Quan hệ trước hôn nhân có phải là tội trọng không?

Hỏi: Xin cho con hỏi. Con có hai người bạn và dự định đến cuối năm thì đinh hôn. Nhưng lai có quan hệ trước hôn nhân. Vì thế cho con hỏi là bạn con có được rước lễ bình thường không ạ? Đó có phải là tội trọng hay không? Nếu đi xưng tội mà lại phát sinh quan hệ nữa thì không phải là tội trọng thêm nũa sao ạ?

Đáp:
Giáo huấn Công giáo dạy rằng: việc kết hợp thân xác giữa hai người nam nữ chỉ được thực hiện trong hôn nhân hợp pháp, Công Đồng Vaticanô II, đã khẳng định: “Tự bản chất, chíHỏi: Xin cho con hỏi. Con có hai người bạn và dự định đến cuối năm thì đinh hôn. Nhưng lai có quan hệ trước hôn nhân. Vì thế cho con hỏi là bạn con có được rước lễ bình thường không ạ? Đó có phải là tội trọng hay không? Nếu đi xưng tội mà lại phát sinh quan hệ nữa thì không phải là tội trọng thêm nũa sao ạ?nh định chế hôn nhân và tình yêu vợ chồng qui hướng về việc sinh sản và giáo dục con cái như chóp đỉnh cao quý của hôn nhân.
Như thế, bởi giao ước hôn nhân, người nam và người nữ “không còn là hai, nhưng là một xương thịt” (Mt 19,6), họ phục vụ và giúp đỡ lẫn nhau bằng sự kết hợp mật thiết trong con người và hành động, để cảm nghiệm và đạt đến sự hiệp nhất với nhau ngày càng trọn vẹn hơn. Sự hợp nhất thân xác, hành vi tự hiến của hai người cho nhau, cũng như lợi ích của con cái, đòi buộc đôi vợ chồng phải hoàn toàn trung tín và thúc đẩy họ kết hợp với nhau bất khả phân ly (Hiến chế “Vui mừng và Hy Vọng” số 48).

Vì thế, hai người bạn của bạn ăn ở với nhau trước khi kết hôn là phạm tội. Tội đó được gọi là tội gian dâm. Giáo lý Công Giáo đã dạy: “Gian dâm là quan hệ xác thịt ngoài hôn nhân giữa một người nam và một người nữ còn tự do. Tội này trái nghịch cách nghiêm trọng với nhân phẩm và tính dục của con người, vốn tự nhiên quy hướng tới lợi ích của đôi phối ngẫu cũng như tới việc sinh sản và giáo dục con cái. Ngoài ra, gian dâm còn là một gương xấu nghiêm trọng, khi làm băng hoại giới trẻ”. (Sách GLHTCG số 2353).

Đó là một trọng tội và không được rước lễ. Nếu muốn rước lễ buộc phải đi xưng tội, và dĩ nhên để được tha tội đòi hỏi phải có lòng thống hối, dốc lòng chừa, tức là phải xa tránh dịp tội. Điều đó cũng có nghĩa là hai người bạn của bạn phải chấm dứt dịp đưa tới phạm tội gian dâm, tức là phải nhà ai người đó sống, không được sống chung với nhau cho tới khi thiết lập Bí tích hôn nhân, và cũng phải dứt khoát mọi hành vi quan hệ thân xác vói nhau cho tới khi có được đời sống chung hợp pháp theo luật định.

Thân ái

HÌNH ẢNH NGƯỜI LINH MỤC TRONG THỜI ĐẠI HÔM NAY

HÌNH ẢNH NGƯỜI LINH MỤC TRONG THỜI ĐẠI HÔM NAY

“Lạy Chúa, Chúa là vẻ đẹp từ ngàn xưa, một vẻ đẹp mỗi ngày mỗi mới. Ôi Cái Đẹp, con yêu Ngài quá đỗi muộn màng!” – Lời tự thú của Thánh Augustinô đã nói lên tiếng lòng thổn thức từ con tim sâu thẳm của người sau những bước chân lầm lạc và cô đơn giữa dòng đời đến bước chân trở về ăn năn sám hối và hăng say phục vụ Chúa nơi tha nhân. Bước chân ấy vẫn luôn vang vọng, cháy bỏng nỗi khát khao tìm kiếm và gặp Chúa trong thời đại hôm nay đối với mỗi Ki-tô hữu. Cách riêng là bước chân của người linh mục, hiện thân của Chúa Ki-tô, họ sống và làm chứng giữa một thế giới đầy thách đố và cam go.

