí thánh, là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Chúa đã muốn chúng con dùng việc hãm mình mà tạ ơn Chúa, để nhờ đó, chúng con là những người tội lỗi, giảm bớt được tính kiêu căng, và khi giúp nuôi dưỡng những kẻ túng thiếu, chúng con trở nên những người biết noi theo lòng nhân hậu của Chúa.
Vì thế, cùng với vô số thiên thần, chúng con đồng thanh tôn vinh Chúa mà ca tụng rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Toàn thể dân tộc, hãy ngợi khen Chúa, vì tình thương Chúa dành cho chúng ta thật là mãnh liệt.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, chúng con vừa cùng nhau tham dự tiệc thánh này; xin Chúa thương thanh tẩy mọi người chúng con và làm cho chúng con nên một trong Chúa. Chúng con cầu xin…