2023
Thứ năm tuần III mùa chay
Thứ năm tuần III mùa chay
Ca nhập lễ
Chúa phán: “Ta là phần rỗi của dân Ta. Trong bất cứ nghịch cảnh nào họ kêu cầu Ta, Ta sẽ nhậm lời họ, và Ta sẽ là Chúa của họ đến muôn đời”.
Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa uy linh cao cả. Nay đã gần đại lễ vượt qua, cúi xin Chúa cho lòng chúng con thêm sốt sắng nhiệt thành để đón mừng mầu nhiệm cứu độ. Chúng con cầu xin…
Bài Ðọc I: Gr 7, 23-28
“Này là dân không chịu nghe lời Chúa là Thiên Chúa của họ”.
Trích sách Tiên tri Giêrêmia.
Ðây Chúa phán: Ta truyền cho họ lời này: Các ngươi hãy nghe lời Ta, thì Ta sẽ là Thiên Chúa các ngươi, và các ngươi sẽ là dân Ta. Các ngươi hãy đi trong mọi đường lối mà Ta truyền dạy cho các ngươi, để các ngươi được hạnh phúc.
Nhưng họ không nghe, họ không chịu lắng tai, họ vẫn chạy theo ý định và lòng xấu xa của họ, họ đã ngoảnh mặt đi chứ không nhìn Ta. Từ ngày cha ông họ ra khỏi đất Ai-cập cho đến ngày nay, ngay từ sáng sớm, Ta lần lượt sai các tiên tri tôi tớ của Ta đến với họ, nhưng họ không nghe Ta, không chịu lắng tai nghe. Họ tỏ ra cứng đầu cứng cổ, và còn sống tệ hơn cha ông họ! Ngươi có nói cho họ biết tất cả các điều ấy, thì họ sẽ không nghe ngươi đâu; Vậy ngươi hãy nói cho họ biết: Này là dân không chịu nghe lời Chúa là Thiên Chúa của họ, không chấp nhận kỷ luật, lòng trung tín đã mất và miệng họ không còn nhắc đến nữa.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 94, 1-2. 6-7. 8-9
Ðáp: Ước chi hôm nay các bạn nghe tiếng Người: Các bạn đừng cứng lòng
Xướng: Hãy tới, chúng ta hãy reo mừng Chúa, hãy hoan hô Ðá Tảng cứu độ của ta! Hãy ra trước thiên nhan với lời ca ngợi; chúng ta hãy xướng ca để hoan hô Người.
Xướng: Hãy tiến lên, cúc cung bái và sụp lạy; hãy quỳ gối trước nhan Chúa, Ðấng tạo thành ta. Vì chính Người là Thiên Chúa của ta, và ta là dân Người chăn dẫn, là đoàn chiên thuộc ở tay Người.
Xướng: Ước chi hôm nay các bạn nghe tiếng Người: “Ðừng cứng lòng như ở Mêriba, như hôm ở Massa trong khu rừng vắng, nơi mà cha ông các ngươi đã thử thách Ta, họ đã thử Ta mặc dầu đã thấy công cuộc của Ta”.
Câu Xướng Trước Phúc Âm
Ðây là lúc thuận tiện, đây là ngày cứu độ.
PHÚC ÂM: Lc 11, 14-23
“Ai không thuận với Ta là nghịch cùng Ta”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu trừ một quỷ câm. Khi quỷ ra khỏi, người câm liền nói được và dân chúng đều bỡ ngỡ. Nhưng có mấy người trong bọn họ nói rằng: “Ông ta nhờ tướng quỷ Bêelgiêbút mà trừ quỷ”. Mấy kẻ khác muốn thử Người, nên xin Người một dấu lạ từ trời xuống. Nhưng Người biết ý của họ, liền phán:
“Nước nào tự chia rẽ, sẽ diệt vong, và nhà cửa sẽ sụp đổ chồng chất lên nhau. Vậy nếu Satan cũng tự chia rẽ, thì nước nó làm sao đứng vững được? Bởi các ngươi bảo Ta nhờ Bêelgiêbút mà trừ quỷ, vậy nếu Ta nhờ Bêelgiêbút mà trừ quỷ, thì con cái các ngươi nhờ ai mà trừ? Bởi đó, chính con cái các ngươi sẽ xét xử các ngươi. Nhưng nếu Ta nhờ ngón tay Thiên Chúa mà trừ quỷ, ắt là nước Thiên Chúa đã đến giữa các ngươi rồi.
