Danh mục: Phụng vụ

Đừng gây bất hòa

Thứ Sáu Thứ Sáu trong tuần thứ Nhất Mùa Chay

Ed 18:21-28; Tv 130:1-2,3-4,4-6,7-8; Mt 5:20-26

Đừng gây bất hòa

Chúa Giêsu đã đến để đem lại cho sự thánh thiện một nội dung đích thực. Ngài đề ra một mẫu mực thánh thiện hoàn toàn khác với quan niệm và thực hành của người Biệt Phái và Luật Sĩ, tức là những nhà lãnh đạo tôn giáo thời đó. Theo họ, thánh thiện là chu toàn một cách chi li và máy móc những luật lệ đã được quy định mà không màng đến linh hồn của lề luật là lòng bác ái; họ có thể trung thành tuyệt đối với những qui luật về ăn chay và cầu nguyện, nhưng lại sẵn sàng khước từ và loại bỏ tha nhân.

Ðả phá quan niệm và cách thực hành của những người Biệt Phái và Luật Sĩ, Chúa Giêsu đưa bác ái vào trọng tâm của lề luật; hay đúng hơn, Ngài tóm lại tất cả lề luật thành một luật duy nhất, đó là lòng bác ái. Ai muốn làm môn đệ Ngài, người đó phải vượt qua quan niệm và cách thực hành đạo của những người Biệt Phái và Luật Sĩ, nghĩa là cần phải lấy bác ái làm linh hồn và động lực cho toàn cuộc sống: “Nếu các con không ăn ở công chính hơn những Biệt Phái và Luật Sĩ, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.”

Quả thật, nếu an bình, hân hoan, hạnh phúc là thể hiện của Nước Trời ngay trong cuộc sống này, thì chúng ta chỉ được vào Nước Trời, nếu chúng ta biết sống cho tha nhân mà thôi. Sống vui và hạnh phúc, phải chăng không là mơ ước của mọi người, nhưng liệu mỗi người có ý thức rằng bí quyết của hạnh phúc và niềm vui ấy chính là sống cho tha nhân không? Kỳ thực, các thánh là những người đạt được niềm vui và hạnh phúc ấy ngay từ cuộc sống này. Người Tây phương đã chẳng nói: “Một vị thánh buồn là một vị thánh đáng buồn” đó sao?

Chúa Giêsu đã nói: “Nếu anh em không ăn ở công chính hơn Luật sĩ và Pharisiêu thì anh em không được vào Nước Trời”.

Chúa Giêsu đã cắt nghĩa vấn đề này bằng một loạt bài giảng về luân lý từ chương 6 đến chương 8 trong Tin Mừng theo thánh Mátthêu: đừng giận ghét, đừng gian dâm, đừng nóng giận, đừng thề thốt…. Về vấn đề giận dữ, thánh Gioan còn nói rõ: “Ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt”. Hơn nữa, Ngài còn nói rõ điều kiện để được Chúa nhận lời là phải tha thứ: “Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình”.

Trong cuộc sống hôm nay, biết bao mối thù hận, giận ghét ngay trong gia đình như:  mẹ chồng nàng dâu; cha mẹ với con cái; anh chị em trong gia đình với nhau…, hay hàng xóm; nghề nghiệp, bạn bè…. Biết bao nhiêu giận hờn chồng chất!

Ai bất hòa với anh em thì mối giây liên đới với Thiên Chúa cũng bị cắt đứt. Yêu thương anh em là điều kiện cần thiết : Không có lòng mến Chúa thật, nếu lòng mến đó ‘không bám rễ trong lòng hòa thuận với anh em, bất cứ hành vi thờ phụng nào cũng sẽ vô nghĩa và không thể đẹp lòng Thiên Chúa nếu không có hòa bình ngự trị giữa anh em với nhau.

Trong cuộc sống thường ngày, chắc chắn chúng ta không có dịp để tha thứ cho những xúc phạm nặng, nhưng những phiền lòng nho nhỏ thì không thiếu do đó chúng ta luôn được mời gọi để tha thứ. Tác giả tập sách Đường Hy vọng đã ghi lại kinh nghiệm như sau ” Đừng tức tối vì người ta chỉ trích con, hãy cám ơn vì còn bao nhiêu tồi tệ khác nơi con mà người ta chưa nói tới. Chúa nói : nếu ai làm mất lòng con, hãy để của lễ về làm hoà với người ấy trước : còn con , con làm ngược lại : cứ  dâng của lễ và phóng thanh cho mọi người biết. Con không khuyết điểm tại sao lại tức tối và tấn công khuyết điểm của người khác.