Linh mục là người được Chúa gọi và chọn giữa muôn người để thánh hiến và trung kiên bước theo Chúa suốt một đời. Linh mục là hình ảnh Chúa đầy lòng thương xót, vị tha, dâng hiến trọn vẹn mạng sống vì Chúa và tha nhân. Linh mục là cánh tay nối dài chuyển phát mọi ơn thiêng cho dân Chúa. Lời cầu nguyện của Chúa Giê-su “Không một ai trong họ phải hư mất” (x. Ga 17, 1-24) phải là sự thao thức in hằn trong sứ vụ của mỗi linh mục để noi gương Thầy Chí thánh và trở nên như cây chổi của Người quét sạch mọi ngóc ngách, mọi tâm hồn để giúp đoàn chiên Chúa tiến về với Cha trên trời.

Tuy nhiên, trong một xã hội mang trên mình nhiều vết thương tích do chiến tranh gây ra, mụn nhọt của lối sống thờ ơ vô cảm, và nhem nhuốc bởi sự phát triển choáng ngợp của một nền kinh tế thực dụng. Những vấn nạn trên, đang phần nào ăn sâu và bào mòn căn tính của con người và để lại bao hậu quả đau thương. Có những người giết cha, giết mẹ chỉ vì mâu thuẫn đất đai. Các thai nhi vô tội bị tước đoạt mạng sống một cách vô nhân tính. Nhân phẩm những người nghèo khổ bị chà đạp và xúc phạm cách nghiêm trọng.

Đáng buồn hơn, không ít linh mục đang dần lãng quên bổn phận và trách nhiệm của mình mà làm ngơ trước những tiếng kêu than của đoàn chiên đang chờ chủ chiên đến để chia sẻ, đồng cảm và ban bình an trước những rạn nứt đang âm thầm rỉ máu trong đời sống thường ngày cũng như đời sống tâm linh. Hơn lúc nào hết, hình ảnh linh mục phải được khơi dậy và sống lại trong thời đại hôm nay, để luôn là hiện thân của Chúa Kitô đến an ủi, băng bó và chữa lành những vết thương đó bằng sự “hiện diện” của mình.

Quả vậy! Cách đây 2000 năm, Chúa Giêsu đã chạnh lòng thương khi nhìn dân chúng lầm than vất vưởng, như bầy chiên không người chăn dắt, và chính Chúa đã nói với các môn đệ “anh em hãy xin chủ mùa gặt sai thợ ra gặt lúa về” (x. Mt 9, 35-38). Người đã thương khóc khi nhìn thấy sự vất vưởng của dân Israel xưa, khi họ phải bơ vơ, cô độc và tuyệt vọng vì họ mất niềm tin nơi Chúa, mất đi nhu cầu tâm linh chẳng biết kêu cầu ai khi rơi vào hố sâu của lối sống trần tục hóa làm bào mòn đi căn tính của con người.

Lời mời gọi ấy vẫn luôn là hồi chuông mà Chúa muốn gửi đến mỗi Kitô hữu để cộng tác vào công trình cứu độ của Chúa. Bởi con người ngày nay cần một con đường, một lối đi và một niềm hy vọng tâm linh nào đó có thể giúp họ vượt qua mọi thử thách, cám dỗ nơi cuộc sống đời thường. Và đó chính là con đường Giêsu khi Người nói “Ta là đường, là sự thật và là sự sống” (Ga 14, 6). Nhờ đời sống cầu nguyện liên lỉ, mỗi chúng ta được đi sâu vào mối tương quan với Chúa Cha, để nhờ Người thánh hóa, biến đổi và sai đi trở thành thợ gặt lúa về cho Thiên Chúa.