“Khi có người khoẻ mạnh và võ trang đầy đủ canh giữ nhà mình, thì của cải người đó được an toàn; nhưng nếu có người mạnh hơn xông đến đánh bại hắn, thì sẽ tước hết khí giới hắn tin tưởng, và làm tiêu tan hết những gì đã tước đoạt. Ai không thuận với Ta là nghịch cùng Ta, và ai không thu góp với Ta là phân tán”.
Ðó là lời Chúa.
Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, xin thanh tẩy chúng con sạch mọi khuynh hướng xấu để của lễ chúng con dâng đáng được Chúa ưng nhận. Chúa đã hứa cho chúng con hạnh phúc thật đời đời, xin đừng để những thú vui giả trá mê hoặc lòng chúng con. Chúng con cầu xin…
Lời Tiền Tụng Mùa
Lạy Chúa là Cha chí thánh là Thiên Chúa toàn năng hằng hữu, chúng con tạ ơn Chúa mọi nơi mọi lúc, thật là chính đáng, phải đạo và đem lại ơn cứu độ cho chúng con.
Chúa đã thương ấn định cho con cái Chúa một thời gian đặc biệt/ để phục hồi sự trong sạch các tâm hồn, để khi lòng trí được thoát khỏi những tâm tình bất chính, con cái Chúa sử dụng của cải chóng qua/ mà gắn bó hơn với những thực tại bền vững muôn đời.
Vì thế, cùng với toàn thể Thiên thần và các thánh, chúng con hợp tiếng ca ngợi Chúa và tung hô rằng:
Thánh! Thánh! Thánh!…
Ca hiệp lễ
Chúa đã ban bố những huấn lệnh để người ta tuân giữ ân cần, nguyện cho đường lối của tôi vững chắc, để tuân giữ các thánh chỉ của Ngài.
Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, Chúa đã ban bí tích Thánh Thể làm lương thực nuôi dưỡng chúng con; nhờ hiệu lực của bí tích này, xin làm cho cuộc đời chúng con được hoàn toàn đổi mới. Chúng con cầu xin…
2023
Những chứng nhân của Mùa Chay
1.
Tình hình hiện nay biến chuyển từng ngày. Các biến chuyển xảy ra theo nhiều hướng khác nhau. Xem ra hướng gây lo ngại mạnh hơn hướng đem lại an tâm.
Xét theo chủ quan, lòng người hiện nay phần đông là bất an. Nỗi lo theo sát từng ngày. Nỗi sợ doạ nạt khắp nơi. Nỗi nghi ngờ có mặt ngay cả trong các quan hệ tình nghĩa.
Đó chỉ là vài bất ổn cạnh bên nhiều bất ổn khác. Tất cả những bất ổn lớn nhỏ đang làm nên một cơn thử thách đáng ngại cho mọi người Việt Nam.
Đối với người công giáo trên Đất Nước Việt Nam hôm nay, cơn thử thách chung của dân tộc cũng là thử thách của họ. Thêm vào đó, họ còn đang gặp những thử thách riêng. Các thử thách về đức tin, về đức vâng lời, về đức bác ái, về đức khiêm nhường đang xuất hiện dưới nhiều hình thức.
2.
Thánh Giacôbê tông đồ viết cho các giáo đoàn của Ngài đang trong cơn thử thách: “ Anh em hãy tự cho mình là được chan chứa niềm vui, khi gặp thử thách trăm chiều. Và như anh em biết: Đức tin có vượt qua thử thách, mới sinh ra lòng kiên nhẫn. Chớ gì anh em chứng tỏ lòng kiên nhẫn đó ra bằng những việc hoàn hảo, để anh em nên hoàn hảo, không có gì đáng trách, không thiếu sót điều gì ” (Gc 1,2-4).
“ Phúc thay người biết kiên trì chịu đựng cơn thử thách. Vì một khi đã được tôi luyện, họ sẽ lãnh phần thưởng là sự sống Chúa đã hứa ban cho những ai yêu mến Người ” (Gc 1,12).
Những lời khuyên dạy trên đây của thánh Giacô bê giúp tôi có một cái nhìn tích cực về những thử thách đang xảy ra hiện nay.