Nhìn ra thế giới hôm nay, hận thù chiến tranh đang diễn ra hàng ngày. Ba phần tư dân số thế giới sống trong cảnh đói nghèo, nhưng hình như hầu hết đang đói tình thương hơn là đói cái ăn. Hôm nay Kinh Hòa bình của Thánh Phanxicô đang cần được mọi người hát vang lên khắp nơi: lạy Chúa xin làm cho con nên dụng cụ hòa bình của Chúa, để con đem yêu thương vào nơi oán thù… đem hòa bình vào nơi tranh chấp. . . Hát nhưng nhất là hãy sống hòa bình, trở nên khí cụ hòa bình trong cuộc sống với những người chung quanh; hãy đem hòa bình vào trong gia đình, trong xóm giềng bạn; hãy sống khoan dung tha thứ. Thế giới hôm nay chưa có hoà bình, một phần có lẽ tại tôi cũng tại bạn, chúng ta chưa trở nên khí cụ hòa bình của Chúa.

Mùa chay là thời giờ chúng ta tới gần Chúa, nhưng Đức Giê-su nói với chúng ta rằng: “Hãy coi chừng, trước hết, hãy xem xem tâm trạng của con đối với anh em con thế nào”.

Sứ điệp Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta: hãy lấy tình yêu hóa giải hận thù, vì chỉ có tình yêu mới cải tạo được con người; còn bạo lực, oán thù chỉ đem lại chết chóc mà thôi. Nếu có ai đó mà chúng ta không thể thương được thì đừng làm hại họ, nhưng hãy làm ơn cho họ.

Tình thương của Chúa

Thứ Năm Thứ Năm trong tuần thứ Nhất Mùa Chay

Et 138:1-2,2-3,7-8; Mt 7:7-12

Tình thương của Chúa

Điểm nổi bật của sứ điệp Tin Mừng hôm nay là: Tình thương của Thiên Chúa, tình thương đó được thể hiện như một tấm lòng của người cha độ lượng luôn lắng nghe và đáp ứng những nhu cầu chính đáng của con cái mình. Chúng ta cần có một niềm tin kiên vững vào tình thương của Thiên Chúa, tin rằng Người luôn nhận lời chúng ta kêu cầu. Trọng tâm Lời Chúa hôm nay chúng ta suy niệm có hai ý.

Lời Chúa Giêsu hứa với chúng ta: “Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở cho” (Mt 7, 7). Chúa Giêsu dạy chúng ta phải kiên trì trong cầu nguyện, và khi cầu nguyện hãy đặt trót niềm tín thác vào tình thương của Thiên Chúa, và cầu xin với lòng thành trong thánh ý Chúa, để làm sáng danh Chúa và đem lại ơn ích thiêng liêng cho ta, chứ không phải theo ý con người của ta. Như mẫu gương của hoàng hậu Ette trong bài Cựu ước (Et 4, 17 – 17t), trích lời cầu nguyện của bà. Hoàn cảnh lúc đó, dân Do thái đang sống trong kiếp lưu đầy bên Babylon. Tướng Aman không thương dân Do-thái nên xúi giục Vua Babylon ra chiếu chỉ tàn sát người Do-thái trong khắp đế quốc. Khi đó người ta nghĩ không ai ngoài Hoàng hậu Ette bà có thể cứu họ, Ette là người Do-thái nhưng được làm hoàng hậu trong cung điện.

Tuy là hoàng hậu nhưng bà thấy công việc của đất nước quá khó khăn vượt sức của bà, bà đã khắc khoải âu lo đến chết được nên bà liền đến nương ẩn bên Chúa (Et 4, 17k) kêu xin Người cứu giúp. Bà cầu nguyện ngày đêm cùng Thiên Chúa: “Lạy Chúa, con chẳng còn ai cứu giúp ngoại trừ Ngài” (Et 4, 17l). Lời cầu xin của bà đã được Thiên Chúa nhận lời, dẫu giữa ngàn gian nan đau khổ, Thiên Chúa luôn ở bên để phù trợ “Lạy Chúa, ngày chúng con gặp gian truân cùng khốn, xin nhớ đến chúng con mà chứng tỏ quyền năng của Ngài” (Et 4, 17k).