Đức Thánh Cha Fanxico cũng đã nói về sứ vụ của linh mục: “Hãy trở nên những linh mục chứ đừng trở thành những viên chức!” Thật vậy! Linh mục là người của Chúa, thuộc trọn về Chúa và sống hết mình vì Chúa qua sự phục vụ tha nhân.  Nhưng hình ảnh linh mục ngày nay đang bị biến dạng khi giáo dân không cảm nhận được Chúa Kitô đang hiện diện và hoạt động nơi các linh mục. Họ chỉ thấy hình ảnh linh mục là những ông vua, vị quan tòa hay những viên chức đang tự thiết lập cho mình một hệ thống điều hành mới.

Trong thư thứ nhất của Thánh Phêrô đã quả quyết rằng: “Đừng lấy quyền mà thống trị những người mà Thiên Chúa giao phó cho anh em” (1Pr 5, 3). Phải chăng đó là những lời khuyên đầy thao thức và hy vọng của thánh nhân khi người chứng kiến các linh mục có lối sống như vậy, và qua mối tương giao với Chúa được Chúa Thánh Thần linh hướng, đánh động, người đã viết ra như lời nhắc nhở cho mỗi Kitô hữu trong Giáo hội lữ hành.

Là linh mục thì làm ơn đừng như những ông vua chỉ thích phán xét, lên án và chỉ trích, thay vì lắng nghe, thấu hiểu và đồng cảm với giáo dân. Chúa Giê-su đã chạnh lòng thương khi lắng nghe tiếng khóc than của bà Góa thành Naim trước cái chết của cậu con trai (x. Lc 7, 11-17). Cũng vậy, người linh mục cũng phải nhạy bén và chạnh lòng thương đối với khó khăn và vất vả của đoàn chiên, để đi đến và hiện diện với con chiên bằng tình mục tử. Đừng như ông vua chỉ biết ngồi trong ngôi dinh thự của mình được bao phủ bằng những rào thép chắc chắn, tách biệt giáo dân ra bên lề mục vụ của mình, bởi “đã quá giờ làm việc”, hay “trời mưa lớn quá… tôi không thể đến được bây giờ!”

Làm ơn hãy cầu nguyện với Chúa mời Người vào tâm hồn của mình để canh tân lại bản thân, xây dựng một đời sống nội tâm lấy Đức Kitô là khuôn mẫu lý tưởng để noi theo, và “Hãy ở lại trong tình yêu của Thầy” (Ga15, 9). Là linh mục chúng ta phải đặt Đức Kitô vào tâm điểm của đời sống để là hiện thân của Người chứ không phải để tự đưa ra một quy tắc riêng.

Tuy nhiên linh mục cũng là con người mang trên mình những yếu đuối bởi “Nhân vô thập toàn”. Mỗi giáo dân hãy năng cầu nguyện cho linh mục, bởi vì công tác mục vụ đôi khi quá áp lực làm các đấng nóng nảy, hoặc công việc xây dựng giáo xứ, xây dựng đời sống đạo của giáo dân làm các đấng mệt mỏi. Do đó, hãy nhớ tới các đấng trong lời kinh nguyện, động viên và cộng tác với các đấng trong công việc cũng như đời sống thường ngày. Kitô hữu làm ơn đừng làm hư linh mục bằng những lời tâng bốc thái quá, đừng bái phục và thờ lạy các đấng như một vị thánh, bởi vì linh mục chỉ là đại diện cho Chúa nơi trần gian để chuyển xuống các ơn lành, chứ tự họ thì không có quyền phép gì cả.

Ước mong rằng lời mời gọi của Chúa Giêsu: “Anh em hãy xin chủ mùa gặt sai thợ ra gặt lúa về” (Mt 9, 38) luôn chiếu rọi vào tâm hồn mỗi người để chúng ta ý thức được sứ vụ Chúa trao phó cho các mục tử nơi cuộc sống dương gian, và hãy năng cầu nguyện cho các đấng để trở nên thợ gặt lành nghề đem hoa trái đầu mùa dâng lên cho Chúa.