Để có sức vượt qua cơn thử thách bằng sự kiên trì được Chúa tôi luyện, chúng ta cần phải nhờ ơn Chúa. Theo kinh nghiệm, tôi thấy thời gian ơn Chúa ban dồi dào cho chúng ta trong cơn thử thách là Mùa Chay. Bởi vì Mùa Chay là thời gian kính nhớ chặng đường Chúa Giêsu bị thử thách gay gắt nhất. Vì thế, những ai sống tốt Mùa Chay, đã cảm nhận được niềm vui, mà thánh Giacôbê đã nói về những người bị thử thách. Dưới đây, tôi xin được phép chia sẻ đôi chút.
3.
Niềm vui thứ nhất là họ được liên kết mật thiết với Chúa Giêsu .
Trong Mùa Chay, họ gần gũi với Chúa Giêsu hiện diện trong nhiều sinh hoạt đạo đức.
Khi cầu nguyện trước Chúa Giêsu chịu đóng đinh trên thánh giá, nhất là khi viếng chặng đàng thánh giá , biết bao người đã được ơn yêu mến Chúa Giêsu. Tình yêu của họ là tình yêu đáp trả một tình yêu nhưng không của Chúa đã tự nguyện hy sinh để cứu chuộc họ. Yêu mến Chúa Giêsu là bước theo Chúa Giêsu, là tuyệt đối tin cậy nơi Chúa Giêsu.
Tình yêu gắn bó và dấn thân của họ biến đổi họ ra con người mới. Nhờ đó, họ nhận ra rằng: căn tính của người công giáo nơi họ chính là liên kết mật thiết với Chúa Giêsu. Họ hiểu thấm thía lời Chúa Giêsu phán xưa trong bữa tiệc ly: “ Thầy là cây nho thật, anh em là cành. Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong người ấy, thì người ấy sinh nhiều hoa trái, vì không có Thầy, anh em chẳng làm gì được ” (Ga 15,5).
4.
Niềm vui thứ hai là họ nhận ra được kế hoạch yêu thương của Chúa .
Trong Mùa Chay, nhiều người siêng năng dự thánh lễ Misa và chầu Thánh Thể . Trong những dịp đó, Chúa ban cho họ được hiểu phần nào những gì thánh Phaolô đã chia sẻ: “ Trong Thánh Tử, nhờ máu Thánh Tử đổ ra, chúng ta được cứu chuộc, được thứ tha tội lỗi, theo lượng ân sủng rất phong phú của Người. Nhờ ân sủng này, Thiên Chúa đã rộng ban cho ta, cùng với tất cả sự khôn ngoan thông hiểu. Người cho ta được biết thiên ý nhiệm mầu. Thiên ý Người là kế hoạch yêu thương, Người đã định từ trước trong Đức Kitô ” (Ep 1,7-9).
Trong kế hoạch yêu thương của Chúa, chúng ta xác tín, chúng ta được cứu độ chính là do ân sủng của Chúa. Thánh Phaolô khẳng định: “ Chính do ân sủng và nhờ lòng tin, mà anh em được cứu độ, đây không phải bởi anh em, mà là một ân huệ của Chúa; cũng không phải bởi việc anh em làm, để không ai có thể hãnh diện ” (Ep 2,8).
Những lời trên đây của thánh Phaolô đã làm cho bao người không những được an tâm, mà còn được vui mừng. Họ không còn vất vả đi tìm kế hoạch cứu độ ở những sáng kiến của họ, mà sẽ tin tưởng đi theo kế hoạch tình thương của Chúa. Họ không còn tự hào với những phấn đấu của họ, để rồi có thể sẽ phải thất vọng và cay đắng vì những thất bại. Nhưng họ hoàn toàn tin tưởng sự cứu độ là do ân sủng Chúa ban mà thôi. Họ sẽ làm hết sức mình. Nhưng làm với lòng khiêm tốn tự hạ.
5.
Niềm vui thứ ba là họ được chia sẻ sự khiêm nhường cứu độ của Chúa Giêsu .
Sự khiêm nhường tự hạ là một giá trị có sức cứu độ. Điều đó, bao người đã được nhìn thấy, khi họ sám hối. Lời thánh Phaolô sau đây thay đổi lòng họ:
“Đức Giêsu Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa, mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì sự ngang hàng với Thiên Chúa. Nhưng đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế. Người lại còn hạ mình, vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chết, chết trên thánh giá” (Pl 2,6-8).
Nhận thức về giá trị của sự khiêm nhường tự hạ đã cởi gỡ bao người khỏi những cưỡng chế của kiêu ngạo do Satan, xác thịt và thế gian trói buộc.
6.