Những lời cầu xin của hoàng hậu Ette, đã tin vào quyền năng của Chúa, chính trong sự kiên trì trong cầu xin đã giúp cho hoàng hậu kiên vững trong đức tin, nhất là khi chúng ta gặp thử thách, gian truân chúng ta cầu xin Chúa với tất cả lòng thành, và tin tưởng phó thác trọn vẹn nơi Chúa, Người không để cho ai cầu xin Ngài phải về không bao giờ. Thiên Chúa nhân lành Người không ban điều gì có hại cho ai, điển hình như phần Lời Chúa trong bài đọc Cựu ước này. Chính nhờ hoàng hậu Ette bà đã có tấm lòng vững tin vào Chúa, trong đời sống bà đã kiên trì cầu nguyện ngày đêm xin Chúa cứu người Do – thái và Thiên Chúa đã nhậm lời, kết quả là tình thế đảo ngược lại hoàn toàn, vua đã rút lại chiếu chỉ, dân Do-thái không bị tàn sát, ngược lại tướng Aman người muốn hại dân Do -thái thì lại bị giết trên chính cột hành hình mà chính ông dựng nên để giết người Do-thái, thật đúng như Lời Chúa trong thư Thánh Phalô: “Ai theo tính xác thịt mà gieo điều xấu, thì sẽ gặt được hậu quả của tính xác thịt là sự hư nát” (Gl 6, 8).

“Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình thì anh em cũng hãy làm cho người ta” (Mt 7, 12). Thiên Chúa nhân lành khôn ngoan và thượng trí. Người không ban điều gì có hại cho ai, có những lúc với tính xác thịt yếu đuối chúng ta đã cầu xin Chúa cho xảy ra những chuyện không được may mắn, hay những tai họa hoặc những sự rủi ro cho những người chúng ta không mấy thiện cảm, hay đã làm hại ta với mục đích báo thù. thì Thiên Chúa dạy ta hãy yêu thương kẻ thù và làm ơn cho những người hại ta. Thiên Chúa không bao giờ lại ban những điều mà chúng ta cầu xin trái ngược lại đức thương yêu. “Vậy nếu anh em vốn là những kẻ xấu mà còn biết cho con cái mình những của tốt lành, phương chi Cha anh em, Đấng ngự trên trời, lại không ban những của tốt lành cho những kẻ kêu xin Người sao?” (Mt 7, 11).

Thiên Chúa là tình yêu, Người luôn thương yêu tất cả mọi người, Người cho mưa rơi xuống trên người hạnh phúc cũng như người bất hạnh. Thiên Chúa yêu thương tất cả mọi người không loại trừ ai, nên Người dạy chúng ta hãy theo gương của Ngài mà sống đức bái ái yêu thương với anh chị em mình, và cầu mong điều tốt lành cho nhau. Giới luật yêu thương mà Chúa Giêsu dạy chúng ta đòi hỏi sự công bằng là trên hết, vì khi ta đối xử với tha nhân thế nào thì Thiên Chúa cũng sẽ đối xử lại với ta như vậy “Anh em đong đấu nào, thì Thiên Chúa cũng sẽ đong đấu ấy cho anh em và còn hơn nữa” (Mc 4, 21).

Hình ảnh người cha trần gian trong bài Tin Mừng cho thấy, cho dù người cha có xấu xa nhưng vẫn muốn cho con cái mình những điều tốt đẹp, phương chi là Thiên Chúa Ngài luôn ban muôn điều tốt đẹp đến cho mọi kẻ đặt niềm tin nơi Ngài. Cha mẹ trần gian khi thấy con cái cầm dao để chơi, chắc chắn sẽ ngăn cản không cho. Hoặc con cái xin xe máy để đi học, nếu chưa đến tuổi chắc chắn cha mẹ cũng sẽ chưa cho con đi xe máy ở độ tuổi nhỏ, nhưng sẽ cho khi đến tuổi chín chắn để an toàn hơn cho con cái.

Thiên Chúa cũng vậy, Ngài luôn ban phát mang lợi ích cho chúng ta. Có thể là một thành công, một niềm vui. Nhưng có thể là một “thánh giá” để đồng hành với Chúa để mang lợi ích cho bản thân, cho gia đình… Do vậy, để ý thức những ơn lành Chúa đã ban, chúng ta hãy hồi tâm xét lại tương quan của chúng ta với Thiên Chúa, để nhận ra sự quan phòng yêu thương, Đấng đã ban cho chúng ta những gì tốt lành hơn chúng ta tưởng nghĩ. Giây phút cầu nguyện phải là giây phút đẹp nhất, có giá trị nhất trong cuộc sống của người Kitô hữu. Tình thương thảo hiếu thúc đẩy chúng ta lấy sự cầu nguyện, đối thoại với Thiên Chúa làm ưu tiên trong mọi sinh hoạt. Không quan tâm, không cần đến Thiên Chúa, không hợp tác với Ngài, thì làm sao Thiên Chúa có thể trợ giúp chúng ta được.

