Danh mục: Phụng vụ

Sống công chính

15.6 Thứ Năm trong tuần thứ Mười Mùa Quanh Năm

2 Cr 3:15; 2 Cr 4:1,3-6; Tv 85:9-10,11-12,12-13; Mt 5:20-26

Sống công chính

Công chính là đức tính rất cần thiết của con người nói chung. Nhưng đối với người tín hữu thì sự công chính này còn cần hơn gấp bội, và đức công chính phải trọn hảo hơn nữa, vì nó được xây trên nần tảng tình yêu và phát xuất từ chính tình yêu. Trang Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu dạy cho các môn đệ một lý tưởng sống mới, đó là phải công chính hơn những người biệt phái: “Thầy bảo thật anh em, nếu anh em không ăn ở  công chính hơn các Kinh sư và người Pharisiêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời” (Mt 5, 20).

Sự công chính mà Chúa Giêsu nhắc nhở các môn đệ của Người, đó là sự công chính phát xuất từ chính tình yêu chân thật không pha vụ lợi, qua đó Người kiện toàn lại lề luật và đề ra một lý tưởng sống mới cho người môn đệ đó là Luật yêu Thương. Vì quả thực, Người  đến trần gian là để kiện toàn lề luật:”Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ luật Môsê hoặc lời các ngôn sứ. Thầy đến không phải là để bãi bỏ nhưng là để kiện toàn” (Mt 5, 17). Vì vậy, người môn đệ được Chúa mời gọi phải sống công chính hơn những người biệt phái. Người biệt phái giữ luật rất chu đáo và tỉ mỉ và không bỏ sót một điều luật nào trong các khoản luật đã được đề ra, nhưng đáng tiếc là họ giữ luật một cách máy móc và hình thức, giữ luật chỉ vì luật mà không đi vào chiều kích nội tâm. Chúa Giêsu biết rõ cách sống và giữ luật của họ.

Chính vì vậy, Ngài căn dặn các môn đệ của Ngài giữ các lề luật với tâm tình yêu mến Thiên Chúa và yêu thương người khác như chính mình. Luật yêu thương mà Chúa Giêsu truyền dạy cần thực hiện cách cụ thể là sống hòa thuận và biết tha thứ: “Vậy, nếu khi anh em sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh em, thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hòa với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình” (Mt 5, 23 – 24). Lễ vật cao quý và đẹp lòng Thiên Chúa nhất, đó là cuộc sống đong đầy tình yêu, vì thế để có của lễ đẹp lòng Thiên Chúa thì chúng ta phải sống chan hòa tình yêu thương với anh em mình, yêu thương phải phát xuất từ chính trong tâm của mình, không hời hợt bên ngoài, hay ở đầu môi chót lưỡi.

Trong cuộc sống của mỗi người, không thiếu những lúc người khác làm cho chúng ta khó chịu, bực mình, không thiếu những lúc chúng ta sống khó hòa hợp với người khác, nhưng Chúa dạy chúng ta phải đi bước trước đến với tha nhân, đi bước trước đến với người nói hành nói xấu ta, đi bước trước đến với người làm ta đau khổ, với tính xác thịt con người thật là một điều quá khó, nhưng với tình yêu mến Chúa và trong tình mến, người môn đệ sống đức công chính Chúa dạy chúng ta hãy noi gương Chúa, khi ta chiêm ngưỡng hy lễ tuyệt hảo của Chúa Giêsu trên Thánh Giá, khi chung quanh Thánh Gía đông vô kể những người bất bình, những người sỉ nhục Chúa, cả những người đóng đinh và coi thường Chúa : “Ông có phải là Thiên Chúa thì hãy tự xuống khỏi thập giá đi”, họ đang vui vẻ và hả hê cười nói, vì đã giết được Chúa, thì chính lúc đó Chúa dạy một bài học yêu thương và tha thứ cao tột đỉnh, Chúa ngước mắt lên trời và thưa cùng Chúa Cha: “Lạy Cha xin tha cho họ”. Chính bài học này đã dạy chúng ta tha thứ không phải là nhát đảm mà là anh hùng, tha thứ không phải là thua thiệt mà được gấp ngàn lần.

“Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng: Chớ giết người, ai giết người, thì đáng bị đưa ra tòa” (Mt 5, 21). “Chớ giết người” đó là một điều luật đã có từ thời Cựu ước và đến thời Tân ước Chúa Giêsu đã kiện toàn luật này một cách trọn hảo hơn, không phải chúng ta chỉ lo tránh giết người, mà còn phải sống với mọi người trong bầu khí chan hòa tình yêu thương, và phải tránh không phẫn nộ, không chửi mắng người anh em, và trong tư tưởng không có ác ý hại người, không có ý dèm pha chỉ trích, không loại trừ người anh em khi người anh em có tội. Chúa Giêsu cấm ngay từ trong trứng nước, ngay từ trong tư tưởng của người môn đệ Chúa, phải giữ trọn lề luật với tâm tình yêu thương, thương người như chính bản thân mình.