Ba niềm vui trên đây được giới thiệu bởi Lời Chúa và được xác định bởi bao chứng nhân của Mùa Chay.
Những chứng nhân Mùa Chay hết lòng tạ ơn Chúa đã ban cho họ ơn biết mình. Họ nhận biết mình rất yếu đuối, rất hèn hạ, rất thiếu thốn. Cảnh hèn mọn ấy không làm cho họ chán nản, nhưng làm cho họ càng biết ơn Chúa đã thương yêu cứu độ họ.
Những chứng nhân Mùa Chay, khi chia sẻ niềm vui của mình, sẽ không phủ nhận những đau đớn của mình. Họ nói lên những đau đớn ấy, khi xét là nên nói, để làm chứng cho kế hoạch tìnhyêu của Chúa.
Thử thách hôm nay sẽ còn tiếp diễn. Nhưng cũng sẽ tiếp tục xuất hiện những chứng nhân của Mùa Chay. Họ sẽ góp phần đem lại tin tưởng cho những ai đang bị thử thách.
ĐGM GB Bùi Tuần
2023
10 lời khuyên của Đức Giáo hoàng Phanxicô trong hành trình Mùa chay
10 lời khuyên của Đức Giáo hoàng Phanxicô trong hành trình Mùa chay
2023
Đừng vụ luật
15.3 Thứ Tư Thứ Tư trong tuần thứ Ba Mùa Chay
St 4:1,5-9; Tv 147:12-13,15-16,19-20; Mt 5:17-19
Đừng vụ luật
Bất cứ quốc gia hay tổ chức lớn nhỏ nào trong xã hội loài người đề cần có luật, để giữ kỷ cương phép tắc, giữ trật tự an ninh và đảm bảo sự công bằng xã hội.
Ngay từ thời xa xưa, Thiên Chúa đã ban cho con người luật pháp. Nó phát triển và hoàn thiện dần trong lịch sử cứu độ. Luật cũ cho ta ý niệm là dân được tuyển chọn phải sống qua mười điều răn, lời các tiên tri, là những hướng dẫn con người cách thức mến Chúa và yêu người bằng cách chỉ rõ thánh ý Chúa đối với thái độ và hành động trong đời sống thường nhật.
Những lời Đức Giêsu nói về luật Cựu ước thực sự gây sốc nhất là đối với những người thượng tôn Lề luật Maisen… Quả thật những lời Đức Giêsu dạy xem ra khó nghe và có vẻ như trái nghịch với luật cũ khiến một số người phản đối; nhưng xét cho cùng, đó không phải là Ngài phá đổ hay phế bỏ Lề luật mà là Ngài kiện toàn nó. Ngài đào sâu tận nguyên lý của Lề luật và áp dụng vào hoàn cảnh mới của Tân ước, để thực hành đúng tinh thần của Lề luật chứ không chỉ theo hình thức bên ngoài.
Ta có thể dẫn chứng trường hợp ăn chay chẳng hạn: nhịn đói ít hôm, cúng dường… rồi sau đó bóc lột, ức hiếp người nghèo khổ, thì hành vi ấy còn có nghĩa gì, nó lố bịch và chuốc thêm tội vào mình thôi… Như thế, Đức Giêsu chính là Maisen mới vì Ngài đến kiện toàn Luật Maisen và lời các tiên tri
Lề luật giống như đường rầy giữ cho xe lửa chạy an toàn, hoặc như sợi dây cương giữ cho con ngựa chạy đúng hướng. Bị buộc phải sống và làm trong khuôn khổ của lề luật thì hơi khó chịu đấy. Nhưng ta hãy nghĩ đến lý do và mục đích của luật thì sẽ dễ vâng theo hơn. Hơn nữa ai biết giữ luật vì tình yêu thì tất cả sẽ trở nên nhẹ nhàng. Thánh Augustinô chia sẻ một kinh nghiệm quý giá “Ubi amatur, non laboratur” (khi ta yêu thì ta không cảm thấy nhọc nhằn).