5 Lời khuyên cho một cuộc hôn nhân hạnh phúc

 

Victor và Stella Domínguez, đại biểu của Paraguay tham dự Đại hội Gia đình Thế giới lần thứ X tại Rome (23-26 tháng 6 năm 2022)

Một bậc cha mẹ và ông bà sau đây có thể giúp các cặp vợ chồng đang gặp khủng hoảng học được một vài bí quyết để có được một cuộc hôn nhân thành công.

Stella (65 tuổi) và Victor Dominguez (68 tuổi), cha mẹ của sáu người con và ông bà của tám người cháu, có thể giúp đỡ các cặp vợ chồng đang gặp khủng hoảng, những người ly dị tái hôn và những người bị người kia ruồng bỏ. Đôi vợ chồng này, từng là đại biểu của Paraguay tham dự Đại hội Gia đình Thế giới tại Rome (22-26 tháng 6 năm 2022), đã từng trải qua những khó khăn trong cuộc sống hôn nhân nhưng họ đã vượt qua được những thử thách này nhờ 5 lời khuyên được truyền cảm hứng từ lời dạy của Đức Thánh Cha Phanxicô.

1. Niềm đam mê

Victor và Stella giải thích: “Niềm vui và niềm đam mê là rất quan trọng… Bạn phải làm mới cuộc hôn nhân của mình mỗi ngày.” Vì vậy, họ khuyên các đôi vợ chồng hãy thể hiện tình cảm của mình bằng cách tăng thêm nhiều cử chỉ nhỏ bé thể hiện tình yêu thương và sự quan tâm cho nhau trong cuộc sống hàng ngày. Những cử chỉ đó có thể bao gồm một cuộc nói chuyện thật lòng, một buổi hẹn hò hoặc chỉ là một điệu nhảy ngẫu hứng, với ánh đèn mờ trong phòng kín để không bị quấy rầy.

2. Lòng kiên nhẫn

Kiên nhẫn có thể mang ý nghĩa là gánh vác người kia cùng với những vấn đề và sự mệt mỏi của họ trên đôi vai của bạn. Điều quan trọng là làm điều này với niềm vui và hạnh phúc để sự kiên nhẫn trở thành chất xúc tác đầy yêu thương đối với người kia và thậm chí đối với chính mình. Lòng kiên nhẫn cũng bao gồm khả năng đối thoại và đón nhận người kia như chính họ, cho dù những thói quen và cách cư xử nhỏ nhặt của người đó có thể làm bạn khó chịu.

Stella cũng nhấn mạnh về sự cần thiết phải chấp nhận những điểm yếu của nhau: “Victor di chuyển khá chậm chạp, trong khi tôi lại sống với tốc độ hàng trăm dặm một giờ. Tôi phải kiên nhẫn để không nổi giận với anh ấy. Nhưng tôi biết Victor còn có những phẩm chất tốt đẹp khác.”

3. Tính kiên trì

Các cặp vợ chồng phải kiên trì trong tình yêu, và đặc biệt là trong cầu nguyện. Đôi vợ chồng này đã làm theo lời khuyên của Đức Thánh Cha Phanxicô để cùng cầu nguyện cho nhau: “Lạy Cha chúng con, xin ban cho chúng con tình yêu hàng ngày.”Stella cho biết rằng: “Victor cầu nguyện cho tôi và tôi cầu nguyện cho anh ấy. Tôi thật lòng cầu nguyện cho những điểm yếu của mình, những điều khiến tôi bận tâm. Tôi cầu xin Chúa giúp tôi tiến về phía trước.”

Nhưng bạn cũng cần phải kiên trì trong đối thoại. Victor lưu ý rằng: “Lắng nghe người khác nói không có nghĩa là nghe những gì tôi muốn nghe, mà là lắng nghe bằng con tim và lắng nghe cách sâu xa.” Stella nói thêm rằng chúng ta cần phải “kiên trì lắng nghe để hiểu xem người kia có mệt mõi hay không, có vừa trải qua một ngày tồi tệ hay không, có buồn giận về điều gì đó hay không… Đôi khi anh ấy không muốn tôi nói chuyện với anh ấy. Và nếu tôi muốn nói chuyện với anh ấy, nếu tôi muốn kể với anh ấy điều gì đó, tôi phải có khả năng kiềm chế bản thân và đó là sự kiên trì,” vì cô biết rằng đôi khi chồng mình cần có khoảng không gian riêng.