Ước gì hôm nay chúng ta biết xin những gì Thiên Chúa ban cho chúng ta, để lời Chúa Giêsu trở thành hiện thực : “Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho”. (Mt 7, 7).

Sám hối

Thứ Tư Thứ Tư trong tuần thứ Nhất Mùa Chay

St 3:1-10; Tv 51:3-4,12-13,18-19; Lc 11:29-32

Sám hối

Trong bối cảnh Giáo hội mới bắt đầu bước vào mùa Chay thánh, chúng ta được các bài đọc giúp hướng lòng đến tâm điểm của sứ điệp mùa Chay. Khởi đầu, bài đọc một trích sách ngôn sứ Giô-na dẫn chứng cho chúng ta sự trở lại của dân thành Ni-ni-vê. Lời đáp ca trích dẫn từ thánh vịnh 50 diễn đạt một tâm tình của tội nhân đang hối lỗi và xin Chúa thanh tẩy cõi lòng. Và trong bài tin mừng theo thánh Luca, Chúa Giêsu đưa ra lời răn đe trong việc nhắc lại dấu lạ của ông Giô-na và sự sám hối của thành Ni-ni-vê. Như vậy trong cả ba bài đọc, Lời Chúa xoáy sâu vào sứ điệp canh tân đời sống đức tin của chúng ta.

Mùa chay là thời gian Mẹ Giáo Hội mời gọi con cái mình hữu bước vào hành trình nên thánh, để khởi đầu cho hành trình này, kinh nghiệm của lịch sử Cứu Độ luôn bắt đầu bằng việc kêu gọi Sám Hối, nhằm giúp con người nhận ra những điều phải sửa, phải biến đổi, phải thăng tiến, nhờ đó việc nên thánh trở nên hiện thực, và Mùa chạy không phải là nỗi sợ mà là an bình tâm hồn. Mẹ Giáo Hội hôm nay mời gọi chúng ta làm các bước của việc Sám Hối.

Khởi đầu sứ vụ rao giảng của Chúa Giêsu, Ngài không đòi chúng ta gì hơn ngoài việc kêu gọi: “Anh em hãy sám hối vì Nước Trời đã đến gần” (Mt 4, 17). Quả vậy, trong dòng chảy cuộc sống, con người bị cuốn hút vào trào lưu tục hóa, thành công qua trở nên kiêu gạo, thất bại tạo ra bi quan, sung túc sinh ra sa đọa, khó khăn vất vả phá hủy lòng tín thác. Vì thế con người cần có khởi điểm để nhìn lại mình, và mùa chay chính là cột mốc nghe được tiếng mời gọi của Cha trên trời và qua mẹ Giáo Hội nhắc nhở con cái mình Sám Hối. Hãy đặt mình vào tương quan kính Cha, hiếu Mẹ, thì tiếng kêu mời này không còn xa lạ, nhưng là cho chính tôi.

Mùa chay không phải mùa bới lá tìm sâu, vạch áo cho người xem lưng, nhưng là mùa thành tâm nhận định về mình với Cha Trên Trời và với Mẹ Giáo Hội. Bài đọc kể về thành Ninivê, thuộc Bada, Irap ngày nay, là một thành rộng lớn phải đi mất ba ngày mới hết từ đầu đến cuối, dân số đông đúc có tới 120 ngàn người, là một thành phố tráng lệ nhiều dinh thự nhưng lại là dân ngoại. Chúng ta không biết họ đã phạm những tội gì, nhưng chỉ biết lời Chúa phán qua tiên tri Giô-na: “Hãy đứng dậy đi đến Ninivê, thành phố lớn, và hô to cho dân thành biết rằng sự gian ác của chúng đã thấu tới trời”.(Gn 1,1) Nhờ lời tiên tri, họ đã nhận ra những điều mà xưa nay họ nghĩ là đúng, họ nghĩ là phải, hay những điều mà xưa nay do giầu có sung túc, họ nghĩ sống như vậy mới sành điệu, mới đẳng cấp, nay được cảnh báo đó là tội, là phi đạo đức, là vô luân. Nên từ người cho đến súc vật, từ vua cho đến thường dân đã quyết tâm sửa đổi.

