Danh mục: Phụng vụ

Bác ái vô vị lợi

6.11 Thứ Hai trong tuần thứ Ba Mươi-Nhất Mùa Quanh Năm

Rm 11:29-36; Tv 69:30-31,33-34,36-37; Lc 14:12-14

Bác ái vô vị lợi

Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu khuyến cáo vị thủ lãnh người Biệt phái hãy loại bỏ lối sống ích kỷ và lòng tham lam tiền bạc, mà hãy quan tâm đến những người nghèo khổ; đồng thời, Người đề nghị khi dọn tiệc nên “mời những người nghèo khó, tàn tật, què quặt và đui mù”. Nếu làm được như vậy, ông sẽ được phúc, vì người nghèo biết ơn ở đời này và được ban thưởng hạnh phúc ở đời sau, nhờ những người công chính sống lại đền ơn cho ông.

Ông bà ta thường nói: “có qua, có lại mới toại lòng nhau” hay “hòn đất ném đi, hòn chì ném lại”. Thật vậy, trong cuộc sống có mấy ai cho đi mà không cần lấy lại. Lẽ thường con người ta luôn luôn muốn nhận lại những gì mình đã cho đi. Hôm nay tôi giúp anh việc này, để phòng khi lúc cần anh sang mà giúp lại. Tôi hãnh diện khi được vinh danh là ân nhân cho một chương trình nào đấy.

Chương trình từ thiện của tôi ắt hẳn là vì cộng đồng nhưng buộc phải vang danh, có tầm ảnh hưởng sâu rộng, để nâng cao uy tín cho bản thân tôi, cho doanh nghiệp của tôi chằng hạn… Tất cả những ý muốn đó dù có được thể hiện qua cách này hay cách khác, một cách lộ liễu hay thầm kín tinh vi nhưng cũng không ngoài mục đích tìm mối lợi cho chính mình.

Còn ngược lại, Chúa Giêsu dạy rằng: thi ân mà không cần đáp trả. Chúng ta sống với nhau, không tính toán chi cả mà bằng tình yêu cho đi nhưng không với mọi người. Đó mới thật là cho đi hết lòng, cho thật tình mà không vị lợi. Đồng thời Chúa Giêsu cũng cảnh giác nhắc cho mọi người hiểu rõ rằng: “Khi nào ông đãi khách ăn trưa hay ăn tối, thì đừng kêu bạn bè anh em, hay bà con láng giềng giàu có, kẻo họ lại mời lại ông, và như thế ông được đáp lễ rồi”. Bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu hướng chúng ta về một cái nhìn rất khác, đó là bác ái vô vị lợi. Gương bác ái vô vị lợi mà chúng ta tìm thấy đầu tiên chính là hình ảnh của Chúa Giêsu.

Vì yêu thương nhân loại vô bờ, Chúa Giêsu đã khiêm hạ đến trần gian trong mầu nhiệm nhập thể với thân phận nhỏ bé thấp hèn. Tình thương của Ngài trao ban đi mà không cần chi đáp trả, Chúa quan tâm đến những người nghèo khó, bệnh tật … và mời gọi tất cả cùng dự bàn tiệc nước trời với Ngài.

“Vì quyền năng của Đức Chúa thì lớn lao,

Người được tôn vinh nơi các kẻ khiêm nhường”

Đối với Thiên Chúa, Ngài rất yêu quí, những người sống khiêm nhường vì họ là những người biết chạnh lòng thương tha nhân, biết sống theo tiếng gọi con tim rộng mở, để đón nhận đem ích lợi cho tha nhân, không quản ngại khó khăn gian khổ, họ không mong đền đáp, biết cho đi thật nhiều, nhưng chẳng nhận bao nhiêu với người đời… nhưng thực giản đơn, Thiên Chúa luôn bù đắp những tấm lòng không so đo tính toán, không kiêu căng hay vụ lợi, khi họ cho đi là đã nhận rất nhiều hơn thế, đó là niềm vui vô hình họ không chạm vào được. Vì với Thiên Chúa: “cho thì có phúc hơn là nhận” (Cv 20,35).

Chúa Giêsu hướng lòng con người về đời sau, về phần thưởng mại hậu dành cho những ai thực hiện lòng bác ái một cách vô vị lợi. Đang lúc dự  tiệc ở trần gian, Ngài liên tưởng đến bữa tiệc sẽ hoàn tất trong vinh quang Nước Chúa. Trong bữa tiệc đó, những người hèn kém được nâng lên và kẻ quyền thế bị hạ xuống (Lc1, 52-53), ở đó những người tàn tật, đui mù thực sự là những khách được mời dự tiệc của Chúa.