4. Sự tha thứ

Phương châm của đôi vợi chồng này là “luôn tha thứ”.

Đôi vợ chồng này giải thích rằng: “Cầu xin sự tha thứ có nghĩa là trao lại tự do cho người kia. Nếu chúng ta không cảm nhận được sự tha thứ, thì rất khó để tha thứ. Việc tha thứ cho bản thân và những người khác, chẳng hạn như con cái của chúng ta, là rất quan trọng.” Và họ còn chia sẻ thêm rằng, “Để không xảy ra ‘cuộc chiến tranh lạnh’ vào ngày hôm sau, thì đừng lên giường ngủ mà không làm hòa với nhau.”

5. Sự chăm chút

Đối với Victor, sự chăm chút dẫn đến việc trở lại với lời khuyên đầu tiên – niềm đam mê. Sự chăm chút này thực chất là những cử chỉ yêu thương và trìu mến mà chúng ta có thể làm trong cuộc sống hàng ngày: mang bữa sáng đến giường, tặng hoa vào bất kỳ dịp đặc biệt nào, chia sẻ những khoảnh khắc bên nhau, cùng nhau nghe nhạc, gọi điện thoại cho nhau trong ngày, hoặc gửi một tin nhắn đơn sơ để nói về điều gì đó tốt đẹp,… Sự chăm chút này làm phong phú thêm thế giới nội tâm của đôi vợ chồng và giúp ích cho sự gần gũi về tình cảm và thể lý của nhau. Victor còn khuyên rằng: “Tình yêu giống như một đoá hoa. Bạn không thể hờ hững với nó.”

Tác giả: Ary Waldir Ramos Diaz – Nguồn: Aleteia (28/7/2022)
Chuyển ngữ: Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên

Ánh sáng Chúa Kitô soi chiếu mọi dân tộc

Ánh sáng Chúa Kitô soi chiếu mọi dân tộc

Theo Thánh Mátthêu, trong khi rao giảng Nước trời, Chúa Giêsu khẳng định khuôn phép cũ của Cựu ước luôn có hiệu lực: “Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ Luật Môsê hoặc lời các ngôn sứ. Thầy đến không phải là để bãi bỏ, nhưng là để kiện toàn” (Mt 5, 17), hay chính xác hơn, giao ước xưa kia của Thiên Chúa chủ yếu hướng về Israel, dân riêng của Ngài.

Một điểm nhấn mạnh chính trong Tin mừng Mátthêu là Chúa Giêsu, là Đấng Mêsia mà Cựu ước tiên báo. Theo quan điểm Kitô giáo của Mátthêu, lời dạy của Chúa Giêsu mang đến cho Sách Ngũ Kinh Torah của Do thái giáo sự trọn vẹn, ý nghĩa và tầm quan trọng đầy đủ của nó, đến từng chấm từng phẩy: “Vì, Thầy bảo thật anh em, trước khi trời đất qua đi, thì một chấm một phết trong Lề Luật cũng sẽ không qua đi, cho đến khi mọi sự được hoàn thành. Vậy ai bãi bỏ dù chỉ là một trong những điều răn nhỏ nhất ấy, và dạy người ta làm như thế, thì sẽ bị gọi là kẻ nhỏ nhất trong Nước Trời. Còn ai tuân hành và dạy làm như thế, thì sẽ được gọi là lớn trong Nước Trời” (Mt 5, 18-19). Trong suốt sách Tin mừng của mình, Mátthêu thường hay viết “ứng nghiệm lời xưa kia Chúa phán qua miệng ngôn sứ” (1: 22), “vì trong sách ngôn sứ, có chép rằng” (2: 5), “để ứng nghiệm lời Chúa phán xưa qua miệng ngôn sứ” (2: 15), “Thế là ứng nghiệm lời ngôn sứ” (2: 17), “để ứng nghiệm lời đã phán qua miệng các ngôn sứ rằng” (2: 23), “chính là người đã được ngôn sứ Isaia nói tới” (3:3), “Vì đã có lời chép rằng” (4: 10),v.v… Nơi Mátthêu 2:1-12 mà chúng ta đang đọc, nhà tiên tri được trích dẫn là Mikha: “Phần ngươi, hỡi Bêlem, miền đất Giuđa, ngươi đâu phải là thành nhỏ nhất của Giuđa, vì ngươi là nơi vị lãnh tụ chăn dắt Israel dân Ta sẽ ra đời” (Mikha 5: 1). Cách viết này là để chứng minh những điều được tiên báo trong Sách thánh Do Thái (Cựu Ước) đang được thực hiện nơi Chúa Giêsu.