Ninivê là một thành dân ngọai. Tuy không tin và thờ phượng Đức Chúa của Israel, thế mà khi nghe tiên-tri Giô-na rao giảng mới một ngày rằng: “Còn bốn mươi ngày nữa, Ninivê sẽ bị phá đổ;” cả thành: từ Vua đến dân, từ lòai người đến súc vật, đều ăn chay, nằm trên tro bụi, và ăn năn xám hối. Họ hy vọng Thiên Chúa sẽ xót thương và đình chỉ hình phạt của Ngài trên thành. Trong khi đó một hình ảnh ngược lại, những người Israel tin tưởng Đức Chúa, mặc dù đã được thấy tỏ tường những việc Chúa làm và lắng nghe những lời Ngài rao giảng, đã cứng lòng không chịu ăn năn trở lại, lại còn thách thức Chúa làm những gì họ muốn trước khi có thể tin vào Ngài.

Ngôn sứ Giô-na là nhân vật chính trong sách ngôn sứ Giô-na. Trong sách ấy, Chúa đã truyền lệnh cho ông đi đến thành phố Ni-ni-vê để cảnh cáo tình trạng tồi tệ của thành ấy. Thay vì đi đến và thực thi lệnh truyền của Chúa, ông đã bỏ trốn.

Ông không thể không thi lệnh truyền của Chúa vì trên đường  bỏ trốn tới Tarshish bằng đường thủy, thuyền của ông bị  một cơn bão khủng khiếp cản quét đến. Khi dân lái thuyền biết được do ông Giô-na là nguyên do của mọi sự, họ đã hiến tế ông lại cho Thiên Chúa. Ông bị quăng xuống biển và ở trong bụng cá ba ngày ba đêm. Ở trong bụng cá, ông cầu nguyện cùng Chúa và thề hứa với Chúa sẽ cảm tạ và thực thi lệnh truyền của Chúa. Chúa truyền lệnh cho con cá nhả ông ra.

Nhận lệnh truyền của Chúa một lần nữa, ông Giô-na đi ra đến thành phố Ni-ni-vê và công bố : “Còn bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-vê sẽ bị phá đổ” (Gn 3:5). Lập tức, tất cả mọi giới trong thành công bố lệnh ăn chay và mặc áo thô, từ người lớn đến trẻ nhỏ. Từ vua cho đến dân đen, từ người cho đến gia súc quyết định không ăn, không uống, mặc vải thô và kêu cầu Thiên Chúa.

Cách riêng cho mỗi người, họ quyết định phải trở lại, bỏ đường gian ác và những hành vi bạo lực của mình. Họ vẫn còn biết kính sợ Chúa là điều căn bản nhất. Họ thiết nghĩ, “Biết đâu Thiên Chúa chẳng nghĩ lại, chẳng bỏ ý định giáng phạt, và nguôi cơn thịnh nộ, khiến chúng ta khỏi phải chết” (Gn 3:10).

Đọc lại câu chuyện và bối cảnh của ông Giôna và sự sám hối của thành Ni-ni-vê, chúng ta nhìn thấy hình ảnh của một Thiên Chúa nghiêm nghị và cương quyết đối với tội lỗi. Ngài muốn con người sống trong đường ngay nẻo chính chứ không phải đường gian ác và bất xứng. Nếu đọc câu chuyện này và lồng mình vào để xem xét ý định của Chúa muốn chúng ta điều gì thì chúng ta sẽ bắt gặp một sự mời gọi.

Lời Chúa mời gọi chúng ta cương quyết duyệt xét đời sống mình. Chúng ta không những được mời gọi để sống chính trực trước nhan Chúa, mà còn được mời gọi sống chứng tá cho Chúa như một Giô-na, sau khi được nhả ra từ bụng cá, đã bước đi sửa dạy anh chị em mình. Vai trò này không chỉ dành cho quý cha, quý thầy, quý sơ thôi đâu mà còn cho cả những phụ huynh, những giáo dân, những người làm anh, làm chị, làm thầy cô và bạn bè. Như vậy, sống tinh thần mùa Chay là sống đẹp lòng Thiên Chúa, Đấng giàu lòng nhân hậu xót thương. Dấu lạ của chúng ta là chứng tá sống thánh thiện trong đời sống thường ngày. Chúng ta cùng cầu nguyện cho nhau.

Khi nhìn nhận tất cả những biến cố xảy ra trong thế giới này, những hiểm họa, dịch bệnh, những đe dọa đến sự sống, v.v. đều là dấu chỉ nhắc nhở chúng ta về chính lời Chúa Giêsu đã nói khi bắt đầu sứ vụ rao giảng của Người: “Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã gần đến”.