Gương bác ái vô vị lợi đó, chúng ta tìm thấy được trong chính đời sống của Chúa Giêsu. Ngài là hiện thân của tình yêu Thiên Chúa. Tình yêu ấy được biểu hiện trong việc Nhập Thể và Nhập Thế. Đây chính là tình yêu vô biên mà Thiên Chúa dành cho nhân loại. Vì yêu, Thiên Chúa đã “trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế…”(Pl 2, 6) để  cứu độ con người, để cho con người được sống xứng với phẩm giá của mình và được chung hưởng hạnh phúc với Ngài.

Thật vậy, Thiên Chúa đã làm người  để con người được làm con Thiên Chúa. Chúa Giêsu đã hạ mình xuống ngang tầm mức những kẻ bé nhỏ, nghèo hèn; Ngài không tìm địa vị cao sang, nhưng quan tâm đến những kẻ nghèo khó, bệnh tật, yếu đau, tội  lỗi và những người bị gạt ra bên lề xã hội (Lc 4, 18).

Tình thương của Chúa Giêsu không đòi hỏi phải có đi có lại. Ngài đi tìm những kẻ nghèo khổ để ban ơn, mà không làm cho họ mặc cảm hay nghĩ ngợi là mình chẳng có gì đền đáp. Ngài mời gọi tất cả mọi người, nhất là những người nghèo khổ hãy đến với Ngài: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề hãy đến cùng tôi…”(Mt 11, 28).

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta noi gương sống bác ái của Chúa. Ngài đã yêu thương chúng ta bằng một tình yêu bao la và nhưng không; do đó, chúng ta cũng có bổn phận phải cho đi một cách rộng rãi và vô vị lợi những ân huệ mà Ngài đã ban cho chúng ta. Ðược như thế chắc chắn chúng ta sẽ sống đẹp lòng Chúa và xứng đáng thông dự bàn tiệc vĩnh cửu trong Nước Chúa. Điều quan trọng là có bao giờ bạn biết mở rộng lòng mình, để đón nhận và trao ban Tình yêu Thiên Chúa đến với mọi người hay không?

Bài Học Khiêm Nhường

4.11
Thánh Charles Borromeo, Tiến Sĩ

Rm 11:1-2,11-12,25-29; Tv 94:12-13,14-15,17-18; Lc 14:1,7-11

Bài Học Khiêm Nhường

Tin Mừng hôm nay thuật lại rằng hôm đó Chúa Giêsu đến dùng bữa tại nhà một đầu mục nhóm Biệt phái. Nhận thấy ở đó có những thực khách háo hức chọn chỗ nhất, Chúa Giêsu liền nói với họ một dụ ngôn, trong đó Ngài mời gọi người ta hãy sống khiêm nhường bằng cách chọn lấy địa vị sau chót: khi anh được mời đi ăn cưới, anh đừng ngồi vào chỗ nhất, kẻo lỡ có nhân vật nào quan trọng cũng được mời… Trái lại, khi được mời, anh hãy ngồi vào chỗ cuối.

Xét bề ngoài, thì đây chỉ là một vấn đề lịch sự, bởi vì xếp chỗ ngồi là việc của chủ nhà, chứ không phải của người dự tiệc. Tuy nhiên, việc chọn chỗ cuối như thế phải được thực hiện một cách đơn sơ, tự nhiên, chứ nếu tìm chỗ cuối với hậu ý và hy vọng được mời lên chỗ cao hơn, thì đó là một sự khiêm nhường giả tạo, một sự kiêu ngạo tinh tế.

Chúa Giêsu nhắc nhở những người được mời bằng những lời khôn ngoan thường tình. Người ta thường dạy rằng: tốt hơn là chọn một chỗ ở cuối bàn. Lúc đó, người khách sẽ được vinh dự trước mặt mọi người, khi chủ nhà đến yêu cầu lên chỗ cao hơn. Trái lại, thật là sỉ nhục khi điều ngược lại xảy ra, vì khách được mời nằm trên những chiếc ghế trường kỷ mà ăn, nên khó dậy mà đổi chỗ một cách trang nghiêm, nếu mình phải nhường chỗ cho một người khác. Kẻ hạ mình xuống sẽ không có nguy cơ bị hạ nhục trước mặt kẻ khá