Nhưng khi Chúa Giêsu đã chịu chết và phục sinh, ơn cứu độ của Thiên Chúa được ban phát cho mọi người, chính vì thế Tin Mừng Mátthêu kết luận với lệnh truyền vang dội cho cộng đoàn sau Phục Sinh là hãy đi giảng dạy muôn dân: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ” (Mt 28, 19). Vì vậy, theo thánh Mátthêu, việc rao truyền Tin mừng của Hội Thánh cho Dân Ngoại không phải là chuyện tình cờ của lịch sử mà là một hành vi thực hiện ý định của Thiên Chúa thích hợp cho thời đại Cánh chung, khi mà Ơn Cứu Độ được coi là tất yếu mở ra cho mọi dân tộc. Thực ra, ngay khi còn tại thế, Chúa Giêsu đã nhiều lần nói đến và thực hiện điều này, như trong Mátthêu chương 15 câu 21-28: “Ra khỏi đó, Chúa Giêsu lui về miền Tia và Xiđôn, thì này có một người đàn bà Canaan,ở miền ấy đi ra, kêu lên rằng: “Lạy Ngài là con vua Đavít, xin dủ lòng thương tôi! Đứa con gái tôi bị quỷ ám khổ sở lắm! ” Nhưng Ngài không đáp lại một lời. Ngài đáp: “Thầy chỉ được sai đến với những con chiên lạc của nhà Israel mà thôi.” Bà ấy đến bái lạy mà thưa Ngài rằng: “Lạy Ngài, xin cứu giúp tôi! ” Ngài đáp: “Không nên lấy bánh dành cho con cái mà ném cho lũ chó con.” Bà ấy nói: “Thưa Ngài, đúng thế, nhưng mà lũ chó con cũng được ăn những mảnh vụn trên bàn chủ rơi xuống.” Bấy giờ Chúa Giêsu đáp: “Này bà, lòng tin của bà mạnh thật. Bà muốn sao thì sẽ được vậy.” Từ giờ đó, con gái bà được khỏi.” Mặc dù, Chúa Giêsu thực hiện sứ mạng của mình chủ yếu nơi dân Do Thái, theo như lời Kinh thánh. Tuy nhiên, Ngài không từ chối thực thi tình yêu của Ngài đối với dân ngoại, nhất là khi họ tin tưởng vào Ngài. Chúa Giêsu đã đến với nhiều người dân ngoại như ông đại đội trưởng ngoại giáo trong Mátthêu chương 8 cậu 5-13: “Tôi nói cho các ông hay: Từ phương đông phương tây, nhiều người sẽ đến dự tiệc cùng các tổ phụ Abraham, Ixaác và Giacóp trong Nước Trời.” Trong chương 24 câu 14 thánh Mátthêu cho thấy Chúa Giêsu tuyên bố rõ ràng: “Tin Mừng này về Vương Quốc sẽ được loan báo trên khắp thế giới, để làm chứng cho mọi dân tộc được biết. Và bấy giờ sẽ là tận cùng.”

Do đó, Tin mừng Mátthêu đặc biệt ý thức về bản chất phổ quát, “công giáo” của Kitô giáo. Cuộc đời, lời rao giảng cùng các việc làm của Chúa Giêsu đã thực hiện không còn bị giới hạn trong các cộng đồng người Do Thái. Trong đoạn 2: 1-12 này, được chọn cho ngày lễ Hiển linh hôm nay, thánh Mátthêu nhấn mạnh rằng sự ra đời của Chúa Giêsu, Đấng Mêsia, có ý nghĩa vượt ra ngoài vị trí địa lý của “Bêlem, miền Giuđê”, của văn hóa “dân Do thái”, của tôn giáo tại “Giêrusalem”, và bối cảnh chính trị “Vua Hêrôđê trị vì” (Mt 2:1-3).