Tin Mừng theo thánh Mátthêu: đừng giận ghét, đừng gian dâm, đừng nóng giận, đừng thề thốt… Về vấn đề giận dữ, thánh Gioan còn nói rõ: “Ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt”. Hơn nữa, Ngài còn nói rõ điều kiện để được Chúa nhận lời là phải tha thứ: “Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình”.

Lời Chúa hôm nay thúc giục chúng ta nhìn lại chính mình, đúng hơn, nhìn lại cách chúng ta sống với những người chung quanh, xem ta có giận ghét ai không, có loại trừ ai không ? Đó có thể là mẹ chồng hay con dâu, một người trong gia đình, một người hàng xóm. . . Có người thắc mắc, không được ghét người, nhưng người ta ghét mình thì sao ? Chúa Giêsu đã trả lời: anh em hãy thương yêu kẻ thù, làm ơn cho kẻ ghét anh em. . . nhưng yêu thương kẻ ghét mình đã khó mà yêu thương kẻ mình ghét lại càng khó hơn. Tại sao Chúa Giêsu đã dậy như vậy ? Là bởi vì chính người đã sống như vậy; hơn nữa chỉ có tình yêu mới cải tạo được con người; bạo lực oán thù chỉ đem lại bạo lực oán thù mà thôi.

Nhìn ra thế giới hôm nay, hận thù chiến tranh đang diễn ra hàng ngày. Ba phần tư dân số thế giới sống trong cảnh đói nghèo, nhưng hình như hầu hết đang đói tình thương hơn là đói cái ăn. Hôm nay Kinh Hòa bình của Thánh Phanxicô đang cần được mọi người hát vang lên khắp nơi: lạy Chúa xin làm cho con nên dụng cụ hòa bình của Chúa, để con đem yêu thương vào nơi oán thù… đem hòa bình vào nơi tranh chấp. . . Hát nhưng nhất là hãy sống hòa bình, trở nên khí cụ hòa bình trong cuộc sống với những người chung quanh; hãy đem hòa bình vào trong gia đình, trong xóm giềng bạn; hãy sống khoan dung tha thứ. Thế giới hôm nay chưa có hoà bình, một phần có lẽ tại tôi cũng tại bạn, chúng ta chưa trở nên khí cụ hòa bình của Chúa.

Kiện toàn lề luật

14.6
Thứ Tư trong tuần thứ Mười Mùa Quanh Năm

2 Cr 3:4-11; Tv 99:5,6,7,8,9; Mt 5:17-19

Kiện toàn lề luật

Bất cứ tổ chức con người nào sống trên mặt đất này đều có những quy định chung, đó là những lề luật buộc mọi người phải tuân giữ vì hạnh phúc của mình và mọi người. Dân Chúa, một dân tộc đăc biệt sống nơi trần thế này cũng được Thiên Chúa ban cho lề luật đăc biệt để sống hạnh phúc ở đời này mà còn hạnh phúc muôn đời nữa.

Thiên Chúa đã ban lề luật cho dân Do Thái dân riêng Người tuyển chọn trước Chúa xuống thế khoảng 18 thế kỷ. Đó là 10 điều răn Đức Chúa Trời. Khi xuống thế, Chúa Giêsu thấy họ lầm lỗi trong việc giữ luật, thiếu điều cốt lõi là kính mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân. Chúa Giêsu đã sửa dạy mà họ không hiểu lại còn trách Chúa và các tông đồ “phá lề luật”. Do vậy Chúa đã khẳng định hôm nay: “Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ lề luật Môse và các Ngôn Sứ…Thầy đến không phải là để bãi bỏ nhưng là để kiện toàn”. Mười điều răn Đức Chúa Trời đã truyền cho ông Môsê trên núi Xinai, còn gọi là luật cựu ước là giới luật cơ bản, cốt lõi, tối thiểu để cho những ai muốn làm con người thôi đều phải tuân giữ chứ chưa nói đến dân riêng, hay “dòng dõi được tuyển chọn”.