Lời khuyến cáo của Chúa Giêsu còn tiềm ẩn một ý nghĩa sâu sắc hơn. Ðối với Ngài, tiệc cưới tượng trưng cho Nước Thiên Chúa, trong đó kẻ nào nhắc mình lên sẽ bị hạ xuống, còn kẻ hạ mình xuống sẽ được nhắc lên. Vượt ngoài tầm đòi hỏi của xã giao, lời nói của Chúa làm cho con người đi xuống chiều sâu của khiêm nhường và tiến lên chiều cao của Nước Thiên Chúa. Nước Thiên Chúa là một vinh dự, một ân ban, mà chỉ những ai tự hạ và ý thức mình là hư vô mới có thể lãnh nhận. Còn kẻ tưởng mình cao trọng, chắc chắn không thể chiếm hữu Nước Thiên Chúa, và Thiên Chúa chống lại kẻ kiêu căng, nhưng ban ơn cho người khiêm nhường.

Giáo huấn của Chúa Giêsu mang sứ điệp tinh thần khiêm tốn và cách thực thi sống bác ái quảng đại không vụ lợi, không mong được đáp trả như người đời thường nghĩ: “Có qua có lại mới toại lòng nhau”. Giáo huấn khiêm tốn và bác ái đó đã được thánh Phaolô nối tiếp khi chia sẻ với giáo hữu thành Ephêsô: “Anh em hãy ăn ở thật khiêm tốn, hiền từ và nhẫn nại; hãy lấy tình bác ái mà chịu đựng lẫn nhau” (Ep 4,2). Trong thư gửi giáo đoàn Galat, vị Tông đồ còn nhấn mạnh các hoa trái sinh từ Thánh Linh trong đó có đức ái và sự khiêm tốn hiền hòa. (x. Gl 5,22)

Khiêm nhường trước hết hệ tại thái độ xác định vị trí khách quan của mình: tội lỗi trước Đấng Toàn Năng và Chí Thánh. Người khiêm nhường nhìn nhận rằng mọi sự mình có đều do lãnh nhận nơi Chúa, rằng mình là đầy tớ vô dụng, tự mình không là gì khác hơn là tội nhân. Nhưng kẻ khiêm nhường lại không thất vọng, ngã lòng, nhưng sẽ mở tâm hồn đón nhận ơn Chúa, đón nhận năng lực của ân sủng.

Dân Israel đã học hỏi sự khiêm nhường trước hết bằng kinh nghiệm về sự toàn năng của Chúa, Đấng cưú thoát họ. Họ giữ cho kinh nghiệm ấy được sống động bằng cách tưởng nhớ đến kỳ công của Thiên Chúa trong việc phụng tự của họ. Phụng tự đó là trường dạy khiêm nhường. Trong lúc ca tụng và tạ ơn Thiên Chúa, người Israel bắt chước gương vua Đavít khi nhảy múa trước hòm bia để tôn vinh Chúa… Rồi những nhục nhã, thất bại và lưu đày cũng cho họ ý thức về sự bất lực căn bản của con người.

Để sống khiêm nhường đích thực, chúng ta hãy ngắm nhìn Chúa Giêsu Thánh Thể, Đấng đã hạ mình xuống làm tội nhân chịu treo trên Thập Giá, đối với người đời đây đã là địa vị quá thấp hèn, nhưng Chúa còn muốn ẩn thân dưới hình Bánh hình Rượu, bề ngoài bất động, hầu cho ta được thấy sự tiêu hao mình đi vì lợi ích của nhiều người.

Chính lúc chúng ta khiêm hạ và sống bác ái vô vị lợi, chúng ta đang “thêu dệt” công trình nhân cách chính mình trong cuộc sống hằng ngày. Hơn nữa, tinh thần đức tin của chúng ta đang vươn tới núi Sion Thành Thánh, nơi đại hội Giêrusalem của những người tin, đó là đại hội giữa các con đầu lòng của Thiên Chúa là những kẻ đã được ghi tên trên trời, như thư Do Thái phác họa (Dt 12,18-19.22-24a).

Với lời mời gọi và gương sống tự hạ, khiêm nhường của Chúa từ lúc sinh ra cho đến lúc chết trên Thập giá, chúng ta hãy quyết đi vào con đường khiêm nhường bằng cách sống đúng với giới hạn của một thụ tạo nhỏ bé trước mặt Thiên Chúa vô biên, để nhờ đó Ngài sẽ là tất cả cho chúng ta.