Ngay sau gia phả của Chúa Giêsu (Mt 1:1-17), nhằm nhấn mạnh nguồn gốc Do Thái và bằng chứng Chúa Giêsu thuộc dòng dõi vua Đavít, là Đấng Mêsia, thánh Mátthêu lại kể về chuyến viếng thăm của các nhà chiêm tinh, có thể đến từ Ả Rập hoặc Mesopotamia – phía đông Giuđêa – hoặc thậm chí xa hơn. Được coi là “những nhà thông thái dân ngoại”, vì họ biết những bí ẩn của tự nhiên, nhưng việc Mátthêu kể về họ: “Chúng tôi đã thấy vì sao của Ngài xuất hiện bên phương Đông, nên chúng tôi đến bái lạy Ngài” (Mt 2:1-12) đối trọng với ý hướng tập trung vào dân Israel. Thánh Mátthêu cho thấy sự ra đời và sứ mạng của Chúa Giêsu mang một ý nghĩa phổ quát, vượt ra khỏi phạm vi Do thái giáo.

Tâm điểm của ngày Lễ Hiển Linh trong Giáo hội Công giáo, vốn được cử hành vào ngày Chúa nhật đầu tiên sau ngày đầu năm, theo lịch phụng vụ Công giáo Rôma và một số Giáo hội Kitô giáo khác, là thuật ngữ “epiphany – hiển linh” dùng để chỉ sự tỏ hiện của thần linh, được sử dụng trong cả bối cảnh Kitô giáo và các tôn giáo khác.

Để tạo nên trình thuật hấp dẫn này về các vị Hiền sĩ đến từ Phương đông, nơi mặt trời tỏ rạng báo hiệu một ngày mới, thánh Mátthêu đã sử dụng cách diễn tả đầy chất thơ: “Chúng tôi đã thấy vì sao của Ngài xuất hiện bên phương Đông” (Mt 2: 2) như chất thơ của ngôn sứ Isaia mà chúng ta đọc trong Bài Đọc Thứ Nhất:

“Đứng lên, bừng sáng lên! Vì ánh sáng của ngươi đến rồi.

Vinh quang của Chúa như bình minh chiếu toả trên ngươi.

Kìa bóng tối bao trùm mặt đất, và mây mù phủ lấp chư dân;

còn trên ngươi Chúa như bình minh chiếu toả,

vinh quang Ngài xuất hiện trên ngươi”

(Isaia 60: 1-3)

và trong Thánh Vịnh 72, dùng làm Đáp Ca:

“Tâu Thượng Đế, xin ban quyền bính Ngài cho vị Tân Vương,

trao công lý Ngài vào tay Thái Tử,

để Tân Vương xét xử dân Ngài theo công lý,

và bênh vực quyền lợi kẻ nghèo hèn…

Dân vùng sa mạc khúm núm quy hàng,

tất cả đối phương nhục nhằn cắn cỏ.

Từ Tácsít và hải đảo xa xăm,

hàng vương giả sẽ về triều cống.

Cả những vua Ả rập, Xơ va,

cũng đều tới tiến dâng lễ vật.

Mọi quân vương phủ phục trước bệ rồng,

muôn dân nước thảy đều phụng sự”

(Tv 72: 1-2; 9-1).

Các vị Hiền sĩ từ phương Đông, đại diện cho các dân nước trên thế giới, đã nhận thấy nơi Chúa Giêsu câu trả lời cho việc tìm kiếm và thực hiện ước mong của họ. Các vị Hiền sĩ – vốn là những người khôn ngoan thuộc dân ngoại phương xa – nhận ra dấu hiệu trên trời cao báo hiệu một điều quan trọng, một cơ hội chỉ có một lần trong đời đáng để đầu tư thời gian và sức lực để nắm bắt. Đây không phải là lần duy nhất Mátthêu nói với chúng ta một điều như thế này, ngài nói ở một chỗ khác: “Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy. Nước Trời lại cũng giống như chuyện một thương gia đi tìm ngọc đẹp. Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy” (Mt 13:44-46). Các vị Hiền sĩ thừa nhận Đấng Mêsia là vua, đáng để họ tôn kính và tự hiến, và họ vui mừng khôn xiết khi tìm thấy Ngài: “Trông thấy ngôi sao, họ mừng rỡ vô cùng. Họ vào nhà, thấy Hài Nhi với thân mẫu là bà Maria, liền sấp mình thờ lạy Ngài. Rồi họ mở bảo tráp, lấy vàng, nhũ hương và mộc dược mà dâng tiến” (Mt 2: 10-11).