Người Do Thái sống và tuân thủ lề luật Thiên Chúa như cha ông họ đã từng. Đó là bộ luật của Dân Thiên Chúa từ thời Cựu ước mà Thiên Chúa thiết lập qua các tổ phụ, các tiên tri. Nếu Dân Thiên Chúa trong thời cựu ước là đoàn dân mong đợi Đấng Cứu Thế, thì Dân Thiên Chúa trong thời Tân Ước là đoàn dân đón nhận Đấng Cứu Thế, đón nhận Ơn Cứu Độ. Chúa Giê-su đến, Người không phủ nhận hình ảnh mơ hồ của Đấng Cứu Thế đã được mong đợi, nhưng Người giới thiệu một chân dung đích thực của Đấng Cứu Thế là chính Người. Và vì thế, Người tuyên bố rằng Người không hủy bỏ lề luật, nhưng Người kiện toàn, người làm mới cách sống, cách thờ phượng, cách yêu thương để con người được ơn cứu độ. Bởi luật pháp trần gian nào cũng muốn củng cố quyền lực cai trị, nên người dân giữ luật luôn nặng tính đối phó, cầu an hơn là vì yêu mến chế độ, yêu mến đất nước.

Ý nghĩa và tinh thần ấy của luật lệ, chúng ta có thể đọc được trong Tin Mừng hôm nay. Những người Biệt phái, nhất là các Luật sĩ, vốn là những người rất trung thành với lề luật, họ tuân giữ luật lệ không thiếu một chấm, một phết. Nhưng đàng sau sự trung thành ấy có hàm ẩn tự mãn: họ cho rằng trung thành với lề luật là đương nhiên trở thành người công chính, và vì nghĩ mình là người công chính, nên họ lên mặt khinh dễ những người không tuân giữ luật lệ một cách nghiêm chỉnh như họ.

Chúa Giêsu không phải là người vô kỷ cương và luật pháp. Ngài đã sống như một người Do thái, nghĩa là tuân giữ luật lệ của Môsê truyền lại. Chỉ có điều khác biệt giữa Ngài và các người Biệt phái, đó là tinh thần: nếu những người Biệt phái tự cho mình là người công chính nhờ tuân giữ lề luật, thì Chúa Giêsu lại khẳng định rằng chỉ nhờ ơn Chúa, con người mới có thể nên công chính. Chúa Giêsu tuân giữ lề luật để kiện toàn nó, kiện toàn theo nghĩa thực hiện chính những lời loan báo của các tiên tri liên quan đến Ngài, kiện toàn đến độ mặc cho lề luật một tinh thần mới, tức là tình mến.

Luật lệ vốn là lời loan báo của các tiên tri về Ðấng Cứu thế, do đó luật lệ có tính tiên tri. Khi chu toàn lề luật, Giáo Hội chứng tỏ cho mọi người thấy rằng Ngài chính là Ðấng các tiên tri đã loan báo. Như vậy, một cách nào đó, khi người Kitô hữu tuân hành lề luật, họ cũng loan báo chính Chúa Kitô, nhưng dĩ nhiên, họ chỉ có thể loan báo về Ngài khi việc tuân giữ của họ thể hiện được chính tinh thần của Ngài. Xét cho cùng, đối với người Kitô hữu, tuân giữ lề luật là mặc lấy tâm tình của Chúa Kitô, là sống như Ngài, là trở thành hiện thân của Ngài.

Chúa Giê-su muốn xóa đi cái khái niệm giữ luật, vị luật, và Người muốn con người tuân giữ lề luật Chúa vì yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự, vì yêu mến Nước Thiên Chúa của đoàn dân được cứu độ, vì nghĩa vụ xây dựng Nước Thiên Chúa trên trần gian. Không phải giữ luật ngày Sabat vì luật buộc, nhưng vì để thờ phượng Thiên Chúa giàu lòng xót thương và trao ban lòng xót thương của Thiên Chúa cho mọi người. Không phải giữ luật cấm giết người, mà còn phải giữ luật yêu thương hết mọi người, cả người thương người ghét, cả người bạn lẫn kẻ thù… Cách sống mới là sống yêu Chúa, yêu người thật chân tình tự trong đáy lòng chúng ta. Bao lâu còn câu nệ hình thức, còn vị luật, bấy lâu chưa yêu, và chưa được cứu độ.

Thực thi luật Chúa thì lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường con đi. Người yêu mến Thiên  Chúa hết linh hồn, hết sức mình là đi trên đường đá vững chắc có rào chắn vững vàng mà yên tâm tới đích. Như người xây nhà trên đá tảng sẽ không sợ sụp đổ khi bão táp mưa sa.

Thực thi giới răn “yêu thương tha nhân như chính mình” thì đâu còn lừa dối, cướp bóc, chém giết, hận thù… và  nước thiên đàng bắt đầu hiện diện từ dưới thế này, yêu thương là kiện toàn mọi lề luật.