Một điều nữa cần làm ngay trong mùa Chay là xét lại cách mình giữ luật: luật Chúa, luật Hội Thánh, luật của cộng đoàn v.v…
Về việc giữ luật, ta cũng có thể liên tưởng tới một lời dạy khác của Chúa Giêsu “Ai trung tín trong việc nhỏ thì sẽ trung tín trong việc lớn”. (Lc 161,10)
“Vào một ngày thứ Sáu buộc kiêng thịt, có người tín hữu nọ đi ăn quán. Anh biết quán có món cá nhưng trong lòng thì thích ăn thịt. Thế là anh gọi những món cá mà anh biết chủ quán sẽ trả lời là không có. Rồi anh tự nhủ “Lạy Chúa, Chúa biết đấy, con đã làm hết cách để gọi nhiều thứ cá mà chẳng có. Thôi con đành gọi một tô phở tái để ăn trong ngày thứ sáu buộc kiêng thịt vậy”… Nếu không có lòng yêu mến Chúa thật, chúng ta sẽ dễ tạo ra những cách để tự an ủi và chuẩn miễn khỏi phải tuân giữ luật Chúa, hoặc giải thích Lời Chúa theo sở thích riêng”.
Đức Giêsu chính là Đấng Kitô phải đến mà dân Israel đang mong chờ. Ngài đến để hoàn tất mọi lời Thiên Chúa hứa, và để kiện toàn Lề luật. Ngài đến để đưa Lề luật tới ý nghĩa trọn hảo. Kiểu nói: “Một chấm, một phết trong luật cũng không thể qua đi” diễn tả tầm quan trọng của luật: đó là ý muốn của Thiên Chúa. Thiên Chúa đã muốn dùng Lề luật để giáo dục con người, thì không có luật gì là nhỏ bé tầm thường. Vì vậy, chúng ta chỉ đạt được sự sống đời đời, khi trung thành tuân giữ luật Chúa và Lời Chúa. Chúng ta giữ luật không vì sợ tội, nhưng vì tình yêu. Trong tình yêu, càng cần sự tế nhị từ những điều nhỏ mọn.
Chính Đức Giêsu đã trung thành giữ luật cách yêu mến và trung thành. Chỉ khi nào luật không làm cho con người ta tốt hơn, mà ngược lại, nó đè bẹp con người, thì lúc đó Ngài lên tiếng chống đối.
Hai lối hiểu và hai cách giữ luật khác nhau, nên những nhà lãnh đạo Dothái và Đức Giêsu có sự đối kháng kích liệt. Họ cho rằng Đức Giêsu đến để bãi bỏ lề luật, còn Đức Giêsu thì khẳng định: “Các người đừng tưởng Ta đến để hủy bỏ các lề luật hay các tiên tri. Ta không đến để hủy bỏ, nhưng để kiện toàn”.
Nói cách khác, Đức Giêsu vẫn rất tôn trọng luật Cựu Ước, mà cụ thể là trong Ngũ Kinh, vì ở đó chứa đựng ý muốn và lệnh truyền của chính Thiên Chúa. Tuy nhiên, nhiều lúc, vì họ đã giữ luật theo kiểu mặt chữ, nên không còn tình thương, lòng mến, và luật đã trở thành phương tiện cho người ta hà hiếp, bóc lột và kết án nhau.
Các luật sĩ và biệt phái giữ luật rất đúng, nhưng giữ “luật vì luật” và kiên định tới mức trở thành câu nệ hình thức cứng nhắc, khắt khe: luật là cứu cánh. Cách sống của họ trong tư cách bậc thầy và mô phạm làm cho mọi người nghĩ rằng đức công chính chỉ gói gọn trong việc chu toàn lề luật: tất cả vì luật. Đức Giêsu lên án cách giữ luật hình thức, vì thế biệt phái và luật sĩ đã liệt Ngài vào hàng tội lỗi, khi cho rằng Ngài có thái độ coi thường, bất tuân luật thánh…
Lề luật giống như đường rầy giữ cho xe lửa chạy an toàn, hoặc như sợi dây cương giữ cho con ngựa chạy đúng hướng. Bị buộc sống và làm trong khung khổ của lề luật thì hơi khó chịu đấy. Nhưng ta hãy nghĩ đến lý do và mục đích của luật thì sẽ dễ vâng theo hơn. Hơn nữa, ai biết giữ luật vì tình yêu thì tất cả sẽ trở nên nhẹ nhàng.
Lời Chúa hôm nay nhắc cho chúng ta rằng: hãy biết giữ luật trong lòng mến. Trung thành yêu mến luật vì nơi đó Thiên Chúa tỏ bày thánh ý của Ngài. Tuy nhiên, giữa việc giữ luật và đời sống phải đi đôi với nhau. Không thể sống theo kiểu “ngôn hành bất nhất” như Luật Sĩ và Pharisêu, vì họ dùng luật của Chúa để triệt hạ nhau khi luật của Chúa đã bị bóp méo.