Chúng ta thời nay, những người tin theo Chúa Giêsu Kitô, cũng cần trở nên những người khôn ngoan lên đường tìm kiếm Đấng có thể đem lại câu trả lời cho khát vọng sâu xa của mỗi chúng ta: ý nghĩa của cuộc sống đời này và niềm hy vọng đạt được sự sống hạnh phúc đích thật đời sau. Chỉ sau khi như các nhà chiêm tinh: “Trông thấy … mừng rỡ vô cùng….sấp mình thờ lạy… dâng tiến” (Mt 2: 10-11), đến lượt mình,  chúng ta mới có thể trở nên ánh sao “dẫn đường đến tận nơi Hài Nhi ở” (Mt 2: 9) cho tất cả những ai khác, bất kể sắc tộc, mầu da, ngôn ngữ. Những gặp gỡ như thế phải là mẫu mực làm phong phú thêm sự đại diện của nhiều dân tộc từ nhiều nền văn hóa đa dạng trong Thành đô của Thiên Chúa: “Chư dân sẽ đi về phía ánh sáng của ngươi, vua chúa hướng về ánh bình minh của ngươi mà tiến bước. Đưa mắt nhìn tứ phía mà xem, tất cả đều tập hợp, kéo đến với ngươi” (Isaia 60: 3-4).

Vào ngày Lễ Hiển Linh này, Giáo hội muốn nói với con cái mình và mọi người rằng Ánh Sao Sáng Cứu độ, là Chúa Giêsu Kitô, chiếu soi tất cả mọi con người, mọi dân nước, là sự mặc khải của chính Thiên Chúa dưới hình dạng con người – một sự mặc khải dành cho toàn thế giới.

Các nhà thông thái đến với Chúa Giêsu Hài đồng và dâng cho Ngài những món quà của họ, chúng ta cũng đến với Ngài. Có lẽ không khó để dâng cho Ngài “vàng bạc” của chúng ta – những gì chúng ta biết là có giá trị trong chính chúng ta. Nhưng chúng ta cũng đừng quên dâng lên Ngài “một dược” của chúng ta – là những bóng tối tội lỗi trong thân phận sa ngã của con người chúng ta để: “Nếu chúng ta đã cùng chết với Chúa Kitô, chúng ta cũng sẽ cùng sống với Ngài” (Rm 6: 8) và đừng để chúng ngăn cản chúng ta đến với Ánh Sáng. Chúa Kitô đón nhận thói hư tật xấu của chúng ta cũng như đón nhận những tính tốt của chúng ta. Cuối cùng chúng ta dâng lên Ngài “nhũ hương” là những lời cầu nguyện với tất cả con người của chúng ta. Chúa Hài đồng chào đón các vị Hiền sĩ và chấp nhận những món quà của họ, Ngài cũng chào đón và ôm lấy chúng ta với tất cả những gì chúng ta yêu mến và tất cả những gì tốt đẹp trong thuần phong mỹ tục của cộng đồng xã hội chúng ta.

Việc các nhà thông thái: “đã đi lối khác mà về xứ mình” (Mt 2: 12) cũng là điều đáng suy nghĩ. Ngoài việc họ muốn tránh khỏi Hêrôđê, “đi lối khác mà về” còn có nghĩa thay đổi hướng đi, thay đổi những suy nghĩ và cung cách sống, định hướng lại lẽ sống. Cuộc gặp gỡ với Chúa Hài đồng, Đấng Mêsia, có tạo ra điều gì khác biệt trong cuộc sống của tôi không?

Phêrô Phạm Văn Trung